Su ürünleri istasyonu balık üretimi işi

Edirne İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından yapılan 2022/1241118 ihale kayıt numaralı "Su Ürünleri İstasyonu Balık Üretimi İşi" ihalesine ilişkin olarak, Hamza Aktürk itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 18.10.2023 tarihli ve 2023/UH.II-349 sayılı karar ile “ 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine” karar verilmiştir.
Davacı Ankara Destek Sosyal Hizmetler Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 13. İdare Mahkemesi'nin 25/05/2023 tarih ve E: 2023/514, K: 2023/1093 sayılı kararında “davanın reddine” karar verilmiştir.
Anılan Mahkeme kararına karşı temyiz yoluna başvurulması üzerine Danıştay Onüçüncü Dairesinin 19/09/2023 tarih ve E: 2023/2662, K: 2023/3624 sayılı kararında "Edirne İl Tarım ve Orman Müdürlüğü'nce 15/12/2022 tarihinde gerçekleştirilen uyuşmazlık konusu ihaleye davacı tarafından teklif sunulduğu, 23/02/2023 tarih ve 0101 sayılı ihale komisyonu kararıyla dava dışı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının teklifinin ekonomik açından en avantajlı teklif, dava dışı gerçek kişinin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, bunun üzerine dava dışı gerçek kişi tarafından anılan komisyon kararına karşı, 09/01/2023 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bu şikâyet başvurusunun reddi üzerine, davalı idareye itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, itirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihale dokümanı düzenlemelerinden, ihale konusu işin su ürünleri istasyonunda yavru balık üretim işi olduğu ve yavru balık elde edilecek şekilde bakım, besleme ve hasat edilmesi ile ilgili işleri kapsadığı, ihale uhdesinde kalan iş ortaklığının ticaret sicili gazetelerine yönelik "www.ticaretsicil.gov.tr" adresinden yapılan sorgulama neticesinde "amaç ve konu"ları arasında ihale konusu iş kapsamında herhangi bir faaliyet alanının bulunmadığı, başka bir anlatımla, ihale konusu olan "Su Ürünleri Üretim İstasyonu Balık Üretimi Hizmet Alım İşi" yapabileceklerine ilişkin herhangi bir faaliyet konusunun yer almadığı, dolayısıyla yukarıda adı geçen isteklilerin ihale konusu alanda faaliyet göstermediği, 4734 sayılı Kanun'un 4. maddesinde ihale konusu alanda faaliyet gösterilmesi şartının bulunduğu, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin istekli sıfatına haiz olamayacağı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, sunulan iş deneyim belgesi üzerinden de iş ortaklığının faaliyet alanının ihale konusu işe ilişkin olduğu sonucuna ulaşılamayacağı iddiasına yer verildiği, başvuruyu değerlendiren Kurulca, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 18. maddesi uyarınca yapılan değerlendirmede, 18/11/2014 tarih ve 8696 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi'nde geçerli teklif sahibi olarak belirlenen davacı şirketin kuruluşunun tescil edildiğinin ilan edildiği; bu çerçevede, bahsi geçen Gazete'de yer alan şirketin amaç ve konusu incelendiğinde, amaç ve konuları arasında ihale konusu iş nev'inden herhangi bir faaliyet alanının bulunmadığı, beyan edilen iş deneyim belgesi üzerinden de iş ortaklığının faaliyet alanının ihale konusu işe ilişkin olduğu sonucuna ulaşılamayacağı, istekli olunabilmesi için 4734 sayılı Kanun'un 4. maddesinde ihale konusu alanda faaliyet gösterilmesi şartının getirildiği dikkate alındığında ihale konusu alanda faaliyet göstermediği anlaşılan davacı şirketin istekli olabilecek sıfatını haiz olmadığı ve sunduğu teklifin geçerli kabul edilmesinin mevzuata uygun bulunmadığı, bu çerçevede anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılarak, dava konusu Kurul kararıyla düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği anlaşılmaktadır.
6102 sayılı Kanun'la ultra vires (yetki aşımı) ilkesi kaldırılmış, 6762 sayılı (mülga) Türk Ticaret Kanunu döneminde kurulan ve şirket ana sözleşmesinde şirketin sadece ana sözleşmede yazılı olan konularla sınırlı şekilde faaliyette bulunabileceğine ilişkin hükümlerin yazılmamış sayılacağı ifade edilerek, şirketlerin ana sözleşmede yazılı olan iştigal konuları dışında da faaliyette bulunabilmesine imkan tanınmıştır.
4734 sayılı Kanun'un 4. maddesine 20/11/2008 tarih ve 5812 sayılı Kanun'un 2. Maddesiyle eklenen "istekli olabilecek" tanımıyla ilgili olarak, 23. Dönem, 253 sıra sayılı "Kamu İhale Kanunu ile Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununda Değişiklik Yapılmasına Dair Kanun Tasarısı ve Avrupa Birliği Uyum ile Bayındırlık, İmar, Ulaştırma ve Turizm Komisyonları Raporları’nın "Madde Gerekçeleri" bölümünde; "İhale dokümanını satın alarak ihale sürecine katılma istek ve iradesini ortaya koyanların da ihalelere yönelik başvuru yollarını kullanma hakları bulunmakla birlikte, bu hususun açıklığa kavuşturulmasını temin için, 4734 sayılı Kanun'un 54, 55 ve 56. maddelerinde yapılan değişikliğe paralel olarak, Kanun'un 4. maddesine 'İstekli olabilecek' tanımı eklenmekte olduğu" ifade edilmiştir. Bu çerçevede, "istekli olabilecek" tanımının; ihale ilanı ve dokümanına yönelik olmadığı, şikâyet ve itirazen şikâyet müesseselerine başvurabilecek kişilere yönelik sınırlama amacıyla getirilmiş olduğu, ihalede istekli olma konusunda herhangi bir sınırlama getirmediği açıktır. Nitekim, anılan Kanun'un 4.maddesinde isteklinin; "Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidini," ifade edeceği belirtilmiştir.
4734 sayılı Kanun'un 10. maddesinde, ihaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile meslekî ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak kanunda tahdîdî olarak belirtilen bilgi ve belgelerin istenebileceği ve ihale konusu işin niteliğine göre bu bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağının, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtileceği kurala bağlanmıştır. Buna göre, idareler belirli işlerin ihalelerinde ihale dokümanında belirtilmek kaydıyla bu yeterlik koşullarından bazılarını isteyebileceklerdir.
Dava konusu olayda, ihale konusu malın niteliğine göre, idarece, ihale dokümanında ihaleye katılıma yönelik isteklilerden iş deneyim belgesi istenildiği, İdari Şartname'nin 7. maddesinde, "Kamu veya özel sektörde daha önceden yapılmış her türlü hizmet, personel çalıştırılması yönelik hizmet alımı" işlerinin benzer iş olarak kabul edileceğinin düzenlendiği, davacı tarafından sunulan belgede işin "Devlet Su İşleri Genel Müdürlüğü Çocuk Bakımevi Şube Müdürlüğü Sosyal Tesislerinde çocuk bakıcısı (Bakıcı Anne), yemek hazırlama, dağıtım ve temizlik hizmetleri alımı işinin 13 işçi ile yapılması işi" olarak tanımlandığı, ihale komisyonunca anılan belgenin davacının iş deneyimini gösterdiğinin kabul edildiği anlaşılmaktadır.
6102 sayılı Kanun'la ultra vires (yetki aşımı) ilkesi kaldırılmış, 6762 sayılı (mülga) Türk Ticaret Kanunu döneminde kurulan ve şirket ana sözleşmesinde şirketin sadece ana sözleşmede yazılı olan konularla sınırlı şekilde faaliyette bulunabileceğine ilişkin hükümlerin yazılmamış sayılacağı ifade edilerek, şirketlerin ana sözleşmede yazılı olan iştigal konuları dışında da faaliyette bulunabilmesine imkân tanınmıştır.
Bu itibarla, istekli olabilecek sıfatını ve bunu takiben de ihaleye teklif verilerek istekli sıfatını haiz olunabilmesi için 4734 sayılı Kanun'un 4. maddesinde ihale konusu alanda faaliyet gösterilmesi şartının getirildiğinden bahisle, davacının ihale konusu alanda faaliyet göstermediği ve ihalede istekli olamayacağı gerekçesiyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik dava konusu işlemde hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki Mahkeme kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.” gerekçeleriyle mahkeme kararının bozulmasına ve dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Kamu İhale Kurulunun 18.10.2023 tarihli ve 2023/UH.II-349 sayılı kararının “B” bölümünde yer alan Ankara Destek Sosyal Hizmetler Sanayi ve Ticaret Ltd. Şti. ile ilgili değerlendirmeleri içeren kısmın iptaline,
Oybirliği ile karar verildi.

2022/1241118 İhale Kayıt Numaralı “ Su Ürünleri İstasyonu Balık Üretimi İşi ” İhalesi

Hamza AKTÜRK ,

Edirne İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ,

Edirne İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından 15.12.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Su Ürünleri İstasyonu Balık Üretimi İşi ” ihalesine ilişkin olarak Hamza Aktürk ’ün 09.01.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.01.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.01.2023 tarih ve 74505 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.01.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2023/146 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Tüzel kişilik ve ehliyet” başlıklı 125’inci maddesinin ikinci fıkrasında “Ticaret şirketleri, Türk Medeni Kanunu’nun 48’inci maddesi çerçevesinde bütün haklardan yararlanabilir ve borçları üstlenebilirler. Bu husustaki kanuni istisnalar saklıdır.” hükmü,
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde istekli sıfatı ve anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesindeki mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesine ilişkin hükümler çerçevesinde,
İhale dokümanı düzenlemelerinden, ihale konusu işin su ürünleri istasyonunda yavru balık üretim işi olduğu ve yavru balık elde edilecek şekilde bakım, beslenme ve hasat edilmesi ile ilgili işleri kapsadığı, Rlm İnşaat Organizasyon Lojistik Yayıncılık Turizm Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi & Hazarbey Group Otomotiv İnşaat Tekstil Kuyumculuk Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı’nın ticaret sicil gazetelerine yönelik “www.ticaretsicil.gov.tr” adresinden yapılan sorgulama neticesinde “amaç ve konu”ları arasında ihale konusu iş kapsamında herhangi bir faaliyet alanının bulunmadığı, bir başka deyişle ihale konusu olan “Su Ürünleri Üretim İstasyonu Balık Üretimi Hizmet Alım İşi” yapabileceklerine ilişkin herhangi bir faaliyet konusunun yer almadığının anlaşıldığı, dolayısıyla yukarıda adı geçen isteklilerin ihale konusu alanda faaliyet göstermediği, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na göre istekli sıfatına haiz olunabilmesi için anılan Kanun’un 4’üncü maddesinde ihale konusu alanda faaliyet gösterilmesi şartının bulunduğu, bu nedenle anılan isteklinin teklifinin istekli sıfatına haiz olamayacağı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
İhale üzerinde bırakılan istekliye ait ticaret sicil gazetelerinde ihale konusu alanda faaliyette bulunmadıkları, söz konusu iş ortaklığı tarafından yeterlik bilgileri tablosunda sunulan iş deneyim belgelerinin de ihale konusu işle ilgili olmadığı, anılan iş ortaklığına ait iş deneyim belgesinin benzer iş olarak belirlenen personel çalıştırmaya dayalı hizmet alım işlerine ait olduğu, bu itibarla sunulan iş deneyim belgesi üzerinden de iş ortaklığının faaliyet alanının ihale konusu işe ilişkin olduğu sonucuna ulaşılamayacağı iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’nun “Tüzel kişilik ve ehliyet” başlıklı 125’inci maddesinin ikinci fıkrasında “ Ticaret şirketleri, Türk Medeni Kanunu’nun 48’inci maddesi çerçevesinde bütün haklardan yararlanabilir ve borçları üstlenebilirler. Bu husustaki kanuni istisnalar saklıdır.” hükmü,
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “…İstekli: Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesine teklif veren tedarikçi, hizmet sunucusu veya yapım müteahhidini,
İstekli olabilecek: İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi, … ifade eder.” hükmü,
Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “ İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:
a)Ekonomik ve malî yeterliğin belirlenmesi için;
…
b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;
…
İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir. ” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,
a) Gerçek kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, noter tasdikli imza beyannamesinin,
b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin, teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. EKAP’a kayıtlı olmayan yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekir. …” hükmü yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Su ürünleri istasyonu balık üretimi işi hizmet alımı
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.
d) Kodu: -
e) Miktarı:
Edirne İl İpsala İlçesinde Mevcut Su Ürünleri İstasyonunun teknik şartnamede belirtilen sayıda personel, malzeme, ekipman ile 10 milyon sazan balığı yavrusu üretinin yapılması işi.
Su ürünleri İstasyonunda, üreme dönemi içerisinde üretimin başarıyla yapılmasını sağlayarak balıklandırmada kullanılmak üzere 30.000.000 (otuz milyon) adet sazan balığı larvası (Cyprinus carpio) üretilip, havuzlara stoklanarak 10 milyon yavru balık elde edilecek şekilde bakım, beslenme ve hasat edilmesi ile ilgili işler.
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Edirne İli İpsala İlçesi Su Ürünleri İstasyonunda” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:
7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya
b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,
sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.
…
7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:
Kamu veya özel sektörde daha önceden yapılmış her türlü hizmet, personel çalıştırılması yönelik hizmet alımı…” düzenlemesine,
Teknik Şartname’nin “İşin Süresi, konusu” başlıklı 2’nci maddesinde “İşin Konusu ve Süresi
2.1 İşin Süresi: 01.01.2023 -31.12.2023 (12 ay)
2.2 İşin konusu: Su ürünleri İstasyonunda, üreme dönemi içerisinde üretimin başarıyla yapılmasını sağlayarak balıklandırmada kullanılmak üzere 10.000.000 (on milyon) adet sazan balığı yavrusu (Cyprinus carpio) üretilip, havuzlara stoklanarak bakım, beslenme ve hasat edilmesi ile ilgili işler.” düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuruya konu ihalenin Edirne İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından 15.12.2022 tarihinde açık ihale usulü ile elektronik ortamda gerçekleştirilen “Su Ürünleri İstasyonu Balık Üretimi İşi” ihalesi olduğu, söz konusu ihaleye 4 teklif verildiği, 29.12.2022 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde, Rlm İnşaat Organizasyon Lojistik Yayıncılık Turizm Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Hazarbey Group Otomotiv İnşaat Tekstil Kuyumculuk Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığının ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi, başvuru sahibi Hamza Aktürk’ün ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi, diğer isteklilerin tekliflerinin ise geçerli teklif olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Yukarıda aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden, ihale konusu işin su ürünleri istasyonunda yavru balık üretim işi olduğu ve yavru balık elde edilecek şekilde bakım, beslenme ve hasat edilmesi ile ilgili işleri kapsadığı anlaşılmıştır.
Başvuru sahibinin söz konusu iddiası çerçevesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Rlm İnşaat Organizasyon Lojistik Yayıncılık Turizm Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Hazarbey Group Otomotiv İnşaat Tekstil Kuyumculuk Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığının ihale konusu alanda faaliyet gösterip göstermediği hususuna ilişkin olarak “www.ticaretsicil.gov.tr” adresinden yapılan sorgulamada ulaşılan tespitlere aşağıda yer verilmiştir.
a- Pilot ortak Rlm İnşaat Organizasyon Lojistik Yayıncılık Turizm Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne ilişkin olarak yapılan sorgulamada, 22.01.2021 tarihli ve 10251 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’ne ulaşılmış olup, söz konusu Gazete’de anılan tüzel kişiliğin kuruluşunun tescil edildiğinin ilan edildiği; bu çerçevede, bahsi geçen Gazete’de yer alan şirketin amaç ve konusu incelendiğinde, “inşaat, organizasyon, lojistik, yayıncılık, turizm, gıda” olarak belirlendiği görülmüştür. Bu çerçevede, anılan şirkete ilişkin “amaç ve konu”ları arasında ihale konusu iş nev’inden herhangi bir faaliyet alanının bulunmadığı anlaşılmıştır.
b- Özel ortak Hazarbey Group Otomotiv İnşaat Tekstil Kuyumculuk Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne ilişkin olarak yapılan sorgulamada, şirketin 2 adet Ticaret Sicil Gazetesi’ne ulaşıldığı, bu gazetelerin ilan türünün “adres değişikliği” ve “unvan değişikliği”ne ilişkin olduğu, unvan değişikliğine ilişkin gazete incelendiğinde şirketin önceki unvanının “Mehmet Kavak Otomotiv İnş. Teks. Kuyumculuk San. ve Tic. Ltd. Şti.” olduğu, önceki unvan ile yapılan sorgulamada 27.09.2019 tarihli ve 9918 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’ne ulaşılmış olup, söz konusu Gazete’de “Mehmet Kavak Otomotiv İnş. Teks. Kuyumculuk San. ve Tic. Ltd. Şti.”nin kuruluşunun tescil edildiğinin ilan edildiği, bu çerçevede bahsi geçen Gazete’de yer alan şirketin amaç ve konusu incelendiğinde “Otomotiv, inşaat, tekstil, kuyumculuk, gıda, yemek, lokanta, otelcilik, organizasyon, reklamcılık, telekomünikasyon, yaş sebze ve meyve üretimi, satımı ve komisyonculuğu, taşımacılık vb. işler” olarak belirlendiği görülmüştür. Bu çerçevede, anılan şirkete ilişkin “amaç ve konu”ları arasında ihale konusu iş nev’inden herhangi bir faaliyet alanının bulunmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, 6102 sayılı Türk Ticaret Kanun ile ultra vires (yetki aşımı) ilkesinin kaldırılmasıyla ticaret şirketlerinin, ana sözleşmelerinde yer almayan faaliyet konuları dışında da bütün haklardan yararlanıp, borçları üstlenebilmeleri bakımından Türk Ticaret Kanunu açısından herhangi bir engelin kalmadığı anlaşılmaktadır. Ancak Türk Ticaret Kanunu’na göre özel kanun niteliğini taşıyan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde istekli olabilecek “ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim” olarak tanımlanmıştır. Bu bakımdan, ihale konusu alanda faaliyet gösterme şartı, 6102 sayılı Kanun’un 125’inci maddesi uyarınca kanuni istisna niteliğindedir. Anılan mevzuat hükmü uyarınca, istekli olabilecek sıfatını kazanmak için ihale konusu alanda faaliyet gösterilmesi gerektiği hususu dikkate alındığında, ihaleye teklif vererek istekli sıfatını kazanan kişi ya da kuruluşların öncelikle bu şartı sağlamaları gerekmektedir.
Başvuruya konu uyuşmazlık kapsamında 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu’ndaki genel düzenleme yerine özel kanun niteliği taşıyan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’ndaki düzenlemenin esas alınması ve istekli olabilecekler için geçerli olan ihale konusu alanda faaliyet gösterilmesi şartının isteklilerce de öncelikle sağlanması gerekmektedir. 4734 sayılı Kanun ve ikincil mevzuat hükümlerinde isteklilerin ihale konusu alanda faaliyet gösterdiğinin tevsikine ilişkin bir belge istenilmediği, zira kural olarak isteklilerin ihale konusu iş ile iştigal ettikleri kabulünün bulunduğu, isteklilerin ihale konusu alanda faaliyet gösterdiğine ilişkin Ticaret Sicil Gazetelerini sunma zorunlulukları bulunmamakla birlikte, “www.ticaretsicil.gov.tr” adresi üzerinden yapılan sorgulama ile şirketin faaliyet alanına ilişkin inceleme yapılabilmektedir.
Bu çerçevede yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan istekli olan Rlm İnşaat Organizasyon Lojistik Yayıncılık Turizm Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Hazarbey Group Otomotiv İnşaat Tekstil Kuyumculuk Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığının ortaklarının faaliyet konuları arasında ihale konusu iş nev’inden herhangi bir faaliyet alanının bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu ve anılan iş ortaklığının teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Ayrıca, ihale konusu işin “ Su ürünleri istasyonu balık üretimi işi hizmet alımı” işi olduğu, benzer işin ise “ kamu veya özel sektörde daha önceden yapılmış her türlü hizmet, personel çalıştırılması yönelik hizmet alımı ” olarak belirlendiği, bahse konu iş ortaklığı tarafından “ 2022 yılı 1 Ay, 20 Gün Süre ile Hizmet Alımı İşi (Büro, Depo, Düz İşçi, Bakım-Onarım ve Su Dağıtım Personeli 20 Kişi, Hizmetli 2 Kişi, Pompa Operatörü, Elektrik Ustası 15 Kişi)” ve “Genel Müdürlük Bakım Onarım Hizmeti ve Çan Linyitleri İşletmesi Müdürlüğü Muhtelif Hizmetlerin yaptırılması işi”ne ilişkin sunulan iş deneyim belgelerinin benzer iş olarak belirlenen işi ait olduğu ve ihale konusu işe ilişkin olmadığının anlaşıldığı, bu itibarla beyan edilen iş deneyim belgesi üzerinden de iş ortaklığının faaliyet alanının ihale konusu işe ilişkin olduğu sonucuna ulaşılamayacağı anlaşılmıştır.
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Kamu İhale Kurumu” başlıklı 53’üncü maddesinin (j) fıkrasına eklenen “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü gereğince iddialarında haklı bulunan başvuru sahibinin yazılı talebi halinde başvuru bedelinin iadesinin gerektiği sonucuna varılmıştır.
Başvuru sahibi tarafından 27.654,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 27.654,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.
“www.ticaretsicil.gov.tr”adresi ve beyan edilen iş deneyim belgeleri üzerinden yapılan sorgulamada;
İhalede geçerli teklif sahibi olarak belirlenen Tempo Enerji Üretim İnşaat Gıda Tarım Taşımacılık Tekstil Yemek Hizmetleri Turizm Temizlik Kaynak İşleri Akaryakıt Ürünleri İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne yönelik olarak; 23.03.2011 tarihli ve 969 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesine ulaşılmış olup, söz konusu Gazete’de anılan tüzel kişiliğin kuruluşunun tescil edildiğinin ilan edildiği; bu çerçevede, bahsi geçen Gazete’de yer alan şirketin amaç ve konusu incelendiğinde, “amaç ve konu”ları arasında ihale konusu iş nev’inden herhangi bir faaliyet alanının bulunmadığı, beyan edilen iş deneyim belgesi üzerinden de iş ortaklığının faaliyet alanının ihale konusu işe ilişkin olduğu sonucuna ulaşılamayacağı anlaşılmıştır. Bu çerçevede anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Geçerli teklif sahibi olarak belirlenen Ankara Destek Sosyal Hizmetler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’ne yönelik olarak; 18.11.2014 tarihli ve 8696 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesine ulaşılmış olup, söz konusu Gazete’de anılan tüzel kişiliğin kuruluşunun tescil edildiğinin ilan edildiği; bu çerçevede, bahsi geçen Gazete’de yer alan şirketin amaç ve konusu incelendiğinde, “amaç ve konu”ları arasında ihale konusu iş nev’inden herhangi bir faaliyet alanının bulunmadığı , beyan edilen iş deneyim belgesi üzerinden de iş ortaklığının faaliyet alanının ihale konusu işe ilişkin olduğu sonucuna ulaşılamayacağı anlaşılmıştır. Bu çerçevede anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Rlm İnşaat Organizasyon Lojistik Yayıncılık Turizm Gıda Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Hazarbey Group Otomotiv İnşaat Tekstil Kuyumculuk Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı, Tempo Enerji Üretim İnşaat Gıda Tarım Taşımacılık Tekstil Yemek Hizmetleri Turizm Temizlik Kaynak İşleri Akaryakıt Ürünleri İthalat İhracat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ve Ankara Destek Sosyal Hizmetler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
2) Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.