Balıklandırma Amaçlı Su Ürünleri Yavru Üretimi İşi

2025/2206686 İhale Kayıt Numaralı “ Balıklandırma Amaçlı Su Ürünleri Yavru Üretimi İşi ” İhalesi

Hamza Aktürk / Aktürk Alabalık,

Elazığ İl Tarım ve Orman Müdürlüğü,

Elazığ İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından 09.01.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Balıklandırma Amaçlı Su Ürünleri Yavru Üretimi İşi ” ihalesine ilişkin olarak Hamza Aktürk/Aktürk Alabalık’ın 15.12.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.12.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.01.2026 tarih ve 204513 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.01.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2026/16 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İhale konusu işin adının “Balıklandırma Amaçlı Su Ürünleri Yavru Üretimi İşi” olduğu, benzer iş tanımının ise; “...su ürünleri avcılığı, işlemesi, nakli ve pazarlaması, yem üretimi ve pazarlaması, balık ürünleri üretimi ve pazarlaması ile su ürünleri yetiştiriciliğinde kullanılan alet-ekipmanları üreten, pazarlayan veya kurulumunun yapılması gibi işler...” şeklinde yapıldığı, işin mahiyeti itibarıyla canlı materyal üretimi, kuluçkahane yönetimi, biyolojik süreçlerin takibi gibi yüksek teknik uzmanlık gerektiren bir hizmet alımı olduğu, dolayısıyla benzer işin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 3. maddesinde yer alan benzer iş tanımına ve 4734 sayılı Kanun’un 5. maddesindeki temel ilkelere aykırı olarak düzenlendiği, benzer iş kapsamında geçen "su ürünleri nakli", "pazarlaması", "alet-ekipman üretimi/satışı" gibi işlerin, ihale konusu olan "canlı yavru balık üretimi" işi ile ne teknik ne de organizasyonel açıdan benzerlik göstermediği, bir malın alım-satımını veya nakliyesini yapan bir firmanın, biyolojik bir üretim süreci olan yavru balık üretimini gerçekleştirebilecek uzmanlığa sahip olamayacağı,
2) İdare tarafından 25.12.2025 tarihinde yayımlanan zeyilname ile İdari Şartname’de yer alan iş kalemlerinde ve teknik hususlarda değişiklik yapıldığı, ancak söz konusu değişiklerin düzeltme ilanını zorunlu kılmasına rağmen idarece düzeltme ilanı yapılmadığı, şikâyete verilen cevapta "değişikliğin ilana yansımadığı" ifade edilse de, işin teknik yapısını ve teklif birim fiyatlarını doğrudan etkileyen iş kalemlerindeki değişikliklerin ihale ilanının da temelini oluşturan unsurlar olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,
“İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “… İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:
…
b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;
…
2) İstekli tarafından kamu veya özel sektöre bedel içeren bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
…
d) Son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan mal ve hizmet alımlarına ilişkin deneyimi gösteren belgeler,
…” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “ (1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;
a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,
…
ifade eder .” hükmü,
Su Ürünleri Yönetmeliği’nin “Amaç ve Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu Yönetmelik, su ürünleri stoklarını korumak ve su ürünleri kaynaklarından ekonomik olarak yararlanmak üzere, su ürünleri ruhsat tezkereleri, sportif amaçla yapılacak avcılık, istihsal yerlerinin değiştirilmesi, avcılıkta patlayıcı ve zararlı maddelerin kullanılması, su ürünleri istihsal yerlerine dökülmesi yasak olan zararlı ve kirletici maddeleri, istihsal vasıtalarının vasıf, şartları ve bunların kullanılması, su ürünleri avcılığının düzenlenmesi, trol avcılığı, arızi olarak istihsal edilen su ürünleri, su ürünleri sağlığı, su ürünlerinden yapılacak mamül ve yarı mamül maddelerin üretimi, su ürünlerinin pazarlaması ile ilgili usul, esas, yasak, sınırlama, yükümlülük, tedbir, kontrol ve denetimine ait hususları kapsar.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Genel Yasak, Sınırlama ve Yükümlülükler” başlıklı 16’ncı maddesinde “… Yetiştiricilik veya avcılık yoluyla elde edilen su ürünlerinin, ilk satışının yapıldığı yere, su ürünleri toptan satış merkezine, su ürünleri haline, işleme veya başka bir yetiştiricilik tesisine nakilleri ile canlı olanlarının nakillerinde kullanılacak belgeler, bu belgelerin düzenlenmesi ve düzenlenmesinden istisna tutulacak miktar, tür ve yerler Tebliğ ile belirlenir.” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Balıklandırma Amaçlı Su Ürünleri Yavru Üretim işi
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı:
Balıklandırma Amaçlı Su Ürünleri Yavru Üretim işi 12000000 (oniki milyon) adet pullu sazan balığı (Cyprinus carpio) üretim hizmeti alımı
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Elazığ İli Keban Su Ürünleri Üretim İstasyonu Elazığ/Keban” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “7.3. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler” başlıklı 7.3’üncü maddesinde “… 7.3.1.1. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:
Özel ve/veya kamuda deniz ve/veya tatlı sularda yapılan yavru balık/balık veya diğer su ürünleri yetiştiriciliği, kuluçkahanelerde yavru üretimi, su ürünleri alanında plan, proje, mühendislik ve danışmanlık hizmetleri, su ürünleri avcılığı, işlemesi, nakli ve pazarlaması, yem üretimi ve pazarlaması, balık ürünleri üretimi ve pazarlaması ile su ürünleri yetiştiriciliğinde kullanılan alet-ekipmanları üreten, pazarlayan veya kurulumunun yapılması gibi işler ayrı ayrı veya birlikte benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “İşin Süresi ve Konusu” başlıklı 3’üncü maddesinde “…3.2 İşin Konusu: Elazığ İli Keban İlçesi sınırları içerisinde kalan Keban Su Ürünleri Üretim İstasyonunda “Balıklandırma Amaçlı Su Ürünleri Yavru Üretimi” İşi kapsamında 12.000.000 (Onikimilyon) adet pullu sazan balığı (Cyprinus carpio') balığı üretmek için gereken malzeme, ekipman ve işçinin tedarik edilmesi ile iş kapsamında, üretim için ihtiyaç olan anaçların temini, istasyonda bulunan anaçların bakımı, üretim hazırlıklarının yapılması, üretilmesi, ön besleme yapılması, dış havuzlara nakledilmesi, havuzlarda bakım, besleme, büyütme yapılması, hastalık olmaması için gerekli tedbirlerin alınması şayet hastalık olması durumunda idarece verilecek iş ve işlemlerin yerine getirilmesi, idarece belirlenecek zamanlarda hasat edilerek boylanması, gerektiğinde balıkların markalanması ve izlenmesi ile ilgili işler ile, ayrıca üretim istasyonunun zarar görmeden işletilmesine yönelik bakım, onarım, temizlik, iş ve işlemlerinin yürütülmesi için gereken tüm beden işçiliği ve idarenin vereceği diğer işleri kapsar.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Su Ürünleri Üretiminde Yapılacak İş ve İşlemler” başlıklı 4’üncü maddesinde “Şartname kapsamında yapılacak iş ve işlemler aşağıda belirtilmiştir.
İşin konusu ve yapılacak iş ve işlemler :
4.1. Anaçların Temini Bakımı ve Beslemesi: Keban Su Ürünleri Üretim İstasyonunda bulunan 400 adet erkek ve 450 adet dişi anaç ve anaç adaylarının 4-10 mm, %40 protein, %8-12 yağ içeren yemler) ile belirli periyotlarda beslenmesi yapılacaktır. Belirlenen üretim hedefine ilişkin anaç ihtiyacının olması durumunda idarece belirlenen sayı kadar anaç balığın temin edilmesi yükleniciye aittir.
4.2. Üretim Hazırlığı: Anaçların, hasat edilerek erkek-dişi olarak ayrı havuzlara stoklanması işlemi öncesinde havuzların bakımı, onanım ve temizliği gibi tüm hazırlık işlemlerinin yapılmasından yüklenici sorumludur.
Üretimde için kullanılacak her türden havuzların, tesviyesi, onarılması, bakımı, su giriş ve çıkışlarının bakımı, havuz tabanının sürülmesi, kireçlenmesi, otla mücadelesi, gübrelenmesi, ihtiyaç halinde kil takviyesi ve sıkıştırılmasından yüklenici sorumludur.
4.3. Üretim: Üretim, geçerliliği tespit edilmiş, tam kontrollü metotlarla yapılmalıdır. Üretime ilişkin tüm iş ve işlemler yükleniciye aittir.
İşler özetle; Kullanılacak anaç balıkların seçimi, kuluçkahaneye, nakli, tartılması, hipofızasyon, sağım, döllendirme, inkübasyon, dezenfeksiyon, larva çıkışı, larvaların kuluçkahanedeki ön beslemesi aşamalarını ve varsa kuluçkahane su ısıtma sisteminin düzgün çalıştırılması ile kuluçkahanedeki su akışının devamlılığının sağlanması aşamalarını kapsar. Bu işlemler idarece gösterilecek yerlerde yapılır.
4.4. Yavru Balıkların Büyütüleceği Dış Havuzların Hazırlığı, Larvaların Nakli Bakımı Ve Beslenmesi: Larva stoklanacak havuzların, larva naklinden en az bir hafta önce, yüklenici tarafından hazırlanmalıdır.
Larva havuzlarının hazırlanması; önceden temizlenerek, tesviye edilmesi, su kaçaklarının giderilmesi, su giriş ve çıkışlarının bakım ve onarmalarının yapılması, larva kaçmasını önlemek için gerekli düzenek kurulması ve işler durumda tutulması, varsa killeme ihtiyacının karşılanması, larva yetiştirilmesi için gereken ve literatürde belirtilen oranlarda hayvan gübresi, kimyasal gübre ve diğer ilaçlama işlemlerinin yapılarak su doldurulması şeklinde olmalıdır.
İdarece belirlenecek miktarda larvanın kuluçkahaneden alınarak havuzlara nakledilmesi ve idarenin belirleyeceği zamana kadar gereken bakım ve beslemenin yapılması yüklenici sorumluluğundadır.
Balıkların, Bakanlık işletme onay numarasına sahip yemlerle 150-300-500-800-1200 mikron granül yem (%50 protein, %8-12 yağ içeren mikropartikül) ve lmm, 1,5 mm, 2 mm, 3 mm, 4 mm numaralı yavru yemleri (%45 protein, %8-l2 yağ içeren) ile beslenmesinden yüklenici sorumludur.
4.5. Hasat, Boylama: Yüklenici İdarenin belirlediği tarihlerde ve sağlayacağı imkânlarla yavru balıkların hasat edilmesinden, yavru nakil havuzlarına taşınmasından, boylanmasından, idarece belirlenecek şekilde havuzlara geri stoklanmasından veya nakil taklarına veya nakil torbalarına yerleştirilmesinden sorumludur. Hasat ve nakil esnasında balıkların ölümüne sebebiyet verilmeksizin taşınmasından yüklenici sorumludur.
Yüklenici hasat sırasında ve nakil havuzuna taşınması esnasında zayi olan balıkları tazmin eder.
4.6. Üretim İstasyonunun ve İstasyondaki Su Ürünlerinin İç/Dış Etkenlere Karşı Sürdürülebilirliği, Temizliği ve Bakımı: Yüklenici üretim istasyonun ve istasyondaki su ürünlerinin iç/dış etkenlere karşı sürdürülebilirliği, temizliği ve bakımı için idarece sağlanacak araç, gereci kullanarak her türlü iş ve işlemlerden sorumludur.
Üretim istasyonu içinde kalan idari binalar, sosyal tesisler, lojmanlar, kuluçkahane, depolar ve yolların temiz tutulması ile ağaç ve çim alanlarının temizliği, bakımı, sulama vs. işlerin yapılmasından yüklenici sorumludur. Gerektiğinde bu madde kapsamında olası aksakları idareye bildirerek uyarıcı /önleyici tedbirleri almak, alınmasını sağlamakla yükümlüdür.
4.7. Diğer İşler: Yüklenici şartnamede yer almayan ancak Balıklandırma Amaçlı Su Ürünleri Yavru Üretimi İşi (Ilıksu, Soğuksu Tatlısu türleri ve Deniz Balıkları) veya bu işle bağlantılı işleri idarece belirlenecek yerde ve zamanda, üretim istasyonu içinde veya dışında, yapmakla yükümlüdür.” düzenlemesi yer almaktadır.
Şikâyete konu ihalenin Elazığ İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Balıklandırma Amaçlı Su Ürünleri Yavru Üretimi İşi” olduğu, ihalede 4 adet ihale dokümanı indirildiği, 09.01.2026 tarihinde yapılan ihaleye 4 isteklinin katıldığı, 09.01.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin başvuru sahibi Hamza Aktürk/Aktürk Alabalık üzerinde bırakıldığı, Ömer Durmuş/Durmuş Lokantasının ise ekonomik açıdan en avantajlı 2’nci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.
İdari Şartname’nin 7.3.1.1’inci maddesinde, iddiaya konu benzer iş tanımının “Özel ve/veya kamuda deniz ve/veya tatlı sularda yapılan yavru balık/balık veya diğer su ürünleri yetiştiriciliği, kuluçkahanelerde yavru üretimi, su ürünleri alanında plan, proje, mühendislik ve danışmanlık hizmetleri, su ürünleri avcılığı, işlemesi, nakli ve pazarlaması, yem üretimi ve pazarlaması, balık ürünleri üretimi ve pazarlaması ile su ürünleri yetiştiriciliğinde kullanılan alet-ekipmanları üreten, pazarlayan veya kurulumunun yapılması gibi işler ayrı ayrı veya birlikte benzer iş olarak kabul edilecektir.” şeklinde yapıldığı anlaşılmıştır.
Teknik Şartname’de diğer işlerin yanı sıra, su ürünleri üretim istasyonunda bulunan erkek ve dişi anaçların temini, balık üretimi için gerekli teknik donanım, malzeme, ekipman, anaç sazan balıkları, işçiler ve istasyonun hazır hale getirilmesi, yavru balıkların büyütüleceği dış havuzların hazırlığı, larvaların nakli, bakımı ve beslenmesi, yavru balıkların yavru nakil havuzlarına taşınması, nakil tanklarına veya nakil torbalarına yerleştirilmesi, su ürünleri üretim istasyonu ve istasyondaki su ürünlerinin iç/dış etkenlere karşı sürdürülebilirliği, temizliği ve bakımı, yine İstasyon içinde kalan idari binalar, sosyal tesisler, kuluçkahane, depolar ve yolların temiz tutulması ile ağaç ve çim alanlarının temizliği, bakımı, sulama vesaire işlerin yapılması ve üretim istasyonunun düzeni, vardiya dağılımı, işçilerin kamu kurum ve kuruluşuna uygun çalışma yeterlilik ve uyumlarını sağlama, iş sağlığı ve güvenliği tedbirlerini almak ve istasyon işleyişi konusunda gerçekleşmesi mümkün durumların tümünde yüklenicinin sorumluluğunda olduğunun düzenlendiği tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 5’inci maddesinde, idarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğunun hüküm altına alındığı görülmüştür.
Su Ürünleri Yönetmeliği’nin 1’inci maddesinde, Yönetmelik’in kapsamında, diğer hususların yanında, su ürünlerinden yapılacak mamul ve yarı mamul maddelerin üretimi, su ürünlerinin pazarlaması ile ilgili usul, esas, yasak, sınırlama, yükümlülük, tedbir, kontrol ve denetimine ait hususlarının da yer aldığının belirtildiği, yine anılan Yönetmelik’in 16’ncı maddesinde, yetiştiricilik veya avcılık yoluyla elde edilen su ürünlerinin, ilk satışının yapıldığı yere, su ürünleri toptan satış merkezine, su ürünleri haline, işleme veya başka bir yetiştiricilik tesisine nakilleri ile canlı olanlarının nakillerinde kullanılacak belgeler, bu belgelerin düzenlenmesi ve düzenlenmesinden istisna tutulacak miktar, tür ve yerlerin Tebliğ ile belirleneceğinin ifade edildiği anlaşılmıştır.
Başvuru sahibi tarafından sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde, özetle, İdari Şartname’de, benzer iş tanımı kapsamında belirtilen, pazarlama, nakliye ve alet-ekipman üretimi ve kurulumu gibi işlerin, ihale konusu işle teknik ve organizasyon açıdan benzerlik göstermeyen işler olduğu hususuna yer verildiği görülmüştür.
Yapılan inceleme ve değerlendirmeler neticesinde: iddiaya konu benzer iş tanımının, idare tarafından, Kanun’un 5’inci maddesinde yer verilen temel ilkelere uygun olarak, ihalede rekabeti, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlayacak şekilde düzenlendiği ek olarak yine itirazen şikâyet dilekçesinde yer verilen işler ile benzer nitelikte işlerin, Teknik Şartname’de ihale konusu işe ilişkin olarak yapılan düzenlemede sözleşme sürecinde yapılacak işler olarak belirtildiği sonuç olarak idare tarafından hazırlanan benzer iş tanımının ihale konusu işle uyumlu olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İlânın uygun olmaması” başlıklı 26’ncı maddesinde “ 13, 24 ve 25 inci maddelerdeki hükümlere uygun olmayan ilânlar geçersizdir. Bu durumda, ilân bu maddelere uygun bir şekilde yenilenmedikçe ihale veya ön yeterlik yapılamaz.
Ancak, 13 üncü maddede belirtilen ilânın yapılmaması veya ilân sürelerine uyulmaması halleri hariç, yapılan ilânlarda 24 ve 25 inci madde hükümlerine uygun olmayan hatalar bulunması durumunda, 13 üncü maddeye göre yirmibeş ve kırk günlük ilan süresi bulunan ihalelerde ilânların yayımlanmasını takip eden onbeş gün diğer ihalelerde ise on gün içinde hatalı hususlar için düzeltme ilânı yapılmak suretiyle ihale veya ön yeterlik gerçekleştirilebilir .” hükmü,
Anılan Kanun’un “İhale dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı 29’uncu maddesinde “İlân yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilânlar geçersiz sayılır ve iş yeniden aynı şekilde ilân olunur.
Ancak, ilân yapıldıktan sonra, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi veya isteklilerce yazılı olarak bildirilmesi halinde, ihale dokümanında değişiklikler yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olan zeyilname, son teklif verme gününden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde ihale dokümanı alanların tamamına gönderilir. Zeyilname ile yapılan değişiklikler nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir. Zeyilname düzenlenmesi halinde, teklifini bu düzenlemeden önce vermiş olan isteklilere tekliflerini geri çekerek, yeniden teklif verme imkânı sağlanır...” hükmü,
Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “…İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikayet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir…” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve ön yeterlik dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması ” başlıklı 26’ncı maddesinde “(1) İlan yapıldıktan sonra ihale ve ön yeterlik dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilanlar geçersiz sayılır ve ihale yeniden aynı şekilde ilan olunur. Ancak, teklif ve başvuruların hazırlanmasını etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi ya da idareye yazılı olarak bildirilmesi halinde, zeyilname düzenlenmek suretiyle dokümanda değişiklik yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin zeyilname, ihale dokümanının bir parçası olarak EKAP’a yüklenir ve ihale veya son başvuru tarihinden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde, EKAP üzerinden e-imza kullanarak doküman indirenlerin tamamına bildirim ve tebligat esasları çerçevesinde gönderilir. Ancak, belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde ise ihale sürecine devam edilebilmesi, Kanunun 26 ncı maddesine göre düzeltme ilanı yapılması ile mümkündür.
(2) Yapılan değişiklik nedeniyle tekliflerin veya başvuruların hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale veya son başvuru tarihi bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir. Zeyilname düzenlenmesi halinde; tekliflerini vermiş veya başvurularını yapmış olan istekli veya adaylara teklif veya başvurularını geri çekerek, yeniden teklif verme veya başvuru yapma imkanı tanınır.
…
(5) Kanunun 55 inci maddesi uyarınca şikayet üzerine yapılan incelemede; başvuruların ya da tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale veya ön yeterlik dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, ihale veya son başvuru tarihine on günden az süre kalmış olsa dahi gerekli düzeltme yapılarak yukarıda belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defa daha ertelenebilir. Belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde ise ihale sürecine devam edilebilmesi, ancak Kanunun 26 ncı maddesine göre düzeltme ilanı yapılması ile mümkündür .” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Şikayet üzerine dokümanda değişiklik yapılması” başlıklı 15.1’inci maddesinde “İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “İhale ve ön yeterlik dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması” başlıklı maddesinde “Kanunun 55 inci maddesi uyarınca şikayet üzerine yapılan incelemede; başvuruların ya da tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale veya ön yeterlik dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, ihale veya son başvuru tarihine on günden az süre kalmış olsa dahi gerekli düzeltme yapılarak yukarıda belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defa daha ertelenebilir. Belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde ise ihale sürecine devam edilebilmesi, ancak Kanunun 26 ncı maddesine göre düzeltme ilanı yapılması ile mümkündür.” hükmü yer almaktadır. Buna göre, şikayet başvurusu üzerine, idarenin dokümanda düzeltme yapılmasına karar vermesi halinde, Kanunun 29 uncu maddesinin ikinci fıkrasında yer alan ve zeyilnamenin doküman indirenlerin tamamına ihale veya son başvuru tarihinden en az on gün önce bildirilmesini öngören düzenlemedeki on günlük süre ile bağlı olmaksızın ihale veya son başvuru tarihine kadar (ihale veya son başvuru günü hariç) zeyilname ile dokümanda düzeltme yapılabilecektir. Ancak zeyilnamenin son bildirim tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında on günden az süre kalması halinde, ihale tarihinin ertelenmesi zorunlu olup, bu erteleme sadece bir defa yapılabilecektir. İhale veya son başvuru tarihinin ertelenmesi halinde, yeni ihale veya son başvuru tarihinin, zeyilnamenin son bildirim tarihinden itibaren on günden az olmayacak şekilde belirlenmesi gerektiği hususuna dikkat edilmelidir. Zeyilname ile ihale veya son başvuru tarihinin ertelenmesi halinde, erteleme süresi ihale veya son başvuru tarihinden itibaren hiçbir durumda yirmi günü geçemeyecektir.” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhale dokümanında değişiklik yapılması” başlıklı 14’üncü maddesinde “14.1. İlan/davet yapıldıktan sonra ihale dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Ancak, tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin İdarece tespit edilmesi veya İdareye yazılı olarak bildirilmesi halinde, zeyilname düzenlenmek suretiyle ihale dokümanında değişiklik yapılabilir. Bu değişikliklere ilişkin zeyilname, ihale dokümanının bağlayıcı bir parçası olarak EKAP’ta hazırlanır.
14.2. Zeyilname, ihale tarihinden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde, ihale dokümanını EKAP hesabına giriş yaparak indirmiş olanların tamamına EKAP üzerinden gönderilir.
14.3. Zeyilname düzenlenmesi nedeniyle tekliflerin hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde İdare, ihale tarihini bir defaya mahsus olmak üzere en fazla yirmi gün süreyle zeyilname ile erteleyebilir. Erteleme süresince, EKAP hesabına giriş yapılarak ihale dokümanının indirilmesine ve teklif alınmasına devam edilir.
14.4. Zeyilname düzenlenmesi halinde, tekliflerini bu düzenlemeden önce vermiş olan istekliler tekliflerini geri çekerek yeniden teklif verebilir.
14.5. 4734 sayılı Kanunun 55 inci maddesi uyarınca şikâyet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve İdarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, ihale tarihinden önce gerekli düzeltme yapılarak yukarıda belirtilen usule göre ihale tarihi bir defa daha ertelenebilir. Belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde ise ihale sürecine devam edilebilmesi, ancak 4734 sayılı Kanunun 26 ncı maddesine göre düzeltme ilanı yapılması ile mümkündür. Düzeltme ilanı için Kanunda öngörülen sürenin sona erdiğinin anlaşılması halinde ihale iptal edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
İdare tarafından 25.12.2025 tarihlerinde EKAP üzerinden istekli olabileceklere (o tarihe kadar doküman alanlara) zeyilname bildiriminin gönderildiği anlaşılmıştır.
Zeyilname öncesi İdari Şartname’nin Ek kısmında yer alan tablonun;
Sıra No
Açıklama
Birimi
İşçi Sayısı
Ay/gün/saat
1
İşçi(Brüt asgari ücretin %20 fazlası)
Gün
20,00
240
Sıra No
Açıklama
Birimi
Miktarı
1
İşçi servis hizmeti(Minibüs)
Ay
12
…
…
…
…
11
Triple süper fosfat
Gram
700
…
…
…
…
Söz konusu zeyilname ile aşağıdaki şekilde değiştirildiği,
Sıra No
Açıklama
Birimi
İşçi Sayısı
Ay/gün/saat
1
İşçi(Brüt asgari ücretin %20 fazlası)
Ay
20,00
11
Sıra No
Açıklama
Birimi
Miktarı
1
İşçi servis hizmeti(Minibüs)
Ay
11
…
…
…
…
11
Triple süper fosfat
Kilogram
700
…
…
…
…
Zeyilname öncesi Teknik Şartname’nin “Su Ürünleri Üretiminde Yapılacak İşe İlişkin İşçi Sayıları ve Gereksinimler” başlıklı 5’inci maddesinde bulunan “…Tablo 5.1.1 Yüklenicinin üretim istasyonunun güvenliği, bakım-onarım, üretim, besleme, hasat ve temizlik v.s. işlerde çalıştıracak en fazla vasıflı işçi (beden işçisi) personel sayısı;
İşçi Vasıflı (beden işçisi) Personel (Ocak-Aralık 2026)
Toplam Adam/Ay (20x12)
20
240
Tablo 5.1.2 Üretim ve hasat yapılabilmesi için işçi gideri
Sıra
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması
Birim
1
Brüt Asgari Ücretin %20 Fazlası İşçilik (Adam/Ay 20 x 12)
240 (adam x ay)
…
…
…
…
Tablo 5.2.1 İcmal Tablosu (Üretimin yapılabilmesi için kullanılması/bulunması gereken minimum malzeme ve miktarları)
S.N.
Gereksinimler
Birim
Miktar
1
İşçi (asgari ücretin %20 fazlası ödenecek)
Adam x ay
240
…
…
…
…
3
İşçi servis hizmeti (minibüs)
Ay
12
…
…
…
…
” düzenlemesinin, söz konusu zeyilname ile “ “…Tablo 5.1.1 Yüklenicinin üretim istasyonunun güvenliği, bakım-onarım, üretim, besleme, hasat ve temizlik v.s. işlerde çalıştıracak en fazla vasıflı işçi (beden işçisi) personel sayısı;
İşçi Vasıflı (beden işçisi) Personel (Ocak-Aralık 2026)
Toplam Adam/Ay (20x11)
20
220
Tablo 5.1.2 Üretim ve hasat yapılabilmesi için işçi gideri
Sıra
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması
Birim
1
Brüt Asgari Ücretin %20 Fazlası İşçilik (Adam/Ay 20 x 11)
220 (adam x ay)
…
…
…
…
Tablo 5.2.1 İcmal Tablosu (Üretimin yapılabilmesi için kullanılması/bulunması gereken minimum malzeme ve miktarları)
S.N.
Gereksinimler
Birim
Miktar
1
İşçi (asgari ücretin %20 fazlası ödenecek)
Adam x ay
220
…
…
…
…
3
İşçi servis hizmeti (minibüs)
Ay
11
…
…
…
…
” şeklinde değiştirildiği görülmüştür.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, belli koşulların varlığı altında zeyilname ile yalnızca ihale dokümanında değişiklik yapılabileceği, zeyilnamenin ihale tarihinden en az on gün öncesinde istekli olabileceklerin bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde doküman indirenlerin tamamına gönderileceği, yapılan değişiklik nedeniyle ek süreye ihtiyaç duyulması halinde ihalenin zeyilname ile ertelenebileceği; ihale dokümanında belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ihale ilanında da bulunması halinde, ihale sürecine devam edilebilmesi için düzeltme ilanı yayımlanmasının da zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.
Başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesinde, 25.12.2025 tarihinde yayımlanan zeyilname ile İdari Şartname’de yer alan iş kalemlerinde ve teknik hususlarda değişiklik yapıldığı, ancak söz konusu değişiklerin düzeltme ilanını zorunlu kılmasına rağmen idarece düzeltme ilanı yapılmadığı, işin teknik yapısını ve teklif birim fiyatlarını doğrudan etkileyen iş kalemlerindeki değişikliklerin ihale ilanının da temelini oluşturan unsurlar olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddiaları çerçevesinde yapılan incelemede; teknik hususlarda zeyilname ile herhangi bir değişiklik yapılmadığı, iş kalemlerinde yapılan değişikliklerin ise yalnızca işçi, işçi servis hizmeti ve triple süper fosfat kalemlerinde birim ve miktarları kapsamında olduğu, söz konusu değişikliklerin de ihale ilanına yansıyan hususlar olmadığı, anılan hususların istekli olabilecekler tarafından da görüldüğü, dolayısıyla iş kalemlerinde meydana gelen değişikliklerin düzeltme ilanı yapılmasını gerekli kılmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.