2022/MK-259

Karar Metni

Hatay Büyükşehir Belediyesi Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından yapılan 2020/513505 ihale kayıt numaralı "1'İnci Bölge Antakya, Defne, Samandağ, Altınözü, Yayladağı İlçeleri Mahalle ve Cadde Yollarının Beton Asfalt Yapımı" ihalesine ilişkin olarak, İmfalt Yol Yapı Sanayi Ticaret Anonim Şirketi itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 21.04.2021 tarihli ve 2021/UY.II-874 sayılı karar ile “ 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmiştir. Bu karara karşı İmfalt Yol Yapı Sanayi Tic. A.Ş. tarafından açılan davada Ankara 18. İdare Mahkemesinin 14.10.2021 tarihli ve E:2021/1588, K:2021/1680 sayılı kararı ile bahsi geçen Kurul kararının iptal edilmesi üzerine Kamu İhale Kurulu tarafından 24.11.2021 tarihli ve 2021/MK-451 sayılı karar alınmıştır.

24.11.2021 tarihli ve 2021/MK-451 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında …İmfalt Yol Yapı Sanayi Ticaret Anonim Şirketi tarafından açılan davada, Ankara 18. İdare Mahkemesinin 14.10.2021 tarihli ve E:2021/1588, K:2021/1680 sayılı kararında “…İdarenin sırasıyla asfalt plenti ESSA Grup Makine İns. Tur. San. Tic. Ltd. Şti., Marini Makine A.Ş. ve Ammann A.Ş.'ne yazdığı yazılarla asfalt plentlerinde revizyon yapılarak 160 ton/saat kapasiteli bir plentin, kapasitesinin 240 ton/saat kapasiteye çıkmasının mümkün olup olmadığını sorduğu, sadece Ammann A.Ş. tarafından verilen cevapta %50 mertebesinde bir kapasite artırımının mümkün olmadığının belirtildiği, diğer distribütörlerin verdiği cevaplarda bunun mümkün olduğu belirtilmiştir.

Diğer taraftan, TOBB tarafından onaylanan bir belge olduğu, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği'nin 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu ↗'nda belirtilen hizmetleri yerine getirmek amacıyla kurulan, tüzel kişiliğe sahip, kamu kurumu niteliğinde bir meslek üst kuruluşu olduğu, anılan kanun ile odalara kapasite raporları düzenleme, birliğe ise kapasite raporlarını onaylama yetkisinin verildiği göz önüne alındığında, belgede yer alan bilgilerin aksi ispatlanana kadar geçerli kabul edilmesi gerektiği; daha açık bir ifadeyle bahse konu kapasite raporunun resmi bir belge niteliğinde olduğu ve ilgili belgenin resmi makamlar tarafından hatalı olduğu yönünde bir karar alınana kadar geçerli bir belge olarak kabul edilmesi gerektiği şüphesizdir.

Bu durumda, idare tarafından ihale dokümanında isteklilerin kendi malı olması istenen asfalt plentinin kapasitesinin 160 ton/saat olarak düzenlendiği, davacı tarafından, sunulan kapasite raporunda plent kapasitesinin 240 ton/saat olduğunun belirtildiği, davacının teklifinin yeterlik kriteri olarak belirlenen plentin 160 ton/saat kapasitede olma şartını sağladığı sonucuna varılmıştır. Bu nedenle davacının yeterlik kriterini bu açıdan sağladığı anlaşıldığından, davalı idarece aksi yönde yapılan değerlendirmenin mevzuata ve hukuka uygun bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu işlemde hukuka uyarlık bulunmamaktadır… şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

…

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1- Kamu İhale Kurulunun 21.04.2021 tarihli ve 2021/UY.II-874 sayılı kararının, İmfalt Yol Yapı Sanayi Tic. A.Ş. ile ilgili (A) bölümündeki değerlendirmelerin iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, İmfalt Yol Yapı Sanayi Tic. A.Ş.nin teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine... ” karar verilmiştir.

Davacı İketa* İn*. Turz. Nak. San ve Tic. A.Ş - Saylık Yol Yapı İnş. Mad. Tic ve San. Ltd. Şti. tarafından 24.11.2021 tarihli ve 2021/MK-451 sayılı Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 6. İdare Mahkemesi'nin 18.01.2022 tarihli ve E:2021/2500, K:2022/75 sayılı kararında …Uyuşmazlıkta, İmfalt Yol Yapı San. Tic. A.Ş. tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine, Kamu İhale Kurulu'nca yapılan inceleme sonucunda tesis edilen 21.04.2021 tarih ve 2021/UY.II-874 sayılı Kurul Kararı'nda; İmfalt Yol Yapı San. Tic. A.Ş., Saylık Yol Yapı İnşaat Madencilik Ticaret ve San. Ltd. Şti. -İketas İnşaat Turizm Nakliyat San. Tic. A.Ş. İş Ortaklığı, Mehmet Ali Ünal İnşaat Taahhüt Madencilik San. Tic. A.Ş., Feza Taahhüt Anonim Şirketi ve Orak Altyapı San. Tic. A.Ş.'nin tekliflerinin, asfalt plenti kapasitesi yönünden ihale dokümanına uygun olmadığından değerlendirme dışı bırakılmalarına karar verildiği, ancak bu karara karşı İmfalt Yol Yapı San. Tic. A.Ş. tarafından açılan davada, Ankara 18. İdare Mahkemesi'nce yapılan yargılama sonucunda verilen iptal kararı sonrasında Kamu İhale Kurulu'nca alınan dava konusu Kurul kararında sadece İmfalt Yol Yapı San. Tic. A.Ş. yönünden inceleme yapılmak suretiyle bu şirket yönünden karar verildiği, eşit muamele ilkesi gereğince ihaleye teklif veren diğer şirketler bakımından herhangi bir inceleme yapılmadan karar verildiği görülmektedir.

Bu durumda, asfalt plenti kapasitesi yönünden incelenerek değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilen diğer şirketler hakkında da eşit muamele ilkesi gereğince inceleme yapılarak karar verilmesi gerekirken, herhangi bir inceleme yapılmadığı anlaşıldığından, eksik incelemeye dayalı olarak tesis edilen dava konusu Kurul Kararı'nda hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır… gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.

Anılan mahkeme kararı üzerine Kamu İhale Kurulu tarafından 02.03.2022 tarihli ve 2022/MK-57 sayılı karar ile …Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 21.04.2021 tarihli ve 2021/UY.II-874 sayılı Kurul kararında teklifi değerlendirme dışı bırakılan tüm isteklilerin değerlendirmeye alınması yönünde 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine… karar verilmiştir.

Anılan mahkeme kararına ilişkin olarak Kurum tarafından temyiz yoluna başvurulmuş olup, yapılan temyiz incelemesi sonucunda Danıştay Onüçüncü Dairesi’nin 11.04.2022 tarihli ve E:2022/1360, K:2022/1562 sayılı kararında … Mahkemece, idarî işlemin iptaline karar verilmesi hâlinde, idare, iptal kararının amaç ve kapsamına göre yeni bir işlem yapmak ve iptal edilen işlemden doğan sonuçları ortadan kaldırmak ve önceki hukukî durumun geçerliğini sağlamak zorundadır. İdarenin, idarî yargı yerlerince verilen kararların uygulanıp uygulanmaması konusunda "takdir yetkisi"ne sahip olmadığı, bu kararların doğruluğunu tartışma ve buna göre uygulama yetkisinin bulunmadığı, idarenin bu alandaki yetkisinin "bağlı yetki" niteliğinde olduğu açıktır.

…

Kamu ihalelerine ilişkin bireysel işlemler hakkında verilen iptal kararlarının etki alanı, dava konusu işlem ve varsa ona bağlı diğer işlemlerin etki alanı ile sınırlıdır. Dolayısıyla bu işlemlere karsı menfaati ihlâl edildiğinden bahisle dava açılması sonucunda idarî yargı yerlerince verilen iptal kararları üzerine idare, bu işlemlere karşı dava açanın eski hukukî durumunu kazanması için gereken işlemleri yapmakla yükümlüdür. Ancak, aynı ihale işlemi dolayısıyla menfaati ihlâl edilmekle birlikte dava açmayan başka ilgililer varsa bunların iptal kararından somut olarak yararlanması söz konusu olmayacaktır.

Dosyanın incelenmesinden, uyuşmazlık konusu ihaleye ilişkin olarak yapılan itirazen şikâyet başvurusu sonucunda 21/04/2021 tarih ve 2021/UY.II-874 sayılı Kurul kararı ile başvuru sahibi ve davacı şirketlerin oluşturduğu iş ortaklığının da aralarında bulunduğu bazı isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına dair düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, söz konusu Kurul kararının iptali istemiyle İmfalt şirketi tarafından açılan davada, anılan isteklinin ihale kapsamında istenilen asfalt plentine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı belirtilerek hakkında tesis edilen Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmadığı gerekçesiyle Ankara 18. İdare Mahkemesi'nce verilen 14/10/2021 tarih ve E:2021/1588, K:2021/1680 sayılı iptal kararının uygulanması amacıyla adı geçen şirket hakkında verilen yargı kararının gereklerine uygun olarak dava konusu işlemin tesis edildiği, UYAP üzerinden yapılan incelemede, davacılar tarafından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılarak düzeltici işlem belirlenmesine dair 21/04/2021 tarih ve 2021/UY.II-874 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle açılmış bir davanın bulunmadığı, bakılan davanın, söz konusu Kurul kararının iptali istemiyle açılan dava sonucunda verilen yargı kararının gereğinin yerine getirilmesi amacıyla tesis edilen Kurul kararının, yargı kararı üzerine lehine düzeltici işlem belirlenen istekli ile aynı durumda olduklarından bahisle, eşit muamele ilkesi gereği tekliflerinin değerlendirmeye alınması gerektiği iddiasıyla açıldığı anlaşılmaktadır.

Davalı idarenin eşit muamele ilkesini, kendisine yapılan itirazen şikâyet başvurularını incelerken uygulamakla yükümlü ve sorumlu olduğu, yargı kararı üzerine yapılan düzeltici işlem belirlenmesine ilişkin değerlendirmelerde ise, yargı kararında yer alan gerekçe ile sınırlı şekilde düzeltici işlem tesis edebileceği açıktır.

Bu çerçevede, bireysel işlemlere ilişkin Mahkemece verilen iptal kararları uygulanırken idarece kararın hüküm fıkrasıyla birlikte gerekçeleri de gözetilerek davayı açan kişinin hukukî durumunun eski hâline getirilmesi yönünde işlem tesis edileceği, aynı durumda olsa bile bu bireysel işleme karsı dava açmayan kişilerin diğerlerine yönelik iptal kararından yararlanması ve bu kararın onlar hakkında da uygulanmasına imkân bulunmadığı dikkate alındığında, dava konusu ihalede aynı Kurul kararıyla teklifi değerlendirme dışı bırakılan diğer bir istekli tarafından açılan davada o istekli hakkında verilen iptal kararı üzerine yargı kararının uygulanması maksadıyla tesis edilen davaya konu Kurul kararında ''eşit muamele ilkesi'' gözetilerek davacıların oluşturduğu iş ortaklığının da teklifinin değerlendirmeye alınması yönünde düzeltici işlem belirlenmesinin hukuken mümkün olmadığı anlaşıldığından, söz konusu iptal kararının gerekçeleri doğrultusunda ve sadece davayı açan şirket hakkında düzeltici işlem belirlenmesi yönündeki dava konusu Kurul kararında hukuka aykırılık bulunmamaktadır.

Bu itibarla, dava konusu işlemde hukuka aykırılık, işlemin iptali yönündeki İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet görülmemiştir… gerekçesiyle anılan mahkeme kararının bozulmasına, davanın reddine karar verilmiştir.

Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.

Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu ↗’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.

Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

1- Kamu İhale Kurulunun 02.03.2022 tarihli ve 2022/MK-57 sayılı kararının iptaline,

2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Kamu İhale Kurulunun 24.11.2021 tarihli ve 2021/MK-451 sayılı kararının hukuken geçerliliğini koruduğuna,

Oybirliği ile karar verildi.