Tekirdağ İli, Sağlamtaş-Tatarlı-Araphacı Mahalleleri Arası Yol Yapımı

2025/2153280 İhale Kayıt Numaralı “ Tekirdağ İli, Sağlamtaş-Tatarlı-Araphacı Mahalleleri Arası Yol Yapımı ” İhalesi

Necdet Atilla - Bölükbaş Madencilik Nak. İnş. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti. ,

Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi İhale İşleri Şube Müdürlüğü ,

Tekirdağ Büyükşehir Belediyesi İhale İşleri Şube Müdürlüğü tarafından 07.01.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Tekirdağ İli, Sağlamtaş-Tatarlı-Araphacı Mahalleleri Arası Yol Yapımı ” ihalesine ilişkin olarak Necdet Atilla - Bölükbaş Madencilik Nak. İnş. ve Taah. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının 26.03.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 01.04.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 10.04.2026 tarih ve 213038 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 10.04.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2026/994 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketinin aşırı düşük teklif açıklamasının kabul edilerek ihalenin üzerlerine bırakıldığı,
a) İdareye yapılan ilk şikâyet başvurusu üzerine idarece aşırı düşük teklif açıklamasının yenilendiği, anılan istekli tarafından idarenin bu ikinci sorgulamasına yeni bir açıklama sunulduğu ve açıklamasının tekrar kabul edildiği,
Anılan istekli tarafından beton temin yöntemine ilişkin bilgiler incelendiğinde, betonun Edirne ili Keşan ilçesi Paşayiğit-Yiğitbey Mah. Atatürk Cad. adresindeki Kapasite Madencilik İnşaat Taahhüt Turizm İthalat İhracat San. Tic. Ltd. Şti.den temin edileceğinin belirtildiği, ancak bu temin yönteminin ihale dokümanında yer alan Teknik Şartname hükümlerine açıkça aykırı olduğu ve teknik olarak uygulanmasının mümkün olmadığı, idarenin düzeltici işlemi sonrası anılan istekli tarafından beton tedarikçisini değiştirmesi ve farklı bir santralden faturalar sunarak savunmasını revize etmesinin, ihale hukukunun temel ilkelerine aykırılık teşkil ettiği, ihale komisyonunun aşırı düşük teklif değerlendirmesini eksik, hatalı ve hukuka aykırı yaptığı,
Sağlamtaş-Tatarlı SSB Yapım Teknik Şartnamesi’nin 11. sayfasında yer alan “SSB Beton Genel Hususlar” başlıklı (j) maddesinde, SSB betonun kalitesi ve uygulanabilirliği açısından düzenlemenin bulunduğu, bu maddeye göre, SSB betonun kamyona dolumu bittikten sonra en geç 30 dakika içinde işyerine ulaşmasının zorunlu olduğu, bu sürenin aşılması hâlinde kontrol mühendisinin betonu iade etme hakkına sahip olduğu, anılan isteklinin ilk aşırı düşük teklif açıklamasında sunduğu beton teminine ilişkin bilgiler, işin yapılacağı Sağlamtaş/Tatarlı mevkii ile betonun temin edileceği firmaya ait beton santrali arasındaki mesafe ve nakliye süresi dikkate alındığında, yaklaşık 1.5-2 saatlik bir ulaşım süresine tekabül ettiği, bu sürenin, Teknik Şartnamede belirtilen 30 dakikalık azami süreyi açıkça aştığı, betonun üretim yerinden iş sahasına ulaşım süresinin bu azami süreyi aşması hâlinde, betonun teknik vasıflarını kaybedeceği ve bu durumun telafisinin imkânsız zararlara yol açacağı, bu süre aşımının tespiti yapılmadan söz konusu firmanın ilk aşırı düşük teklifini kabul etmenin hukuka aykırılık teşkil ettiği, betonun iş yerine ulaştığında teknik vasıflarını kaybetme riski taşıdığı gibi, teknik şartname düzenlemelerine de açıkça aykırılık teşkil ettiği ve teklifin teknik olarak uygulanabilir olmadığını ortaya koyduğu,
Karayolları Genel Müdürlüğü (KGM) Beton Yol Kaplamaları Teknik Şartnamesi’nin 6.2.2. maddesinde “düşük kıvamlı beton (S1) için karıştırma işleminden itibaren en geç 45 dakika içinde boşaltma ve yerleştirmenin tamamlanması gerektiği ve bu sürenin yaklaşık 20 kilometrelik bir ulaşım mesafesine olanak tanıdığı” şeklinde açıkça belirtildiği, ayrıca Ulusal Beton Yol Teknoloji Merkezi tarafından hazırlanan SSB Beton Yol Kaplamaları Rehberi'nde de betonun tazeliğine dikkat çekilerek, taşıma ve serim süresinin genellikle 45 dakikayı aşmaması gerektiği ve ortam sıcaklığı 27°C (80°F) ve üzerinde olduğunda bu sürenin daha da düşürülmesi gerektiğinin belirtildiği, bu ulusal ve uluslararası teknik standartların, SSB betonun taşıma süresinin kritik önemini ve belirli bir mesafeyi aşan nakliyenin beton kalitesini olumsuz etkileyeceğini ortaya koyduğu,
Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.16’ncı maddesinin bu hususu daha da pekiştirdiği, ilgili maddeye göre, niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılmasının esas olduğu, idarece TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesinin zorunlu olduğu, fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamayacağı, ihaleyi alan Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketinin ilk aşırı düşük teklif açıklamasında beton tedarikçisi olarak belirttiği Keşan'daki firma ile işin yapılacağı Sağlamtaş/Tatarlı mevkii arasındaki mesafenin, yukarıda belirtilen Teknik Şartname hükümleri, KGM Teknik Şartnamesi ve Ulusal Beton Yol Teknoloji Merkezi Rehberi'ndeki azami taşıma sürelerini ve idarece belirlenmesi gereken azami mesafeyi aştığı, bu durumun anılan firmanın ilk teklifinin teknik olarak uygulanabilir olmadığını gösterdiği ve dolayısıyla aşırı düşük teklif açıklamasının yetersiz olduğu,
Anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklama süreci incelendiğinde, ilk savunmasında beton temininin yukarıda belirtilen firmadan yapacağının belirtildiği, ancak kendilerinin şikTDK yet başvurusu üzerine idarece yapılan düzeltici işlem sonrasında, bu kez daha yakın bir beton santralinden faturaların sunularak açıklamanın revize edildiği, bu durumun ihalenin temel ilkelerine, özellikle “ilk beyanla bağlılık” ilkesine, dürüstlük kuralına ve “çelişkili davranma yasağına” açıkça aykırı olduğu, Tebliğin 45.1.13.16’ncı maddesi uyarınca isteklilerin sundukları aşırı düşük teklif açıklamalarıyla bağlı olduğu ve sonradan bu açıklamalarla çelişecek beyanlarda bulunamayacağı, isteklinin ilk savunmasında Teknik Şartnameye aykırı ve teknik olarak imkânsız bir beton temin planı sunmasının ve bu durumun kendilerince ortaya konulması üzerine, idarenin düzeltici işlem adı altında istekliye tamamen farklı bir tedarikçi ve lojistik plan sunma imkânı tanımasının hukuka aykırı olduğu, ilk açıklamadaki teknik imkânsızlığın istekli tarafından zımnen ikrar edildiği anlamına geldiği, ihale mevzuatı, isteklilere tekliflerindeki esaslı eksiklikleri veya teknik imkânsızlıkları, idarenin düzeltici işlemi sonrasında tamamen farklı bir kurguyla "iyileştirme" veya "ikinci şans" olarak sunma hakkını vermediği, aksi takdirde ihale sürecinin temel ilkeleri olan şeffaflık, eşit muamele ve rekabetin ihlal edildiği,
Danıştay kararları çerçevesinde, idarenin aynı ihale sürecinde, bir aşamada aşırı düşük teklif açıklaması talep ederken belirli kriterleri istemeyip, daha sonraki bir aşamada bu kriterleri talep etmesinin eşit muamele ilkesine aykırı olduğu, idarenin sorgulama kriterlerini değiştirmesi halinde dahi, isteklilerin ilk beyanlarıyla çelişen ve ihalenin temel ilkelerini zedeleyen bir savunma değişikliğine gitmesinin kabul edilemez olduğu, ihale gerçekleştiren idarenin ilk aşırı düşük teklif açıklama yazılarında nakliye mesafelerinin farklı belirlediğini, daha sonra bu mesafelerin değiştirdiğini ve bu durumun Tebliğin 45.1.2’nci maddesine aykırı olduğu, idarenin usul hatalarını gidermesi gerektiği, ancak bu düzeltme hakkının isteklilere ilk baştaki hatalı ve teknik olarak imkânsız beyanlarını tamamen farklı bir kurguyla düzeltme fırsatı vermemesi gerektiği, bu tür bir stratejik açıklama değişikliği, diğer istekliler aleyhine haksız bir avantaj yaratarak rekabet ilkesini zedelediği,
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 38. maddesinin, ihale komisyonunun aşırı düşük teklifleri değerlendirirken sadece fiyatı değil, aynı zamanda teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları isteme ve değerlendirme yükümlülüğünü getirdiği, bu değerlendirmenin teklif edilen işin yapım yönteminin ekonomik olması, seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin avantajlı koşulları gibi hususları kapsadığı, idarenin ilk aşırı düşük teklif açıklamasındaki teknik imkânsızlığı "bilgi eksikliği" gibi değerlendirerek düzeltici işlemle istekliye açıklamasını iyileştirme imkânı vermesinin, diğer istekliler aleyhine haksız bir avantaj sağladığı ve fırsat eşitliği ilkesini zedelediği, aşırı düşük teklif açıklamalarının amacının, teklif fiyatının piyasa gerçekleriyle uyumlu ve işin teknik gerekliliklerine uygun olduğunu ispat olduğu, Teknik Şartnameye aykırı bir lojistik plan ve bu planın sonradan hukuka aykırı şekilde değiştirilmesinin, teklifin uygulanabilirliğini ortadan kaldırdığı, idarenin bu durumu göz ardı ederek teklifi kabul etmesinin, kamu kaynaklarının etkin kullanılması ve rekabet ilkelerine aykırı olduğu,
b) Aşırı düşük teklif açıklaması istenilen iş kalemleri listesi incelendiğinde, beton nakliyesine ilişkin yukarıda detaylandırılan teknik imkânsızlığın yanı sıra, diğer önemli iş kalemlerinin açıklamalarının da yeterli ve gerçekçi olmadığı yönünde ciddi şüphelerin bulunduğu, özellikle aşağıdaki iş kalemleri için sunulan açıklamaların resen ve titizlikle incelenmesi gerektiği,
Paçal İş Kalemi/2:C30/37 ile SSB Beton İmali ve Yerine Serilmesi (Beton, Beton Nakli, Finişer ile Serilmesi, Sıkıştırma, Derz Kesim (10 m’de bir enine kesim ve 1 Hafta Boyunca Günde 3 kez Sulama Dâhil) (N akliye Dâhil) girdisinde en önemli bileşeni olan "Beton nakli" hususunda, yukarıda detaylandırıldığı üzere, ihale dokümanındaki 30 dakikalık azami süre ve KGM Teknik Şartnamesi'ndeki 45 dakika/20 km sınırı ile Ulusal Beton Yol Teknoloji Merkezi Rehberi'ndeki beton tazeliği uyarıları dikkate alındığında, Keşan'dan temin edilecek betonun bu şartları sağlamasının teknik olarak imkânsız olduğu, bu durumun, bu iş kaleminin maliyet analizini ve teknik uygulanabilirliğini doğrudan etkilediği; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığının her yıl yayımladığı inşaat birim fiyatlarına esas nakliye, işçilik, araç-gereç ve malzeme rayiç bedelleri listesi ve fiyatlarına göre detaylı inceleme yapılması gerektiği,
Paçal İş Kalemi/3: Hendeklerin betonla kaplanması (Orta Refüj ve Yarma Hendeği) (Kalıp, işçilik ve Nakliye Dâhil) (C20/25 Hazır Beton Harcı ile) iş kaleminde de "nakliye" bileşeninin bulunduğu, her ne kadar C20/25 beton için SSB betona göre farklı taşıma süreleri geçerli olsa da, bu betonun da üretim yerinden iş sahasına makul sürelerde ve teknik vasıflarını kaybetmeden ulaştırılmasının esas olduğu, bu kaleme ilişkin nakliye maliyetlerinin ve süresinin, teklif edilen fiyat ile uyumlu ve teknik olarak mümkün olup olmadığının denetlenmesi gerektiği; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığının her yıl yayımladığı inşaat birim fiyatlarına esas nakliye, işçilik, araç-gereç ve malzeme rayiç bedelleri listesi ve fiyatlarına göre detaylı inceleme yapılması gerektiği,
Paçal İş Kalemi/4: Ocak Taşı ile İstifsiz Taş Dolgu (Nakliye Dâhil) iş kaleminde yer alan "Nakliye" bileşenin, taş dolgu malzemesinin temin edileceği ocak ile iş sahası arasındaki mesafeyi ve taşıma maliyetlerini içerdiği, ihale üzerine bırakılan firmanın bu kaleme ilişkin nakliye maliyetlerini ne şekilde hesapladığı ve bu hesaplamanın güncel piyasa koşulları ile uyumlu olup olmadığının incelenmesi gerektiği; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığının her yıl yayımladığı inşaat birim fiyatlarına esas nakliye, işçilik, araç-gereç ve malzeme rayiç bedelleri listesi ve fiyatlarına göre detaylı inceleme yapılması gerektiği,
Paçal İş Kalemi/6: Plent-Miks Alttemel Yapılması (Kırılmış ve Elenmiş Ocak Taşı ile) (Nakliye Dâhil) iş kaleminde "nakliye" bileşenin bulunduğu, plent-miks alt temel malzemesinin temin edileceği yer ve nakliye maliyetlerinin, teklif edilen fiyat ile orantılı ve gerçekçi olup olmadığı, idarece detaylı olarak denetlenmesi gerektiği; Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığının her yıl yayımladığı inşaat birim fiyatlarına esas nakliye, işçilik, araç-gereç ve malzeme rayiç bedelleri listesi ve fiyatlarına göre detaylı inceleme yapılması gerektiği,
Bu yasal düzenlemeler ışığında, ihale komisyonunun, ihaleyi kazanan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasında sunduğu yukarıda belirtilen tüm iş kalemlerine ilişkin planların, teknik şartnamede belirtilen süre kısıtlamalarına, KGM Teknik Şartnamesi ve Ulusal Beton Yol Teknoloji Merkezi Rehberi'ndeki taşıma sürelerine ve Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.16’ncı maddesi uyarınca idarece belirlenmesi gereken azami mesafeye uygun olup olmadığının resen ve titizlikle incelemesi gerektiği, idarenin, bu teknik imkânsızlıkları, şartnameye aykırılıkları ve maliyet kalemlerindeki potansiyel yetersizlikleri göz ardı etmesi, Kamu İhale Kanunu'nun temel ilkeleri olan rekabet, eşit muamele, güvenilirlik ve kamu kaynaklarının verimli kullanılması ilkelerine aykırılık teşkil edeceği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.
Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.
Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.
Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:
a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi.
b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.
c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.
d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.
e) İtirazen şikayet başvurularında idareye yapılan şikayetin ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi.
...
Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;
a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,
b) İdare tarafından düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,
c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,
karar verilir. ...” hükmü,
Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.
İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır…
İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.
Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. (Ek cümle: 19.06.2018-30453/m RG/ 7. md.) Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.
…
45.1.13.16. (Ek madde: 30/09/2020-31260 R.G./12. md.) Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.” açıklaması yer almaktadır.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.
(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.
(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;
…
c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,
ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,
d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,
izleyen günden itibaren başlar.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.
(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;
a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı veya unvanı ve adresi ile (…) faks numarası.
b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.
c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.
ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller.
d) İtirazen şikayet başvurularında ayrıca idareye yapılan şikayetin tarihi ve varsa şikayete ilişkin idare kararının bildirim tarihi. ...” hükmü yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Tekirdağ İli, Sağlamtaş-Tatarlı-Araphacı Mahalleleri Arası Yol Yapımı
b) Türü: Yapım işi
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı:
Yaklaşık 18 kilometrelik uzunlukta 7 kalem Yapım İşi - Çeşitli iş kalemleri ile yol yapımı
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Tekirdağ İli, Sağlamtaş-Tatarlı-Araphacı Mahalleleri Arası(Süleymanpaşa-Malkara).” düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuruya konu ihalenin Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “Tekirdağ İli, Sağlamtaş-Tatarlı-Araphacı Mahalleleri Arası Yol Yapımı” işi olduğu, ihalede 73 adet ihale dokümanı indirildiği, 07.01.2026 tarihinde yapılan ihaleye 34 isteklinin katıldığı, 11.02.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, bu karar üzerine başvuru sahibince ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı gerekçesiyle idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idare tarafından bu başvuru üzerine ilk aşırı düşük teklif açıklamasına yönelik gönderilen yazıda ilgili mesafelerin belirtilmediği gerekçesiyle aşırı düşük teklif açıklamasının yenilenmesine karar verildiği, söz konusu hususun 25.02.2026 tarihinde başvuru sahibine bildirildiği,
Yeni aşırı düşük teklif açıklamasının sunulması üzerine idarece 16.03.2026 tarihinde alınan ikinci ihale komisyonu kararında Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketinin tekrar ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlendiği ve başvuru sahibinin de tekrar ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür. Söz konusu kararın başvuru sahibine bildirilmesi üzerine, başvuru sahibince doğrudan Kuruma başvuru yapıldığı, Kurum tarafından idareye şikâyet başvurusu bulunmadan doğrudan başvuru yapılması sebebiyle başvurunun reddine karar verildiği, ardından başvuru sahibince idareye şikâyet başvurusunda bulunularak idarece şikâyet başvurusunun reddine karar verilmesi sebebiyle Kuruma başvuru yapıldığı anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54 ve 55’inci maddeleri uyarınca; ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin, Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği hükmüne yer verilmiş, ilgili maddenin dilekçelerde yer alacak hususları sayan dördüncü fıkrasının (d) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesi gerektiğine değinilmiş, başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmamasının başvurunun reddine karar verileceği, idarelerin şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alacağı, belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği hükme bağlanmıştır.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in başvuru sürelerini belirten 6’ncı maddesinde Kuruma itirazen şikâyet süresinin; şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün olduğu, 7’nci maddesinde ise sürelerin, şikâyet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması hâlinde ise bu sürenin bitimini izleyen günden itibaren başlayacağı hükme bağlanmıştır.
Başvuru sahibinin iddiasının (a) fıkrasında yer alan kısmında özetle, anılan isteklinin yenilenen aşırı düşük teklif açıklamasında ilk aşırı düşük teklif açıklamasını sunması gerektiği ve idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesinin ve anılan istekli tarafından aşırı düşük teklif açıklamasının revize edilmesinin mevzuata aykırı olduğunun ifade edildiği anlaşılmıştır.
Başvuru sahibi tarafından idareye 19.02.2026 tarihinde yapılan şikâyet başvurusuna (ilk başvuru) idarece 25.02.2026 tarihinde verilen cevap yazısında “İdare tarafından isteklilere yapılan aşırı düşük sorgu talebi incelenmiş olup, Kamu İhale Genel Tebliği'nin 45.1.13.16. maddesinde yer alan “Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.” hükmü gereğince idarece isteklilere hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin bildirilmediği görülmüştür. Aşırı düşük teklif açıklama sorgusunun eksik yapıldığından, azami mesafenin de belirtilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklama sorgusunun yapılmasına, bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesine karar verilmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir. Söz konusu cevabi yazıdan, idarece mevzuat gereği aşırı düşük teklif açıklaması sunacak isteklilere verilmesi gereken mesafelerin bildirilmediği, sorgulama yazısının eksik olması sebebiyle yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenileceğinin ifade edildiği anlaşılmıştır. Başvuru sahibinin ikinci şikâyet başvurusu üzerine verilen 01.04.2026 tarihli cevap yazısında ise, ekonomik açıdan en avantajlı birinci ve ikinci teklif sahibi istekliler dışındaki isteklilerin geçici teminatlarının serbest bırakılması sebebiyle, ilgili isteklilerden tekrar geçici teminat istenildiği, ancak ilgili isteklilerden birisi dışındakilerin geçici teminatlarını sunmadığı, geçici teminat sunan isteklinin ise geçici teminatının uygun olmadığı gerekçesiyle, aşırı düşük teklif açıklamasının yalnızca Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi yönünden yapılabildiği ifade edilmiştir.
Anılan istekliye 05.03.2026 tarihinde gönderilen yazı ekinde “Tekirdağ İli, Sağlamtaş-Tatarlı-Araphacı Mahalleleri Arası Yol Yapımı ihalesinde Kamu İhale Genel Tebliği 45.1.13.16. “Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.” Hükmü gereğince azami mesafe 60 km olarak tespit edilmiştir. İhale kapsamında yapılacak olan yol 20 km olup, 60 kilometre mesafe için alınacak referans noktası 40.792806, 27.161517 koordinatında bulunan Esendik Mahallesi Yol ayrımı kabul edilmiştir.” ifadelerinin yer aldığı yazının bulunduğu görülmüştür.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ile tespitler bir arada değerlendirildiğinde, idare tarafından gerçekleştirilen ilk aşırı düşük teklif sorgulamasının Kamu İhale Genel Tebliğine uygun olmaması sebebiyle aşırı düşük teklif açıklamasının yenilenmesine karar verildiğinin anlaşıldığı, dolayısıyla idarece usulüne uygun gerçekleştirilmeyen işlemin yenilenmesinde mevzuata aykırılık bulunmadığı, kaldı ki başvuru sahibine 25.02.2026 tarihinde verilen cevap yazısında aşırı düşük teklif açıklamasında ilgili mesafelerin bulunmaması sebebiyle aşırı düşük teklif açıklamasının yenilenmesine karar verildiğinin bildirildiği, dolayısıyla mesafelerin belirtilmesi üzerine aşırı düşük teklif açıklamasının belirtilen mesafelere uygun olarak yenilenmesinde de mevzuata aykırılık bulunmadığı, idarece mevzuata uygun gerçekleştirilmeyen bir işlemden isteklinin sorumlu tutulmasının beklenmeyeceği, ayrıca şikâyet başvurusu üzerine başvuru sahibine bildirilen 25.02.2026 tarihli cevap yazısında aşırı düşük teklif açıklamasının hangi gerekçe ile yenileneceği hususunun istekliye bildirildiği, bu bağlamda söz konusu hususlara yönelik olarak 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesi ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 6 ve 7’nci maddeleri uyarınca 25.02.2026 tarihini takip eden günden itibaren 10 gün için Kuruma başvuruda bulunulması gerektiği, ancak başvuru sahibi tarafından bu süre geçtikten sonra idarenin gerçekleştirdiği işlemin mevzuata uygun olmadığının itirazen şikâyet konusu yapıldığı (10.04.2026 tarihinde), dolayısıyla başvuru sahibinin bu husustaki iddialarının süre yönünden reddinin gerektiği sonucuna varılmıştır. Öte yandan, başvuru sahibince ihalenin temel ilkelerine, özellikle ilk beyanla bağlılık ilkesine, dürüstlük kuralına vb. ilkelere söz konusu durumun aykırılık oluşturduğu ifade edilmiş olsa da ihale mevzuatında bu hususlara yönelik bir ilke yer almamakla birlikte, idare hukukun genel ilkeleri uyarınca idarelerin hukuka aykırı gerçekleştirdikleri işlemleri geri alabileceği, bu bağlamda idarece aşırı düşük teklif sorgulamasının usulüne uygun olmaması gerekçesiyle söz konusu aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi sonucu istekliler tarafından başka bir aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasında da mevzuata aykırılığın bulunmadığı anlaşılmıştır.
Başvuru sahibinin (b)’de yer alan iddiasına ilişkin olarak;
Aktarılan Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde dilekçelerde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilmesinin zorunlu olduğu belirtilmiş, “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde de bu hususların belirtilip belirtilmediğinin Kuruma yapılan başvurularda öncelikle incelenmesi gerekenler arasında olduğu düzenlenmiştir.
Aynı doğrultuda, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin sekizinci fıkrasında “Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklamasına yer verilmiştir.
İhalelere yönelik başvuru süreci, hukuka aykırılıkların tespit edilerek hak ihlallerinin önlenmesi amacını taşıyan önemli bir denetim mekanizması olup bu süreçte tarafların gerçek bir iddia temelinde hareket etmeleri gerektiği, somut bir bilgiye dayanmayan, herhangi bir kanıt veya emare ile desteklenmeyen başvurular, hukuki sürecin amacı dışında kullanılması nedeniyle ihale sürecinin sekteye uğramasına sebebiyet vermekte ve kamunun ihtiyaçlarının zamanında karşılanmasını engellediği değerlendirilmektedir.
Yapılan incelemede, başvuru sahibi tarafından ilgili iddia kapsamında, diğer önemli iş kalemlerinin açıklamalarının da yeterli ve gerçekçi olmadığı yönünde ciddi şüphelerin bulunduğu, belirtilen iş kalemleri için sunulan açıklamaların resen ve titizlikle incelenmesi gerektiği, belirtilen iş kaleminin maliyet analizini ve teknik uygulanabilirliğini doğrudan etkilediği, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı Yüksek Fen Kurulu Başkanlığının her yıl yayımladığı inşaat birim fiyatlarına esas nakliye, işçilik, araç-gereç ve malzeme rayiç bedelleri listesi ve fiyatlarına göre detaylı inceleme yapılması gerektiği, nakliye maliyetlerinin ne şekilde hesaplandığı ve bu hesaplamanın güncel piyasa koşulları ile uyumlu olup olmadığının incelenmesi gerektiği, rayiç bedelleri listesi ve fiyatlarına göre detaylı inceleme yapılması gerektiğinin iddia edildiği, söz konusu iddialarda somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu ve uygunluğunun denetlenmesi gerektiği gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verildiği anlaşılmıştır. Bu bağlamda bahsi geçen iddiaların şekil unsurlarına uygun olmadığı anlaşıldığından, söz konusu iddiaların şekil yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.

2025/2153280 İhale Kayıt Numaralı “ Tekirdağ İli, Sağlamtaş-Tatarlı-Araphacı Mahalleleri Arası Yol Yapımı ” İhalesi

Karbin Yapı Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi ,

Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı İhale İşleri Şube Müdürlüğü ,

Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı İhale İşleri Şube Müdürlüğü tarafından 07.01.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Tekirdağ İli, Sağlamtaş-Tatarlı-Araphacı Mahalleleri Arası Yol Yapımı ” ihalesine ilişkin olarak Karbin Yapı Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi ’nin 23.02.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 24.02.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.03.2026 tarih ve 209870 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.03.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2026/657 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idare tarafından EKAP üzerinden gönderilen ihale komisyonu kararında “İsteklilerin teklif vermiş olduğu ve doküman indirmiş olduğu IP adresleri kontrol edildiğinde; Karbin Yapı Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin doküman indirmiş ve teklif vermiş olduğu IP adresi (78.***.***.51) ile İlkar Mühendislik Yapı Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin doküman indirmiş olduğu IP adresinin (78.***.***.51) aynı olduğu tespit edilmiş ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 17. Maddesi (b) ve (d) bentleri gereğince isteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak, alternatif teklif verebilme halleri dışında ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekâleten birden fazla teklif vermek şeklindeki davranışların yasak fiil ve davranışlar olarak sayıldığı, söz konusu durumların tespiti halinde isteklilerin değerlendirme dışı bırakılacağından … teklifi değerlendirme dışı bırakılmış ve yasaklama işlemlerinin yapılması gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği,
Söz konusu işlemin mevzuata aykırılık teşkil ettiği, şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda iddiaların ve olayların değerlendirilmesi ile kararın dayandığı hukuki sebepler ve gerekçelerin ortaya konulması gerekirken, bu hususlar yapılmadan oluşturulan kararın hatalı ve eksik olduğu, ihalelerde isteklilerce gerçekleştirilen eylemlerin anılan Kanun’un 17’nci maddesinde belirtilen bentler kapsamında yasak fiil ve davranış olarak nitelendirilebilmesi için birden fazla eylemin birlikte değerlendirilmesi veya fiyat teklifinin aynı ya da çok yakın olması, ihaleye teklif veren şirketlerin adreslerinin telefon ve faks numaralarının aynı olması, ihaleye sunulan bilgi ve belgelerdeki benzerliklerin, şirketler arasında organik bağ bulunması, firmalar arasındaki hukuki ve fiili bağ gibi irade birliği içerisinde hareket edildiğine dair güçlü kanıtların bulunması gerektiği, ihale dokümanının birlikte indirilmesi ve birlikte teklif verilmesi söz konusu olmadığından başvurunun reddine ilişkin kararın hukuka aykırı olduğu,
4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinde yasak fiillerin tahdidi olarak sayıldığı, bu kapsamda değerlendirilmesi mümkün olmayan durumun değerlendirme dışı bırakılma gerekçesi yapılabilmesinin mümkün olmadığı, söz konusu madde kapsamında yoruma ya da varsayıma dayalı işlem tesis edilmesinin mümkün olmadığı gibi kanaate dayalı bir belirlemeyle de işlem tesis edilmesinin mümkün olmadığı, anılan maddeye göre işlem tesis edildiği durumlarda bu hususların da ortaya konulması gerektiği, maddede belirtilen hususların ne şekilde ihlal edildiğinin ve ihale kararını ne şekilde etkilediğinin ortaya konulması gerektiği, ihale kararının etkilediği ortaya konulmayan bir husus için anılan madde kapsamında işlem tesis edilmeyeceği,
6100 sayılı Hukuk Muhakemeleri Kanunu’nun “İspat yükü” başlıklı 190’ncı maddesi uyarınca, ispat yükünün iddia edilen vakıaya bağlanan hukuki sonuçtan kendi lehine hak çıkaran tarafa ait olduğu, kanuni karineye dayanan tarafın sadece karinenin temelini oluşturan vakıaya ilişkin ispat yükü altında olduğu, Kanun’da belirtilen istisnalar dışında kanuni karinelerin aksinin ispat edilebileceği,
4721 sayılı Türk Medeni Kanunu’nun 6’ıncı maddesinde, Kanun’da aksine bir hüküm bulunmadıkça, taraflardan her birinin, hakkını dayandırdığı olguların varlığını ispatla yükümlü olduğu, genel bir hukuk kaidesi olarak taraflar arasındaki uyuşmazlıklarda tarafların iddialarını ispat etmekle yükümlü oldukları, bu kurala uygun olarak taraflar arasındaki uyuşmazlıklarda ispat yükünün iddia sahibine düştüğü, bu nedenle birlikte hareket edildiğine ve tekliflerden haberdar olunduğuna dair hiçbir somut veri olmadığı ve söz konusu durumda yaptırım uygulanmasının mümkün olmadığı,
- Kendileri ile İlkar Mühendislik Yapı Sanayi Ticaret Limited Şirketi-Kural Mimari Yapı İnşaat Metal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklif verilen IP numaralarının farklı olduğu, bu durumda kendilerinin anılan firmanın teklifinden haberdar olmasının mümkün olmadığı gibi, söz konusu firmanın da tekliflerinden haberdar olmasının mümkün olmadığı, bu nedenle sadece aynı IP üzerinden doküman indirilmesinin ne şekilde 4734 sayılı Kanunun “Yasak fiil ve davranışlar” başlıklı 17/b-d maddelerini ihlal ettiğinin ortaya konulmadığı,
Öte yandan doküman indirme saatleri göz önüne alındığında ve aynı IP üzerinden teklif verilmesi söz konusu olmadığından hiçbir şekilde birlikte hareket edilmesinin söz konusu olmadığı, ihale dokümanının birlikte indirilmesi ya da birlikte teklif verilmesinin de söz konusu olmadığı, hem ihale dokümanının aynı IP numarasından indirilmesi hem de tekliflerin aynı IP numarasından verilmesinin söz konusu olması halinde birlikte hareket edilmesinden bahsedilebileceği, somut durumda farklı saat dilimlerinde kendilerince hiçbir şekilde bilgisi olmadan indirilen doküman nedeniyle taraflarına sorumluluk yüklenmesinin mümkün olmadığı, söz konusu durumun ihale kararını etkileyebilecek davranış olarak değerlendirilebilmesi için bu isteklilerin öncelikle birbirlerine ait teklif bilgilerinden haberdar olduğuna ilişkin delillerin ortaya konulması gerektiği, aksi bir kabulün idarelerin sübjektif değerlendirmelerle keyfi uygulamalarına sebebiyet vereceği, öte yandan aynı IP adresi üzerinden doküman indirilerek farklı IP adresleri üzerinden teklif verilmesinin yasak fiil ve davranış olarak değerlendirilemeyeceği, somut durumda aynı IP üzerinden doküman indirilmesi ve aynı IP üzerinden teklif verilmesi durumu aynı anda söz konusu olmadığı, bunun yanında örneğin ihale ilanı yayımlandıktan sonra ihale konusu alanda faaliyet gösteren iki farklı firmanın ihale tarihinden önce bir araya gelerek ortak girişim olarak ihaleye teklif sunmayı düşünebileceği ve ihale dokümanını aynı IP adresi üzerinden indirerek inceleyebileceği, ancak sonrasındaki süreçte gerekli mutabakat sağlanamadığı için ihaleye ortak girişim olarak teklif verme fikrinden vazgeçilebileceği,
Günümüz teknolojik gelişmeleri ışığında, EKAP’a gelen güncellemeler sonucu, mobil cihazlar ile de ihale dosyasını indirmenin mekandan bağımsız olarak wifinin olduğu her yerde mümkün hale geldiği, bu aynı IP adreslerine sahip herhangi bir kafe, restoran, havaalanı, açık wifi alanlarında ve ofisler de şifreli veya şifresiz internete bağlanma imkanının olduğu, iki ayrı firmanın aynı yerde, aynı gün farklı saatlerde veyahut farklı gün ve zamanlarda, farklı firma sahibi veyahut yetkililerinin birbirinden habersiz bir şekilde, EKAP’tan ihale dosyası indirebilecekleri gerçeğinin göz ardı edilmemesi gerektiği,
Öte yandan somut duruma ilişkin belirli olmayan rekabeti veya ihale kararını etkileyip etkilemediğine ilişkin Kanun tarafından doğrudan belirlenen bir sonuç bulunmadığı, olayın kanuni karine olarak değerlendirilmesinin mümkün olmadığı, kendileri ile diğer firmanın doküman indirdiği IP numarasının aynı olması dışında anlaşmalı teklif verildiğine dair hiçbir belirtinin bulunmadığı, bu kapsamda gerek dosya indirme gerekse teklif verme işlemlerinin kendi yetkilileri tarafından gerçekleştirildiği, diğer firma adına hiçbir işlem yapılmadığı gibi, bilgilerin hiç kimse ile paylaşılması ya da başkalarının teklifinden haberdar olmalarının da söz konusu olmadığı, böyle bir durumda ancak anlaşmalı teklif verildiğine dair başkaca delillerin olması durumunda yasak fiil davranıştan bahsedilebileceği, böyle bir durumun söz konusu olmadığı,
Kendileri ile anılan firmanın tamamen birbirinden bağımsız iki şirket olup, faaliyetlerini birbirinden bağımsız olarak yürüttüğü, ihale dokümanının e-imza ile indirilmesinin ihaleye katılım için zorunlu olmakla birlikte, dokümanın indirilmiş olmasının ihaleye katılım sağlanacağı anlamına gelmediği, E-imza kullanarak doküman indirmesine rağmen, ihaleye katılmamasının her zaman mümkün olduğu, bu durumda başkaca ortak hususlar olmadığı ve özellikle de aynı IP üzerinden teklif verilmediği durumda sadece aynı IP üzerinden doküman indirilmesi ortak hareket edildiğine karine teşkil etmeyeceği, aynı şekilde aynı IP üzerinden doküman inceleyenlerin de değerlendirme dışı bırakılması gerekeceği, bir başka deyişle aynı IP üzerinden teklif verilmesinin söz konusu olmadığı durumda, aynı IP üzerinden e-imza kullanarak doküman indirenler ile e-imza kullanmadan doküman inceleyenler arasında hiçbir fark bulunmadığı, sadece “karineye” esasen somut olayda varsayıma dayalı olarak idari yaptırım niteliğindeki 17’nci madde kapsamında değerlendirme yapılamayacağı iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,
Anılan Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında “Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:
…
j) 17 nci maddede belirtilen yasak fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilen.
...” hükmü,
Anılan Kanun’un “Yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 17’nci maddesinde “İhalelerde aşağıda belirtilen fiil veya davranışlarda bulunmak yasaktır:
…
b) İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak.
…
d) Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekâleten birden fazla teklif vermek. Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.
e) 11 inci maddeye göre ihaleye katılamayacağı belirtildiği halde ihaleye katılmak.
Bu yasak fiil veya davranışlarda bulunanlar hakkında bu Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” hükmü,
Anılan Kanun’un dördüncü kısmında yer alan “İhalelere katılmaktan yasaklama” başlıklı 58’inci maddesinde “17 nci maddede belirtilen fiil veya davranışlarda bulundukları tespit edilenler hakkında fiil veya davranışlarının özelliğine göre, bir yıldan az olmamak üzere iki yıla kadar, üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar hakkında ise altı aydan az olmamak üzere bir yıla kadar, 2 nci ve 3 üncü maddeler ile istisna edilenler dahil bütün kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklama kararı verilir. Katılma yasakları, ihaleyi yapan bakanlık veya ilgili veya bağlı bulunulan bakanlık, herhangi bir bakanlığın ilgili veya bağlı kuruluşu sayılmayan idarelerde bu idarelerin ihale yetkilileri, il özel idareleri ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde İçişleri Bakanlığı; belediyeler ve bunlara bağlı birlik, müessese ve işletmelerde ise Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından verilir.
Haklarında yasaklama kararı verilen tüzel kişilerin şahıs şirketi olması halinde şirket ortaklarının tamamı hakkında, sermaye şirketi olması halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olan gerçek veya tüzel kişi ortaklar hakkında birinci fıkra hükmüne göre yasaklama kararı verilir. Haklarında yasaklama kararı verilenlerin gerçek veya tüzel kişi olması durumuna göre; ayrıca bir şahıs şirketinde ortak olmaları halinde bu şahıs şirketi hakkında da, sermaye şirketinde ortak olmaları halinde ise sermayesinin yarısından fazlasına sahip olmaları kaydıyla bu sermaye şirketi hakkında da aynı şekilde yasaklama kararı verilir…” hükmü,
Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale ve/veya ön yeterlik dokümanının görülmesi ve indirilmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “(1) İhale ve/veya ön yeterlik dokümanı EKAP’ta görülebilir. Ancak istekli olabilecek sıfatının kazanılabilmesi için EKAP hesabına giriş yapılarak dokümanın indirilmesi zorunludur.
(2) İlan yapılmayan ihalelerde, ihale dokümanı sadece davet edilenler tarafından görülebilir ve indirilebilir.
(3) Ortak girişimlerde ortaklardan herhangi birinin dokümanı indirmiş olması yeterlidir.” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Tekirdağ İli, Sağlamtaş-Tatarlı-Araphacı Mahalleleri Arası Yol Yapımı
b) Türü: Yapım işi
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı:
Yaklaşık 18 kilometrelik uzunlukta 7 kalem Yapım İşi - Çeşitli iş kalemleri ile yol yapımı
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Tekirdağ İli, Sağlamtaş-Tatarlı-Araphacı Mahalleleri Arası(Süleymanpaşa-Malkara).” düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuruya konu ihalenin Tekirdağ Büyükşehir Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Dairesi Başkanlığı tarafından gerçekleştirilen “Tekirdağ İli, Sağlamtaş-Tatarlı-Araphacı Mahalleleri Arası Yol Yapımı” işi olduğu, ihalede (73) adet ihale dokümanı indirildiği, 07.01.2026 tarihinde yapılan ihaleye (34) isteklinin katıldığı, 11.02.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Pekyol İnşaat Ticaret Limited Şirketi üzerinde bırakıldığı, söz konusu ihale komisyonu kararında başvuru sahibi Karbin Yapı Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile İlkar Mühendislik Yapı Sanayi Ticaret Limited Şirketi - Kural Mimari Yapı İnşaat Metal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Otaklığının aynı IP adresi ile ihale dokümanı indirdiğinin tespit edildiği belirtilerek 4734 sayılı Kamu İhale Kanunun 17’nci maddesinin (b) ve (d) bentleri gereğince söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerine göre isteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak, alternatif teklif verebilme halleri dışında ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek şeklindeki davranışların yasak fiil ve davranışlar olarak sayıldığı, söz konusu durumların tespiti halinde isteklilerin değerlendirme dışı bırakılacağı ve ihalelere katılıma ilişkin yasaklanma yaptırımının uygulanacağı hüküm altına alınmıştır.
Bu doğrultuda, EKAP üzerinden yapılan inceleme neticesinde, başvuru sahibi Karbin Yapı Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin (Hikmet İlbey tarafından) ile İlkar Mühendislik Yapı Sanayi Ticaret Limited Şirketi - Kural Mimari Yapı İnşaat Metal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Otaklığının pilot ortağının (Cevdet İlbey tarafından) ihale dokümanının aynı IP adresinden (78.190.149.51) indirildiği, teklif verme işlemlerinin ise farklı IP adreslerinden gerçekleştirildiği görülmüştür. (Karbin Yapı Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi’nin teklifi doküman indirilen IP adresi olan 78.190.149.51 üzerinden verilmiştir.)
IP adresi, internete ya da diğer herhangi bir bilgisayar ağına bağlı cihazların, ağ üzerinden birbirlerine veri yollamak için kullandıkları adresleri ve kimlik numaralarıdır. Sistemde aynı IP adresine sahip birden fazla cihazın olması durumunun bulunmayacağı; ayrıca, firmalar e-imza kullanmak suretiyle EKAP üzerinden ihale dokümanını indirmekte ve istekli olabilecek sıfatını kazanmaktadır. Bu çerçevede, bir teknik veri olarak IP idaresinin bu özellikleri göz ardı edilerek, isteklilerin ihale dokümanını aynı IP adresine sahip cihaz üzerinden indirmelerinin hayatın olağan akışına uygun olduğunun kabulü mümkün bulunmamaktadır.
Başvuru sahibi Karbin Yapı Taahhüt Sanayi Ticaret Limited Şirketi ile ihaleye teklif veren İlkar Mühendislik Yapı Sanayi Ticaret Limited Şirketi - Kural Mimari Yapı İnşaat Metal Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Otaklığının pilot ortağı İlkar Mühendislik Yapı Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından doküman indirme işleminin aynı IP adresinden gerçekleştirdiği, istekli olabilecek sıfatının kazanılarak ihaleye başvuruda bulunulması veya teklif verilebilmesi için, ihale dokümanının EKAP’a kayıtlı gerçek ve tüzel kişiler adına yetkili kılınan kişiler tarafından e-imza kullanılarak indirilmesi gerektiği, nitekim somut olayda da anılan isteklilerin e-imzalarını kullanmak suretiyle aynı IP adresi üzerinden ihale dokümanını indirerek “istekli olabilecek” sıfatını kazandığı, belirli bir ihalede “istekli olabilecek” sıfatının kazanılmasını sağlayan bir işlemin, ihaleye ayrı ayrı teklif verecek olan firmalarca aynı IP adresine sahip cihaz üzerinden gerçekleştirilmesinin, ihalenin sonraki aşamaları bakımından 4734 sayılı Kanun'un 5’inci maddesinde hüküm altına alınan temel ilkeler arasında yer alan rekabet ilkesini etkileyeceği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, aynı ihalede birbirleri ile meşru bir rekabet içerisinde olan gerçek veya tüzel kişilerin, aynı IP adresinden ihale dokümanı indirerek istekli olabilecek sıfatını haiz olmalarının, hayatın olağan akışına uygun olduğu kabulünün mümkün bulunmadığı, bu isteklilerin birbirlerine ait teklif bilgilerinden haberdar olabileceği, ayrıca başvuruya konu ihalenin elektronik ihale olarak gerçekleştirilmesi sebebiyle tekliflerin elektronik ortamda oluşturulduğu, bu durumun bahsi geçen isteklilerin aynı ihaleye katılmalarının rekabeti ve ihale kararını etkileyebilecek davranış olduğu yönünde “kuvvetli karine” teşkil ettiği, dolayısıyla idarece başvuru sahibi isteklinin teklifinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun 17'nci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılması işleminde aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.