Bodrum ve Milas İlçelerinde Mevcut İçme Suyu Kaynaklarında Su Kalitesinin İyileştirilmesi Amacı İle 9 (Dokuz) Adet Arıtma Sistemi (Yerine Montajlı – Çalışır Vaziyette) Mal Alımı

2025/1880617 İhale Kayıt Numaralı “ Bodrum ve Milas İlçelerinde Mevcut İçme Suyu Kaynaklarında Su Kalitesinin İyileştirilmesi Amacı İle 9 (Dokuz) Adet Arıtma Sistemi (Yerine Montajlı – Çalışır Vaziyette) Mal Alımı ” İhalesi

Rkr Mak. İma. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ,

Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü-İşletmeler 1. Bölge Dairesi Başkanlığı ,

Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü-İşletmeler 1. Bölge Dairesi Başkanlığı tarafından 27.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Bodrum ve Milas İlçelerinde Mevcut İçme Suyu Kaynaklarında Su Kalitesinin İyileştirilmesi Amacı İle 9 (Dokuz) Adet Arıtma Sistemi (Yerine Montajlı – Çalışır Vaziyette) Mal Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Rkr Mak. İma. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin 30.04.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.04.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.05.2026 tarih ve 215930 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.05.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2026/1300 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Kamu İhale Kurulu’nun 14.01.2026 tarihli ve 2026/UM.II-85 sayılı kararı ile 01.04.2026 tarihli ve 2026/UM.II-966 sayılı kararı doğrultusunda yerli malı fiyat avantajının uygulanması yönünde düzeltici işlem kararı verildiği, gelinen süreçte, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olmalarına karşın bu defa da idarece geçici teminat mektubunun süresinin kendilerince uzatılmaması gerekçe gösterilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ancak 08.05.2026 tarihinde EKAP üzerinden taraflarına tebliğ edilen şikâyet başvurusuna cevap yazısında, başvurularındaki yasal gerekçeler ile teminat mektubunun uzatılmasına dair kanıtlarla sabit iradeleri dikkate alınmadan şikâyetlerinin reddedildiği, kendileri tarafından teklif geçerlilik süresi ve bununla birlikte geçici teminat mektubu süresinin uzatılması için usulüne uygun olarak Takasbank Kamu Teminat Yönetim Platformunda işlem yapmalarına rağmen Takasbank Kamu Teminat Yönetim Platformunda sebebi kendilerinden kaynaklanmayan hata veya hatalar sonucunda teminat mektuplarının pasif duruma düşmesinin yerinde olmadığı, sorumluluklarını tam ve eksiksiz olarak yerine getirmelerine rağmen yetki alanları dışında oluşan Takasbank ve idare işlemleri nedeniyle bahse konu ihalede tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kanun’un “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 32’nci maddesinde “ Tekliflerin geçerlilik süresi ihale dokümanında belirtilir. İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmü,
Aynı Kanun’un “Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “ …32 nci maddeye göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır. Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir…” hükmü,
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 53’üncü maddesinde “(1) Tekliflerin geçerlilik süresi; tekliflerin tahmini değerlendirme süresi, şikayete ilişkin süreler, ihale kararının onaylanması ile sözleşme imzalanmasına kadar geçecek süre ve benzeri hususlar dikkate alınarak belirlenir ve bu süre ihale dokümanında belirtilir.
(2) İdarece ihtiyaç duyulması halinde bu süre, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabilir.” hükmü,
“Teminatlar” başlıklı 54’üncü maddesinde “…(4) EKAP Yönetmeliğinin 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrasına uygun olarak alınmayan teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, e-forma uygun olması zorunludur. E-forma uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez. İstekli tarafından sunulacak geçici teminatın EKAP Yönetmeliğinin 6 ncı maddesinin dördüncü fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba ilişkin ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.
(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir…” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teklif geçerlilik süresinin dolmasından sonra sözleşme yapılması” başlıklı 16.7’nci maddesinde “ Kesinleşen ihale kararı bildirildikten sonra şikayet başvurusunda bulunulması veya dava açılması nedeniyle ihale sürecinin uzaması sonucunda; teklif geçerlilik süresinin ihale dokümanında öngörülen süre kadar uzatıldığı ve bu sürenin de dolduğu, buna rağmen sözleşmenin imzalanamadığı durumlarda; İhale Uygulama Yönetmeliklerinde yer alan sözleşmenin imzalanması ile ilgili hükümlere göre, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi ile kabul etmeleri şartıyla, sözleşme imzalanabilir. İdarece bu durumda ihale üzerinde kalan istekliye sözleşme imzalayıp imzalamayacağı hususu sorulmaksızın sadece teklif geçerlilik süresinin dolduğu gerekçe gösterilerek ihalenin iptal edilmemesi gerekmektedir. Ancak tekliflerin geçerlilik süresinin dolmuş olması nedeniyle ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi veya ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin sözleşmeyi imzalama zorunluluğu bulunmadığından, sözleşmeyi imzalamayan istekliler hakkında geçici teminatın irat kaydedilmesine ve yasaklamaya ilişkin hükümler uygulanmayacaktır. ” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Bodrum ve Milas İlçelerinde Mevcut İçme Suyu Kaynaklarında Su Kalitesinin İyileştirilmesi Amacı İle 9 (Dokuz) Adet Arıtma Sistemi (Yerine Montajlı Çalışır Vaziyette) Mal Alımı
b) Türü: Mal alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı:
9 (Dokuz) Adet Arıtma Sistemi (Yerine Montajlı Çalışır Vaziyette)
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Muğla İli, Bodrum ve Milas İlçeleri” düzenlemesi,
“Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 24’üncü maddesinde “24.1. Tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 90 - Doksan (rakam ve yazıyla) takvim günüdür.
24.2. İhtiyaç duyulması halinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla yukarıda belirlenen süre kadar uzatılması istekliden talep edilebilir. İstekli, İdarenin bu talebini kabul veya reddedebilir. İdarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatı serbest bırakılır/iade edilir.
24.3. Teklifinin geçerlilik süresini uzatan istekli, teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden, geçici teminatını kabul ettiği yeni teklif geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlere uygun hale getirir.
24.4. Bu konudaki istek ve cevaplar EKAP üzerinden yapılır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü-İşletmeler 1. Bölge Dairesi Başkanlığı tarafından 27.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen incelemeye konu ihaleye ilişkin 05.12.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararına göre ihaleye 4 isteklinin teklif sunduğu, 3 isteklinin teklifinin geçerli teklif olarak kabul edildiği, tekliflerin değerlendirilmesi sürecine ilişkin şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının bulunduğu, yapılan itirazen şikâyet başvurusu neticesinde 14.01.2026 tarihli ve 2026/UM.II-85 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile 01.04.2026 tarihli ve 2026/UM.II-966 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı doğrultusunda düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği, söz konusu başvurulara ilişkin süre zarfı içinde idare tarafından isteklilere 26.03.2026 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “teklif geçerlilik sürelerinin uzatılması” başlıklı yazı ile “…17.02.2026 tarihli ve 208671 sayılı itirazen şikâyet başvurusuna ilişkin olarak Kamu İhale Kurulu nezdinde inceleme süreci devam etmektedir.
Bu çerçevede, işe ait İdari Şartname’nin “Tekliflerin Geçerlilik Süresi” başlıklı 24’üncü maddesinde yer alan hükümler doğrultusunda, teklif geçerlilik süresinin 30 (otuz) takvim günü süreyle uzatılmasına ihtiyaç duyulmaktadır.
Bu kapsamda, teklif geçerlilik süresinin 30 (otuz) takvim günü uzatılmasına ilişkin İdaremiz talebinin tarafınızca uygun görülmesi halinde, geçici teminatınızın da yeni teklif geçerlilik süresine uygun olacak şekilde düzenlenmesi gerekmektedir.” ifadelerine yer verilmek suretiyle teklif geçerlilik süresinin 30 gün ve geçici teminat mektubu süresinin de teklif geçerlilik süresine uygun olacak şekilde uzatılması talebinde bulunulduğu, anılan Kurul kararının gereklerini yerine getirmek üzere 22.04.2026 tarihinde ihale komisyonu kararı alındığı, söz konusu komisyon kararında; başvuru sahibi istekli tarafından 27.03.2026 tarihinde dilekçe ile teklif geçerlik süresine yönelik uzatma talebinde bulunulmuş olmakla birlikte, teminat süresinin sona erdiği tarih itibarıyla uzatma işleminin fiilen tamamlanmadığı, ayrıca banka onayı alınamadığından Takasbank üzerinden eşleşmenin de sağlanamadığı, bu nedenle geçici teminatının süresi içinde ve kesintisiz şekilde uzatılmadığı, söz konusu durumun isteklinin sorumluluğundan kaynaklandığı ve teminatın fiilen uzatılmamış olduğu gerekçe gösterilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı ve Afg Su Arıtma Tek. End. Ürü. Pro. Müh. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin geçici teminatının da talebi üzerine iade edildiği, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak ise Kai Teknik Yapı San. Tic. Ltd. Şti.-Quadratik Mühendislik İnş. Taah. Ted. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının belirlendiği görülmüştür.
Uyuşmazlığa konu geçici teminat mektubunun süresinin uzatılmasına ilişkin olarak ihale işlem dosyası kapsamında yer alan belgeler incelendiğinde; idarece gönderilen 26.03.2026 tarihli yazıda teklif geçerlilik süresinin 30 gün ve geçici teminat mektubu süresinin de teklif geçerlilik süresine uygun olacak şekilde uzatılması talebinde bulunulduğu ve söz konusu yazıda süre uzatımının hangi tarihe kadar yapılması gerektiğinin belirtilmediği anlaşılmıştır.
Anılan talep yazısı üzerine başvuru sahibi isteklinin 27.03.2026 tarihli yazı ile yeni teklif geçerlilik süresini kabul ettiği ve bu kapsamda geçici teminat mektubunun süresini de uzatacaklarını beyan ettiği anlaşılmıştır.
Anılan isteklinin 02.04.2026 tarihli yazısında ise “…27 Mart tarihinde kep adresimiz üzerinden teminat mektubunun süresinin uzatılması adına idare tarafından izin verilmesi için başvuru yapılmış olup mesai saatlerinde izin işlemleri yetiştirilemediği için 30.03.2026 tarihinde mektup süresi kontrol edildiğinde teminat mektubunun, firmamızdan kaynaklanmayan sebeplerle, otomatik olarak pasife düştüğü görülmüştür…” ifadelerinin yer aldığı,
Söz konusu istekli tarafından 27.03.2026 tarihinde teminat mektubunun süresinin uzatılması talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır.
Takasbank “teminat işlemleri izleme” başlıklı belgede; başvuru sahibi isteklinin geçici teminat mektubunun 29.03.2026 tarihinde pasif konumda olduğu, ancak 02.04.2026 tarihinde ise aynı referans numaralı geçici teminat mektubunun 28.04.2026 tarihine kadar geçerli olduğu anlaşılmıştır.
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 54’üncü maddesinde, idarece ihtiyaç duyulması hâlinde, teklif geçerlilik süresinin, teklif ve sözleşme koşulları değiştirilmemek ve isteklinin kabulü kaydıyla, en fazla ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresi kadar uzatılabileceği hüküm altına alınmıştır.
İdari Şartname’nin “Tekliflerin geçerlilik süresi” başlıklı 24’üncü maddesinden, ihtiyaç duyulması hâlinde, teklif geçerlilik süresinin en fazla 90 takvim gününe kadar uzatılmasının istekliden talep edilebileceği, isteklilerin, idarenin bu talebini kabul veya reddedebileceği, idarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebini reddeden isteklinin geçici teminatının iade edileceği, teklifinin geçerlilik süresini uzatan isteklinin teklif ve sözleşme koşullarını değiştirmeden, geçici teminatını kabul ettiği yeni teklif geçerlilik süresi ile geçici teminata ilişkin hükümlere uygun hale getireceği, bu konudaki istek ve cevapların yazılı olarak yapılacağı anlaşılmaktadır.
Yukarıda aktarılan tespitler ve değerlendirmeler neticesinde, idare tarafından 26.03.2026 tarihinde başvuru sahibi istekliye gönderilen “Teklif Geçerlilik Süresinin Uzatılması” konulu yazı ile teklif geçerlilik süresinin 30 gün ve geçici teminat mektubu süresinin de teklif geçerlilik süresine uygun olacak şekilde uzatılması talebinde bulunulduğu, söz konusu talebe yönelik istekli tarafından gerçekleştirilecek uzatma talebine yönelik işlemlerin hangi tarihte idareye gönderilmesi gerektiğine yönelik sınırlayıcı herhangi bir süre kısıtı bulunmamakla birlikte, başvuru sahibi tarafından anılan yazının ertesi günü 27.03.2026 tarihinde taahhüdün verildiği, yazıda yeni teklif geçerlilik süresinin kabul edildiği ve bu kapsamda geçici teminat mektubunun süresinin de uzatılacağının beyan edildiği, geçici teminat mektubunun süresinin uzatılmasına ilişkin olarak isteklinin idare tarafından izin verilmesi için başvuru yapıldığı ve mesai saatlerinde izin işlemleri yetiştirilemediği için 30.03.2026 tarihinde mektup süresi kontrol edildiğinde teminat mektubunun, kendilerinden kaynaklanmayan sebeplerle, otomatik olarak pasife düştüğünün ifade edildiği, nihayetinde 02.04.2026 tarihinde teminatın süre uzatımı işlemleri gerçekleştirilerek 28.04.2026 tarihine kadar geçerlilik süresine sahip geçici teminatın idareye bildirildiği anlaşılmıştır.
Bu bağlamda idarenin teklif geçerlilik süresinin uzatılmasına ilişkin olarak 26.03.2026 tarihli yazıyla anılan istekliden gerekli işlemlerin yapılması talebinde bulunulduğu, ancak idarece 26.03.2026 tarihinde gönderilen “Teklif Geçerlilik Süre Uzatımı” konulu yazıda süre kısıtı bulunmamakla birlikte, başvuru sahibi tarafından anılan yazının ertesi günü 27.03.2026 tarihinde taahhüdün verildiği, istekli tarafından idarenin yukarıda belirtilen teklif geçerlilik süresinin uzatılması talebine müspet cevap verildiği, diğer bir ifadeyle idarece isteklinin teklifinin geçerli olduğu yönünde iradesini ortaya koyduğu, anılan istekli tarafından 27.03.2026 tarihinde geçici teminatın süresinin uzatılmasına ilişkin taahhüdün de verildiği, geçici teminatın süresinin uzatılmasına ilişkin olarak 27.03.2026 tarihinde teminat süresinin uzatılması talebinin Takasbank’a iletildiği, nihai aşamada teminatın süre uzatımı işlemlerinin 02.04.2026 tarihinde gerçekleştirildiği ve geçici teminat süresinin 28.04.2026 tarihine kadar geçerli olduğu dikkate alındığında başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasının tamamında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikâyet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi istekli Rkr Makine İma. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi hâlinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.

2025/1880617 İhale Kayıt Numaralı “ Bodrum ve Milas İlçelerinde Mevcut İçme Suyu Kaynaklarında Su Kalitesinin İyileştirilmesi Amacı İle 9 (Dokuz) Adet Arıtma Sistemi (Yerine Montajlı–Çalışır Vaziyette) Mal Alımı ” İhalesi

Rkr Mak. İma. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ,

Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü -İşletmeler 1. Bölge Dairesi Başkanlığı ,

Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü-İşletmeler 1.Bölge Dairesi Başkanlığı tarafından 27.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Bodrum ve Milas İlçelerinde Mevcut İçme Suyu Kaynaklarında Su Kalitesinin İyileştirilmesi Amacı İle 9 (Dokuz) Adet Arıtma Sistemi (Yerine Montajlı–Çalışır Vaziyette) Mal Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Rkr Mak. İma. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. nin 09.02.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.02.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.02.2026 tarih ve 208671 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.02.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2026/534 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Kamu İhale Kurulu’nun 14.01.2026 tarihli ve 2026/UM.II-85 sayılı kararına rağmen idarece kendilerine yerli malı fiyat avantajı uygulanmadığı, taraflarınca sunulan iki adet yerli malı belgesinin üç farklı arıtma sistemine ilişkin Teknik Şartname’de belirtilen tüm gereksinimlerini fazlasıyla karşılayacak nitelikte ürünler olduğu ve belgelerin Yerli Malı Tebliği (SGM-2024/10) hükümleri gereğince Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından düzenlenip onaylandığı, idarenin, EKAP üzerinden 11.02.2026 tarihinde gönderilen şikayete cevap yazısında ihale komisyon kararında yer almayan konuları ilave ederek haksız şekilde genişletme yaptığı ve mevzuatta yer almayan konular üzerinden yerli malı fiyat avantajı uygulamamaya devam ettiği, idarece “Filtrasyon Cihazı”na ilişkin sunulan yerli malı belgesinin ihale konusu iş kapsamında yer alan 3 kaleme ilişkin teknik gereksinimleri kapsadığının kabul edildiği, ancak 6 (altı) adedi “Ters Osmoz Sistemi” olan kalan iş kalemleri için sunulan “Aqualine” marka “İçme Suyu Arıtma Sistemi”ne ait yerli malı belgesinin evsel tip olduğu, sanayi ve endüstriyel tip ters osmoz sistemlerini kapsamadığı gerekçesiyle bu kalemler yönünden yerli malı fiyat avantajı uygulanmadığı belirtilmekle birlikte ihaleye katılım belgesine yüklenen iki adet yerli malı belgesinin de Teknik Şartname’de belirtilen niteliklere uygun olduğu , buna karşın içme suyu arıtma sistemine ait yerli malı belgesinin hangi somut ve bilimsel araştırma verilerine göre teknik gereksinimleri kapsamadığı gerekçelerinin yer almadığı, inceleme metodunun dahi belirli olmadığı bir şekilde sadece “evsel tip” ifadesi ile reddedildiği, sonuç olarak sunulan iki adet yerli malı belgesinin, teknik şartnamedeki gereksinimleri fazlasıyla karşılamasına rağmen, idarece tekliflerin değerlendirme aşamasında yeterlik kriteri olarak belirlenmemiş hususlar üzerinden %15 oranındaki yerli malı fiyat avantajının uygulanmadığı iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yerli istekliler ile ilgili düzenlemeler” başlıklı 63’üncü maddesinde “İhalelere sadece yerli isteklilerin katılması ile yerli istekliler ve yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınmasına ilişkin olarak aşağıdaki düzenlemeler esas alınır:
…
c) Mal alımı ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine, %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir. Ancak Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri arasından belirlenen ve Kurum tarafından ilan edilen listede yer alan malların ihalelerinde, yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranında fiyat avantajı sağlanması mecburidir. Yerli yazılım ürünü teklif eden istekliler lehine de %15 oranında fiyat avantajı sağlanması mecburidir.
…
e) Yerli malı belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak belirlenir. İsteklilerce teklif edilen malın yerli malı olduğu, bu usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.
f) Ortak girişimlerin yerli istekli sayılabilmesi için bütün ortaklarının yerli istekli olması gereklidir. ...” hükmü,
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 26’ncı maddesinde “…(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur. …” hükmü,
“Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan mal alımı ihalelerine sadece yerli isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir. Ayrıca sadece yerli isteklilerin katılımına açık ihalelerde, yerli malı teklif eden yerli istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.
(2) Mal alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetine bakılmaksızın, tüm isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir ve bu ihalelerde yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.
(3) İhale veya ön yeterlik ilanı ve idari şartnamede, yerli malı teklif edenler lehine tanınan fiyat avantajı oranı belirtilir.
(4) Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınan ve birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesi ve fiyat avantajı tanınan her bir kısmın tek bir mal kaleminden oluşması zorunludur. Ancak, birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilebilir. Kısmi teklife açık ihalelerde, kısımların birinde, birkaçında veya tamamında yerli malı teklif eden istekliler lehine aynı veya farklı oranlarda fiyat avantajı sağlanabilir. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı, yerli malı teklif etmeyen diğer isteklilerin söz konusu mal kalemi için teklif ettikleri bedele, kendi teklif bedelleri üzerinden ihale dokümanında belirlenen fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle bulunur.
(5) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalede, öncelikle fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli bulunur. Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı, bu istekliler dışındaki isteklilerin değerlendirilmiş teklif bedellerine, kendi değerlendirilmiş teklif bedelleri üzerinden fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle uygulanır. Ancak, birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilen ihalede, önce yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanır ve avantaj uygulanmış fiyatlar üzerinden fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli bulunur.
(6) Her yıl Ocak ayında Kurum tarafından ilan edilen orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri listesinde yer alan malların ihalelerinde, yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranında fiyat avantajı sağlanması zorunludur. Söz konusu zorunlu fiyat avantajı uygulaması, ilanı veya duyurusu bu listenin yayımlanmasından sonra yapılan mal alımı ihalelerinde uygulanacaktır. Yerli yazılım ürünü teklif eden istekliler lehine de %15 oranında fiyat avantajı sağlanması mecburidir.
(7) Teklif edilen malın yerli malı olduğu Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yerli malı belgesi” başlıklı 6.2.2.1’inci maddesinde “ İstekli tarafından teklif ettiği malın yerli malı olduğu, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir. ” açıklaması bulunmaktadır.
Yerli Malı Tebliği’nin “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Tebliğde geçen; …
t) Yerli Malı Belgesi: Ürünün yerli malı olduğunu gösteren belgeyi,
…
ifade eder.” açıklaması,
“Sanayi ve yazılım ürünleri için yerli malı şartları” başlıklı 4’üncü maddesinde” (1)Sanayi ürünlerinin yerli malı olarak kabul edilebilmesi için aşağıdaki şartlar aranır:
a) Ürünün, Sanayi Sicil Belgesine sahip sanayi işletmesi tarafından üretilmesi ve Sanayi Sicil Belgesindeki üretim konusu içeriğinde yer alması.
b) Ürünün, tamamen Türkiye’de üretilmesi, elde edilmesi veya üretim sürecinin önemli aşamalarının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve eylemin Türkiye’de yapılmış olması.
c) Ürünün Yerli Katkı Oranının en az %51 olması.
…
(2) Sanayi ürünlerini oluşturan girdiler için Zorunlu Yerli Girdi Listesine göre yerlilik şartı aranır. Girdinin başvuru sahibi üretici tarafından üretilmesi durumunda Yerli Malı Belgesi aranmamakla birlikte en az %51 Yerli Katkı Oranına sahip olması, başka bir üreticiden temin edilmesi durumunda ise bu girdinin Yerli Malı Belgesinin olması zorunludur.
…” açıklaması,
“Belgelendirme” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) Yerli Malı Belgesi, üreticinin kayıtlı olduğu TOBB veya TESK’e bağlı oda veya borsa tarafından düzenlenir.
(2) Yerli Malı Belgesi düzenlenirken TOBB veya TESK tarafından aşağıdaki bilgileri içerecek şekilde hazırlanan standart form kullanılır:
a) Belgenin veriliş ve geçerlilik tarihi, numarası, varsa son bir yıl içerisinde aynı ürüne ilişkin verilmiş olan belgenin geçerlilik tarihi ve numarası.
b) Üreticinin ünvanı ve işyeri adresi, telefon numarası, e-posta adresi, KEP ve internet sitesinden oluşan iletişim bilgileri, üreticinin yurt içinde kendi adına ve markasıyla bir başkasına üretim yaptırması durumunda üretimi yapan üreticinin bilgilerinin yanı sıra kendisi adına üretim yaptıran üreticinin de unvanı ve iletişim bilgileri.
c) Üreticinin Merkezi Sicil Kayıt Sistemi Numarası, tüzel kişi olması durumunda Vergi Kimlik Numarası, gerçek kişi olması durumunda Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası.
ç) Sanayi Sicil Numarası, Ticaret Sicil Numarası, Esnaf ve Sanatkar Sicil Numarası ve oda veya borsa Sicil Numarası.
d) Kapasite raporu tarihi, numarası ve geçerlilik tarihi.
e) Ürün adı, ürünün özelliğine göre cinsi, PRODTR kodları, GTİP Numaraları ve varsa; CPV veya OKAS kodu, marka adı, modeli, seri numarası, varsa ulusal/uluslararası standart adı ve numarası.
f) 5 inci maddede atıfta bulunulan belgelere ilişkin tarih, sayı ve geçerlilik tarihi bilgileri.
g) Yerli Katkı Oranı.
ğ) Yerli Malı Belgesi sınıfı (A, B, C, D, E).
h) Ürünün teknoloji düzeyi (düşük, orta-düşük, orta-yüksek, yüksek).
ı) Müstahsil makbuzu veya faturanın seri numarası ya da örneği ve maden ruhsatının adı, tarihi, cinsi, grubu ve numarası.
i) Varsa Teknolojik Ürün Belgesi bilgisi.
j) Belge ekinde yer almak üzere, ürün görseli ve ürünün etiket, katalog ve teknik bilgileri.
k) Belgeyi düzenleyen oda veya borsanın adı ve mührü, imzalayanın adı ve soyadı ve ünvanı.
l) Belgelendirme kriterlerine ilişkin diğer bilgi ve belgeler.
(3) Yerli Malı Belgesi standart formu, taahhütname ve diğer belgeler, uygulama usul ve esasları ile belirlenir.
(4) Yerli Malı Belgesinin geçerlilik süresi düzenlenme tarihinden itibaren bir yıldır.
(5) Yerli malı belgelerine ilişkin bilgiler, TOBB ve TESK tarafından ayrı ayrı hazırlanan ve internet aracılığıyla erişim sağlanabilen yerli malı veri tabanında tutulur. Hazırlanan yerli malı veri tabanı, TOBB ve TESK tarafından Bakanlığın ve protokolle izin verilen diğer kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektörün erişimine sunulur. Bakanlık, erişime açılacak bilgileri belirlemeye ve sınırlandırmaya yetkilidir.
(6) Yerli Malı Belgesine sahip üreticilere ilişkin güncel bilgiler, sorgulama yapılabilecek şekilde TOBB ve TESK tarafından Bakanlığın uygun görüşü alınarak; ürün görseli, ürünün katalog ve teknik bilgilerini ihtiva etmek üzere kamuya açık şekilde hazırlanır ve sunulur.” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Bodrum ve Milas İlçelerinde Mevcut İçme Suyu Kaynaklarında Su Kalitesinin İyileştirilmesi Amacı ile 9 (Dokuz) Adet Arıtma Sistemi (Yerine Montajlı - Çalışır Vaziyette) Mal Alımı
b) Türü: Mal alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı: 9 (Dokuz) Adet Arıtma Sistemi (Yerine Montajlı - Çalışır Vaziyette)
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Muğla İli, Bodrum ve Milas İlçeleri” düzenlemesi,
“Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: …
f) Yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı tanınması durumunda, bu avantajdan yararlanmak isteyen istekliler tarafından sunulacak yerli malı belgesi. …
7.4. İstekli tarafından teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunulması ve/veya sağlanması gerektiği bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:
.......................................................................
7.5. Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz. …” düzenlemesi,
“ Fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 33.3’üncü maddesinde “33.3.1. Yerli malı teklif eden isteklilere ihalenin tamamında % 15 (yüzde on beş ) oranında fiyat avantajı uygulanacaktır. Yerli malı teklif eden isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif edilen mala/mallara ilişkin yerli malı belgesine/belgelerine ilişkin bilgilerin ihaleye katılım belgesine aktarılması zorunludur. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 61 inci maddesi esas alınarak hesaplanacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır.
Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü-İşletmeler 1. Bölge Dairesi Başkanlığı tarafından 27.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihaleye 4 isteklinin katıldığı, 05.12.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile; Yako Makine San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan teklifin İdari Şartname’de belirtilen iş deneyimine yönelik yeterlik kriterini sağlamadığı için değerlendirme dışı bırakıldığı, yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı uygulanması neticesinde (sadece Kai Teknik Yapı San. Tic. Ltd. Şti.-Quadratik Mühendislik İnş. Taah. Ted. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı lehine fiyat avantajı uygulandığı tespit edilmiştir.) ihalenin Kai Teknik Yapı San. Tic. Ltd. Şti. - Quadratik Mühendislik İnş. Taah. Ted. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise başvuru sahibi Rkr Makine İma. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği,
Başvuru sahibi tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine 14.01.2026 tarihli ve 2026/UM.II-85 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “…Bu itibarla, incelemeye konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde, alım konusu mala ilişkin olarak istekliler tarafından sunulan tekliflerde yetki belgesi üzerinden değerlendirme yapılacağına dair bir düzenlemenin bulunmadığı, İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen ancak işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen yükümlülüklerin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında dikkate alınacağı, başvuruya konu ihalede yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınması durumunda bu avantajdan yararlanmak isteyen isteklilerce yerli malı belgesi sunulmasının yeterlik kriteri olarak belirlendiği, dolayısıyla İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen hususlara ilişkin bir değerlendirme yapılamayacağı anlaşılmış olup başvuru sahibi istekliye yerli malı teklif eden istekliler lehine uygulanması gereken fiyat avantajının uygulanmaması yönünde idarece tesis edilen işlemin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır…
1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine…” karar verildiği, bahse konu Kurul kararı üzerine idarece alınan 28.01.2026 tarihli ihale komisyonu kararı ile anılan istekli tarafından sunulan “ içme suyu arıtma cihazı” na yönelik yerli malı belgesinin ihalede istenen iş kalemlerinden olan “ters osmoz sistemi”ni kapsamadığı yönelik gerekçeler ileri sürülerek bu kalemler yönünden yerli malı fiyat avantajının uygulanmadığı görülmüştür.
İdari Şartname’nin 7.1.f maddesinde yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınması durumunda bu avantajdan yararlanmak isteyen isteklilerce yerli malı belgesinin sunulmasının yeterlik kriteri olarak belirlendiği, anılan Şartname’nin 33.3.1’inci maddesinde ise yerli malı teklif eden istekliler lehine, teklif edilen mallara ilişkin yerli malı belgesi veya belgelerine ait bilgilerin ihaleye katılım belgesinde beyan edilmesi şartıyla, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 61’inci maddesi esas alınarak hesaplama yapılacağı ve ihalenin tamamında %15 oranında fiyat avantajı uygulanarak sonuçlandırılması gerektiğinin düzenlendiği anlaşılmıştır.
Söz konusu kritere ilişkin olarak başvuru sahibi Rkr Makine İma. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan ihaleye katılım belgesi incelendiğinde; anılan belgenin “Yerli Malı Belgesi” satırlarında “filtrasyon cihazı” ve “içme suyu arıtma cihazı”na ilişkin olarak Esli Endüstriyel Ürünler Paz. San. Tic. A.Ş. adına düzenlenmiş Yerli Malı Belgelerinin sunulduğu, Antalya Ticaret ve Sanayi Odası tarafından düzenlenen bahse konu belgelerin Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yerli Malı Belgesi Veri Tabanı üzerinden yapılan sorgulama ile doğrulandığı ve söz konusu belgelerin 06.03.2025 ile 06.03.2026 tarihleri arasında geçerli olduğu görülmüştür.
Başvuru sahibi isteklinin teklifine yönelik yerli malı fiyat avantajının uygulanmamasına gerekçe olarak 28.01.2026 tarihli ihale komisyonu kararında “… RKR MAKİNE İMALAT İNŞAAT SANAYİ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ tarafından, Yeterlik Bilgileri Tablosu kapsamında yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanabilmesi amacıyla sunulan Yerli Malı Belgeleri incelenmiştir.
Yapılan değerlendirme sonucunda;
“1. Kalem: Peksimet–Dereköy Mahallesi Demir-Mangan Arıtma Sistemi”,
“8. Kalem: Çallı Mahallesi Arsenik Arıtma Sistemi” ve
“9. Kalem: Ortaköy Mahallesi Arsenik Arıtma Sistemi”
kalemlerine ilişkin olarak sunulan “filtrasyon cihazı” konulu yerli malı belgesinin, ihale konusu iş kapsamında yer alan ekipmanları kapsadığı anlaşıldığından, söz konusu kalemler bakımından yerli malı fiyat avantajı uygulanması uygun bulunmuştur.
Buna karşılık;
“2. Kalem: Çiftlik Mahallesi Ters Osmoz Sistemi”,
“3. Kalem: Güvercinlik Mahallesi Ters Osmoz Sistemi”,
“4. Kalem: Boğaziçi Mahallesi Ters Osmoz Sistemi”,
“5. Kalem: Kemikler Mahallesi Ters Osmoz Sistemi”,
“6. Kalem: Avşar Mahallesi Ters Osmoz Sistemi” ve
“7. Kalem: Karacahisar Mahallesi Ters Osmoz Sistemi”
kalemlerine ilişkin olarak sunulan “içme suyu arıtma cihazı” konulu yerli malı belgesinin, evsel tip arıtma cihazlarına yönelik olduğu, ihale konusu işte öngörülen sanayi ve endüstriyel tip ters osmoz sistemlerini kapsamadığı değerlendirilmiştir. Yerli Malı Belgesi’nin, ihale konusu işin tamamını kapsayacak şekilde birebir uyumlu olması zorunludur. Ürün bazlı alınmış bir belgenin, sistem bazlı bir ihale için kullanılması Yerli Malı Tebliği’ne ve rekabet ilkesine aykırıdır.
Bu itibarla, 2 ila 7’nci kalemler yönünden sunulan yerli malı belgesi, ihale konusu sistemleri tevsik edici nitelikte değerlendirilmemiş; ayrıca ters osmoz sistemlerine ilişkin başkaca herhangi bir teknik belge de sunulmadığından, anılan kalemler bakımından yerli malı fiyat avantajı uygulanmamıştır…” ifadelerine yer verilmiştir.
Öte yandan bahse konu “içme suyu arıtma cihazı” konulu yerli malı belgesi üzerinden yerli malı fiyat avantajının uygulanmamasına ilişkin şikayete cevap yazısında “… Uyuşmazlıkta esas alınan hukuki çerçeve; 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 63’üncü maddesi, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ve Yerli Malı Tebliği hükümleridir. Anılan düzenlemeler uyarınca yerli malı fiyat avantajı uygulanabilmesinin zorunlu şartı, sunulan Yerli Malı Belgesinin ihale konusu malı doğrudan, açık, belirli ve tereddüde yer bırakmayacak biçimde kapsamasıdır. Yerli malı uygulamasında esas alınabilecek tek tevsik aracı resmi Yerli Malı Belgesidir. Belge kapsamı; belge metnindeki ürün tanımı ve sınıflandırma bilgileri esas alınarak belirlenir. Üretici yazıları, marka kapsam açıklamaları, kataloglar, teknik notlar ve beyanların belge yerine geçmesi veya belge kapsamını genişletici sonuç doğurması hukuken mümkün değildir. Yerli Malı Tebliği sistematiğinde belge kapsamının yorum, kıyas veya fonksiyon çıkarımı yoluyla genişletilmesine cevaz verilmemiştir.
Yerli malı fiyat avantajı uygulamasında idarenin denetim yükümlülüğü, yalnızca belgenin sunulup sunulmadığının kontrolü ile sınırlı değildir. İdare, sunulan belgenin ihale konusu malı kapsayıp kapsamadığını tespit etmek zorundadır. Aksi yaklaşım, belge başlığından hareketle her türlü sistem ve tesis için otomatik fiyat avantajı uygulanması sonucunu doğurur ki bu durum mevzuatın belgeye dayalı doğrulama sistematiği ile açıkça çelişir.
Teknik Şartname hükümleri çerçevesinde ihale konusu alımın; münferit bir cihaz temini olmadığı, sahada projelendirme, montaj, entegrasyon, devreye alma ve performans doğrulaması içeren; çok bileşenli, proses temelli, mekanik–hidrolik–elektrik–otomasyon bütünlüğü bulunan; kimyasal dozaj, yüksek basınç pompa grupları, membran hatları, ölçüm ve enstrümantasyon sistemlerini içeren; fonksiyonel çıktısı performans kriterleri ile tanımlanmış anahtar teslim kurulu paket arıtma tesisi niteliğinde olduğu açık ve tartışmasızdır. İşin niteliği tekil ürün teslimi değil, entegre ve performans esaslı bir proses sisteminin kurulmasıdır.
Başvuru kapsamında sunulan Yerli Malı Belgesi incelendiğinde; belge üzerindeki ürün tanımının “içme suyu arıtma cihazı” olduğu, belgenin ürün/cihaz bazlı düzenlendiği, GTİP sınıflandırmasının cihaz kategorisinde yer aldığı, belge metninde entegre proses hattı mimarisi, çok bileşenli tesis yapısı, saha kurulumlu sistem bütünlüğü, otomasyon ve proses kontrol entegrasyonu ile performans kriterli tesis karakterini ortaya koyan herhangi bir teknik tanımlamanın yer almadığı net olarak görülmüştür.
GTİP sınıflandırması, ürünün teknik ve fonksiyonel sınıfını gösteren objektif ve bağlayıcı bir referanstır. Belgenin GTİP düzeyinde cihaz sınıfında yer alması, belge kapsamının entegre saha kurulumlu tesis sistemini değil, münferit ekipmanı ifade ettiğini teknik olarak da teyit etmektedir. Cihaz sınıfında düzenlenmiş bir Yerli Malı Belgesinin, çok bileşenli ve saha kurulumlu entegre tesis kapsamına yorum yoluyla genişletilmesi; hem teknik sınıflandırma sistematiğine hem de Yerli Malı Tebliği’nin açık kapsama dayalı belgelendirme yaklaşımına aykırıdır.
Teknik Şartname’de öngörülen entegre paket ters osmoz arıtma tesisi yapısı ile sunulan Yerli Malı Belgesi içerik yönünden karşılaştırmalı olarak incelendiğinde; şartnamede aranan proses bütünlüğü, saha montajı, sistem entegrasyonu, otomasyon altyapısı ve performans esaslı teslim unsurlarının belge metninde karşılık bulmadığı; bu nedenle belge kapsamı ile ihale konusu kalemin teknik niteliği arasında doğrudan ve açık bir kapsam uyumu bulunmadığı kesin olarak tespit edilmiştir.
Bununla birlikte, yapılan inceleme ve belge–şartname uyum değerlendirmesi sonucunda; en avantajlı teklif sahibi istekli tarafından ihale kapsamındaki kalemlere ilişkin olarak sunulan ve ürün tanımı “arıtma ünitesi (paket tip temiz su arıtma sistemi – filtrasyon ve ters osmoz sistemleri)” şeklinde düzenlenen Yerli Malı Belgesinin, ihale konusu iş kapsamında yer alan ekipman ve sistem bütünlüğünü kapsadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla, söz konusu kalemler bakımından yerli malı fiyat avantajı uygulanmasında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Yapılan değerlendirme yeni bir yeterlik kriteri ihdası niteliğinde değildir. İhale dokümanında yer almayan herhangi bir yeterlik koşulu getirilmemiştir. Yapılan işlem, yalnızca sunulan resmi belgenin ihale konusu malı kapsayıp kapsamadığının denetlenmesidir. Kamu İhale Kurulu kararlarında da idarelerin yeni yeterlik kriteri getiremeyeceği, ancak sunulan belgelerin kapsam uygunluğunu denetlemekle yükümlü olduğu istikrarlı biçimde vurgulanmaktadır. Bu inceleme teklif yeterliğine değil, yalnızca fiyat avantajı uygulanmasının ön şartı olan belge kapsamının tespitine ilişkindir. Fiyat avantajı uygulaması yeterlik değerlendirmesinden ayrı bir fiyat mekanizmasıdır.
Değerlendirme, önceki Kurul kararının bağlayıcı çerçevesi gözetilerek yapılmıştır. Önceki Kurul kararında hukuka aykırı bulunan husus, belge kapsamı dışında ek yetki ve temsil koşullarının aranmasıdır. Mevcut incelemede belge dışı hiçbir unsur dikkate alınmamış; yalnızca resmi Yerli Malı Belgesi içeriği ile ihale konusu kalemin teknik niteliği arasındaki kapsam uyumu esas alınmıştır. Bu nedenle tesis edilen işlem, Kurul kararını dolanma veya etkisizleştirme niteliği taşımamaktadır.
Değerlendirme kalem bazlı yapılmış; belge kapsamı ile teknik uyumu açık biçimde tespit edilen kalemlerde yerli malı fiyat avantajı uygulanmış, kapsamı tevsik edilemeyen entegre ters osmoz sistemi kalemlerinde uygulanmamıştır. Aynı istekliye ait bazı kalemlerde avantaj uygulanmış olması, işlemin istekli bazlı değil belge–kapsam bazlı yürütüldüğünü ve eşit muamele ilkesine uygun hareket edildiğini göstermektedir.
Başvuru ekinde sunulan üretici yazıları ve marka kapsam açıklamaları resmi Yerli Malı Belgesi niteliğinde olmadığından, belge kapsamını değiştirmesi veya genişletmesi mümkün değildir. Belge kapsamı denetimi ile muayene ve kabul aşamasındaki teknik uygunluk denetimi farklı hukuki aşamalara ilişkindir ve birbirinin yerine ikame edilemez.
Açıklanan tüm hukuki ve teknik tespitler çerçevesinde; sunulan Yerli Malı Belgelerinin kapsam durumuna göre kalem bazlı değerlendirme yapılmış olup, belge ile kapsam uyumu açık biçimde tevsik edilemeyen kalemlerde yerli malı fiyat avantajı uygulanmamasına, kapsam uyumu bulunan kalemlerde ise uygulanmasına ilişkin ihale komisyonu işlemlerinin mevzuata ve Kurul kararının bağlayıcı çerçevesine uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Bu gerekçelerle, isteklinin talebi uygun görülmemiş olup, sunmuş olduğu başvurunun reddine karar verilmiştir…” açıklamalarına yer verilmiştir.
Bu çerçevede başvuru sahibi istekli tarafından sunulan “içme suyu arıtma cihazı” konulu yerli malı belgesinin ihale konusu işte istenen “Ters Osmoz Sistemi”ni kapsayıp kapsamadığı yönündeki tereddütleri gidermek adına anılan belgeyi düzenleyen Antalya Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı’na gönderilen 12.03.2026 tarihli ve 91643 sayılı Kurum yazısı ile "…Başvuruya konu edilen ihalenin 1 adet “Arıtma Sistemi”, 2 adet “Arsenik Arıtma Sistemi” ve 7 adet “Ters Osmoz Sistemi” olmak üzere toplam 9 adet arıtma sistemini kapsadığı, bahse konu ihalede yerli malı teklif eden istekli lehine fiyat avantajı uygulanacağından, yerli malı teklif eden isteklilere fiyat avantajı uygulanabilmesi için yerli malı teklif eden isteklilerden yerli malı belgesinin istendiği, bu kapsamda 3800086192 vergi kimlik numaralı Esli Endüstriyel Ürünler Pazarlama Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına Antalya Ticaret ve Sanayi Odası tarafından düzenlenen 2025101310366140997 belge numaralı, 06.03.2025 tarihinde verilen ekte yer alan yerli malı belgesinde ürün adının içme suyu arıtma cihazı, ürünün özel adının içme suyu arıtma sistemi, ürün kodunun (PRODCOM/GTİP) “ 28.29.12.30.00”, teknik özelliklerinin “İçme Suyu Arıtma Sistemi -Marka: Aqualine”, yerli katkı oranının %99.53 ve ürünün teknolojik düzeyinin ise “orta-yüksek teknoloji” olduğu görülmektedir.
Bu çerçevede başvuru sahibi istekli tarafından sunulan bahse konu yerli malı belgesinde “28.29.12.30.00” şeklinde belirtilen ürün kodunun; söz konusu belgeye ilişkin ekte yer alan ihale komisyonu kararında ve şikayete cevap yazısında yapılan değerlendirmeler göz önünde bulundurularak ihalede konusu işte istenilen ters osmoz sistemlerini kapsayıp kapsamadığı ve adı geçen ters osmoz sistemi yönünden geçerli olup olmadığı konusunda görüşünüze ihtiyaç duyulmuştur.
Talebimize ilişkin idarece hazırlanan Teknik Şartname, idarenin şikayete cevabı, ihale komisyonu kararı ve başvuru sahibi istekli tarafından sunulan yerli malı belgesi ekte yer almaktadır…” ifadelerine yer verilerek görüş istenilmiş olup,
Antalya Ticaret ve Sanayi Odası Başkanlığı tarafından gönderilen 23.03.2026 tarihli ve 92955198-105.04-E.27 sayılı yazı ekinde yer alan 23.03.2026 tarihli gerekçeli cevabi görüş yazısında;
“…Yerli Malı belgesi incelemesi
PRODCOM "28.29.12.30.00" Kodunun Teknik Kapsamı;
Yerli Malı Tebliğine göre yerli malı belgelerinde; Ürün adı, ürünün özelliğine göre cinsi, PRODTR kodları, GTİP Numaraları ve varsa; CPV veya OKAS kodu, marka adı, modeli, seri numarası, varsa ulusal/uluslararası standart adı ve numarası bulunması gerektiği tanımlanmıştır.
Kod Analizi: Belgede yer alan 28.29.12.30.00 ürün kodu tanımı/içeriği TOBB veri tabanına göre açıklaması aşağıdaki gibidir.
Filtreleme veya arıtma makineleri ve cihazları, su için
Suyun filtre edilmesi/arıtılmasına mahsus cihazlar
28.29.12.30.00 ürün kodu, yukarıdaki tanımlama gereği geniş kapsamlıdır. Hem küçük ölçekli hem de büyük ölçekli suyun filtre edilmesi ve arıtılmasına yarayan cihaz ve makineleri tanımlamaktadır.
Uygulamada bu kod suyun filtre edilmesine/arıtılmasına yarayan tüm arıtma cihaz ve sistemlerinin tanımlamasında kullanılabilmektedir.
Yerli malı belgesi düzenlenebilmesi için, yerli malı talep eden firmanın kapasite raporuna sahip olması gerekmektedir.
Kapasite raporları firmaların üretim makine ekipmanları/parkurlarını ve üretilen ürün tanımlamalarını ve ürün kapasitelerini gösteren belgelerdir.
Kapasite raporlarında da üretim Kodu (PRODTR KODU) bulunmaktadır. Yerli malı belgeleri de bu kapasite raporlarına istinaden düzenlenmektedir.
Ters Osmoz Sistemlerinin Genel Tanımı
Ters ozmoz sistemleri, tasarımda öngörülen parametrelerin sağlanabilmesi amacıyla kullanılan ileri arıtma teknolojileri olup, sudaki çözünmüş katı maddelerin ve kirleticilerin membran yoluyla uzaklaştırılmasını sağlayan arıtma sistemleridir.
Teknik Şartnamedeki Ters Osmoz Arıtma Tipi incelenmesi
Teknik şartnamede bulunan "Ters Osmoz arıtma tipi örnek içme suyu arıtma tesisi P&D çizimi” arıtma prosesi incelendiğinde; seperatör filtre, ham su dezenfeksiyon sistemi, ham su deposu, ham su transfer pompası, kum filtresi, aktif karbon filtre, ters osmoz sistemi (kartuş filtre +antiskalant dozajı+CİP Ünitesi dahil), dolomit filtre, ürün suyu dezenfeksiyon sistem ve ürün suyu deposu prosesinden oluşan bir akış görülmektedir.
Bahse konu prosesin genel anlamıyla suyun filtre edilmesi ve arıtılmasına mahsus çeşitli cihaz ve makinelerin sıralı dizilimi ile oluşan içme suyu arıtma sistemi prosesi olduğu görülmektedir.
Sonuç ve Değerlendirme
İncelenen tüm konular ışığında 28.29.12.30.00 ürün kodu; ihale kapsamındaki Ters Osmoz Sistemlerini kapsadığı ve Ters Osmoz Sistemi yönünden geçerli olduğu kanaatine varılmıştır.” ifadelerine yer verilmiştir.
Yukarıdaki aktarılan tespitler ve konuya ilişkin olarak ilgili kuruluş ile yapılan yazışma neticesinde gönderilen görüş yazısı doğrultusunda ürün kodu PRODCOM/GTİP "28.29.12.30.00" olan “içme suyu arıtma cihazı” konulu yerli malı belgesinin ihale konusu iş kapsamında temin edilmesi planlanan ters osmoz sistemlerini kapsadığı ve ters osmoz sistemi yönünden geçerli olduğunun aktarılan görüş yazısında belirtildiği göz önünde bulundurulduğunda başvuru sahibi istekliye yönelik yerli malı fiyat avantajı uygulanmaması hususunun yerinde olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının uygun olduğu sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasının tamamında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi istekli Rkr Makine İma. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.ne yönelik yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajının uygulanması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.

2025/1880617 İhale Kayıt Numaralı “ Bodrum ve Milas İlçelerinde Mevcut İçme Suyu Kaynaklarında Su Kalitesinin İyileştirilmesi Amacı ile 9 (Dokuz) Adet Arıtma Sistemi (Yerine Montajlı – Çalışır Vaziyette) Mal Alımı ” İhalesi

Rkr Makine İma. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. ,

Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - İşletmeler 1. Bölge Dairesi Başkanlığı,

Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - İşletmeler 1. Bölge Dairesi Başkanlığı tarafından 27.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Bodrum ve Milas İlçelerinde Mevcut İçme Suyu Kaynaklarında Su Kalitesinin İyileştirilmesi Amacı ile 9 (Dokuz) Adet Arıtma Sistemi (Yerine Montajlı – Çalışır Vaziyette) Mal Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Rkr Makine İma. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. nin 12.12.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.12.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 25.12.2025 tarih ve 203914 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 25.12.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2025/2794 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
27.11.2025 tarihinde gerçekleştirilen ihalede, ihale dokümanında belirtilen teknik şartları ve yeterlik kriterlerini karşılayan “Aqualine” marka “İçme Suyu Arıtma Sistemi” ile “Filtrasyon Cihazı”na ilişkin olarak Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği tarafından düzenlenen yerli malı belgelerinin taraflarınca EKAP üzerinden ihaleye katılım belgesine yüklenmiş olmasına ve anılan belgelerin Yerli Malı Tebliği’ne (SGM-2024/10) uygun olmasına rağmen, idarece %15 oranındaki yerli malı fiyat avantajının tekliflerine uygulanmadığı, bu durumun gerekçesi olarak ise ana üretici yetki belgelerinin bulunmaması ile yetkilendirilmiş firmanın yetkisini devretmesinin uygun görülmediğinin gösterildiği, sadece bilgi amaçlı yüklenen ve ihaleye katılım şartlarında yer almayan yetki belgesi üzerine taraflarına yerli malı fiyat avantajı uygulanmamasının mevzuata uygun olmadığı, İdari Şartname’de yerli malı belgesi sunan isteklilerden ayrıca ana üretici yetki belgesi veya yetkilendirilmiş satıcı belgesi talep edileceğine dair herhangi bir düzenleme bulunmadığı, İdari Şartname’nin 7’nci maddesi dışında yer verilen belgeler ve/veya diğer yeterlik kriterlerinin tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaması gerektiği, yapılan tek ve açık düzenlemenin yerli malı belgesi sunan istekliler lehine %15 oranında fiyat avantajının uygulanacağı hususunun olduğu, idarece şikâyete verilen cevapta ise ihale komisyonu kararında yer almayan hususlara mevzuata aykırı şekilde değinildiği, idarece tesis edilen söz konusu işlemlerin hem 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na hem de ihale dokümanı düzenlemelerine aykırı olarak yapıldığı ve bu nedenle söz konusu işlemlerin düzeltilerek ihale dokümanında öngörüldüğü üzere %15 oranındaki yerli malı fiyat avantajının tarafları lehine uygulanmasının gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Yerli istekliler ile ilgili düzenlemeler” başlıklı 63’üncü maddesinde “İhalelere sadece yerli isteklilerin katılması ile yerli istekliler ve yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınmasına ilişkin olarak aşağıdaki düzenlemeler esas alınır:
…
c) Mal alımı ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine, %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir. Ancak Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri arasından belirlenen ve Kurum tarafından ilan edilen listede yer alan malların ihalelerinde, yerli malı teklif eden istekliler lehine %15 oranında fiyat avantajı sağlanması mecburidir. Yerli yazılım ürünü teklif eden istekliler lehine de %15 oranında fiyat avantajı sağlanması mecburidir.
…
e) Yerli malı belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak belirlenir. İsteklilerce teklif edilen malın yerli malı olduğu, bu usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.
f) Ortak girişimlerin yerli istekli sayılabilmesi için bütün ortaklarının yerli istekli olması gereklidir. ...” hükmü,
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 26’ncı maddesinde “…(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur. …” hükmü,
“Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 61’inci maddesinde “(1) Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan mal alımı ihalelerine sadece yerli isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir. Ayrıca sadece yerli isteklilerin katılımına açık ihalelerde, yerli malı teklif eden yerli istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.
(2) Mal alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetine bakılmaksızın, tüm isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir ve bu ihalelerde yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.
(3) İhale veya ön yeterlik ilanı ve idari şartnamede, yerli malı teklif edenler lehine tanınan fiyat avantajı oranı belirtilir.
(4) Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınan ve birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesi ve fiyat avantajı tanınan her bir kısmın tek bir mal kaleminden oluşması zorunludur. Ancak, birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilebilir. Kısmi teklife açık ihalelerde, kısımların birinde, birkaçında veya tamamında yerli malı teklif eden istekliler lehine aynı veya farklı oranlarda fiyat avantajı sağlanabilir. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı, yerli malı teklif etmeyen diğer isteklilerin söz konusu mal kalemi için teklif ettikleri bedele, kendi teklif bedelleri üzerinden ihale dokümanında belirlenen fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle bulunur.
(5) Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin, fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalede, öncelikle fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli bulunur. Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı, bu istekliler dışındaki isteklilerin değerlendirilmiş teklif bedellerine, kendi değerlendirilmiş teklif bedelleri üzerinden fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle uygulanır. Ancak, birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilen ihalede, önce yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanır ve avantaj uygulanmış fiyatlar üzerinden fiyat dışı unsurlar dikkate alınarak değerlendirilmiş teklif bedeli bulunur.
(6) Her yıl Ocak ayında Kurum tarafından ilan edilen orta ve yüksek teknolojili sanayi ürünleri listesinde yer alan malların ihalelerinde, yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranında fiyat avantajı sağlanması zorunludur. Söz konusu zorunlu fiyat avantajı uygulaması, ilanı veya duyurusu bu listenin yayımlanmasından sonra yapılan mal alımı ihalelerinde uygulanacaktır. Yerli yazılım ürünü teklif eden istekliler lehine de %15 oranında fiyat avantajı sağlanması mecburidir.
(7) Teklif edilen malın yerli malı olduğu Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yerli malı belgesi” başlıklı 6.2.2.1’inci maddesinde “ İstekli tarafından teklif ettiği malın yerli malı olduğu, Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir. ” açıklaması bulunmaktadır.
Yerli Malı Tebliği’nin “Tanımlar ve kısaltmalar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Tebliğde geçen; …
t) Yerli Malı Belgesi: Ürünün yerli malı olduğunu gösteren belgeyi,
…
ifade eder.” açıklaması,
“Sanayi ve yazılım ürünleri için yerli malı şartları” başlıklı 4’üncü maddesinde ” (1)Sanayi ürünlerinin yerli malı olarak kabul edilebilmesi için aşağıdaki şartlar aranır:
a) Ürünün, Sanayi Sicil Belgesine sahip sanayi işletmesi tarafından üretilmesi ve Sanayi Sicil Belgesindeki üretim konusu içeriğinde yer alması.
b) Ürünün, tamamen Türkiye’de üretilmesi, elde edilmesi veya üretim sürecinin önemli aşamalarının ve ekonomik yönden gerekli görülen en son esaslı işçilik ve eylemin Türkiye’de yapılmış olması.
c) Ürünün Yerli Katkı Oranının en az %51 olması.
…
(2) Sanayi ürünlerini oluşturan girdiler için Zorunlu Yerli Girdi Listesine göre yerlilik şartı aranır. Girdinin başvuru sahibi üretici tarafından üretilmesi durumunda Yerli Malı Belgesi aranmamakla birlikte en az %51 Yerli Katkı Oranına sahip olması, başka bir üreticiden temin edilmesi durumunda ise bu girdinin Yerli Malı Belgesinin olması zorunludur.
…” açıklaması,
“Belgelendirme” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) Yerli Malı Belgesi, üreticinin kayıtlı olduğu TOBB veya TESK’e bağlı oda veya borsa tarafından düzenlenir.
(2) Yerli Malı Belgesi düzenlenirken TOBB veya TESK tarafından aşağıdaki bilgileri içerecek şekilde hazırlanan standart form kullanılır:
a) Belgenin veriliş ve geçerlilik tarihi, numarası, varsa son bir yıl içerisinde aynı ürüne ilişkin verilmiş olan belgenin geçerlilik tarihi ve numarası.
b) Üreticinin ünvanı ve işyeri adresi, telefon numarası, e-posta adresi, KEP ve internet sitesinden oluşan iletişim bilgileri, üreticinin yurt içinde kendi adına ve markasıyla bir başkasına üretim yaptırması durumunda üretimi yapan üreticinin bilgilerinin yanı sıra kendisi adına üretim yaptıran üreticinin de unvanı ve iletişim bilgileri.
c) Üreticinin Merkezi Sicil Kayıt Sistemi Numarası, tüzel kişi olması durumunda Vergi Kimlik Numarası, gerçek kişi olması durumunda Türkiye Cumhuriyeti Kimlik Numarası.
ç) Sanayi Sicil Numarası, Ticaret Sicil Numarası, Esnaf ve Sanatkar Sicil Numarası ve oda veya borsa Sicil Numarası.
d) Kapasite raporu tarihi, numarası ve geçerlilik tarihi.
e) Ürün adı, ürünün özelliğine göre cinsi, PRODTR kodları, GTİP Numaraları ve varsa; CPV veya OKAS kodu, marka adı, modeli, seri numarası, varsa ulusal/uluslararası standart adı ve numarası.
f) 5 inci maddede atıfta bulunulan belgelere ilişkin tarih, sayı ve geçerlilik tarihi bilgileri.
g) Yerli Katkı Oranı.
ğ) Yerli Malı Belgesi sınıfı (A, B, C, D, E).
h) Ürünün teknoloji düzeyi (düşük, orta-düşük, orta-yüksek, yüksek).
ı) Müstahsil makbuzu veya faturanın seri numarası ya da örneği ve maden ruhsatının adı, tarihi, cinsi, grubu ve numarası.
i) Varsa Teknolojik Ürün Belgesi bilgisi.
j) Belge ekinde yer almak üzere, ürün görseli ve ürünün etiket, katalog ve teknik bilgileri.
k) Belgeyi düzenleyen oda veya borsanın adı ve mührü, imzalayanın adı ve soyadı ve ünvanı.
l) Belgelendirme kriterlerine ilişkin diğer bilgi ve belgeler.
(3) Yerli Malı Belgesi standart formu, taahhütname ve diğer belgeler, uygulama usul ve esasları ile belirlenir.
(4) Yerli Malı Belgesinin geçerlilik süresi düzenlenme tarihinden itibaren bir yıldır.
(5) Yerli malı belgelerine ilişkin bilgiler, TOBB ve TESK tarafından ayrı ayrı hazırlanan ve internet aracılığıyla erişim sağlanabilen yerli malı veri tabanında tutulur. Hazırlanan yerli malı veri tabanı, TOBB ve TESK tarafından Bakanlığın ve protokolle izin verilen diğer kamu kurum ve kuruluşları ile özel sektörün erişimine sunulur. Bakanlık, erişime açılacak bilgileri belirlemeye ve sınırlandırmaya yetkilidir.
(6) Yerli Malı Belgesine sahip üreticilere ilişkin güncel bilgiler, sorgulama yapılabilecek şekilde TOBB ve TESK tarafından Bakanlığın uygun görüşü alınarak; ürün görseli, ürünün katalog ve teknik bilgilerini ihtiva etmek üzere kamuya açık şekilde hazırlanır ve sunulur.” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Bodrum ve Milas İlçelerinde Mevcut İçme Suyu Kaynaklarında Su Kalitesinin İyileştirilmesi Amacı ile 9 (Dokuz) Adet Arıtma Sistemi (Yerine Montajlı - Çalışır Vaziyette) Mal Alımı
b) Türü: Mal alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı: 9 (Dokuz) Adet Arıtma Sistemi (Yerine Montajlı - Çalışır Vaziyette)
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Muğla İli, Bodrum ve Milas İlçeleri” düzenlemesi,
“Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır: …
f) Yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı tanınması durumunda, bu avantajdan yararlanmak isteyen istekliler tarafından sunulacak yerli malı belgesi. …
7.4. İstekli tarafından teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunulması ve/veya sağlanması gerektiği bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:
.......................................................................
7.5. Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz. …” düzenlemesi,
“Fiyat avantajı uygulanması” başlıklı 33.3’üncü maddesinde “33.3.1. Yerli malı teklif eden isteklilere ihalenin tamamında % 15 (yüzde on beş ) oranında fiyat avantajı uygulanacaktır. Yerli malı teklif eden isteklilerin fiyat avantajından yararlanabilmesi için teklif edilen mala/mallara ilişkin yerli malı belgesine/belgelerine ilişkin bilgilerin ihaleye katılım belgesine aktarılması zorunludur. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 61 inci maddesi esas alınarak hesaplanacaktır. …” düzenlemesi yer almaktadır.
Muğla Su ve Kanalizasyon İdaresi Genel Müdürlüğü - İşletmeler 1. Bölge Dairesi Başkanlığı tarafından 27.11.2025 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihaleye 4 isteklinin katıldığı, 05.12.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile; Yako Makine San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan teklifin İdari Şartname’de belirtilen iş deneyimine yönelik yeterlik kriterini sağlamadığı için değerlendirme dışı bırakıldığı, yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı uygulanması neticesinde (sadece Kai Teknik Yapı San. Tic. Ltd. Şti. - Quadratik Mühendislik İnş. Taah. Ted. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı lehine fiyat avantajı uygulandığı tespit edilmiştir.), ihalenin Kai Teknik Yapı San. Tic. Ltd. Şti. - Quadratik Mühendislik İnş. Taah. Ted. San. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak ise başvuru sahibi Rkr Makine İma. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği, anılan istekli tarafından itirazen şikâyete konu edilen iddiaların incelenmesi neticesinde, taraflarınca sunulan teklifte Yerli Malı Tebliği’ne uygun belgelerin sunulmuş olmasına rağmen ihale dokümanında yer almayan gerekçelerle %15 oranındaki yerli malı fiyat avantajının lehlerine uygulanmamasının mevzuata aykırı olduğu ve söz konusu işlemin düzeltilmesi gerektiğinin ileri sürüldüğü görülmüştür.
İdari Şartname’nin 7.1.f maddesinde yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınması durumunda bu avantajdan yararlanmak isteyen isteklilerce yerli malı belgesi sunulmasının yeterlik kriteri olarak belirlendiği, anılan Şartname’nin 33.3.1’inci maddesinde ise yerli malı teklif eden istekliler lehine, teklif edilen mallara ilişkin yerli malı belgesi veya belgelerine ait bilgilerin ihaleye katılım belgesinde beyan edilmesi şartıyla, Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 61’inci maddesi esas alınarak hesaplama yapılacağı ve ihalenin tamamında %15 oranında fiyat avantajı uygulanarak sonuçlandırılması gerektiğinin düzenlendiği anlaşılmıştır.
Söz konusu kritere ilişkin olarak başvuru sahibi Rkr Makine İma. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan ihaleye katılım belgesi incelendiğinde; anılan belgenin “Yerli Malı Belgesi” satırlarında “filtrasyon cihazı” ve “içme suyu arıtma cihazı”na ilişkin olarak Esli Endüstriyel Ürünler Paz. San. Tic. A.Ş. adına düzenlenmiş Yerli Malı Belgelerinin sunulduğu, Antalya Ticaret ve Sanayi Odası tarafından düzenlenen bahse konu belgelerin Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği Yerli Malı Belgesi Veri Tabanı üzerinden yapılan sorgulama ile doğrulandığı ve söz konusu belgelerin 06.03.2025 ile 06.03.2026 tarihleri arasında geçerli olduğu görülmüştür.
Ayrıca, başvuru sahibi tarafından ihaleye katılım belgesinde; başvuru sahibinin Aquaren Su ve Çevre Teknolojileri İnş. Gıda Ltd. Şti.den almış olduğu Yetki Belgesi ile Aquaren Su ve Çevre Teknolojileri İnş. Gıda Ltd. Şti.nin Esli Endüstriyel Ürünler Paz. San. Tic. A.Ş.den almış olduğu Yetki Belgesi’nin sunulduğu tespit edilmiştir.
Yukarıda belirtilen mevzuat hüküm ve açıklamalarından; idareler tarafından yeterlik değerlendirmesinde istenecek belgeler ile aranacak kriterlerin ihale ilanında ve İdari Şartname’de açıkça belirtilmesinin zorunlu olduğu, İdari Şartname’de yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemelerin de Teknik Şartname’de yapılacağı, ayrıca İdari Şartname’nin 7’nci maddesi dışındaki maddeleri ile Teknik Şartname’de belirtilen belgelerin yeterlik kriteri olarak dikkate alınabilmesi için söz konusu belgelerin İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde açıkça düzenlenmiş olması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesinin boş bırakıldığı, dolayısıyla; anılan Şartname’nin 7.1.f maddesinde belirtilen yerli malı belgesi sunulmasının yeterlik kriteri olarak belirlenmesi dışında, itirazen şikayete konu edilen ve başvuru sahibi isteklinin yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajından yararlanmamasına gerekçe olarak gösterilen, başvuru sahibi tarafından sunulan alım konusu mala ilişkin yetki belgelerinin ihalede yeterlik kriteri olarak belirlenmediği, anılan Şartname’nin 7.5’inci maddesinde ise, 7’nci madde dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgelerin veya düzenlenen diğer yeterlik kriterlerinin tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmayacağının düzenlendiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, incelemeye konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde, alım konusu mala ilişkin olarak istekliler tarafından sunulan tekliflerde yetki belgesi üzerinden değerlendirme yapılacağına dair bir düzenlemenin bulunmadığı, İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen ancak işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen yükümlülüklerin sözleşmenin yürütülmesi aşamasında dikkate alınacağı, başvuruya konu ihalede yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınması durumunda bu avantajdan yararlanmak isteyen isteklilerce yerli malı belgesi sunulmasının yeterlik kriteri olarak belirlendiği, dolayısıyla İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen hususlara ilişkin bir değerlendirme yapılamayacağı anlaşılmış olup başvuru sahibi istekliye yerli malı teklif eden istekliler lehine uygulanması gereken fiyat avantajının uygulanmaması yönünde idarece tesis edilen işlemin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasının/iddiaların tamamında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 152.021,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi istekli Rkr Makine İma. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.ne yerli malı teklif eden istekliler lehine uygulanması gereken fiyat avantajının uygulanması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.