24 AY SURE İLE ARAÇ VE İŞ MAKİNESİ KİRALAMA HİZMET ALIM İŞİ

2024/991519 İhale Kayıt Numaralı “ 24 Ay Sure ile Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alım İşi ” İhalesi

Etimesgut Sey. İnş. Tur. Em. Gıda Tic. Ltd. Şti.,

Etimesgut Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü ,

Etimesgut Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından 29.08.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 24 Ay Sure ile Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Etimesgut Sey. İnş. Tur. Em. Gıda Tic. Ltd. Şti.nin 10.09.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 10.09.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.09.2024 tarih ve 161962 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.09.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2024/1116 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, idarece gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;
- Karayolları Trafik Kanunu’nun ilgili yasal düzenlemelerde öngörülen şartlara ve teçhizata ait giderler ile Karayolları Trafik Kanunu’nun ilgili yasal düzenlemelerde öngörülen şartlara ilişkin evraklara ait giderlerin önemli maliyet bileşeni olarak belirlendiği, ancak açıklanması talep edilen belgelerin ve giderlerin ismen belirtilmesi gerektiği, açıklanacak kalemlerin isteklilerin inisiyatifine bırakılmasının uygun olmadığı,
- “Araçlara ait ödenecek her türlü vergi, resim, harç vb. giderler” kaleminin yazıdan çıkarılması gerektiği, zira “her türlü” ibaresinin genel bir ifade olduğu ve vergi, resim ve harç ibarelerinin de sayısız alt bileşenleri olan başlıklar olduğu, söz konusu ifadenin motorlu taşıtlar vergisi, muayene ve egzoz emisyon ölçümü ruhsatı maliyeti kalemlerine karşılık geldiği, bu kalemlerin de yazıda bulunduğu,
- “ Yedek parça (hava, polen, yağ, kurutucu, şasi, kürpitör filtreleri), baskı balata, fren balatası, fren diskleri, fren kampanaları, fren hidroliği, hidrolik ve fren yağları, şanzıman yağı, cam suyu” giderinin açıklanması talep edilmiş olmakla birlikte, aracın özel bir arızası olmadığı müddetçe her periyodik bakımda, motor yağı, yağ filtresi, hava filtresi, yakıt filtresi ve bakım işçiliği maliyetinin olduğu, her bakımda “motor revizyonu” yapılmasının gerekmediği veya kurutucu, şasi, kürpitör filtreleri, baskı balata, fren balatası, fren diskleri, fren kampanaları, fren hidroliği, hidrolik ve fren yağları ve şanzıman yağının değişmediği, dolayısıyla özel arıza sebebiyle değişimi yapılacak işlemler için her bakımda maliyet açıklanmasının istenmesinin hayatın olağan akışına uygun olmadığı,
- Açıklanması istenen üst ekipman periyodik bakım giderlerinin yazıdan çıkarılması gerektiği, zira söz konusu ihale kapsamında 13 tip araç bulunduğu, bu araçlardan hangileri üzerinde bulunan üst ekipman için periyodik bakım maliyetinin “önemli” bir maliyet olarak değerlendirildiğinin anlaşılamadığı, Teknik Şartname’de üst ekipmana sahip olduğu belirtilen “Hidrolik sepetli teleskopik platform araç” ve “Kayar kasalı kurtarıcı araç” için “üst ekipman periyodik bakım maliyeti” öngörülmesinin mümkün olmadığı, çünkü bu üst ekipmanın belli bir kullanım süresine ya da zaman aralığına ilişkin “periyodik” bakım ihtiyacının olmadığı, bakımlarının arıza durumunda yapıldığı iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. …” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ …79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: 24 Ay Sure İle Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
…
e) Miktarı: 41 Adet Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.
İlgili mevzuatı gereğince ödenecek vergi (KDV hariç), resim, harç ile ulaşım ve her türlü sigorta giderleri teklif edilen fiyata dahildir.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;
a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin ekinde
“Sıra No
Açıklama
Birimi
Miktarı
1
Binek Araç
gün
4.380
2
Çift Kabin Pikap Araç
gün
5.110
3
Çift Kabin Dampersiz Kamyonet
gün
7.300
4
Çift Kabin Damperli Kamyonet
gün
3.650
5
Damperli Açık Kasa Kamyon Tip 1
gün
730
6
Damperli Açık Kasa Kamyon Tip 2
gün
730
7
Servis Minibüsü
gün
730
8
Sulama Tankeri Tip 1
gün
1.956
9
Sulama Tankeri Tip 2
gün
306
10
Lastik Tekerlekli Mini Kazıcı Yükleyici
gün
730
11
Kanal Kazıcı Yükleyici
gün
730
12
Hidrolik Sepetli Teleskopik Platform Araç
gün
730
13
Kayar Kasalı Kurtarıcı Araç
gün
73
tablosu,
Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin ilgili mevzuatı gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi (KDV hariç), resim, harç giderleri sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’de “...C. Yüklenicinin Sorumlulukları
1. Yüklenici tarafından hizmete sunulacak araçlar idare tarafından işe başlatılmadan önce; motor, kaporta, yürüyen aksamı, boya, lastik, koltuklar vb. gibi genel görünümü incelenir sonra işe başlatılacaktır.
2. Yüklenici her araca ait söz konusu yükümlülüklerini (periyodik bakım-onarım ve tamir masrafları, kışlık ve yazlık lastik, her türlü vergi, resim, harç, her türlü muayene, trafik sigortası ücretleri) yerine getirmek zorundadır.
3. Kiralanacak araç ve iş makinelerinin tümünün ilgili trafik kanunları ve yönetmeliklerine uygun olarak yangın söndürme cihazı, trafik seti, patinaj zinciri, takoz, çekme halatı, stepne, bijon anahtarı, paspas, ilkyardım seti ve diğer aksesuarları vb. ekipmanları bulunacaktır.
4. Araç ve iş makineleri haftanın 7 (yedi) günü, günde 24 (yirmidört) saat çalışabilecektir. Çalışma saat aralığını idare belirleyecektir. Araç ve iş makinelerinin yakıtı ve yakıt katkısı idare tarafından karşılanacağı için km sınırlaması olmaksızın çalıştırılabilecektir.” düzenlemesi yer almıştır.
Etimesgut Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından 29.08.2024 tarihinde yapılan “24 Ay Sure İle Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alım İşi” ihalesine 22 isteklinin katıldığı,
İdarece 8 isteklinin teklifinin geçici teminatının olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, sınır değerin 63.828.953,14 TL olarak hesaplandığı, sınır değerin altında teklif veren Lider İnşaat Temizlik Gıda Nakliyat Peyzaj Özel Güvenlik Sistemleri Taahhüt Otom. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Etimesgut Seyahat İnş. Turizm Emlak Gıda Tic. Ltd. Şti.ye EKAP üzerinden gönderilen 05.09.2024 tarihli yazılar ile “...Aşağıdaki maddeler aşırı düşük teklif açıklamasında önemli bileşenler olarak belirlenmiştir;
- Araç kiralama / amortisman bedelleri
- Karayolları Trafik Kanunu’nun ilgili yasal düzenlemelerde öngörülen şartlara ve teçhizata ait giderler
- Karayolları Trafik Kanunu’nun ilgili yasal düzenlemelerde öngörülen şartlara ilişkin evraklara ait giderler
- Vergi, Resim, Harç Giderleri
- Trafik sigorta bedelleri
- Motorlu taşıtlar vergisi giderleri
- Bakım ve işçilik giderleri
- Yedek parça (hava, polen, yağ, kurutucu, şasi, kürpitör filtreleri), baskı balata, fren balatası, fren diskleri, fren kampanaları, fren hidroliği, hidrolik ve fren yağları, şanzıman yağı, cam suyu giderleri
- Üst ekipman periyodik bakım giderleri
- Teknik şartnamede belirtilen şekilde araç giydirme giderleri
- Akü giderleri, fenni muayene ücreti, egzoz emisyon ücreti giderleri
- Lastik giderleri
- Sözleşme giderleri
Bu hususlar ile ilgili yazılı açıklamaların yazımızın tebliğ tarihinden itibaren 3 (üç) iş günü içerisinde tarafımıza bildirilmesi hususunda gereğini rica ederim.” hususlarının bildirildiği,
Başvuru sahibi tarafından 10.09.2024 tarihinde yapılan şikâyet başvurusunda aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısının mevzuata aykırı olduğu ve 10 gün süre verilmesi gerektiği iddialarına yer verildiği,
Şikâyet başvurusu üzerine idarece alınan 10.09.2024 tarihli karar ile 05.09.2024 tarihli yazıda Kanun’un öngördüğü sürenin verildiği, ilave süre talebinin uygun bulunmadığı ifade edilerek şikâyet başvurusunun reddedildiği,
12.09.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile aşırı düşük teklif açıklaması sunmayan Lider İnşaat Temizlik Gıda Nakliyat Peyzaj Özel Güvenlik Sistemleri Taahhüt Otom. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ve Etimesgut Seyahat İnş. Turizm Emlak Gıda Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin sınır değerin üzerindeki ilk geçerli teklif sahibi olan Mcy Orman Ürünleri Peyzaj Temizlik İnşaat Nakliye San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak Demirhan Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği tespit edilmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelerden; inceleme konusu hizmet alımı ihalesinde teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili aşırı düşük teklif açıklaması talep edileceği, aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin idarenin takdir yetkisi kapsamında olmak üzere, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesinin zorunlu olduğu, aşırı düşük teklif sahibi istekliler tarafından Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde sayılan yöntemler kullanılarak açıklama yapılabileceği anlaşılmaktadır.
Yapılan incelemede, idarece sınır değerin altında teklif veren isteklilere gönderilen aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında “ Karayolları Trafik Kanunu’nun ilgili yasal düzenlemelerde öngörülen şartlara ve teçhizata ait giderler”, “Karayolları Trafik Kanunu’nun ilgili yasal düzenlemelerde öngörülen şartlara ilişkin evraklara ait giderler” ve “vergi, resim ve harç giderleri” nin önemli maliyet bileşeni olarak belirlendiği, ancak söz konusu giderlerin neler olduğunun açıkça belirtilmediği, bu haliyle söz konusu giderlerin açıklanmasında istekliler tarafından tereddüt oluşacağı anlaşılmıştır.
Ayrıca ihale dokümanında periyodik bakım-onarım ve tamir masraflarının teklif fiyata dahil olduğunun belirtildiği, ancak aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısında “Yedek parça (hava, polen, yağ, kurutucu, şasi, kürpitör filtreleri), baskı balata, fren balatası, fren diskleri, fren kampanaları, fren hidroliği, hidrolik ve fren yağları, şanzıman yağı, cam suyu giderleri” ile “üst ekipman periyodik bakım giderleri” nin önemli maliyet bileşeni olarak belirlenmek suretiyle ihale dokümanında öngörülen periyodik bakım-onarım ve tamir giderlerinin genişletildiği, söz konusu maliyet bileşenlerinin araçların durumu ve ihtiyacı dikkate alınmadan standart olarak belirlendiği ve gerçekleşmesi kesin olmayan olası maliyetler üzerinden açıklama istendiği, söz konusu önemli teklif bileşenlerinin bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde hazırlanması, değerlendirilmesi ve incelenmesine olanak tanımadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinde “…Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Başvuru sahibi tarafından 118.286,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 118.286,00 TL başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin isteklileri tereddüde düşürmeyecek şekilde aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında somut ve net bir şekilde belirtilmek suretiyle sınır değerin altındaki teklif sahiplerine aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
2) Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.