2024-2025-2026-2027 YILLARI BAĞCILAR GENELİ YEŞİL ALANLARIN BAKIM VE SULAMASI İÇİN ÇEŞİTLİ ARAÇ KİRALANMASI VE MUHTELİF MALZEME ALIM İŞİ

Bağcılar Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından yapılan 2024/1034297 ihale kayıt numaralı “2024-2025-2026-2027 Yılları Bağcılar Geneli Yeşil Alanların Bakım ve Sulaması İçin Çeşitli Araç Kiralanması ve Muhtelif Malzeme Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Yeditepe Peyzaj Tar. Tur. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 15.01.2025 tarihli ve 2025/UH.I-230 sayılı karar ile “1) 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
2) Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,” karar verilmiştir.
Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 13. İdare Mahkemesinin 12.03.2025 tarihli E:2025/172, K:2025/395 sayılı kararı ile davanın reddine karar verilmiştir.
Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Ankara 13. İdare Mahkemesi kararının temyiz edilmesi üzerine Danıştay Onüçüncü Dairesinin 19.01.2026 tarih ve E:2025/1443, K:2026/162 sayılı kararında “…Bakılan davada, söz konusu damga vergisinin hukuki niteliği ve vade tarihinin uyuşmazlığın çözümü bakımından belirleyici olduğu anlaşıldığından, Dairemizce verilen 25/11/2025 tarihli ara kararla, Gelir İdaresi Başkanlığından davacı şirketin 11/07/1964 tarih ve 11751 sayılı Resmî Gazete'de yayımlanan Damga Vergisi Kanunu'nun "Makbuz karşılığı ödemelerde ödemenin zamanı" başlıklı 22. maddesi uyarınca çıkarılan 43 Seri No'lu Damga Vergisi Kanunu Genel Tebliği'ne göre zorunlu sürekli damga vergisi mükellefi olup olmadığı, zorunlu olarak sürekli vergi mükellefi değilse davacı tarafından sürekli damga vergisi mükellefi olmak üzere başvuru yapılıp yapılmadığının, yapılmış ise bu başvurunun hangi tarihte yapıldığının, davacı şirket sürekli (zorunlu veya ihtiyari) damga vergisi mükellefi ise, 23/08/2024 tarihinde dava dışı bir şirketle imzalanan kapsamında ödenmesi gereken damga vergisinin vadesinin hangi tarihte dolacağının; davacı şirket sürekli damga vergisi mükellefi değilse, 23/08/2024 tarihinde dava dışı bir şirketle imzalanan sözleşme sürekli damga vergisi mükellefi değilse, 23/08/2024 tarihinde dava dışı bir şirketle imzalanan sözleşme kapsamında ödenmesi gereken damga vergisinin vadesinin hangi tarihte (hafta tatilleri de dikkate alınarak) dolacağının sorulmasına karar verilmiştir.
Anılan ara karara Gelir İdaresi Başkanlığınca 02/01/2026 tarihinde verilen cevapta; davacının zorunlu değil, ihtiyari olarak sürekli damga vergisi mükellefi olduğu, bu mükellefiyetin ihale tarihinden önce tesis edilmiş bulunduğu, bu nedenle 23/08/2024 tarihli sözleşmeye ilişkin damga vergisinin, sürekli damga vergisi mükelleflerine ilişkin düzenlemeler uyarınca kağıdın düzenlendiği ayı takip eden ayın yirmialtıncı günü akşamına kadar beyan edilip ödenmesi gerektiği belirtilmiştir.
Dosyanın incelenmesinden; davacının 23/08/2024 tarihinde dava dışı bir şirketle araç kiralama sözleşmesi imzaladığı, bu sözleşmeden kaynaklanan damga vergisinin davacının tabi olduğu sürekli damga vergisi mükellefiyeti kapsamında beyan edilmesi gerektiği, sürekli damga vergisi mükellefleri yönünden söz konusu verginin kâğıdın düzenlendiği ayı takip eden ayın yirmialtıncı günü akşamına kadar beyan edilip ödenmesinin öngörüldüğü anlaşılmaktadır. Bu itibarla, anılan sözleşmeye ilişkin damga vergisinin vade tarihinin 26/09/2024 olduğu, ihale tarihi olan 09/09/2024 itibarıyla ise söz konusu vergi alacağının henüz vadesinin dolmadığı açıktır.
Bu durumda, ihale tarihi itibarıyla vadesi henüz dolmamış bir damga vergisi alacağı esas alınarak davacı şirketin kesinleşmiş vergi borcu bulunduğunun kabul edilmesi ve bu gerekçeyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, 4734 sayılı Kanun’un 10. maddesinde öngörülen “kesinleşmiş vergi borcu” kavramı ile bağdaşmamaktadır. Başka bir anlatımla, ödeme süresi henüz dolmamış bir vergi borcunun, isteklinin ihale dışı bırakılmasına dayanak alınması hukuken mümkün değildir.
Bu hukuki durum karşısında, davacı şirketin ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi borcu bulunduğu kabulüne dayanılarak tesis edilen Kurul kararında hukuka uygunluk, davanın reddi yönündeki İdare Mahkemesi kararında hukuki isabet bulunmamaktadır.
…
Açıklanan nedenlerle;
1. Davacının temyiz isteminin kabulüne;
2. 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 49. maddesi uyarınca Ankara 13. İdare Mahkemesinin 12/03/2025 tarih ve E:2025/172, K:2025/395 sayılı kararının BOZULMASINA,
3. Dava Konusu İşlemin İptaline,” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline ve Mahkeme kararının bozulmasına karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1- Kamu İhale Kurulunun 15.01.2025 tarihli ve 2025/UH.I-230 sayılı kararının iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
3- 15.01.2025 tarihli ve 2025/UH.I-230 sayılı Kurul kararı gereğince başvuru sahibine iade edilen başvuru bedelinin geri alınmasına,
Oybirliği ile karar verildi.

2024/1034297 İhale Kayıt Numaralı “2024-2025-2026-2027 Yılları Bağcılar Geneli Yeşil Alanların Bakım ve Sulaması İçin Çeşitli Araç Kiralanması ve Muhtelif Malzeme Alım İşi” İhalesi

Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Bağcılar Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü,

Bağcılar Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından 09.09.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2024-2025-2026-2027 Yılları Bağcılar Geneli Yeşil Alanların Bakım ve Sulaması İçin Çeşitli Araç Kiralanması ve Muhtelif Malzeme Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 03.02.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.02.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.02.2025 tarih ve 178261 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.02.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2025/383 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) Kendilerinin sürekli damga vergisi mükellefiyeti olduğundan dolayı vergi borçlarının olmadığı,
2) 15.01.2025 tarihli ve 2025/UH.I-230 sayılı Kurul kararı doğrultusunda tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, geçici teminatın gelir kaydedilmesi cihetine gidildiği, 02.12.2024 tarihinde kendileri ile sözleşme imzalanması sebebiyle geçici teminatın iade edilmesinden dolayı, kesin teminat olarak sunulan kesin kefalet senedinden, geçici teminat miktarının gelir kaydedilmesi işleminin Takasbank üzerinden başlatıldığı, anılan Kurul kararında teminatlarının gelir kaydedilmesi yönünde irade ortaya konulmadığı, itiraz süreleri dolmadan teminatlarının irat kaydedilmesi, bu işleminde sözleşme kapsamında sunulan kesin teminatın gelir kaydedilmek suretiyle yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, geçici teminatın iade edildiği dikkate alınarak genel hükümler kapsamında geçici teminat tutarının kendilerinden tahsil edilmesi ya da kendilerinden tekrar geçici teminat sunulmasının istenilmesi ve yahut hakediş tutarlarından geçici teminat tutarının mahsup yoluna gidilmesi gerektiği, idarece geçici teminat mektubu yerine sözleşme kapsamında sunulan kesin kefalet senedinin kısmi nakde çevrilerek işlem tesis edildiği, kesin teminat mektuplarının hangi hallerde nakde dönüşeceği ve gelir kaydedileceğinin 4735 sayılı Kanun’da düzenlendiği, kesin teminatın geçici teminat mektupları yerine gelir kaydedileceği yönünde düzenlemenin olmadığı iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 56’ncı maddesinde, Kamu İhale Kurulu’nun, Kuruma gelen itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak gerekçesini belirtmek suretiyle karar vereceği hüküm altına alınmış olup, kamu ihale mevzuatında Kurul tarafından karara bağlanan hususların yeniden incelemeye alınmasına ilişkin bir düzenleme bulunmadığı, diğer taraftan, 4734 sayılı Kanun’un 57’nci maddesinde “ Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür. ” hükmü yer almaktadır.
Söz konusu 16.09.2024 onay tarihli ilk ihale komisyonu kararına ilişkin Yeditepe Peyzaj Tar. Tur. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin itirazen şikayet başvurusunda bulunması üzerine Kamu İhale Kurulunca 15.01.2025 tarihli ve 2025/UH.I-230 sayılı kararın alındığı, söz konusu kararda “…Bu itibarla, söz konusu vergi borcunun ihale tarihi öncesindeki 04.09.2024 tarihli sözleşme beyanına ilişkin olduğu, Küçükçekmece Vergi Dairesi Müdürlüğü’nce idareye gönderilen yazıda 22.10.2024 tarihinde damga vergisi aslı ve gecikme zammı olmak üzere toplam 11.427,19 TL borç bulunduğu bilgisinin bu durumu teyit ettiği, ihale üzerinde bırakılan Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ihale tarihinde ödenmemiş 5.000,00 TL’yi aşan vergi borcu bulunmasına rağmen ihaleye teklif verdiği, ihale tarihi ve damga vergisinin ödeme süresi geçtikten sonra söz konusu vergi borcunun ödenmiş olmasının anılan isteklinin ihale tarihinde vergi borcu olduğu durumunu değiştirmeyeceği değerlendirildiğinden anılan isteklinin ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi borcu bulunduğu ve başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
…Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
…1) 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,” ifadelerin yer aldığı görülmüştür.
Söz konusu Kurul kararının gereklerinin yerine getirilmesi amacıyla idarece 23.01.2025 onay tarihli ikinci ihale komisyonu kararının alındığı, başvuru sahibinin bu karara karşı idareye şikayet başvurusunda bulunduğu, ancak idarenin 04.02.2025 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmaması üzerine Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunduğu tespit edilmiştir.
Başvuru sahibinin dilekçesinde “Kendilerinin sürekli damga vergisi mükellefiyeti olduğundan dolayı vergi borçlarının olmadığı” nın ileri sürüldüğü, ancak başvuru dilekçesinde ileri sürülen söz konusu iddianın 15.01.2025 tarihli ve 2025/UH.I-230 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı kapsamında incelenerek sonuçlandırılmış olması sebebiyle anılan Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden isteklilerin, Kanun’da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilecekleri ve anılan kurallara uygun olmayan başvuruların ise reddedileceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan Kanun hükmü uyarınca, itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulunca verilen nihai kararlara karşı , ancak dava açılabileceği, herhangi bir sebeple Kurul kararlarına karşı itiraz niteliğindeki başvuruların Kurumca yeniden incelenmesi ve başvuruya konu Kurul kararını değiştiren veya onayan nitelikte yeni bir Kurul kararı alınmasının da mümkün olmadığı anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının 15.01.2025 tarihli ve 2025/UH.I-230 sayılı Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğu, Kurul’un karara bağladığı hususları yeniden inceleme görevinin bulunmadığı, şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararların Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebileceği anlaşıldığından, başvurunun görev yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “… Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:
…
d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan.
…
Kurum, dördüncü fıkranın; … (d) bendi ile ilgili olarak, Gelir İdaresi Başkanlığının uygun görüşünü alarak vergi borcu kapsamına girecek vergileri; tür ve tutar itibariyle belirlemeye yetkilidir.
Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,
“Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde “İhalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır. İhale dokümanında belirtilmesi şartıyla, danışmanlık hizmeti ihalelerinde geçici teminat alınması zorunlu değildir.” hükmü,
“Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 34’üncü maddesinde “… İhale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye ait teminat mektupları ihaleden sonra saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine teslim edilir. Diğer isteklilere ait teminatlar ise hemen iade edilir. İhale üzerinde kalan istekli ile sözleşme imzalanması halinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ait teminat sözleşme imzalandıktan hemen sonra iade edilir…” hükmü,
“Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “Bu Kanun kapsamında verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kamu İhale Kurumu yetkilidir...” hükmü,
“Sözleşmeye davet” başlıklı 42’nci maddesinde “41 inci maddede belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir… ” hükmü,
“Kesin teminat” başlıklı 43’üncü maddesinde “Taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, sözleşmenin yapılmasından önce ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle % 6 oranında kesin teminat alınır.
…
Kurum, ihale üzerinde kalan isteklinin teklifinin sınır değerin altında olması hâlinde, bu istekliden yaklaşık maliyetin % 6’sından az ve % 15’inden fazla olmamak üzere alınacak kesin teminat oranına ilişkin düzenlemeler yapabilir.” hükmü,
“Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.
Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir. Ancak ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli ile sözleşme imzalanabilmesi için, 42 nci maddede belirtilen on günlük sürenin bitimini izleyen üç gün içinde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye 42 nci maddede belirtilen şekilde tebligat yapılır.
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin de sözleşmeyi imzalamaması durumunda ise, bu teklif sahibinin de geçici teminatı gelir kaydedilerek ihale iptal edilir.” hükmü,
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde “Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların;
a) Yapım işlerinde; varsa eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından sonra yarısı, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra kalanı,
b) Yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı,
Yükleniciye iade edilir.
Yüklenicinin bu iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanunî vergi kesintilerinin yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatlar paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir.
İşin konusunun piyasadan hazır halde alınıp satılan mal alımı olması halinde, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi şartı aranmaz.” hükmü,
“Sözleşmeden önceki yasak fiil veya davranışlar nedeniyle fesih” başlıklı 21’inci maddesinde “Yüklenicinin, ihale sürecinde Kamu İhale Kanununa göre yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun sözleşme yapıldıktan sonra tespit edilmesi halinde, kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir... ” hükmü,
“Teminat” başlıklı 35 inci maddesinde “Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde, Kamu İhale Kanununun teminatlara ilişkin hükümleri uygulanır.” hükmü,
“Hüküm bulunmayan haller” başlıklı 36’ncı maddesinde “Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale dışı bırakılma” başlıklı 51’inci maddesinde “(1) Kanunun10 uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince;
…
ç) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan,
…
aday ve istekliler ihale dışı bırakılır.
…
(2) İhale üzerinde kalan istekliden, birinci fıkranın (a), (b), (c), (ç), (d) ve (f) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunludur. Bu belgelerin ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerekir.
…(6) Birinci fıkranın (ç) bendindeki “Türkiye’de kesinleşmiş vergi borcu”nun kapsamına girecek vergilerin tür ve tutarı Kamu İhale Genel Tebliğinde belirlenir.
(7) Türkiye’de kesinleşmiş vergi borcunun değerlendirilmesinde ise isteklinin;
a) Beyan üzerine alınan veya maktu olarak belirlenip ödemesi belirli tarihlerde yapılan vergilerde ödeme vadesi geçmiş olup ödeme yapılmamış ise kesinleşmiş vergi borcu olduğu,
b) Re’sen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı dava açma süresi geçirilmediği sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,
c) Re’sen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı vergi yargısında dava açılmışsa bu dava üzerine tahsil edilebilir hale gelmiş ve süresinde ödenmemiş alacak bulunmadığı sürece kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,
ç) Vadesi geçtiği halde ödenmemiş ancak vergi idaresi tarafından taksitlendirilmiş veya tecil edilmiş vergi borçlarının, vadesindeki ödemeler aksatılmadığı sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,
d) Vergi borcunun 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde cebren tahsili yolunda tesis edilen işlemlere karşı dava açılması halinde, bu dava sürecinde veya sonucunda takip ve tahsili durduracak geçici veya nihai bir karar bulunmadığı durumlarda kesinleşmiş vergi borcu olduğu,
kabul edilecektir.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeye davet edilmesi” başlıklı 67’nci maddesinde “(1) Kanunun 41 inci maddesinde belirtilen sürelerin bitimini, ön mali kontrol yapılması gereken hallerde ise bu kontrolün tamamlandığı tarihi izleyen günden itibaren üç gün içinde ihale üzerinde bırakılan istekliye, tebliğ tarihini izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususu bildirilir. Yabancı istekliler için bu süreye oniki gün ilave edilir.
…
(3) Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde kalan istekli, yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşme imzalamak zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilerek Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, ( )… Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere idareye sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in eki Ek-1 de yer alan KİK015.3/H numaralı Birim Fiyat Teklif Mektubu Standart Formunun 2’nci maddesinde “ 2 )İhale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a),(b),(c),(d),(e), (g) ve (i) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığımızı ve olmayacağımızı, anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu hususlara ilişkin olarak durumumuzda değişiklik olması halinde buna ilişkin belgeleri İdarenize derhal vereceğimizi; ihalenin üzerimizde kalması halinde ise sözleşme imzalanmadan önce anılan maddenin dördüncü fıkrasının (a),(b),(c),(d),(e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığımıza ilişkin belgeleri anılan Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz. Ayrıca ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetimizi mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğümüzü ve ihalenin üzerimizde kalması halinde sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz.” düzenlemesi yer almıştır.
Kamu İhale Kurulunun 22.07.2020 tarihli ve 2020/DK.D-219 sayılı “ İhale üzerinde kalan istekli tarafından sözleşme imzalanmadan önce 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerine ilişkin sunulan belgelerin sözleşme imzalandıktan sonra taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içerdiğinin anlaşılmasına ilişkin Kurum görüşü oluşturulması” konulu düzenleyici kararında “İhale üzerinde kalan istekli tarafından sözleşme imzalanmadan önce 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerine ilişkin sunulan belgelerin sözleşme imzalandıktan sonra taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içerdiğinin anlaşılmasına ilişkin olarak;
1) İdarece, 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde sayılan yasak fiil ve davranışlarda bulunulduğu kanaatine varılması halinde; 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununun 21 inci maddesine göre işlem tesis edilmesi ve kesin teminat ile varsa ek kesin teminatların gelir kaydedilmesi,
2) İdarece, yasak fiil ve davranışlarda bulunulmadığı kanaatine varılması halinde ise; kesin teminatın, teklif bedelinin %3’üne karşılık gelen tutar kadarının gelir kaydedilmesi,
3) Her iki durumda da sözleşmenin feshedilerek, hesabın genel hükümlere göre tasfiye edilmesi gerektiğine,” karar verilmiştir.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: 2024-2025-2026-2027 Yılları Bağcılar Geneli Yeşil Alanların Bakım Ve Sulaması İçin Çeşitli Araç Kiralanması Ve Muhtelif Malzeme Alım İşi
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.
…
e) Miktarı:
Şoförsüz Araç Kiralanması ve Çeşitli Malzeme Temini Hizmet Alım İşi…” düzenlemesi,
“Geçici teminatın serbest bırakılması/iadesi” başlıklı 29’uncu maddesinde “29.1. İhale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye ait teminat mektubu dışındaki teminatlar ihaleden sonra Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine teslim edilir. Diğer isteklilere ait teminatlar ise hemen serbest bırakılır/iade edilir.
29.2. İhale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı ise gerekli kesin teminatın verilip sözleşmeyi imzalaması halinde serbest bırakılır/iade edilir.
29.3. İhale üzerinde kalan istekli ile sözleşme imzalanması halinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ait geçici teminat, sözleşme imzalandıktan hemen sonra serbest bırakılır/iade edilir.” düzenlemesi,
“Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 41’inci maddesinde “41.1. İhale üzerinde bırakılan istekli, sözleşmeye davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde, ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğüne ve ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeler ile kesin teminatı verip diğer yasal yükümlülüklerini de yerine getirerek sözleşmeyi imzalamak zorundadır.
…
41.4. Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, sözleşmeyi imzalamaması durumunda, geçici teminatı gelir kaydedilerek, hakkında 4734 sayılı Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere sunulan belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında yasaklama kararı verilmez.” düzenlemesi yer almaktadır.
İtirazen şikâyete konu ihalede 25 adet doküman indirildiği, 09.09.2024 tarihinde yapılan ihaleye 9 isteklinin katıldığı, 16.09.2024 onay tarihli ilk ihale komisyonu kararında, söz konusu ihalenin başvuru sahibi Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, Yeditepe Peyzaj Tarım Ürü. Tur. İnş. Taah. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.
16.09.2024 onay tarihli ilk ihale komisyonu kararına ilişkin Yeditepe Peyzaj Tar. Tur. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin itirazen şikayet başvurusunda bulunması üzerine Kamu İhale Kurulunca 15.01.2025 tarihli ve 2025/UH.I-230 sayılı kararın alındığı, söz konusu kararda “…Bu itibarla, söz konusu vergi borcunun ihale tarihi öncesindeki 04.09.2024 tarihli sözleşme beyanına ilişkin olduğu, Küçükçekmece Vergi Dairesi Müdürlüğü’nce idareye gönderilen yazıda 22.10.2024 tarihinde damga vergisi aslı ve gecikme zammı olmak üzere toplam 11.427,19 TL borç bulunduğu bilgisinin bu durumu teyit ettiği, ihale üzerinde bırakılan Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ihale tarihinde ödenmemiş 5.000,00 TL’yi aşan vergi borcu bulunmasına rağmen ihaleye teklif verdiği, ihale tarihi ve damga vergisinin ödeme süresi geçtikten sonra söz konusu vergi borcunun ödenmiş olmasının anılan isteklinin ihale tarihinde vergi borcu olduğu durumunu değiştirmeyeceği değerlendirildiğinden anılan isteklinin ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi borcu bulunduğu ve başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
…Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
…1) 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,” ifadelerin yer aldığı görülmüştür.
Söz konusu Kurul kararının gereklerinin yerine getirilmesi amacıyla idarece 23.01.2025 onay tarihli ikinci ihale komisyonu kararının alındığı, söz konusu kararda başvuru sahibi Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin 15.01.2025 tarihli ve 2025/UH.I-230 sayılı Kurul kararı doğrultusunda değerlendirme dışı bırakıldığı, söz konusu ihalenin Yeditepe Peyzaj Tarım Ürü. Tur. İnş. Taah. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı görülmüştür.
Başvuru sahibinin şikayet başvurusuna idarece özetle “ Kamu İhale Kurulunun 15.01.2025 tarihli ve 2025/UH.I-230 sayılı kararı doğrultusunda Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, bu bağlamda mevzuatta belirtilen maddelere istinaden geçici teminatın gelir kaydedilmesi cihetine gidildiği, 02.12.2024 tarihinde anılan istekli ile sözleşme imzalanması sebebiyle geçici teminatın iade edilmesinden dolayı, sözleşme evrakları içerisinde kesin teminat olarak sunulan kesin kefalet senedinden, geçici teminat miktarı olan 3.867.843,00 TL’nin gelir kaydedilmesi işleminin Takasbank üzerinden başlatıldığı” şeklinde cevap verilmiştir.
İhale işlem dosyası kapsamında idarece gönderilen 30.01.2025 tarihli ödeme işlemleri belgesi ve ekinde yer alan belgeler incelendiğinde, Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan 7.750.000,00 TL kesin kefalet senedi tutarından teklif bedelinin %3’ü olan 3.867.843,00 TL geçici teminat tutarının gelir kaydedildiği görülmüştür.
Yukarıda aktarılan mevzuatta, kesinleşmiş vergi borcu olan aday ve isteklilerin ihale dışı bırakılacağı, ihale üzerinde kalan istekliden, kesinleşmiş vergi borcu olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesinin zorunlu olduğu, bu belgelerin ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerektiği, ayrıca isteklilerin vergi borcu olmadığına ilişkin belgeyi, başvuracakları herhangi bir vergi dairesinden veya Gelir İdaresi Başkanlığının internet adresi (www.gib.gov.tr) üzerinden almalarının mümkün olduğu, bu belgenin; son başvuru ve/veya ihale tarihi itibarıyla olan durumu göstermesi ve isteklinin anılan Tebliğ’de belirtilen alacak türlerinden olan borçları dikkate alınarak ilgili vergi dairelerinden temin edilen bilgiler kapsamında düzenlenmesi gerektiği, vergi borcu bulunduğunun idarelerce tespit edilmesi halinde 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesi uyarınca işlem yapılması gerektiği, diğer bir ifade ile gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması halinde bu durumda olanların ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedileceği anlaşılmıştır.
Mevzuat hükümleri uyarınca isteklilerden ihalelerde teklif edilen bedelin %3’ünden az olmamak üzere verilecek tutarda geçici teminat alınacağı, ihale sürecinde ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen istekliye ait teminat mektuplarının ihaleden sonra saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine teslim edileceği, diğer isteklilere ait teminatların ise hemen iade edileceği, sözleşmenin yapılmasından önce ise taahhüdün sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirilmesini sağlamak amacıyla, ihale üzerinde kalan istekliden ihale bedeli üzerinden hesaplanmak suretiyle %6 oranında kesin teminat alınacağı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin kesinleşen ihale kararının tebliğ edildiği tarihi izleyen on gün içinde kesin teminatı vermek suretiyle sözleşmeyi imzalaması hususunda idarece davet edileceği, sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminatın iade edileceği,
Ayrıca yüklenicinin, ihale sürecinde 4734 sayılı Kanun’a göre yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun sözleşme yapıldıktan sonra tespit edilmesi halinde de 4735 sayılı Kanun’un 21’inci maddesi gereği kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların gelir kaydedilmesi ve sözleşmenin feshedilerek hesabın genel hükümlere göre tasfiye edilmesi gerektiği, öte yandan yüklenicinin ihale dışı bırakılma durumlarında olduğunun sözleşmenin imzalanmasından sonra öğrenilmesi ve bu durumun da idarece yasak fiil ve davranış olarak değerlendirilmemesi hususuna yönelik olarak, kesin teminatın ne kadarlık kısmının gelir kaydedileceği, bir başka ifadeyle kesin teminatın teklif bedelinin %3’lük kısmına tekabül eden orandaki kısmının gelir kaydedilmesinin mümkün bulunup bulunmadığı hususunda mevzuatta açık bir hüküm bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu çerçevede, Kamu İhale Kurulunun 22.07.2020 tarihli ve 2020/DK.D-219 sayılı düzenleyici kararında ihale üzerinde kalan istekli tarafından sözleşme imzalanmadan önce 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerine ilişkin sunulan belgelerin sözleşme imzalandıktan sonra taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içerdiğinin anlaşılmasına ilişkin olarak, idarece kesin teminatın, teklif bedelinin %3’üne karşılık gelen tutar kadarının gelir kaydedilmesi gerektiğinin açıklandığı, bu doğrultuda idarece başvuru sahibi Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin 15.01.2025 tarihli ve 2025/UH.I-230 sayılı Kurul kararı doğrultusunda değerlendirme dışı bırakılması sonrasında kesin teminat olarak sunulan kesin kefalet senedinden, geçici teminat miktarının gelir kaydedilmesi işleminin hukuka uygun olduğu sonucuna varıldığından, başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “ başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması ” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin tamamının iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.

2024/1034297 İhale Kayıt Numaralı “2024-2025-2026-2027 Yılları Bağcılar Geneli Yeşil Alanların Bakım ve Sulaması İçin Çeşitli Araç Kiralanması ve Muhtelif Malzeme Alım İşi” İhalesi

Yeditepe Peyzaj Tar. Tur. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Bağcılar Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü,

Bağcılar Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından 09.09.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2024-2025-2026-2027 Yılları Bağcılar Geneli Yeşil Alanların Bakım ve Sulaması İçin Çeşitli Araç Kiralanması ve Muhtelif Malzeme Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Yeditepe Peyzaj Tar. Tur. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 06.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.12.2024 tarih ve 173503 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.12.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2024/1696 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 09.09.2024 tarihi itibarıyla vergi borcu olmadığına ilişkin belge sunduğu, ancak anılan isteklinin Marmaris Belediyesi tarafından açılmış olan aynı tarihli 2024/1033576 ihale kayıt numaralı ihaleye de katıldığı, bu ihalede 22.10.2024 tarihli Küçükçekmece Vergi Dairesi’nden alınan 09.09.2024 tarihinde borcu bulunmadığına ilişkin yazının sunulduğu, sunulan belgede anılan isteklinin belirlenen limitin üzerinde 11.427,19 TL vergi borcu olduğundan, Marmaris Belediyesi tarafından bu istekli ile sözleşme imzalanmadığı, söz konusu isteklinin vergi borcu yoktur yöntemini kötüye kullandığı, haksız menfaat elde ettiği, yasak fiil veya davranışlarda bulunduğu, aynı gün olan bir ihalede vergi borcu olup bir başka ihalede vergi borcu olmamasının hileli davranış içerdiği, idarece bu istekli ile sözleşme imzalanmaması gerekirken sözleşmeye davet edildiği ve ihale işlemlerine devam edildiği, sahte borcu yoktur belgesinin kanuna aykırı fiilleri içerdiği dikkate alınarak yasaklanması ve sözleşme imzalanmadan teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, anılan isteklinin vergi dairesine geriye dönük düzeltme beyannamesi vererek borç tahakkuk ettirildiği, buradan aldığı belgeyi Marmaris Belediyesi’nin ihale dosyasında sunduğu, daha sonrasında vergi dairesine tekrar bir düzeltme beyannamesi vererek borcun terkin işlemi yaptırılarak aldığı borcu yoktur yazısını da şikayete konu ihalede sunduğu, bu isteklinin 09.09.2024 tarihinde hem borçlu hem de borçsuz olmasının mümkün olamayacağı, bu isteklinin ihalelere fesat karıştırdığı ve eyleminin suç olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “… Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:
…d) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan.
…Kurum, dördüncü fıkranın; … (d) bendi ile ilgili olarak, Gelir İdaresi Başkanlığının uygun görüşünü alarak vergi borcu kapsamına girecek vergileri; tür ve tutar itibariyle belirlemeye yetkilidir.
Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale dışı bırakılma” başlıklı 51’inci maddesinde “(1) Kanunun10 uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince;
…
ç) Türkiye'nin veya kendi ülkesinin mevzuat hükümleri uyarınca kesinleşmiş vergi borcu olan,
…
aday ve istekliler ihale dışı bırakılır.
…
(2) İhale üzerinde kalan istekliden, birinci fıkranın (a), (b), (c), (ç), (d) ve (f) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesi zorunludur. Bu belgelerin ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerekir.
…(6) Birinci fıkranın (ç) bendindeki “Türkiye’de kesinleşmiş vergi borcu”nun kapsamına girecek vergilerin tür ve tutarı Kamu İhale Genel Tebliğinde belirlenir.
(7) Türkiye’de kesinleşmiş vergi borcunun değerlendirilmesinde ise isteklinin;
a) Beyan üzerine alınan veya maktu olarak belirlenip ödemesi belirli tarihlerde yapılan vergilerde ödeme vadesi geçmiş olup ödeme yapılmamış ise kesinleşmiş vergi borcu olduğu,
b) Re’sen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı dava açma süresi geçirilmediği sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,
c) Re’sen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı vergi yargısında dava açılmışsa bu dava üzerine tahsil edilebilir hale gelmiş ve süresinde ödenmemiş alacak bulunmadığı sürece kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,
ç) Vadesi geçtiği halde ödenmemiş ancak vergi idaresi tarafından taksitlendirilmiş veya tecil edilmiş vergi borçlarının, vadesindeki ödemeler aksatılmadığı sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,
d) Vergi borcunun 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde cebren tahsili yolunda tesis edilen işlemlere karşı dava açılması halinde, bu dava sürecinde veya sonucunda takip ve tahsili durduracak geçici veya nihai bir karar bulunmadığı durumlarda kesinleşmiş vergi borcu olduğu,
kabul edilecektir.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeyi imzalamaması” başlıklı 68’inci maddesinde “(1) İhale üzerinde kalan isteklinin son başvuru ve/veya ihale tarihinde Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair bilgi ve/veya belgeleri veya kesin teminatı vermemesi ya da sözleşme imzalamaması durumunda, Kanunun 44 üncü maddesi hükümlerine göre, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının, ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekliyle sözleşme imzalanabilir.
(2) Sözleşmenin imzalanacağı tarihte, ancak sözleşme imzalanmadan önce ihale sonuç bilgileri Kuruma gönderilmek suretiyle ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığının teyit edilmesi zorunludur. İdare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin son başvuru ve/veya ihale tarihinde Kanunun 10 uncu maddesinin 4 üncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair bilgi ve/veya belgeleri ve kesin teminatı vermesini istemek zorundadır.
(3) Mücbir sebep halleri dışında, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli de, yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşme imzalamak zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde, bu isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilerek Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere idareye sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, bu isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü,
İhale ilan tarihi itibarıyla yürürlükte bulunan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İsteklilerden 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgeler” başlıklı 17’nci maddesinde “İsteklilerden 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgeler
…17.4. 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendine ilişkin olarak,
17.4.1. Yıllık gelir, yıllık kurumlar, katma değer, özel tüketim, özel iletişim, motorlu taşıtlar, şans oyunları, damga, banka ve sigorta muameleleri vergileri, gelir ve kurumlar vergisine ilişkin tevkifatlar ve geçici vergiler ile bu alacaklara ilişkin vergi ziyaı cezaları, gecikme zammı ve faizleri bağlamında toplam 5.000 TL'yi aşan tutarlardaki borçlar vergi borcu olarak kabul edilecektir.
17.4.2. İsteklinin;
a) Beyan üzerine alınan veya maktu olarak belirlenip ödemesi belirli tarihlerde yapılan vergilerde ödeme vadesi geçmiş olup ödeme yapılmamış ise kesinleşmiş vergi borcu olduğu,
b) Vergi borcunun 6183 sayılı Amme Alacaklarının Tahsil Usulü Hakkında Kanun hükümleri çerçevesinde cebren tahsili yolunda tesis edilen işlemlere karşı dava açılması halinde, bu dava sürecinde veya sonucunda takip ve tahsili durduracak geçici veya nihai bir karar bulunmadığı durumlarda kesinleşmiş vergi borcu olduğu,
c) Resen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı vergi yargısında dava açılmışsa bu dava üzerine tahsil edilebilir hale gelmiş ve süresinde ödenmemiş alacak bulunmadığı sürece kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,
ç) Resen, ikmalen veya idarece yapılan tarhiyatlara karşı dava açma süresi geçirilmediği sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,
d) Vadesi geçtiği halde ödenmemiş ancak vergi idaresi tarafından taksitlendirilmiş veya tecil edilmiş vergi borçlarının, vadesindeki ödemeler aksatılmadığı sürece, kesinleşmiş vergi borcu olmadığı,
kabul edilecektir.
17.4.3. İsteklilerin vergi borcu olmadığına ilişkin belgeyi, başvuracakları herhangi bir vergi dairesinden veya Gelir İdaresi Başkanlığının internet adresi (www.gib.gov.tr) üzerinden almaları mümkündür. Bu belgenin; son başvuru ve/veya ihale tarihi itibarıyla olan durumu göstermesi ve isteklinin 17.4.1. numaralı alt maddede belirtilen alacak türlerinden olan borçları dikkate alınarak ilgili vergi dairelerinden temin edilen bilgiler kapsamında düzenlenmesi gerekmektedir.
…
17.6. İhale üzerinde kalan isteklilerin kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasında sayılan durumlarda olmadığına dair belgeleri sözleşmeden önce sunamaması
17.6.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “İhale dışı bırakılma” başlıklı maddelerinde; İhale üzerinde kalan istekliden, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesinin zorunlu olduğu ve bu belgelerin, ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerektiği hükme bağlanmıştır.
…
17.6.2. İhale üzerinde kalan isteklinin son başvuru ve/veya ihale tarihi itibarıyla 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeleri veya kesin teminatı vermemesi ya da sözleşme imzalamaması durumunda, Kanunun 44 üncü maddesi hükümlerine göre, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının, ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekliyle sözleşme imzalanabilecektir.
17.6.2.1. Anılan belgelerin isteklilerin son başvuru ve/veya ihale tarihindeki durumunu göstermesi gerektiğinden, isteklilerin ilgili idarelere (vergi daireleri, sosyal güvenlik il müdürlükleri vb.) yaptığı başvurularda bu belgeleri ihale tarihindeki durumlarını gösterecek şekilde istemeleri, adı geçen idarelerin de isteklilerin ihale tarihindeki durumunu gösterecek şekilde belgeleri düzenleyerek vermeleri gerekmektedir.
17.6.3. 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentleri gereğince, ihaleye katılan isteklinin teklifinin başka bir sebeple değerlendirme dışı bırakılıp bırakılmadığı, bu isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olup olmadığı veya ihalenin iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın, isteklilerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlarının bulunduğunun anlaşılması (sosyal güvenlik prim veya vergi borcu bulunması gibi) halinde, bu durumda olanların ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi, ancak haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmemesi gerekmektedir.
17.6.4. İhale üzerinde kalmasına rağmen süresi içinde sözleşme imzalamaya gelmeyenlerin ise Kamu İhale Kanununun 44 üncü maddesi gereğince geçici teminatının gelir kaydedilmesi ve anılan Kanunun 58 inci maddesi uyarınca kamu ihalelerinden yasaklanması gerekmektedir. Bu çerçevede; sözleşme imzalamaya davet edilen istekli tarafından taahhüt edilen hususlara ilişkin yukarıda belirtilen belgelerin sözleşme imzalama süresi içinde sunulmaması halinde, bu istekli hakkında 4734 sayılı Kanunun 58 inci maddesinin birinci fıkrasında yer alan “üzerine ihale yapıldığı halde mücbir sebep halleri dışında usulüne göre sözleşme yapmayanlar” kapsamında değerlendirme yapılacak ve ayrıca anılan Kanunun 44 üncü maddesi gereğince geçici teminatı gelir kaydedilecektir. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerine ilişkin belgelerin ihale üzerinde kalan istekli tarafından ilgili yerlerden temin edilerek süresi içerisinde ihaleyi yapan idareye sunulması ve bu belgeler üzerinde yapılan inceleme sonucunda belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içerdiğinin anlaşılması (sosyal güvenlik prim veya vergi borcu bulunması gibi) halinde, sonradan ihalenin iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın, bu durumda olanların ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi, fakat haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmemesi gerekmektedir.” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: 2024-2025-2026-2027 Yılları Bağcılar Geneli Yeşil Alanların Bakım ve Sulaması İçin Çeşitli Araç Kiralanması ve Muhtelif Malzeme Alım İşi
…
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bağcılar Geneli” düzenlemesi,
“İhale dışı bırakılma ve yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “ 10.1. İsteklilerin, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmaması gerekmektedir. Anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu durumlarında değişiklik olan istekli, İdareye derhal bilgi verecektir. İhale üzerinde kalan istekli ise sözleşmenin imzalanmasından önce, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına ilişkin belgeleri verecektir.
10.2. Bu Şartnamenin 9 uncu maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ihale dışı bırakılma nedenlerini taşıyan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.
10.3. 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 17 nci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışta bulunduğu tespit edilenler hakkında, ayrıca fiil veya davranışın özelliğine göre aynı Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” düzenlemesi,
“Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 41’inci maddesinde “41.1. İhale üzerinde bırakılan istekli, sözleşmeye davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde, ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğüne ve ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeler ile kesin teminatı verip diğer yasal yükümlülüklerini de yerine getirerek sözleşmeyi imzalamak zorundadır.
41.2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin ortak girişim olması halinde, ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğüne ve ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olunmadığına ilişkin belgeleri her bir ortak ayrı ayrı sunmak zorundadır.
…
41.4.Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, sözleşmeyi imzalamaması durumunda, geçici teminatı gelir kaydedilerek, hakkında 4734 sayılı Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere sunulan belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında yasaklama kararı verilmez.” düzenlemesi,
İhale dokümanının eki birim fiyat teklif mektubu standart formunda “…3) İhale tarihinde, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığımızı ve olmayacağımızı, anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu hususlara ilişkin olarak durumumuzda değişiklik olması veya yeterlik sertifikası kapsamındaki belgelere ilişkin şartların değişmesi halinde buna ilişkin belgeleri derhal vereceğimizi; ihalenin üzerimizde kalması halinde ise sözleşme imzalanmadan önce ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetimizi mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğümüze ve ihale tarihinde anılan maddenin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığımıza ilişkin belgeleri, anılan Kanun ve ilgili mevzuat ile ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak İdarenize sunacağımızı taahhüt ediyoruz….” düzenlemesi yer almıştır.
İtirazen şikâyete konu ihalede 25 adet doküman indirildiği, 09.09.2024 tarihinde yapılan ihaleye 9 isteklinin katıldığı, 16.09.2024 onay tarihli ihale komisyonu kararında, söz konusu ihalenin Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Yeditepe Peyzaj Tarım Ürü. Tur. İnş. Taah. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği görülmüştür.
İdare tarafından 22.11.2024 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “2024-2025-2026-2027 Yılları Bağcılar Geneli Yeşil Alanların Bakım ve Sulaması İçin Çeşitli Araç Kiralanması ve Muhtelif Malzeme Alım İşi işine ait ihale uhdenizde kalmıştır. Tebliğ tarihini izleyen günden itibaren en geç ongün içinde ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c),(d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığınıza dair belgeler ile %6 oranında kesin teminatı vermek ve diğer yasal yükümlülükleri yerine getirmek suretiyle ihale konusu işe ilişkin sözleşmeyi imzalamanız gerekmektedir.” yazı ile Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sözleşmeye davet edildiği görülmüştür.
İhale üzerinde bırakılan Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Gelir İdaresi Başkanlığı Dijital Vergi Dairesi tarafından 28.11.2024 tarihinde düzenlenen vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgenin sunulduğu, söz konusu belgede “Aşağıda bilgileri yer alan mükellefin 09/09/2024 tarihi itibarıyla vadesi geçmiş borcunun bulunmadığı kayıtlarımız tetkikinden anlaşılmıştır.
Bu belge, 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (d) bendi kapsamında verilmiştir.” ifadesinin yer aldığı görülmüştür.
İdarece 05.12.2024 tarihli Küçükçekmece Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne yazılan yazı ile Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 09.09.2024 tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi borcu olup olmadığına dair bilgi istenildiği görülmüştür.
Küçükçekmece Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün 11.12.2024 tarihli cevabi yazısında “İlgide kayıtlı yazınıza istinaden Dairemizin 6200072249 vergi numaralı mükellefi Ertaçlar Turizm Temizlik Gıda Otomotiv İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin 22/10/2024 tarihinde gibintranet'ten 09/09/2024 tarihi itibariyle 2hm287x3ublq8f dilekçe numaralı borcu yoktur talebine; 9047 Damga Vergisi Aslı 11.376,00 TL, 51,19 TL Gecikme Zammı olmak üzere toplam; 11.427,19 TL borç olarak girişi yapılmıştır. Ancak mükellefin daha sonra 01/11/2024 tarih ve 5071729 sayılı dilekçesine istinaden sözleşmeden doğan Damga Vergisi 2024110417M9D0003234 Düzeltme Fiş Numarasıyla terkin edilmiştir. Bu nedenle yapılan terkinden sonraki borç sorgulamasında ödevlinin 09.09.2024 tarihi itibariyle borcu bulunmamaktadır.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.
İhale üzerinde bırakılan Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sözleşme imzalanmadan önce sunduğu belgelerin incelenmesi neticesinde anılan isteklinin ihale tarihi itibari ile kesinleşmiş vergi borcu olmadığı görülmüştür.
Diğer yandan Kurum tarafından 03.01.2025 tarihli yazı ile Küçükçekmece Vergi Dairesi Müdürlüğü’nden “…Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 09.09.2024 tarihi itibarıyla yapılan borç sorgusunda borcu varken, başka bir borç sorgusunda borcunun bulunmadığı bilgisinin alındığı, bu durumun sebebi olarak mükellefin 01.11.2024 tarih ve 5071729 sayılı dilekçesine istinaden sözleşmeden doğan damga vergisinin 2024110417M9D0003234 düzeltme fiş numarasıyla terkin edilmesinin gösterildiği anlaşılmıştır.
Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 09.09.2024 tarihi itibarıyla vergi borcu doğmasına sebep olan bilgi ve belgeler ile söz konusu borcun terkin edilmesi amacıyla anılan isteklinin tarafınıza sunduğu bilgi ve belgeler,
Son durumda Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 09.09.2024 tarihi itibarıyla kamu ihale mevzuatı açısından vergi borcu olup olmadığına ilişkin bilgi ve belgelere ve görüşlerinize ihtiyaç duyulmuştur.” ifadeleri ile bilgi ve belge istenilmiştir.
Küçükçekmece Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün 07.01.2025 tarihli cevabi yazısında “Ertaçlar Turizm Temizlik Gıda Otomotiv İnşaat Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi'nin 04/09/2024 tarih ve 4008930 sayılı dilekçesi ekinde bulunan sözleşme için 11.376,00 TL damga vergisi tahakkuk etmiş olup, 04/11/2024 tarih ve 5071729 sayılı dilekçe ve eklerine istinaden sözleşmeden doğan Damga Vergisi terkin edilmiştir. İlgili dilekçe ve ekleri yazımız ekinde gönderilmiştir.” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.
Ekte sunulan belgeler incelendiğinde, Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 04.09.2024 tarihinde Küçükçekmece Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne verdiği dilekçede “ekte yer alan sözleşmenin damga vergisini ödemek istiyoruz” ifadesinin yer aldığı, ekinde yer alan sözleşmeye bakıldığında, Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Asos Kurumsal Hizmetler Turizm Temizlik Ticaret Anonim Şirketi arasında 23.08.2024 tarihinde taraflar arasında imzalanan araç kiralama hizmet sözleşmesi olduğu, sözleşme bedelinin 1.200.000,00 TL olduğu görülmüştür.
Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 01.11.2024 tarihli dilekçesinde “Asos Kurumsal Hizmetler Turizm Temizlik Ticaret A.Ş ile yapmış olduğumuz araç kiralama sözleşmesinin Damga Vergisini ilgili kurum tarafından beyan edilip ödendiğinden aynı sözleşme üzerinden adımıza tahakkuk eden verginin terkin edilmesi Önceki dilekçemizde Tahakkuk eklenmemiştir. Hususunda gereğini arz ederim. Ek Sözleşme Ödeme Makbuzu Asos Kurumsal A.Ş.” ifadelerinin yer aldığı, Asos Kurumsal Hizmetler Turizm Temizlik Ticaret A. Ş.nin damga vergisinin ödendiğine ilişkin tahakkuk fişinin sunulduğu, Küçükçekmece Vergi Dairesi tarafından da tahakkuk-tahsilat düzeltmesi yapılarak düzeltme fişinin oluşturulduğu ve borcun terkin edildiği görülmüştür.
Yukarıda aktarılan mevzuatta, kesinleşmiş vergi borcu olan aday ve isteklilerin ihale dışı bırakılacağı, ihale üzerinde kalan istekliden, kesinleşmiş vergi borcu olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesinin zorunlu olduğu, bu belgelerin ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerektiği, ayrıca isteklilerin vergi borcu olmadığına ilişkin belgeyi, başvuracakları herhangi bir vergi dairesinden veya Gelir İdaresi Başkanlığının internet adresi (www.gib.gov.tr) üzerinden almalarının mümkün olduğu, bu belgenin; son başvuru ve/veya ihale tarihi itibarıyla olan durumu göstermesi ve isteklinin anılan Tebliğ’de belirtilen alacak türlerinden olan borçları dikkate alınarak ilgili vergi dairelerinden temin edilen bilgiler kapsamında düzenlenmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Bu çerçevede, idare tarafından 22.11.2024 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sözleşmeye davet edildiği, anılan istekli tarafından Gelir İdaresi Başkanlığı Dijital Vergi Dairesi tarafından 28.11.2024 tarihinde düzenlenen vadesi geçmiş borç durumunu gösterir belgenin sunulduğu, söz konusu belgede mükellefin ihale tarihi olan 09.09.2024 itibarıyla vadesi geçmiş borcunun bulunmadığı bilgisinin yer aldığı görülmüştür.
Başvuru sahibinin şikayet başvurusu üzerine idarece Küçükçekmece Vergi Dairesi Müdürlüğü’nden 05.12.2024 tarihli yazı ile ihale üzerinde bırakılan isteklinin 09.09.2024 tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi borcu olup olmadığına dair bilgi istenildiği, Küçükçekmece Vergi Dairesi Müdürlüğü’nün 11.12.2024 tarihli cevabi yazısında anılan isteklinin 22.10.2024 tarihinde gibintranet’ten 09.09.2024 tarihi itibarıyla borcu yoktur talebine ilişkin, damga vergisi aslı ve gecikme zammı olmak üzere toplam 11.427,19 TL borç girişi yapıldığı, ancak mükellefin daha sonra 01.11.2024 tarihli dilekçesine istinaden sözleşmeden doğan damga vergisinin düzeltme fişiyle terkin edildiği, bu nedenle yapılan terkinden sonraki borç sorgulamasında ödevlinin 09.09.2024 tarihi itibarıyla borcunun bulunmadığı tespitlerine yer verildiği anlaşılmıştır.
Ayrıca 03.01.2025 tarihli Kurum yazısı ile Küçükçekmece Vergi Dairesi Müdürlüğü’nden Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin vergi borcunun terkin edilmesine ilişkin bilgi ve belgeler istenilmiştir. Kurum kayıtlarına alınan bilgi ve belgeler incelendiğinde, söz konusu vergi borcunun sebebinin Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Asos Kurumsal Hizmetler Turizm Temizlik Ticaret Anonim Şirketi arasında 23.08.2024 tarihinde 1.200.000,00 TL sözleşme bedeli ile taraflar arasında imzalanan araç kiralama hizmet sözleşmesi olduğu, Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 04.09.2024 tarihinde Küçükçekmece Vergi Dairesi Müdürlüğü’ne verdiği dilekçe ile anılan sözleşmenin damga vergisini ödemek istemeleri üzerine borcun tahakkuk ettiği, fakat söz konusu sözleşmeden doğan damga vergisinin tamamının Asos Kurumsal Hizmetler Turizm Temizlik Ticaret A.Ş. tarafından ödendiğine ilişkin tahakkuk fişinin sunulduğu, Küçükçekmece Vergi Dairesi tarafından da tahakkuk-tahsilat düzeltmesi yapılarak düzeltme fişinin oluşturulduğu ve borcun terkin edildiği anlaşılmaktadır.
İlgili mevzuat hükümleri uyarınca isteklilerin ihale tarihi itibarı ile 5.000,00 TL’yi aşan vergi borcu bulunması halinde ihalelere katılamayacakları, istekliler tarafından ihale tarihinde söz konusu tutarı aşan vergi borcu bulunmadığı hususunda teklif mektubunda taahhütte bulunulduğu, sözleşme aşamasında ihale tarihinde vergi borcu bulunmadığına ilişkin kontrolün idarece yapılacağı, bu kontrol neticesinde 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere sunulan belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında yasaklama kararı verilmeyeceği,
Yukarıda detayları aktarılan süreçte, ihale üzerinde bırakılan istekliye ilişkin olarak Küçükçekmece Vergi Dairesi Müdürlüğü’nce idareye gönderilen yazıda 22.10.2024 tarihinde damga vergisi aslı ve gecikme zammı olmak üzere toplam 11.427,19 TL borç bulunduğu bilgisinin verildiği, Kurum tarafından gönderilen yazıya verilen cevapta da söz konusu borcun dayanağının ihale tarihi öncesinde (04.09.2024) anılan isteklinin beyan ettiği sözleşmeden kaynaklı damga vergisi olduğunun anlaşıldığı, sözleşmeden kaynaklı damga vergisine ilişkin borcun ihale tarihinden sonra 01.11.2024 tarihinde sözleşmenin diğer tarafı olan Asos Kurumsal Hizmetler Turizm Temizlik Ticaret Anonim Şirketi tarafından cezaları ile birlikte ödendiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, söz konusu vergi borcunun ihale tarihi öncesindeki 04.09.2024 tarihli sözleşme beyanına ilişkin olduğu, Küçükçekmece Vergi Dairesi Müdürlüğü’nce idareye gönderilen yazıda 22.10.2024 tarihinde damga vergisi aslı ve gecikme zammı olmak üzere toplam 11.427,19 TL borç bulunduğu bilgisinin bu durumu teyit ettiği, ihale üzerinde bırakılan Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ihale tarihinde ödenmemiş 5.000,00 TL’yi aşan vergi borcu bulunmasına rağmen ihaleye teklif verdiği, ihale tarihi ve damga vergisinin ödeme süresi geçtikten sonra söz konusu vergi borcunun ödenmiş olmasının anılan isteklinin ihale tarihinde vergi borcu olduğu durumunu değiştirmeyeceği değerlendirildiğinden anılan isteklinin ihale tarihi itibarıyla kesinleşmiş vergi borcu bulunduğu ve başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Başvuru sahibi tarafından 118.286,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu tüm iddialarında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 118.286,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
2) Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.

2024/1034297 İhale Kayıt Numaralı “2024-2025-2026-2027 Yılları Bağcılar Geneli Yeşil Alanların Bakım ve Sulaması İçin Çeşitli Araç Kiralanması ve Muhtelif Malzeme Alım İşi” İhalesi

Yeditepe Peyzaj Tarım Ürü. Tur. İnş. Taah. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Bağcılar Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü,

Bağcılar Belediye Başkanlığı Park ve Bahçeler Müdürlüğü tarafından 09.09.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “2024-2025-2026-2027 Yılları Bağcılar Geneli Yeşil Alanların Bakım ve Sulaması İçin Çeşitli Araç Kiralanması ve Muhtelif Malzeme Alım İşi” ihalesine ilişkin olarak Yeditepe Peyzaj Tarım Ürü. Tur. İnş. Taah. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 23.09.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 25.09.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.10.2024 tarih ve 164486 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.10.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2024/1197 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İhale üzerinde bırakılan Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 01.12.2022 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi’nde konkordato ilan ettiği, anılan isteklinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan hüküm doğrultusunda ihale dışı bırakılması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin halihazırda gerek ticaret sicil kayıtlarında ve gerekse de MERSİS kayıtlarında konkordato ilan eden durumunda olduğu, sermaye şirketlerinin aldıkları kararların ya da bu şirketler hakkında yetkili mercilerce verilmiş kararların tescil ve ilan ile aleniyet kazanacağı ve yürürlüğe gireceği, idarenin değerlendirmesinin hatalı olduğu,
2) Konkordato ilan eden ihale üzerinde bırakılan isteklinin 2023 yılı için bilanço kriterlerini sağlamasının mümkün olmadığı, anılan isteklinin bilanço durumunun tespiti için genel evraklarının incelenmesi gerektiği,
3) Konkordato ilan eden ihale üzerinde bırakılan isteklinin konkordato sürecinden resmi olarak çıkmadığından banka teminat mektubunu sunamadığı, ancak sigorta şirketi tarafından sağlanan teminat mektubu ile ihaleye katılabildiği, bu durum konkordato ilan eden isteklinin mali açıdan yeterli olmadığının göstergesi olduğu, bu hususun idarece değerlendirilmediği iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “… Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:
a) İflas eden, tasfiye halinde olan, işleri mahkeme tarafından yürütülen, konkordato ilân eden, işlerini askıya alan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.
b) İflası ilân edilen, zorunlu tasfiye kararı verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.
…Kurum, dördüncü fıkranın; (c) bendi ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının uygun görüşünü alarak sosyal güvenlik prim borcunun kapsamı ve tutarını; (d) bendi ile ilgili olarak, Gelir İdaresi Başkanlığının uygun görüşünü alarak vergi borcu kapsamına girecek vergileri; tür ve tutar itibariyle belirlemeye yetkilidir.
Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,
2004 sayılı İcra ve İflas Kanun’un “Konkordato talebi” başlıklı 285’inci maddesinde “ Borçlarını, vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflâstan kurtulmak için konkordato talep edebilir.… ” hükmü,
Aynı Kanun’un “Geçici mühlet” başlıklı 287’nci maddesinde “ Konkordato talebi üzerine mahkeme, 286’ncı maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir ve 297’nci maddenin ikinci fıkrasındaki hâller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır.
…Geçici mühlet üç aydır. Mahkeme bu üç aylık süre dolmadan borçlunun veya geçici komiserin yapacağı talep üzerine geçici mühleti en fazla iki ay daha uzatabilir, uzatmayı borçlu talep etmişse geçici komiserin de görüşü alınır. Geçici mühletin toplam süresi beş ayı geçemez…
… Geçici mühlet talebinin kabulü, geçici komiser görevlendirilmesi, geçici mühletin uzatılması ve tedbirlere ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz. ” hükmü,
Anılan Kanun’un “Geçici mühletin sonuçları, ilânı ve bildirimi” başlıklı 288’inci maddesinde “Geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğurur.
Mahkemece geçici mühlet kararı, ticaret sicili gazetesinde ve Basın-İlan Kurumunun resmî ilân portalında ilân olunur ve derhâl tapu müdürlüğüne, ticaret sicili müdürlüğüne, vergi dairesine, gümrük ve posta idarelerine, Türkiye Bankalar Birliğine, Türkiye Katılım Bankaları Birliğine, mahallî ticaret odalarına, sanayi odalarına, taşınır kıymet borsalarına, Sermaye Piyasası Kuruluna ve diğer lazım gelen yerlere bildirilir. İlanda ayrıca alacaklıların, ilândan itibaren yedi günlük kesin süre içinde dilekçeyle itiraz ederek konkordato mühleti verilmesini gerektiren bir hâl bulunmadığını delilleriyle birlikte ileri sürebilecekleri ve bu çerçevede mahkemeden konkordato talebinin reddini isteyebilecekleri belirtilir.
Geçici mühletin uzatılmasına ve geçici mühletin kaldırılarak konkordato talebinin reddine ilişkin kararlar da ikinci fıkra uyarınca ilân olunur ve ilgili yerlere bildirilir.” hükmü,
Söz konusu Kanun’un “Kesin mühlet” başlıklı 289’uncu maddesinde “Mahkeme, kesin mühlet hakkındaki kararını geçici mühlet içinde verir.
Kesin mühlet hakkında bir karar verilebilmesi için, mahkeme borçluyu ve varsa konkordato talep eden alacaklıyı duruşmaya davet eder. Geçici komiser, duruşmadan önce yazılı raporunu sunar ve mahkemece gerekli görülürse, beyanı alınmak üzere duruşmada hazır bulunur. Mahkeme yapacağı değerlendirmede, itiraz eden alacaklıların dilekçelerinde ileri sürdükleri itiraz sebeplerini de dikkate alır.
Konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğunun anlaşılması hâlinde borçluya bir yıllık kesin mühlet verilir. Bu kararla birlikte mahkeme, yeni bir görevlendirme yapılmasını gerektiren bir durum olmadığı takdirde geçici komiser veya komiserlerin görevine devam etmesine karar verir ve dosyayı komisere tevdi eder....” hükmü,
Anılan Kanun’un “Konkordatonun tasdiki kararı, kapsamı ve ilânı” başlıklı 306’ncı maddesinde “ Konkordatonun tasdiki kararında alacaklıların hangi ölçüde alacaklarından vazgeçtiği ve borçlunun borçlarını hangi takvim çerçevesinde ödeyeceği belirtilir.
Kararda, tasdik edilen konkordatonun yerine getirilmesini sağlamak için gerekli gözetim, yönetim ve tasfiye tedbirlerini almakla görevli bir kayyım tayin edilebilir. Bu takdirde kayyım, borçlunun işletmesinin durumu ve proje uyarınca borçlarını ödeme kabiliyetini muhafaza edip etmediği konusunda iki ayda bir tasdik kararını veren mahkemeye rapor verir; alacaklılar bu raporu inceleyebilirler.
Tasdik kararı mahkemece, 288 inci madde uyarınca ilân olunur ve ilgili yerlere bildirilir.” hükmü,
Aynı Kanun’un “Konkordatonun hükümleri” başlıklı 308/c maddesinde “ Konkordato, tasdik kararıyla bağlayıcı hâle gelir. Tasdik edilen konkordato projesinde konkordatonun, tasdik kararının kesinleşmesiyle bağlayıcı hâle geleceği de kararlaştırılabilir; bu takdirde mühletin etkileri, kanunda öngörülen istisnalar saklı kalmak kaydıyla konkordatonun bağlayıcı hâle geldiği tarihe kadar devam eder.... ” hükmü,
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeye davet edilmesi” başlıklı 68’inci maddesinin üçüncü fıkrasında ise “…(3) Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde kalan istekli, yasal yükümlülüklerini yerine getirerek sözleşme imzalamak zorundadır. Bu zorunluluğa uyulmaması halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilerek Kanunun 58’inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, Kanunun 10’uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere idareye sunulan bilgi ve/veya belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında Kanunun 58’inci maddesi hükümleri uygulanmaz.” hükmü
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İsteklilerden 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgeler” başlıklı 17’nci maddesinde “…17.6. İhale üzerinde kalan isteklilerin kanunun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında sayılan durumlarda olmadığına dair belgeleri sözleşmeden önce sunamaması
17.6.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “İhale dışı bırakılma” başlıklı maddelerinde; İhale üzerinde kalan istekliden, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesinin zorunlu olduğu ve bu belgelerin, ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerektiği hükme bağlanmıştır.
…17.6.2.1. Anılan belgelerin isteklilerin son başvuru ve/veya ihale tarihindeki durumunu göstermesi gerektiğinden, isteklilerin ilgili idarelere (vergi daireleri, sosyal güvenlik il müdürlükleri vb.) yaptığı başvurularda bu belgeleri ihale tarihindeki durumlarını gösterecek şekilde istemeleri, adı geçen idarelerin de isteklilerin ihale tarihindeki durumunu gösterecek şekilde belgeleri düzenleyerek vermeleri gerekmektedir.
17.6.3. 4734 sayılı Kanunun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentleri gereğince, ihaleye katılan isteklinin teklifinin başka bir sebeple değerlendirme dışı bırakılıp bırakılmadığı, bu isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olup olmadığı veya ihalenin iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın, isteklilerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlarının bulunduğunun anlaşılması (sosyal güvenlik prim veya vergi borcu bulunması gibi) halinde, bu durumda olanların ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi, ancak haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmemesi gerekmektedir.…” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: 2024-2025-2026-2027 Yılları Bağcılar Geneli Yeşil Alanların Bakım ve Sulaması İçin Çeşitli Araç Kiralanması ve Muhtelif Malzeme Alım İşi
…
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Bağcılar Geneli” düzenlemesi,
“İhaleye ilişkin bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “ 3.1.
a) İhale kayıt numarası: 2024/1034297
b) İhale usulü: Açık ihale.
c) İhale (son teklif verme) tarihi ve saati: 09.09.2024
Saat: 10:00
ç) İhale komisyonunun toplantı yeri (e-tekliflerin açılacağı adres): Bağcılar Belediye Başkanlığı İhale Salonu …” düzenlemesi,
“İhale dışı bırakılma ve yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “ 10.1. İsteklilerin, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmaması gerekmektedir. Anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu durumlarında değişiklik olan istekli, İdareye derhal bilgi verecektir. İhale üzerinde kalan istekli ise sözleşmenin imzalanmasından önce, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına ilişkin belgeleri verecektir.
10.2. Bu Şartnamenin 9 uncu maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ihale dışı bırakılma nedenlerini taşıyan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.
10.3. 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 17 nci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışta bulunduğu tespit edilenler hakkında, ayrıca fiil veya davranışın özelliğine göre aynı Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” düzenlemesi,
“Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 41’inci maddesinde “ 41.1. İhale üzerinde bırakılan istekli, sözleşmeye davet yazısının bildirim tarihini izleyen on gün içinde, ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğüne ve ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair belgeler ile kesin teminatı verip diğer yasal yükümlülüklerini de yerine getirerek sözleşmeyi imzalamak zorundadır.
41.2. İhale üzerinde bırakılan isteklinin ortak girişim olması halinde, ihale tarihi itibariyle mesleki faaliyetini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürdüğüne ve ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olunmadığına ilişkin belgeleri her bir ortak ayrı ayrı sunmak zorundadır.
…41.4. Mücbir sebep halleri dışında, ihale üzerinde bırakılan isteklinin, sözleşmeyi imzalamaması durumunda, geçici teminatı gelir kaydedilerek, hakkında 4734 sayılı Kanunun 58 inci maddesi hükümleri uygulanır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 10’uncu maddesi kapsamında taahhüt altına alınan durumu tevsik etmek üzere sunulan belgelerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlar içermesi halinde, geçici teminatı gelir kaydedilmekle birlikte, hakkında yasaklama kararı verilmez.” düzenlemesi yer almıştır.
İtirazen şikâyete konu ihalede 25 adet doküman indirildiği, 09.09.2024 tarihinde yapılan ihaleye 9 isteklinin katıldığı, söz konusu ihalenin Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Yeditepe Peyzaj Tarım Ürü. Tur. İnş. Taah. Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.
Başvuru sahibi tarafından “İhale üzerinde bırakılan Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 01.12.2022 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi’nde konkordato ilan ettiği, anılan isteklinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında yer alan hüküm doğrultusunda ihale dışı bırakılması gerektiği” yönünde şikayet başvurusunda bulunulmuştur.
İdare tarafından 24.09.2024 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “23.09.2024 tarihinde verilen şikayet dilekçesi üzerine konkordatoda olup olmadığınıza dair evrakların en kısa sürede tarafımıza gönderilmesi hususunu bilgilerinize rica ederim.” şeklinde bilgi belge talep edildiği görülmüştür.
Ayrıca ihale üzerinde bırakılan Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 09.03.2022 tarihli ve 10533 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nde Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 02.03.2022 tarihli ve 2022/199 esas sayılı kararı ile söz konusu karar tarihinden itibaren 3 ay süre ile geçici konkordato mühleti verildiği, 01.06.2022 tarihli ve 10589 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nde Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 25.05.2022 tarihli ve 2022/199 esas sayılı kararı ile söz konusu karar tarihinden itibaren 1 yıl süre ile kesin konkordato mühleti verildiği, 01.12.2022 tarihli ve 10716 sayılı Ticaret Sicil Gazetesi’nde ise Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 23.11.2022 tarihli ve 2022/199 esas sayılı kararı ile şirketin konkordato tasdik talebinin kabul edilmesine karar verildiği görülmüştür.
İdarece bilgi belge talebi üzerine ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 02.07.2024 tarihli ve 2022/199 esas sayılı kararı, İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü’nün düzenlediği 10.09.2024 tarihli iflas konkordato belgesi, 11.06.2024 tarihli kayyım raporunun sunulduğu görülmüştür.
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından 28.06.2024 tarihli dava dilekçesi ile tasdik edilen konkordato projesi çerçevesinde tüm borçlanın ifa edildiği, dolayısıyla konkordatonun kaldırılması, kayyım denetiminin son bulduğuna dair karar verilerek durumun Ticaret Sicil Müdürlüğüne bildirilmesine karar verilmesinin talep edilmesi üzerine, Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 02.07.2024 tarihli ve E:2022/199 sayılı kararının alındığı, söz konusu kararda “…Davacı şirket hakkında mahkememizin 23/11/2022 tarihli kararı ile konkordato projesinin tasdikine ve konkordatoya tabi borçlarının 31/12/2026 tarihine kadar ödenmesine ve kayyım atanmasına karar verilmiştir.
Kayyım Harika Alpaslan tarafından mahkememize ibraz olunan 11/06/2024 tarihli raporda, sunulan banka ödeme dekontları ve ödeme makbuzlarına göre şirketin konkordatoya tabi borçlarının tamamının ödendiği ve borcunun kalmadığı bildirilmiştir.
Davacı şirket kayyımı tarafından ibraz olunan rapor ile konkordato sürecinin tamamlandığı anlaşılmakla kayyımın görevine son verilmesine ve durumun Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne bildirilmesine karar verilerek aşağıda yazılı olduğu biçimde hüküm kurulmuştur.
HÜKÜM: Gerekçesi açıklandığı üzere;
1-Kayyım tarafından ibraz olunan raporda konkordatoya tabi borçların ödenmiş olduğu bildirilmiş olmakla konkordato sürecinin tamamlandığının tespitine,
2-Kayyımın görevine son verilmesine,
3-Durumun Ticaret Sicil Müdürlüğü'ne bildirilmesine,” karar verildiği görülmüştür.
Ayrıca İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü’nün düzenlediği 10.09.2024 tarihli iflas konkordato belgesinde ihale üzerinde bırakılan Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ilgili olarak “…KISITLAMALAR
Herhangi bir kısıtlama bulunmamaktadır.
…
İşbu belge 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 10, maddesinin 4. fıkrasının (a) ve (b) bentlerine istinaden vaki talep üzerine verilmiştir.
AÇIKLAMA: Bakırköy 2.Asliye Ticaret Mahkemesinin 2.07.2024 tarih 2022/199 Esas no sayılı ara kararında, konkordatoya tabi borçların ödendiği, konkordato sürecinin tamamlandığının tespit edildiği ve kayyumun görevine son verildiği yazılıdır.” tespitlerin yer aldığı görülmüştür.
24.10.2024 tarihli Kurum yazısı ile İç Ticaret Genel Müdürlüğü’nden “…Kurumumuza yapılan itirazen şikayet başvurusuna konu ihalede, ihale üzerinde bırakılan isteklinin 01.12.2022 tarihli Ticaret Sicil Gazetesi'nde konkordato ilan ettiğinin görüldüğü, ekte yer alan 02.07.2024 tarihli Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin kararı, mahkemeye ibraz olunan 11.06.2024 tarihli kayyım raporu ve İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğünün düzenlediği 10.09.2024 tarihli iflas konkordato belgesi göz önünde bulundurulduğunda;
Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi tarafından verilen "tasdik edilen konkordato projesi çerçevesinde tüm borçlanın belirlenen vadeden önce ifa edilmesi üzerine verilen konkordatodan çıkış kararı" Ticaret Sicili Müdürlükleri tarafından konkordatodan çıkıldığı şeklinde değerlendirilip değerlendirilmediği, bu kararın Ticaret Sicil Gazetesi'nde yayımlanmasının gerekip gerekmediği,
Bu durumdaki isteklilerin talebi üzerine "konkordato ilân eden" durumunda olmadığına ilişkin Ticaret Sicili Müdürlükleri tarafından iflas konkordato belgesinin düzenlenmesinde hangi esasların ve kuralların dikkate alındığı hakkında görüş ve değerlendirmeleriniz ile varsa bu hususlara yönelik belgelere ihtiyaç duyulmuştur…” ifadeleriyle bilgi ve belge talep edilmiştir.
Söz konusu İç Ticaret Genel Müdürlüğü tarafından gönderilen cevabi yazıda “…Yukarıda belirtilen mevzuat hükümlerine göre resen veya yetkili kurum veya kuruluşun bildirmesi üzerine yapılacak tescillere ilişkin durumlar saklı kalmak kaydıyla ticaret siciline tescil kural olarak istem üzerine yapılmakta ve tescil edilen hususlar, Türk Ticaret Kanunu veya Ticaret Sicili Yönetmeliğinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ilan olunmaktadır. İcra ve İflas Kanununu ile Ticaret Sicili Yönetmeliğinde konkordato mühleti, konkordatoya ilişkin kararlarını tescili ve ilanına yönelik düzenlemeler bulunmasına karşın konkordatonun tasdiki akabinde tasdik edilen konkordatonun yerine getirilmesi halinde sürecin sona erdiğinin ilanına yönelik bir düzenlemenin bulunmadığı anlaşılmaktadır. Tasdik edilen konkordato sürecinin tamamlanmasının ilan yoluyla duyurulması hususu tüm tarafların menfaatine olacağı yönündeki değerlendirmelerimiz daha evvel 23.11.2023 tarihli ve E-50035491-431.04-00091212481 sayılı yazımızla Adalet Bakanlığına intikal ettirilmiş olup, buradan alınan 30.11.2023 tarihli ve E.39510391-2015-271.01-01-1074/6687 sayılı yazıda İcra ve İflas Kanunu değişiklik çalışmalarında söz konusu önerinin dikkate alınmak üzere saklıya alındığı belirtilmiştir.
Öte yandan ilgide kayıtlı yazınızda belirtilen somut olaya bakıldığında Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/199 E. Sayılı dosyası kapsamında Ertaçlar Turizm Temizlik Gıda Otomotiv İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi hakkında verilen 02.07.2024 tarihi ara kararda davacı şirket kayyımı tarafından ibraz olunan rapor ile konkordato sürecinin tamamlandığının anlaşılması üzerine kayyımın görevine son verilmesine ve durumun Ticaret Sicili Müdürlüğü’ne bildirilmesine karar verilerek “Kayyım tarafından ibraz olunan raporda konkordatoya tabi borçların ödenmiş olduğu bildirilmiş olmakla konkordato sürecinin tamamlandığının tespitine,” şeklinde hüküm tesis edildiği ve İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü tarafından 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 10 uncu maddesinin 4 üncü fıkrasının (a) ve (b) bentlerine istinaden düzenlenen 10.09.2024 tarihli ve 92673 sayılı İflas Konkordato Belgesinde Şirketin Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin 2022/199 E 23.11.2022 tarihli ve 2022/199 E. Sayılı dosyasında kapsamında konkordato tasdikinin yapıldığı bilgisine ilave olarak “...ara kararında, konkordatoya tabi borçların ödendiği, konkordato sürecinin tamamlandığının tespit edildiği ve kayyımın görevine son verildiği yazılıdır. ” açıklama kısmının eklendiği görülmektedir.
Bu itibarla, İstanbul Ticaret Sicili Müdürlüğü tarafından adı geçen Şirkete ilişkin İflas Konkordato Belgesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 10 uncu maddesinin 4 üncü fıkrasının (a) ve (b) bentlerine istinaden düzenlendiği ve Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesinin anılan ara kararı hükmünün söz konusu belgenin açıklamalar kısmında tekrar edildiği anlaşılmaktadır.” ifadelerine yer verilmiştir.
Kamu ihale mevzuatında, sözleşme imzalanmadan önce sunulması gereken belgelerin ve yaptırımların belirtildiği, bu kapsamda idarece sözleşme imzalanmadan önce ihale üzerinde bırakılan istekliden 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına ilişkin belgelerin isteneceği, bu belgelerin süresinde ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından idareye sunulmaması durumunda isteklinin ihale dışı bırakılması, Kanun’un 2 ve 3’üncü maddelerinde istisna edilenler dâhil tüm kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılmaktan yasaklanması ve Kanun’un 44’üncü maddesi gereğince geçici teminatının gelir kaydedilmesi gerektiği, eksiksiz olarak sunulan sözleşme evraklarında taahhüt edilen duruma aykırı hususların bulunduğunun idarece tespit edilmesi durumunda ise isteklinin ihale dışı bırakılarak geçici teminatının gelir kaydedilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Diğer taraftan yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri incelendiğinde konkordato; vadesi geldiği halde borçlarını ödeyemeyen veya vadesinde borçlarını ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlunun borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için başvurduğu ve mahkemenin tasdiki ile hüküm ifade eden bir hukukî müesseseyi ifade etmekte olup, aynı zamanda borçlu hakkında iflas talebinde bulunabilecek alacaklıların da gerekçeli bir dilekçeyle mahkemeden konkordato talebinde bulunması mümkün bulunmaktadır.
İcra ve İflas Kanunu’nun 286’ncı maddesine göre, konkordato tasdikine ilişkin süreç iflasa tabi olsun olmasın herhangi bir borçlu veya alacaklı tarafından mahkemeye konkordato ön projesi ile borçlunun malvarlığını gösterir diğer belgelerin sunulması suretiyle yapılan konkordato talebi ile başlayacak olup, bu talep üzerine mahkeme tarafından, belgelerin eksiksiz olduğu tespit edilirse derhâl “geçici mühlet” (3 ay) kararı verilerek, malvarlığının muhafazası için gerekli tedbirler alınarak ve konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığının yakından incelenmesi amacıyla bir veya gerektiğinde üç kişi geçici konkordato komiseri olarak görevlendirilecektir.
Geçici mühlet içinde yapılan duruşma sonucunda mahkemece konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğuna kanaat getirilirse, mahkemece “kesin mühlet” (1 yıl) kararı verilecek ve yeni bir görevlendirme yapılmasını gerektiren bir durum olmadığı takdirde geçici komiser veya komiserlerin görevine devam etmesine de karar verilecek gerekli görüldüğü takdirde ayrıca bir alacaklılar kurulu da oluşturulacaktır; bu kararlar da geçici mühlet kararına ilişkin usul ve esaslar çerçevesinde ilân olunacaktır.
İcra İflas Kanunu’nun 305’inci maddesinde öngörülen koşulların gerçekleşmesi halinde, konkordato mahkemece tasdik edilerek, yine aynı Kanun’un geçici mühlet kararının ilânına ilişkin 288’inci maddesine göre ilân edilecektir. Bu durumda ayrıca; konkordatonun tasdiki kararında alacaklıların hangi ölçüde alacaklarından vazgeçtiği ve borçlunun borçlarını hangi takvim çerçevesinde ödeyeceği, başka bir ifadeyle alacaklılarla yapılan anlaşmanın detayları belirtilecektir.
Bu çerçevede; İcra ve İflas Kanunu’nun 308/c maddesi uyarınca konkordato aksi mahkemece kararlaştırılmamışsa; kural olarak tasdik kararıyla birlikte hukuken bağlayıcı hale gelecek ve tasdik kararı mahkemece aynı Kanun’un 288’inci maddesi uyarınca ilan edilecektir.
Diğer yandan, ilgili mevzuat hükümlerine göre resen veya yetkili kurum veya kuruluşun bildirmesi üzerine yapılacak tescillere ilişkin durumlar saklı kalmak kaydıyla ticaret siciline tescil kural olarak istem üzerine yapılmakta ve tescil edilen hususlar, Türk Ticaret Kanunu veya Ticaret Sicili Yönetmeliğinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ilan olunmaktadır. İcra ve İflas Kanunu ile Ticaret Sicili Yönetmeliğinde konkordato mühleti, konkordatoya ilişkin kararların tescili ve ilanına yönelik düzenlemeler bulunmasına karşın konkordatonun tasdiki akabinde tasdik edilen konkordatonun yerine getirilmesi halinde sürecin sona erdiğinin ilanına yönelik bir düzenlemenin bulunmadığı anlaşılmaktadır.
Bu çerçevede, ihale üzerinde bırakılan Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin Bakırköy 2. Asliye Ticaret Mahkemesi’nin 23.11.2022 tarihli ve E:2022/199 sayılı kararı ile şirketin konkordato projesinin tasdikine ve konkordatoya tabi borçlarının 31.12.2026 tarihine kadar ödenmesine ve kayyım atanmasına karar verildiği, kayyım tarafından mahkemeye ibraz olunan 11.06.2024 tarihli raporda, sunulan banka ödeme dekontları ve ödeme makbuzlarına göre şirketin konkordatoya tabi borçlarının tamamının ödendiği ve borcunun kalmadığının bildirildiği, Mahkeme tarafından da söz konusu isteklinin kayyımı tarafından ibraz olunan rapor ile konkordato sürecinin tamamlandığı, kayyımın görevine son verilmesine ve durumun Ticaret Sicil Müdürlüğü’ne bildirilmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, şikayete konu ihalenin 09.09.2024 tarihinde gerçekleştirildiği, İcra ve İflas Kanunu ile Ticaret Sicili Yönetmeliğinde konkordatonun tasdiki sonrasında tasdik edilen konkordatonun yerine getirilmesi halinde sürecin sona erdiğinin ilanına yönelik bir düzenlemenin bulunmadığı, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ise 02.07.2024 tarihli mahkeme kararı ile konkordato sürecinden çıktığı, konkordato aksi mahkemece kararlaştırılmamışsa; kural olarak tasdik kararıyla birlikte hukuken bağlayıcı hale geldiği gibi konkordato sürecinden çıkışın da, tescil ve ilan ile değil, mahkeme kararı ile gerçekleşeceği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihale tarihinde, 4734 sayılı Kanunun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a) bendinde belirtilen “konkordato ilân eden” durumunda olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;
a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,
b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,
her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.
(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar.
(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.
(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.
…
(10) Aday veya isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve üçüncü fıkranın (a), (b) ve (c) bentlerinde veya serbest meslek kazanç defteri özetine ilişkin dokuzuncu fıkrada belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur….” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.
(2) Bu maddede hüküm bulunmayan hallerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin uygun olan hükümleri, yoksa bu Yönetmelik hükümleri uygulanır. Ancak e-anahtarlar teklif ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar gönderilir ve teklifler ihale tarih ve saatinde ihale komisyonu tarafından EKAP üzerinde açılır.
(3) Bu ihalelerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve ilgili yönetmelikler ekinde bulunan diğer standart formlar kullanılır ve EKAP üzerinden gönderilmeyen teklifler kabul edilmez.
…
(5) e-teklifler EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortakların tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. Kısmi teklife açık ihalelerde teklif mektubu eklerinin her bir kısım için ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise yeterlik bilgileri tablosunun her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir.
(6) Geçici teminat mektupları Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınır ve mektuba ilişkin ayırt edici numara yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir. Bu maddeye uygun olarak alınmayan geçici teminat mektupları geçerli kabul edilmez. Geçici teminat mektubu dışındaki teminatların saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırıldığına ilişkin bilgiler de aynı şekilde yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir.
….
(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.
…
(11) İstekliler tarafından beyan edilen bilgiler ile sorgulama sonucu edinilen bilgiler, bu bilgileri tevsik etmek amacıyla sunulan belgeler ya da geçici teminat mektubu arasında farklılık bulunması durumunda; ihalede öngörülen şartların sağlanması kaydıyla tekliflerin geçerliliği etkilenmez.” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.
…
7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:
7.4.1. Bu madde boş bırakılmıştır.
7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)
sunmaları gerekmektedir.
Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi
gerekir.
Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır."
Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.
Serbest meslek erbabı tarafından sunulan, ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, son yıla ait toplam gelirin toplam gidere oranının veya son iki yıla ait gelir ve giderlerin parasal tutarlarının ortalaması üzerinden bulunacak oranın en az (1,25) olması şartı aranır. Serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması gerekir.
İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur. …” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale üzerinde bırakılan Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından e-teklif ekinde sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “İhaleye Katılmak İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” sütununun “Ekonomik ve Mali Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırının “Bilanço Bilgileri (Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınan Yıllar)” bölümünde “ Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınması İstenen Yıllar: 2023, Cari oran: 2,27897742, Öz kaynak oranı: 0,2387487, Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı: 0,02521707” bilgilerinin beyan edildiği görülmüştür.
Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükmü ve ihale dokümanı düzenlemelerden, istekliler tarafından ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yılsonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri ve beyan edilen bilgi/belgelerde İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde belirtilen kriterlerin sağlanması gerektiği, yeterlik kriterleri kapsamında ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin olarak sundukları bilanço ve eşdeğer belgelerde cari oranın en az 0,75 olması, öz kaynak oranının en az 0,15 olması, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının ise 0,50’den küçük olması gerektiği, isteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve belirtilen kriterleri sağlamasının zorunlu olduğu anlaşılmıştır.
Bu çerçevede, şikâyete konu ihalenin e-teklif alınmak suretiyle elektronik ortamda gerçekleştirildiği, yukarıda aktarılan Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalelerde yeterlik kriterlerine ilişkin değerlendirmenin, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılacağının hükme bağlandığı, bu doğrultuda da ihale üzerinde bırakılan Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin yeterlik bilgileri tablosunda bilanço kriterleri için 2023 yılına ait verilerin beyan edildiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından beyan edilen ve Gelir İdaresi Başkanlığı ile yapılan entegrasyon kapsamında EKAP’a aktarılan 2023 yılına ait bilanço bilgileri incelendiğinde, İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde istenilen oranların 2023 yılındaki verilerle sağlandığı, söz konusu bilgilerin EKAP üzerinden teyidinin de yapılabildiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında;
…
Teminat mektubu: Bankalar tarafından verilen teminat mektupları ile Türkiye’de yerleşik sigorta şirketleri tarafından kefalet sigortası kapsamında düzenlenen kefalet senetlerini,
İfade eder.” hükmü
Aynı Kanun’un “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde “İhalelerde, teklif edilen bedelin %3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır. …” hükmü,
Anılan Kanun’un “Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 34’üncü maddesinde “Teminat olarak kabul edilecek değerler aşağıda gösterilmiştir:
a) Tedavüldeki Türk Parası.
b) Teminat mektupları.
c) Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri ve bu senetler yerine düzenlenen belgeler.
İlgili mevzuatına göre Türkiye’de faaliyette bulunmasına izin verilen yabancı bankaların düzenleyecekleri teminat mektupları ile Türkiye dışında faaliyette bulunan banka veya benzeri kredi kuruluşlarının kontrgarantisi üzerine Türkiye’de faaliyette bulunan bankaların veya özel finans kurumlarının düzenleyecekleri teminat mektupları da teminat olarak kabul edilir.
(c) bendinde belirtilen senetler ve bu senetler yerine düzenlenen belgelerden nominal değere faiz dahil edilerek ihraç edilenler, anaparaya tekabül eden satış değeri üzerinden teminat olarak kabul edilir.
Teminat mektupları dışındaki teminatlar ihale komisyonlarınca teslim alınamaz. Bunların saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırılması zorunludur.
…
Teminatlar, teminat olarak kabul edilen diğer değerlerle değiştirilebilir.” hükmü,
Aynı Kanun’un “Teminat Mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “Bu Kanun kapsamında verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kamu İhale Kurumu yetkilidir.
32’nci maddeye göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır. Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir.
İlgili mevzuatına aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmez.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “ (1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.
…(4) Teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez. İstekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.
(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir. ” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “ (1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.
…3) Bu ihalelerde, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin ekinde bulunan “Yeterlik Bilgileri Tablosu Sunulan ve Tekliflerin Elektronik Ortamda Alındığı İhalelerde Uygulanacak Tip İdari Şartname” ve ilgili yönetmelikler ekinde bulunan diğer standart formlar kullanılır ve EKAP üzerinden gönderilmeyen teklifler kabul edilmez.
…(6) Geçici teminat mektupları Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınır ve mektuba ilişkin ayırt edici numara yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir. Bu maddeye uygun olarak alınmayan geçici teminat mektupları geçerli kabul edilmez. Geçici teminat mektubu dışındaki teminatların saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırıldığına ilişkin bilgiler de aynı şekilde yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir. ” hükmü,
Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Geçici teminatlar” başlıklı 21’inci maddesinde “(1) Kanunun 34 üncü maddesindeki değerler teminat olarak kabul edilir.
(2) Geçici teminat mektupları Kurumla “EKAP Üzerinden Online Bilgi Alışverişine Yönelik İşbirliği Yapılmasına Dair Protokol” imzalamış olan kuruluşlardan alınır. İlgilinin talebi halinde, kuruluş tarafından Ek-1’de yer alan “Geçici Teminat Mektubu Bilgileri Formu” düzenlenerek kendisine verilir. Geçici teminat mektupları, elektronik imza kullanılmak suretiyle elektronik veya ıslak imza kullanılmak suretiyle fiziki ortamda düzenlenebilir. Ancak düzenlenen geçici teminat mektubuna kuruluş tarafından ayırt edici bir numara verilerek mektuba ilişkin bilgilerin EKAP’a aktarılması ve verilen ayırt edici numaranın istekli tarafından e-teklif kapsamında EKAP üzerinden gönderilmesi gerekir. Geçici teminat mektuplarına ilişkin bilgilerin, 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre merkezi takas kuruluşu olarak faaliyet gösteren kuruluşlar dâhil yetkilendirilmiş merkezi bir kuruluş tarafından EKAP’a aktarılması durumunda da düzenlenen mektupların bu fıkraya uygun olarak alındığı kabul edilir.
(3) Geçici teminat mektubu dışındaki teminatların saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırıldığına ilişkin belgeler bilgisayarda taratılarak, istekli tarafından EKAP üzerinden e-teklif kapsamında gönderilir. ” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır:
a) İdari Şartname,
b) Teknik Şartname,
c) Sözleşme Tasarısı,
ç) Hizmet İşleri Genel Şartnamesi,
d) Standart formlar,
…
Standart Form-KİK051.2/EKAP_H: Geçici Teminat Bilgileri Formu,
Standart Form-KİK024.2/H: Kesin Teminat Mektubu,
…
Standart Form-KİK024.5/H: Kesin Kefalet Senedi…” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ 7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.
… c) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar. ” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “ 26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.
26.2. İsteklinin ortak girişim olması halinde toplam geçici teminat miktarı, ortaklık oranına veya işin uzmanlık gerektiren kısımlarına verilen teklif tutarlarına bakılmaksızın ortaklardan biri veya birkaçı tarafından karşılanabilir….
26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 07.12.2024 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.
26.4. Geçici teminatı ihalede istenilen katılma şartlarını sağlamayan teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır... ” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale üzerinde bırakılan Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yeterlik bilgileri tablosunun geçici teminat mektubu /kefalet senedine ilişkin bilgiler kısmına “M101012459084030R” Takasbank referans numaralı geçici kefalet senedinin beyan edildiği görülmüştür.
EKAP üzerinden yapılan sorgulamada, geçici kefalet senedine ilişkin ihale tarihindeki teminat tutarının 3.900.000,00 TL, geçerlilik tarihinin 09.12.2024 olduğu, geçici teminat mektubunun sunulmadığı, geçici kefalet senedinin beyan edildiği, anılan isteklinin söz konusu ihalede teklif bedelinin 128.928.100,00 TL olduğu, geçici teminat tutarının teklif edilen bedelin %3'ünden az olmadığı görülmüştür.
4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 33’üncü maddesinde ihalelerde, teklif edilen bedelin %3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınacağı hükme bağlanmış, aynı Kanunun 34’üncü maddesinde ise teminat türleri sayılmıştır. Bunlar arasında yer alan teminat mektupları anılan Kanunun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesine göre bankalar tarafından verilen teminat mektupları ile Türkiye’de yerleşik sigorta şirketleri tarafından kefalet sigortası kapsamında düzenlenen kefalet senetlerini ifade ettiği şeklinde tanımlanmıştır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri, doküman düzenlemeleri ile yapılan tespitler bir arada değerlendirildiğinde; ihaleye katılan istekliler tarafından yeterlik kriteri kapsamında geçici teminata ilişkin bankalar tarafından verilen teminat mektupları ile Türkiye’de yerleşik sigorta şirketleri tarafından kefalet sigortası kapsamında düzenlenen kefalet senetlerinin sunulabileceği, bu kapsamda ihale üzerinde bırakılan Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yeterlik bilgileri tablosunda geçici kefalet senedinin beyan edildiği, geçici teminat mektuplarının Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması halinde, geçici teminat mektubuna ilişkin ayırt edici numaranın yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilmesinin yeterli olduğu, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosunda geçici kefalet senedine ilişkin ayırt edici numaranın beyan edildiği, bu çerçevede, bilgileri beyan edilen geçici kefalet senedinin elektronik ortamda düzenlendiği, Kurumla “EKAP Üzerinden Online Bilgi Alışverişine Yönelik İşbirliği Yapılmasına Dair Protokol” imzalamış olan kuruluşlardan alınan geçici kefalet senedine kuruluş tarafından ayırt edici bir numara verilerek mektuba ilişkin bilgilerin EKAP’a aktarıldığı, ayrıca geçici teminat tutarının teklif edilen bedelin %3'ünden az olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez. ” hükmü yer almaktadır.
Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.