Su Ürünleri Üretim İstasyonu Balık Üretim İşi

2023/77952 İhale Kayıt Numaralı “ Su Ürünleri Üretim İstasyonu Balık Üretim İşi ” İhalesi

Hamza AKTÜRK
VEKİLİ:
Av. Emine BAYTAK,

Tarım ve Orman Bakanlığı İl Müdürlüğü ,

Tarım ve Orman Bakanlığı İl Müdürlüğü tarafından 23.02.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Su Ürünleri Üretim İstasyonu Balık Üretim İşi ” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 20.11.2023 tarih ve 117922 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2023/1319 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.
Başvuru dilekçesinde özetle; Şanlıurfa Tarım ve Orman İl Müdürlüğünce 23.02.2023 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2023/77952 İKN’li "Su Ürünleri İstasyonu Balık Üretim işi Hizmet Alımı" ihalesine istekli olarak katıldıkları, 01.03.2023 onay tarihli ihale komisyonu kararıyla ihalenin Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayvancılık İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, akabinde ihale komisyonu kararının hukuka aykırı olduğu gerekçesiyle şikayet ve itirazen şikayet yoluna başvurulduğu, itirazen şikayet başvurusunun kısmen reddine dair 29.03.2023 tarih ve 2023/UH.1-549 sayılı Kurul kararının iptali istemiyle dava açıldığı, Ankara 18. İdare Mahkemesinde (09.06.2023 tarih 2023/640 Esas, 2023/1130 Karar) açılan davada haklı bulundukları ve ilk derece mahkemesi kararının Danıştay tarafından onanarak kesinleştiği,
29.03.2023 tarih ve 2023/UH.I-549 sayılı uyuşmazlık Kurul kararında "... Bu kapsamda başvuru sahibinin "ihale üzerinde bırakılan isteklinin gökkuşağı alabalığı yetiştirmek için belgesi olduğu, sazan balığı yetiştirilmesi ile İlgili izninin bulunmadığı, dolayısıyla kayıt dışı ve usulsüz bir şekilde iş bitirme belgesi düzenlendiği" iddiası ile ilgili olarak araştırma yapılması gerekmekle birlikte,..." açıklamasına yer verildiği, davalı idare tarafından bu iddianın araştırılmadığı, ancak Ankara 18. İdare Mahkemesi’nin kararından bu araştırmanın yapıldığı ve haklı bulunduklarının anlaşıldığı, bu yüzden Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü'nün de araştırma yapması, ilgili firmanın defter ve belgelerini incelemesi gerektiği, Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin özel sektörle yaptığı sözleşmede sazan balığı üretimi için Bakanlık Merkez Teşkilatından izin aldığına dair herhangi bir belge sunulmadığı ve yapılan sözleşmeye konu üretimin kaçakçılığa girdiği, izinsiz sazan balığı üretimi yaptığı gerekçesiyle hakkında ihalelerden yasaklama kararı verilmesi ve her türlü ticari, hukuki, idari ve cezai müeyyidenin uygulanması gerektiği,
EKAP üzerinden yapılan sorgulamada ihaleyi gerçekleştiren Şanlıurfa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından hukuka aykırı olarak ilgili firma ile 08.03.2023 tarihinde sözleşme imzalandığı, gayri resmi olarak iş yeri tesliminin yapıldığı, işe başlatıldığının tespit edildiği, 29.03.2023 tarih ve 2023/UH.1-549 sayılı uyuşmazlık Kurul kararında da bu durumun tespit edildiği, ancak sözleşmeyi imzalayan idare yetkilileri hakkında soruşturma yapılması için Bakanlığa bildirimde bulunulması gerekir iken bu iddianın incelenmediği, sözleşmedeki alım hizmetinin devam edildiği, bu durumun hak kaybına neden olduğu iddialarına yer verilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler . ” hükmü,
Anılan maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü,
Anılan Kanun’un 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.
Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir…” hükmü,
Aynı Kanun’un 57’nci maddesinde “ Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür .” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “( 1) Başvurular öncelikle;
a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı,
…
yönlerinden sırasıyla incelenir.
…
(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmü yer almaktadır.
İncelenen ihale ile ilgili olarak Hamza Aktürk’ün 15.03.2023 tarihli itirazen şikâyet başvurusu üzerine yapılan inceleme neticesinde alınan 29.03.2023 tarih ve 2023/UH.I-549 sayılı Kurul kararı ile; “…Buna göre ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsiken sunulan belgelerin uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğünce onaylı 23-167 belge no'lu "Su Ürünleri Yetiştiriciliği Belgesi"nin sunulduğu ve söz konusu belgede “Gökkuşağı Alabalığı” yetiştirme izni bulunduğu, anılan istekli tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla özel sektöre taahhüt edilen iş kapsamında sunulan sözleşme konusu işin “alabalık ve alabalık yavrusunun üretilmesi ve piyasa arzedilmesi” olarak tanımlandığı, sözleşmenin 4’üncü maddesinde ise işin mahiyetinin “sazan ve yavru sazan üretilmesi, sazan ve yavru alabalık transferi” olarak belirtildiği ve faturanın konusunun da “Yavru sazan balığı üretimi” olarak belirtildiği görülmüştür.
Bu kapsamda başvuru sahibinin “ihale üzerinde bırakılan isteklinin gökkuşağı alabalığı yetiştirmek için belgesi olduğu, sazan balığı yetiştirilmesi ile ilgili izninin bulunmadığı, dolayısıyla kayıt dışı ve usulsüz bir şekilde iş bitirme belgesi düzenlendiği” iddiası ile ilgili olarak araştırma yapılması gerekmekle birlikte, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsiken sunulan sözleşmeye ait damga vergisinin eksik yatırıldığı ve sözleşme ekinde personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu belgelerinin sunulmadığı anlaşıldığından, söz konusu iddia ile ilgili olarak araştırma yapılmasına gerek bulunmadığına karar verilmiştir.
…
4734 sayılı Kanunun 55 ve 56’ncı maddeleri gereğince sözleşme imzalandıktan sonra ihale süreciyle ilgili olarak ihaleyi yapan idareye ve sonrasında Kamu İhale Kurumuna şikâyet ve itirazen şikâyet yoluna başvurulması mümkün olmayıp, Kanunun 41 inci maddesinde kesinleşen ihale kararından sonra sözleşme imzalanması da belli bir süreye bağlanmıştır. Böylece, ihale işlemleriyle ilgili olarak yapılabilecek şikâyetler için tanınan süre içinde sözleşme imzalanması engellenerek, sözleşme imzalanmadan önce ilgililere ihale işlemleriyle ilgili olarak tanınan şikâyet hakkı güvenceye alınmıştır.
Yapılan inceleme sonucunda, kesinleşen ihale kararının 01.03.2023 tarihinde şikâyetçiye tebliğ edildiği, ihale üzerinde kalan istekli ile 4734 sayılı Kanunun 41 ve 42 nci maddesinde öngörülen sürelere uyulmadan usulüne aykırı olarak 08.03.2023 tarihinde sözleşme imzalandığı anlaşılmıştır.
….
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
…
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,” karar verildiği,
Anılan Kurul kararının idareye tebliği üzerine, 12.04.2023 tarihli ihale komisyonu kararı ile Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Hamza Aktürk’ün üzerinde ihalenin bırakılmasına karar verildiği,
Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, Hamza Aktürk tarafından açılan davada, Ankara 18. İdare Mahkemesinin 09.06.2023 tarihli E:2023/640, K:2023/1130 sayılı kararı ile “...Bu bağlamda, yukarıda açıklanan dava konusu Kurul kararında davacı şirket tarafından ihale uhdesinde bırakılan müdahil şirketin söz konusu ihale kapsamında sunmuş olduğu iş bitirme belgesinin kayıt dışı ve usulsüz olarak düzenlendiği iddiasına yönelik araştırma yapılması gerektiği belirtilmesine rağmen Kurul'un bu konuda herhangi bir araştırma ya da inceleme yapmadığı görülmektedir.
Bu itibarla, Kurul'un iş bitirme belgesinin usulsüz ve kayıt dışı olup olmadığı noktasındaki belirsizliği gidermesi için gerekli her türlü araştırma ve incelemeyi yaparak itirazen şikâyet başvurusu hakkında karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu verilen Kurul kararının ilgili kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır..." şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verildiği,
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden, 10.07.2023 tarih ve 2023/MK-148 sayılı Kurul kararı ile “ 1- Kamu İhale Kurulunun 29.03.2023 tarihli ve 2023/UH.I-549 sayılı kararının "...başvuru sahibinin "ihale üzerinde bırakılan isteklinin gökkuşağı alabalığı yetiştirmek için belgesi olduğu, sazan balığı yetiştirilmesi ile ilgili izninin bulunmadığı, dolayısıyla kayıt dışı ve usulsüz bir şekilde iş bitirme belgesi düzenlendiği" iddiası ile ilgili olarak araştırma yapılması gerekmekle birlikte, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsiken sunulan sözleşmeye ait damga vergisinin eksik yatırıldığı ve sözleşme ekinde personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu belgelerinin sunulmadığı anlaşıldığından, söz konusu iddia ile ilgili olarak araştırma yapılmasına gerek bulunmadığına karar verilmiştir." kısmının iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin "ihale üzerinde bırakılan isteklinin gökkuşağı alabalığı yetiştirmek için belgesi olduğu, sazan balığı yetiştirilmesi ile ilgili izninin bulunmadığı, dolayısıyla kayıt dışı ve usulsüz bir şekilde iş bitirme belgesi düzenlendiği" iddiasının esasının incelenmesine,” karar verildiği,
Söz konusu Kurul kararı üzerine yapılan esas inceleme neticesinde alınan 02.08.2023 tarih ve 2023/UH.I-1064 sayılı Kurul kararı ile “…Bu kapsamda, yukarıda yer verilen Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü yazısına göre su ürünleri üretiminin izne tabi olduğu, Sena Su Ürün. ve Gıda Tar. Elk. Tur. Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin iş deneyimi tevsiken sunulan sözleşmenin konusu olan “sazan ve yavru sazan üretilmesi ve transferi” işinin de izne tabi bir iş olduğu, anılan isteklinin üretim izninin “Gökkuşağı Alabalığı yetiştiriciliği” ile sınırlı olduğu ve söz konusu işi yapabilmek için gerekli izninin bulunmadığı,
Ayrıca 29.03.2023 tarihli ve 2023/UH.I-549 sayılı Kurul kararı ile anılan istekli tarafından iş deneyimini tevsiken sunulan sözleşmeye ait damga vergisinin eksik yatırıldığı ve sözleşme ekinde personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu belgeleri sunulmadığından bahse konu sözleşme ve eklerinin iş deneyiminin tevsiki amacıyla kullanılamayacağı tespitinin de yapıldığı hususları birlikte dikkate alındığında, adı geçen istekli tarafından iş deneyimini tevsiken sunulan sözleşme ve eklerinin uygun olmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmekle birlikte, 29.03.2023 tarihli ve 2023/UH.I-549 sayılı Kurul kararı ile “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği ve bu karar gereği idarece alınan 12.04.2023 tarihli ihale komisyonu kararı ile Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği görüldüğünden ayrıca düzeltici işlem tesisine gerek bulunmadığı, itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Öte yandan Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğünün görüş yazısı çerçevesinde izne tabi olarak yapılması mümkün olan su ürünleri yetiştiriciliği izni kapsamı dışında su ürünü yetiştiriciliği yaptığı anlaşılan Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi ile birlikte sunulan belgelerin, ilgili mevzuatına aykırılık yönünden incelenip değerlendirilmesi amacıyla Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü’ne bildirimde bulunulması gerekmektedir.
…
Açıklanan nedenlerle,
…
1) 4734 sayılı Kanun’un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
2) Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi ile birlikte sunulan belgelerin, ilgili mevzuatına aykırılık yönünden incelenip değerlendirilmesi amacıyla Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü’ne bildirimde bulunulmasına,” karar verildiği anlaşılmıştır.
Bu çerçevede incelenen ihale ile ilgili olarak;
Başvuru sahibinin “Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin özel sektörle yapılan sözleşme de sazan balığı üretimi için Bakanlık Merkez Teşkilatından izin aldığına dair herhangi bir belge sunulmadığı ve yapılan sözleşmeye konu üretimin kaçakçılığa girdiği, izinsiz sazan balığı üretimi yaptığı gerekçesiyle hakkında ihalelerden yasaklama kararı verilmesi ve her türlü ticari, hukuki, idari ve cezai müeyyidenin uygulanması gerektiği” iddiası ile ilgili olarak 02.08.2023 tarih 2023/UH.I-1064 sayılı Kurul kararı ile “…Bu kapsamda, yukarıda yer verilen Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü yazısına göre su ürünleri üretiminin izne tabi olduğu, Sena Su Ürün. ve Gıda Tar. Elk. Tur. Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin iş deneyimi tevsiken sunulan sözleşmenin konusu olan “sazan ve yavru sazan üretilmesi ve transferi” işinin de izne tabi bir iş olduğu, anılan isteklinin üretim izninin “Gökkuşağı Alabalığı yetiştiriciliği” ile sınırlı olduğu ve söz konusu işi yapabilmek için gerekli izninin bulunmadığı,
…
Öte yandan Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğünün görüş yazısı çerçevesinde izne tabi olarak yapılması mümkün olan su ürünleri yetiştiriciliği izni kapsamı dışında su ürünü yetiştiriciliği yaptığı anlaşılan Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi ile birlikte sunulan belgelerin, ilgili mevzuatına aykırılık yönünden incelenip değerlendirilmesi amacıyla Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü’ne bildirimde bulunulması gerekmektedir….” şeklinde karar alındığı,
Başvuru sahibinin “EKAP üzerinden yapılan sorgulamada ihaleyi gerçekleştiren Şanlıurfa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından hukuka aykırı olarak ilgili firma ile 08.03.2023 tarihinde sözleşme imzalandığı, gayri resmi olarak iş yeri tesliminin yapıldığı, işe başlatıldığının tespit edildiği, 29.03.2023 tarih ve 2023/UH.1-549 sayılı uyuşmazlık Kurul kararında da bu durumun tespit edildiği, ancak sözleşmeye imzalayan idare yetkilileri hakkında soruşturma yapılması için Bakanlığa bildirimde bulunulması gerekir iken bu iddianın incelenmediği, sözleşmedeki alım hizmetinin devam edildiği, bu durumun hak kaybına neden olduğu,” iddiası ile ilgili olarak, 29.03.2023 tarih ve 2023/UH.1-549 sayılı Kurul kararı ile “…kesinleşen ihale kararının 01.03.2023 tarihinde şikâyetçiye tebliğ edildiği, ihale üzerinde kalan istekli ile 4734 sayılı Kanunun 41 ve 42 nci maddesinde öngörülen sürelere uyulmadan usulüne aykırı olarak 08.03.2023 tarihinde sözleşme imzalandığı anlaşılmıştır. …” tespitinin yapıldığı, anılan Kurul kararının idareye tebliği üzerine, 12.04.2023 tarihli ihale komisyonu kararı ile Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Hamza Aktürk’ün üzerinde ihalenin bırakılmasına karar verildiği anlaşılmıştır.
Yukarıda aktarılan mevzuat ve incelenen ihalede tesis edilen işlemler bir arada değerlendirildiğinde, Kamu İhale Kurulu tarafından yapılan incelemelerin başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen konular ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından yürütüldüğü, incelenen ihaledeki itirazen şikayet konuları ile ilgili olarak 29.03.2023 tarih 2023/UH.1-549 sayılı ve 02.08.2023 tarih 2023/UH.I-1064 sayılı Kurul kararları ile karar alındığından Kurulun bu konudaki iradesinin ve idari işleminin belli olduğu, Hamza Aktürk’ün başvurusunun Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğu, Kurulun karara bağladığı hususları itirazen şikâyet üzerine inceleme görevinin bulunmadığı, şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararların Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebileceği, Kurul kararına itiraz niteliği taşıyan başvuruya ilişkin olarak yukarıda yer verilen Kanun hükümleri çerçevesinde Kurum tarafından yapılacak bir işlem bulunmadığı anlaşıldığından, anılan hususlara yönelik itirazen şikâyet başvurusunun görev yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Başvurunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.

2023/77952 İhale Kayıt Numaralı “ Su Ürünleri Üretim İstasyonu Balık Üretim İşi ” İhalesi

Hamza AKTÜRK ,

Şanlıurfa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ,

Şanlıurfa İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından 23.02.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Su Ürünleri Üretim İstasyonu Balık Üretim İşi ” ihalesine ilişkin olarak Hamza Aktürk’ün 06.03.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.03.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.03.2023 tarih ve 84172 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.03.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Kamu İhale Kurulunun 10.07.2023 tarihli ve 2023/MK-148 sayılı kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.
Başvuruya ilişkin olarak 2023/404-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan özel sektör sözleşmesi ve eki faturaların konusunun benzer işe uygun olmadığı, benzer işe ait olmayan kısımların ayrıştırılması gerektiği,
Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü tarafından verilen yetiştiricilik belgesinde, üretimine izin verilen türlerin belli olduğu, bunun dışında üretim yapılamayacağı, yapılan her türlü üretimin il ve ilçe müdürlükleri iznine tabi olduğu, anılan isteklinin böyle bir izin almadığı, gökkuşağı alabalığı yetiştirmek için belgesi olduğu, sazan balığı yetiştirilmesi ile ilgili izninin bulunmadığı, dolayısıyla kayıt dışı ve usulsüz bir şekilde iş bitirme belgesi düzenlendiği, yapılan sözleşmeye konu üretimin kaçakçılığa girdiği gerekçesiyle anılan istekli için ihalelerden yasaklama kararı verilmesi ve geçici teminat mektubunun irat kaydedilmesi gerektiği,
Tarafların kamuya ait bir işin gerçekleştirilmesini teminen akdettikleri sözleşmenin ihalede iş deneyimini tevsik etmek amacıyla kullanılmasının mevzuata uygun olmadığı, anılan sözleşmenin iki firmanın kendi aralarında balık alış satışına ilişkin olduğu, söz konusu işin alt yüklenici iş bitirme belgesi ile tevsik edilmesi gerektiği, idare tarafından birden fazla sözleşmenin tutarının toplanarak değerlendirilmeye alındığı, anılan sözleşme içeriğinde iş artışı yapılabileceğine ilişkin hüküm bulunmamasına rağmen sözleşme tutarını aşan kısımların dikkate alınarak teklifin geçerli sayıldığı, isteklinin sunmuş olduğu sözleşmeye konu işin kabulünün ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl geriye doğru gerçekleştirilmediği, sözleşmenin geçmişe yönelik olarak imzalandığı, sözleşmenin şirket yetkilileri tarafından imzalanmadığı, iş yeri sicil numaralarının anılan işe ait olmadığı, sözleşmede tarih olmadığı,
İşin sözleşme bedeli ile faturaların birbirini karşılamadığı, iş eksilişi yapılmasına rağmen işin bu koşullarda kabul edildiğine ilişkin herhangi bir tutanak sunulmadığı, sözleşmenin bir örneğinin ve sözleşme kapsamında kesilen faturaların asıllarının ya da vergi dairesi, noter veya meslek mensubu onaylı örneklerinin sunulmadığı, sunulan faturaların toplam tutarının sözleşme tutarından farklı olduğu, sözleşmedeki belirtilen fatura kesim tarihleri ile sunulan faturaların düzenlenme tarihlerinin birbiri ile uyumlu olmadığı, bu durumda işin sözleşmede belirtilen sürede tamamlanıp tamamlanmadığını anlamanın mümkün olmadığı,
Özel sektörde alınan iş deneyim belgesini tevsiken Yeterlik Bilgileri Tablosunda satır açmak suretiyle sözleşme, sözleşmeye esas fatura, Damga Vergisi ödendiğine dair dekont ve sgk hizmet dökümlerinin birlikte sunulması gerekir iken isteklinin anılan bilgilere yeterlik bilgileri tablosunda yer vermediği,
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin EKAP’a kayıtlı olmadığı, dolayısıyla söz konusu belgenin geçerli bir belge olmadığı,
İhale uhdesinde bırakılan firmanın Hizmet İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 19’uncu maddenin 6’ncı fıkrası hükmüne uygun olarak teyit edilmesi gerekir iken iş deneyim belgesi ile ilgili olarak inceleme yapılmadığı, söz konusu iş deneyim belgesinin hangi kuruluş ve kurumdan nasıl ve şekilde elde ettiği ile ilgili olarak inceleme yapılması gerekirken bunun yapılmadığı,
Ayrıca idare ile ilgili firma arasında 08.03.2023 tarihinde sözleşme imzalanarak gayri resmi olarak iş yeri teslimi yapıldığı ve işe başlatıldığı, bu durumunda ihale mevzuatına aykırı olduğu,
Sonuç olarak, Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, ihalelerden yasaklama kararının verilmesi, geçici teminat mektubunun irat kaydedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
İhale süreci içerisinde başvuru konusu ihaleye ilişkin alınan 29.03.2023 tarih ve 2023/UH.I-549 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği,
Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada Ankara 18. İdare Mahkemesi’nin 09.06.2023 tarihli ve E:2023/640, K:2023/1130 sayılı kararı üzerine alınan 10.07.2023 tarihli ve 2023/MK-148 sayılı Kurul kararı ile “1- Kamu İhale Kurulunun 29.03.2023 tarihli ve 2023/UH.I-549 sayılı kararının "...başvuru sahibinin "ihale üzerinde bırakılan isteklinin gökkuşağı alabalığı yetiştirmek için belgesi olduğu, sazan balığı yetiştirilmesi ile ilgili izninin bulunmadığı, dolayısıyla kayıt dışı ve usulsüz bir şekilde iş bitirme belgesi düzenlendiği" iddiası ile ilgili olarak araştırma yapılması gerekmekle birlikte, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsiken sunulan sözleşmeye ait damga vergisinin eksik yatırıldığı ve sözleşme ekinde personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu belgelerinin sunulmadığı anlaşıldığından, söz konusu iddia ile ilgili olarak araştırma yapılmasına gerek bulunmadığına karar verilmiştir." kısmının iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin "ihale üzerinde bırakılan isteklinin gökkuşağı alabalığı yetiştirmek için belgesi olduğu, sazan balığı yetiştirilmesi ile ilgili izninin bulunmadığı, dolayısıyla kayıt dışı ve usulsüz bir şekilde iş bitirme belgesi düzenlendiği" iddiasının esasının incelenmesine” karar verildiği anlaşılmıştır.
Söz konusu Kurul kararı üzerine esas incelemesi "ihale üzerinde bırakılan isteklinin gökkuşağı alabalığı yetiştirmek için belgesi olduğu, sazan balığı yetiştirilmesi ile ilgili izninin bulunmadığı, dolayısıyla kayıt dışı ve usulsüz bir şekilde iş bitirme belgesi düzenlendiği” iddiası ile sınırlı yapılmıştır.
A) Başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.
(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur…” hükmü,
Su ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmeliği’nin “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “ Bu Yönetmelik, denizlerde, iç sularda ve bunlara bağlantılı sularda yapılacak su ürünleri yetiştiriciliğine ilişkin tesislerin kurulma yerleri, müracaat şekli ve talebin değerlendirilmesi, ön izin, proje onayı (kesin izin), projenin iptal edilmesi, proje değişiklikleri, deneme üretimi, mecburi yer değişikliği, entegre tesis kurulması, proje devri, orkinos yetiştiriciliği (besiciliği), organik su ürünleri yetiştiriciliği, su ürünleri yetiştiricilik belgesi, yumurta, yavru ve damızlık materyal ithali, teknik eleman istihdamı, su ürünleri sağlığı, çevresel etki ve koruma ve denetimle ilgili hususları kapsar.” hükmü,
“Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Yönetmelikte geçen;
…
Su Ürünleri Yetiştiriciliği: Yetiştiricilik tesislerinde, entansif, yarı entansif veya ekstansif şartlarda yapılan, su ürünlerini üretme ve/veya büyütme (besicilik) faaliyetini,
Yetiştiricilik Tesisi: Su ürünleri yetiştiriciliğinin yapıldığı yerleri,
Kuluçkahane: Su ürünleri damızlık materyallerinden yumurta ve yavru materyaller elde etmek için kurulan tesisleri,
…ifade eder.” hükmü,
“Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “Su ürünleri yetiştiricilik tesislerine yetiştiricilik belgesi verilmesinde uygulanacak usul ve esaslar aşağıda açıklanmıştır:
a) (Değişik:RG-30/5/2009-27243) Su ürünleri yetiştiricilik tesisine ve/veya kuluçkahaneye ilişkin su ve/veya alan kiralama işlemlerinin tamamlanıp, üretime geçilmesinden sonra, Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgesi ve/veya Su Ürünleri Kuluçkahane Belgesi almak için bir ay içerisinde il müdürlüğüne müracaat edilir. Müracaatı müteakip, on beş gün içinde, il müdürlükleri tarafından denetim raporu düzenlenerek, Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgesi (Ek–6/a) ve/veya Su Ürünleri Kuluçkahane Belgesi (Ek–6/b) onaylanmak üzere denetim raporu ile birlikte Bakanlık Merkez Teşkilatına gönderilir. Bakanlıkça Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgesinin onaylanmasına ilişkin işlemler yirmi bir gün içinde sonuçlandırılır.
b) "Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgesi" her tesis için bir adet tanzim edilir. Onaylanan asıl belge müteşebbise verilir; tasdikli birer fotokopisi Bakanlık merkez teşkilatı ve İl Müdürlüğünde dosyalanır.
c) Söz konusu belge, tesisin idari binasında kolaylıkla görebilecek bir yerde asılı durur.
d) Proje değişikliği, proje devri, isim değişikliği ve benzeri durumlarda, yetiştiricilik belgesi iptal edilerek yeni duruma uygun Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgesi’nin düzenlenmesi için; proje ile ilgili olarak, kiralama yapılan kuruluştan da devir işlemleri sonuçlandırıldıktan sonra, daha önceki "Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgesi"nin aslı iptal edilmek ve yeni duruma uygun olarak düzenlenmiş "Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgesi’’ (Ek-6/a ve b) onaylanmak üzere, "Denetim Raporu" ile birlikte Bakanlık merkez teşkilatına gönderilir.
e) Herhangi bir nedenle faaliyetlerine son verilen su ürünleri yetiştiricilik tesislerinin Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgeleri, iptal edilmek üzere İl Müdürlükleri tarafından Bakanlık merkez teşkilatına gönderilir.
f) Herhangi bir nedenle üretime ara verecek olan müteşebbisler, ara verme gerekçesini ve süresini belirten dilekçelerine yetiştiricilik belgesinin aslına eklemek suretiyle İl Müdürlüğüne müracaat ederler. Bu tesislere ait yetiştiricilik belgelerinin asılları, söz konusu tesis yeniden üretime başlayıncaya kadar İl Müdürlüklerinde muhafaza altında tutulur. Söz konusu durumla ilgili olarak İl Müdürlükleri tarafından Bakanlık merkez teşkilatına bilgi verilir.
g) Müteşebbisler, daha önce Bakanlık merkez teşkilatı ve/veya İl Müdürlüğü tarafından verilen yetiştiricilik belgelerini, yenileri ile değiştirmek için bu Yönetmeliğin yayımı tarihinden itibaren bir yıl içerisinde il müdürlüğüne müracaat ederler.
h) Müteşebbisler, Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgelerini, üç yılda bir İl Müdürlüklerine vize ettirmek zorundadırlar.
ı) (Ek:RG-30/5/2009-27243) İdari ve teknik sorunlar nedeniyle, yetiştiricilik tesisine ait yetiştiricilik belgesinin yenilenmesi veya vize ettirilmesine ilişkin belgelerin ikmal edilememesi ve konuyla ilgili olarak müteşebbisin gerekçeli talebinin uygun bulunması halinde yetiştiricilik belgesi vize edilebilir veya yenilenebilir.” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Su Ürünleri İstasyonu Balık Üretim işi Hizmet alımı
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.
d) Kodu:
e) Miktarı: … düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.
…
ı) İhaleye katılacak istekliler su ürünleri yetiştiriciliği konusunda faaliyet gösterdiğine dair yetiştiricilik ve/veya kuluçkahane izin belgesi
…” düzenlemesi yer almaktadır.
Tarım ve Orman Bakanlığı Şanlıurfa İl Müdürlüğü tarafından 23.02.2023 tarihinde yapılan “Su Ürünleri Üretim İstasyonu Balık Üretim İşi”ne 3 isteklinin teklif verdiği, 1 isteklinin teklifinin iş deneyim belgesini tevsiken sunulan belgelerin uygun olmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, 01.03.2023 tarihli ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde ihalenin bırakıldığı, başvuru sahibi Hamza Aktürk’ün ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,
Başvuru sahibinin 15.03.2023 tarihli itirazen şikâyet başvurusu üzerine, yapılan inceleme neticesinde alınan Kamu İhale Kurulunun 29.03.2023 tarih ve 2023/UH.I-549 sayılı kararı ile “…İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğünce onaylı 23-167 belge no'lu "Su Ürünleri Yetiştiriciliği Belgesi"nin sunulduğu ve söz konusu belgede “Gökkuşağı Alabalığı” yetiştirme izni bulunduğu, anılan istekli tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla özel sektöre taahhüt edilen iş kapsamında sunulan sözleşme konusu işin “alabalık ve alabalık yavrusunun üretilmesi ve piyasa arzedilmesi” olarak tanımlandığı, sözleşmenin 4’üncü maddesinde ise işin mahiyetinin “sazan ve yavru sazan üretilmesi, sazan ve yavru alabalık transferi” olarak belirtildiği ve faturanın konusunun da “Yavru sazan balığı üretimi” olarak belirtildiği görülmüştür.
Bu kapsamda başvuru sahibinin “ihale üzerinde bırakılan isteklinin gökkuşağı alabalığı yetiştirmek için belgesi olduğu, sazan balığı yetiştirilmesi ile ilgili izninin bulunmadığı, dolayısıyla kayıt dışı ve usulsüz bir şekilde iş bitirme belgesi düzenlendiği” iddiası ile ilgili olarak araştırma yapılması gerekmekle birlikte, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsiken sunulan sözleşmeye ait damga vergisinin eksik yatırıldığı ve sözleşme ekinde personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu belgelerinin sunulmadığı anlaşıldığından, söz konusu iddia ile ilgili olarak araştırma yapılmasına gerek bulunmadığına karar verilmiştir.
…
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine, … ” karar verildiği,
Anılan Kurul kararının idareye tebliği üzerine, 12.04.2023 tarihli ihale komisyonu kararı ile Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Hamza Aktürk’ün üzerinde ihalenin bırakılmasına karar verildiği,
Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, Hamza Aktürk tarafından açılan davada, Ankara 18. İdare Mahkemesinin 09.06.2023 tarihli E:2023/640, K:2023/1130 sayılı kararı ile “...Ancak, davacı şirket, bahse konu Kurul kararı ile ihale üzerinde kalan şirketin teklifi değerlendirme dışı bırakılmış ise de, itirazen şikayet dilekçesinde yer verdiği "Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü tarafından verilen yetiştiricilik belgesinde, üretimine izin verilen türlerin belli olduğu, bunun dışında üretim yapılamayacağı, yapılan her türlü üretimin il ve ilçe müdürlükleri iznine tabi olduğu, anılan isteklinin böyle bir izin almadığı, dolayısıyla kayıt dışı ve usulsüz bir şekilde iş bitirme belgesi düzenlendiği, yapılan sözleşmeye konu üretimin kaçakçılığa girdiği gerekçesiyle anılan istekli için ihalelerden yasaklama kararı verilmesi ve geçici teminat mektubunun irat kaydedilmesi gerektiği" yönündeki iddiasının reddedildiğinden yakınmaktadır.
Dava konusu Kurul kararının söz konusu iddiaya ilişkin kısmında "...İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğünce onaylı 23-167 belge no'lu "Su Ürünleri Yetiştirici Belgesi"nin sunulduğu ve söz konusu belgede "Gökkuşağı Alabalığı" yetiştirme izni bulunduğu, anılan istekli tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla özel sektöre taahhüt edilen iş kapsamında sunulan sözleşme konusu işin "alabalık ve alabalık yavrusunun üretilmesi ve piyasa arzedilmesi" olarak tanımlandığı, sözleşmenin 4'üncü maddesinde ise işin mahiyetinin "sazan ve yavru sazan üretilmesi, sazan ve yavru alabalık transferi" olarak belirtildiği ve faturanın konusunun da "Yavru sazan balığı üretimi" olarak belirtildiği görülmüştür.
Bu kapsamda başvuru sahibinin "ihale üzerinde bırakılan isteklinin gökkuşağı alabalığı yetiştirmek için belgesi olduğu, sazan balığı yetiştirilmesi ile ilgili izninin olmadığı, dolayısıyla kayıt dışı ve usulsüz bir şekilde iş bitirme belgesi düzenlendiği" iddiası ile ilgili olarak araştırma yapılması gerekmekle birlikte, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsiken sunulan sözleşmeye ait damga vergisinin eksik yatırıldığı ve sözleşme ekinde personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu belgelerinin sunulmadığı anlaşıldığından, söz konusu iddia ile ilgili olarak araştırma yapılmasına gerek bulunmadığına karar verilmiştir." hususlarına yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, Kurul’un itirazen şikayet başvurularını karara bağlarken 4734 sayılı Kanun'un kendisine verdiği "araştırma ve inceleme yetkisi” çerçevesinde her türlü araştırma ve incelemeyi yapması kanuni bir zorunluluktur. Bu bağlamda Kurul’un ihale uyuşmazlıklarını çözme yetkisini kullanırken itirazen şikayet başvurularındaki iddiaları tereddüde mahal bırakmayacak şekilde çözüme kavuşturma görevi bulunmaktadır.
Bu bağlamda, yukarıda açıklanan dava konusu Kurul kararında davacı şirket tarafından ihale uhdesinde bırakılan müdahil şirketin söz konusu ihale kapsamında sunmuş olduğu iş bitirme belgesinin kayıt dışı ve usulsüz olarak düzenlendiği iddiasına yönelik araştırma yapılması gerektiği belirtilmesine rağmen Kurul'un bu konuda herhangi bir araştırma ya da inceleme yapmadığı görülmektedir.
Bu itibarla, Kurul'un iş bitirme belgesinin usulsüz ve kayıt dışı olup olmadığı noktasındaki belirsizliği gidermesi için gerekli her türlü araştırma ve incelemeyi yaparak itirazen şikâyet başvurusu hakkında karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu verilen Kurul kararının ilgili kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır..." şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin kısmen iptaline karar verildiği,
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerektiğinden, 10.07.2023 tarih ve 2023/MK-148 sayılı Kurul kararı ile “ 1- Kamu İhale Kurulunun 29.03.2023 tarihli ve 2023/UH.I-549 sayılı kararının "...başvuru sahibinin "ihale üzerinde bırakılan isteklinin gökkuşağı alabalığı yetiştirmek için belgesi olduğu, sazan balığı yetiştirilmesi ile ilgili izninin bulunmadığı, dolayısıyla kayıt dışı ve usulsüz bir şekilde iş bitirme belgesi düzenlendiği" iddiası ile ilgili olarak araştırma yapılması gerekmekle birlikte, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsiken sunulan sözleşmeye ait damga vergisinin eksik yatırıldığı ve sözleşme ekinde personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu belgelerinin sunulmadığı anlaşıldığından, söz konusu iddia ile ilgili olarak araştırma yapılmasına gerek bulunmadığına karar verilmiştir." kısmının iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin "ihale üzerinde bırakılan isteklinin gökkuşağı alabalığı yetiştirmek için belgesi olduğu, sazan balığı yetiştirilmesi ile ilgili izninin bulunmadığı, dolayısıyla kayıt dışı ve usulsüz bir şekilde iş bitirme belgesi düzenlendiği" iddiasının esasının incelenmesine,” karar verildiği anlaşılmıştır.
Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğünce 01.04.2019 tarihinde düzenlenen 23-167 belge no'lu "Su Ürünleri Yetiştiriciliği Belgesi"nin sunulduğu ve söz konusu belgede “Gökkuşağı Alabalığı” yetiştirme izni bulunduğu görülmüştür.
Konu ile ilgili olarak Sena Su Ür. ve Gıda Tar. Elekt. Tur. Hayv. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen "Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgesi" ile ilgili Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğüne yazılan 17.07.2023 tarihli yazı ile “Söz konusu belgenin veriliş amacı ve kapsamının ne olduğu, hangi hallerde ve şartlarla verildiği,
- Anılan firma adına düzenlenen söz konusu belgede "İzin Verilen Türler: Gökkuşağı Alabalığı" olarak belirlenmiş olup, belgeye istinaden "Sazan ve yavru sazan" üretimi yapılıp yapılamayacağı hususlarında ” görüş talep edildiği,
Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğünün 24.07.2023 tarihli ve 10613043 sayılı cevabında “ Bakanlığımızca, su ürünleri yapmak isteyen ve gerekli şartları sağlayan müteşebbislere, 1380 sayılı Su Ürünleri Kanunu ve bu Kanunun 13 üncü maddesine dayanılarak hazırlanan Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmeliği gereğince yetiştiricilik izni verilmektedir.
Söz konusu şirket adına, Keban Baraj Gölü 6. Bölgede ağ kafeslerde 250 ton/yıl kapasiteli Gökkuşağı Alabalığı yetiştiriciliği yapması amacıyla düzenlenmiş olan 23-167 numaralı su ürünleri yetiştiricilik belgesi de bu kapsamda verilmiş olup, bahse konu belgeyle sadece Gökkuşağı Alabalığı yetiştiriciliği yapılabilir.” ifade edilmiştir.
Öte yandan anılan istekli tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla özel sektöre taahhüt edilen iş kapsamında 01.03.2021 tarihli Tek Tuğra Gıda İnş. Tem. Su Ürn. Hayv. Elk. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti. ile arasında düzenlenen “Yavru Balık, Balık Üretme ve Nakil Sözleşmesi”, damga vergisine ait noterlik makbuzu, 1 adet fatura, her iki firmaya ait Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgesi, İşletme Kayıt Belgesinin idareye sunulduğu görülmüştür.
İhale üzerinde bırakılan tarafından sunulan “Yavru Balık, Balık Üretme ve Nakil Sözleşmesi” incelendiğinde;
“…
MADDE 2- TARAFLAR VE TARAFLARIN TEMSİL EDİLMELERİ
İşveren, a) Tek Tuğra Gıda İnş. Tem. Su Ürn. Hayv. Elk. San ve Tic. Ltd. Şti. (Recep Durgun) tarafından veya temsil yetkisi verilen diğer kişi/kişiler tarafından temsil edilir.
Yüklenici b) Sena Su Ürünleri ve Gıda Tar. Elek. Tur. Hayv. İnş. San ve Ltd. Şti adına (İbrahim Kavaklı) tarafından veya temsil yetkisi verilen diğer kişi/kişiler tarafından temsil edilir.
MADDE 3- İŞYERİNDE YÜRÜTÜLEN ASIL İŞ'İN TANIMI
Sözleşme konusu iş; işveren tarafından hazırlanan teknik şartnameye uygun olarak yüklenicinin bu şartname kriterlerini karşılayan balık üretim tesislerinde; Su Ürünleri Tarım ve Orman Bakanlığı Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmeliği esaslarına uygun olarak alabalık ve alabalık yavrusunun üretimi ve piyasa arz edilmesi işidir.
MADDE 4- SÖZLEŞME KAPSAMINDA YÜKLENİCİ'NİN YAPACAĞI İŞİN MAHİYETİ VE SÖZLEŞME BEDELİ
Aşağıda belirtilen su ürünlerinin üretilmesi sonucunda, üretilen su ürünü işverence alınacağı garanti edilir. Su ürünlerinin üretimine ilişkin üretim tesisleri ve işletilmesi ile istihdam edilecek personel gideri ile üretim maliyetlerinin tamamı yüklenici sorumluluğundadır Bu işlemlerin tamamı yüklenici kabiliyeti (personel makine ekipman vb. organizasyon) ile gerçekleştirilecektir. Ürünün anılan yönetmelik hükümlerine uygun olarak üretilmesi ve piyasaya arzına uygun gerekli kontroller takdiren işveren tarafından yapılabilecektir.
Anılan Yönetmelik kapsamında yetiştirilen su ürünleri üretimine ilişkin tüm giderler
Sıra No
Açıklama
Sözleşme kapsamında yüklenici tarafından üretilecek su ürünleri
Birimi
1
Yavru Balık
Yavru sazan üretilmesi
Adet
2
Balık
Tatlı su balığı sazan üretilmesi
Adet
3
Nakliye
Özel nakliye tankları ile sazan ve yavru alabalık transferi
Adet
yüklenici sorumluluğunda olup sözleşme süresi içinde gerek yavru olarak ve gerekse sofralık tüketime uygun üretilen balıklar aşağıda yer alan birim fiyatlar üzerinden işverence alınır. Yüklenici ise üretim sürecinde kendi tesislerinde üretilen su ürünlerinin aşağıda belirtilen birim fiyatı dışında fiyat farkı vb maliyetleri işverenden talep edemez.
Sazan yavrusu birim fiyatı : 1 TL/adet
Birim fiyatı ……: 100-250 gram 1 TL/adet
Sazan birim fiyatı :… gram 1 TL/adet
Toplam 1 milyon adeti kapsar.
Özel nakliye tankı ile balık veya balık yavrusu nakliyesi 5.000 TL /adet
İşveren, yukarıda yer alan birim fiyat esas alınarak yüklenici tarafından üretilen su ürünlerine ilişkin her teslimattan sonraki üç iş günü içerisinde ödemeyi yapar.
MADDE 5- İŞİN BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ
İş bu sözleşme ana sözleşme niteliğinde olup, sözleşmeye bağlı olmak üzere işveren ve yüklenici arasında alt sözleşmeler yapılabilir. Bu sözleşme; 01.03. 2021 tarihinde yürürlüğe girer ve 20.08.2021 tarihinde alt sözleşmeler yapılmadığı sürece kendiliğinden sona erer. Ancak ana sözleşmeye bağlı alt sözleşmeler yapılması halinde sözleşme başlangıcının ana sözleşmenin başlangıç tarihi, sözleşme bitiminin ise alt sözleşmenin bitim tarihi olarak kabul edilecektir. İşin bitimine ilişkin tanımlanan bu tarih işin kabul/bitiş tarihi olarak kabul edilecektir
MADDE 6- İŞİN YÜRÜTÜLMESİNDE İSTİHDAM EDİLECEK PERSONEL
Sözkonusu iş nitelikli personel eliyle gördürülür. İşin yürütülmesinde her kademede çalışacak personel ve işletmeci açısından hak ve sorumluluk doğuran İş Kanunu, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Su Ürünleri Kanunu, Sosyal Sigortalar ve Genel sağlık Sigortası Kanunu, Mali Mesuliyet Sigortası ile bu alana ilişkin meri mevzuattan kaynaklanan yükümlülükler ile varsa yüklenici ile çalışan işçilerin bağlı olduğu sendika arasında yapılan toplu iş sözleşmesinin yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde yüklenici sorumludur.
…
MADDE 10- SON HÜKÜM
İşbu sözleşmenin yürütülmesi ile taraflara sorumluluk doğuran işleme esas harca tabi değer 50 000,00 (Elli bin Türk Lirası) TL'dır.
… ” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.
Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğünün görüş yazısından, Bakanlık tarafından su ürünleri üretmek isteyen ve gerekli şartları sağlayan müteşebbislere, mevzuat gereğince yetiştiricilik izni verildiği, Sena Su Ürün. ve Gıda Tar. Elk. Tur. Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına Keban Baraj Gölü 6. Bölgede ağ kafeslerde 250 ton/yıl kapasiteli Gökkuşağı Alabalığı yetiştiriciliği yapması amacıyla düzenlenmiş olan 23-167 numaralı su ürünleri yetiştiricilik belgesinin de bu kapsamda verilmiş olduğu, bahse konu belgeyle sadece Gökkuşağı Alabalığı yetiştiriciliği yapılabileceği anlaşılmıştır.
Anılan istekli tarafından sunulan "Su Ürünleri Yetiştiriciliği Belgesi"nde “Gökkuşağı Alabalığı” yetiştirme izni bulunduğu, istekli tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla özel sektöre taahhüt edilen iş kapsamında sunulan sözleşme konusu işin “alabalık ve alabalık yavrusunun üretilmesi ve piyasa arzedilmesi” olarak tanımlandığı, sözleşmenin 4’üncü maddesinde ise işin mahiyetinin “sazan ve yavru sazan üretilmesi, sazan ve yavru alabalık transferi” olarak belirtildiği ve faturanın konusunun da “Yavru sazan balığı üretimi” olarak belirtildiği görülmüştür.
Bu kapsamda, yukarıda yer verilen Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü yazısına göre su ürünleri üretiminin izne tabi olduğu, Sena Su Ürün. ve Gıda Tar. Elk. Tur. Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin iş deneyimi tevsiken sunulan sözleşmenin konusu olan “sazan ve yavru sazan üretilmesi ve transferi” işinin de izne tabi bir iş olduğu, anılan isteklinin üretim izninin “Gökkuşağı Alabalığı yetiştiriciliği” ile sınırlı olduğu ve söz konusu işi yapabilmek için gerekli izninin bulunmadığı,
Ayrıca 29.03.2023 tarihli ve 2023/UH.I-549 sayılı Kurul kararı ile anılan istekli tarafından iş deneyimini tevsiken sunulan sözleşmeye ait damga vergisinin eksik yatırıldığı ve sözleşme ekinde personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu belgeleri sunulmadığından bahse konu sözleşme ve eklerinin iş deneyiminin tevsiki amacıyla kullanılamayacağı tespitinin de yapıldığı hususları birlikte dikkate alındığında, adı geçen istekli tarafından iş deneyimini tevsiken sunulan sözleşme ve eklerinin uygun olmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmekle birlikte, 29.03.2023 tarihli ve 2023/UH.I-549 sayılı Kurul kararı ile “düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği ve bu karar gereği idarece alınan 12.04.2023 tarihli ihale komisyonu kararı ile Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği görüldüğünden ayrıca düzeltici işlem tesisine gerek bulunmadığı, itirazen şikayet başvurusunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Öte yandan Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğünün görüş yazısı çerçevesinde izne tabi olarak yapılması mümkün olan su ürünleri yetiştiriciliği izni kapsamı dışında su ürünü yetiştiriciliği yaptığı anlaşılan Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi ile birlikte sunulan belgelerin, ilgili mevzuatına aykırılık yönünden incelenip değerlendirilmesi amacıyla Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü’ne bildirimde bulunulması gerekmektedir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.
Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez. ” hükmü yer almaktadır.
Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) 4734 sayılı Kanun’un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
2) Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifi ile birlikte sunulan belgelerin, ilgili mevzuatına aykırılık yönünden incelenip değerlendirilmesi amacıyla Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü’ne bildirimde bulunulmasına,
Oybirliği ile karar verildi.

Tarım ve Orman Bakanlığı Şanlıurfa İl Müdürlüğü tarafından yapılan 2023/77952 ihale kayıt numaralı "Su Ürünleri Üretim İstasyonu Balık Üretim İşi" ihalesine ilişkin olarak, Hamza Aktürk itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 24.03.2023 tarihli ve 2023/UH.I-549 sayılı karar ile “ 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verilmiştir.
Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, Hamza Aktürk tarafından açılan davada, Ankara 18. İdare Mahkemesinin 09.06.2023 tarihli E:2023/640, K:2023/1130 sayılı kararı ile “...Ancak, davacı şirket, bahse konu Kurul kararı ile ihale üzerinde kalan şirketin teklifi değerlendirme dışı bırakılmış ise de, itirazen şikayet dilekçesinde yer verdiği "Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü tarafından verilen yetiştiricilik belgesinde, üretimine izin verilen türlerin belli olduğu, bunun dışında üretim yapılamayacağı, yapılan her türlü üretimin il ve ilçe müdürlükleri iznine tabi olduğu, anılan isteklinin böyle bir izin almadığı, dolayısıyla kayıt dışı ve usulsüz bir şekilde iş bitirme belgesi düzenlendiği, yapılan sözleşmeye konu üretimin kaçakçılığa girdiği gerekçesiyle anılan istekli için ihalelerden yasaklama kararı verilmesi ve geçici teminat mektubunun irat kaydedilmesi gerektiği" yönündeki iddiasının reddedildiğinden yakınmaktadır.
Dava konusu Kurul kararının söz konusu iddiaya ilişkin kısmında "...İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğünce onaylı 23-167 belge no'lu "Su Ürünleri Yetiştirici Belgesi"nin sunulduğu ve söz konusu belgede "Gökkuşağı Alabalığı" yetiştirme izni bulunduğu, anılan istekli tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla özel sektöre taahhüt edilen iş kapsamında sunulan sözleşme konusu işin "alabalık ve alabalık yavrusunun üretilmesi ve piyasa arzedilmesi" olarak tanımlandığı, sözleşmenin 4'üncü maddesinde ise işin mahiyetinin "sazan ve yavru sazan üretilmesi, sazan ve yavru alabalık transferi" olarak belirtildiği ve faturanın konusunun da "Yavru sazan balığı üretimi" olarak belirtildiği görülmüştür.
Bu kapsamda başvuru sahibinin "ihale üzerinde bırakılan isteklinin gökkuşağı alabalığı yetiştirmek için belgesi olduğu, sazan balığı yetiştirilmesi ile ilgili izninin olmadığı, dolayısıyla kayıt dışı ve usulsüz bir şekilde iş bitirme belgesi düzenlendiği" iddiası ile ilgili olarak araştırma yapılması gerekmekle birlikte, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsiken sunulan sözleşmeye ait damga vergisinin eksik yatırıldığı ve sözleşme ekinde personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu belgelerinin sunulmadığı anlaşıldığından, söz konusu iddia ile ilgili olarak araştırma yapılmasına gerek bulunmadığına karar verilmiştir." hususlarına yer verilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri birlikte değerlendirildiğinde, Kurul’un itirazen şikayet başvurularını karara bağlarken 4734 sayılı Kanun'un kendisine verdiği "araştırma ve inceleme yetkisi” çerçevesinde her türlü araştırma ve incelemeyi yapması kanuni bir zorunluluktur. Bu bağlamda Kurul’un ihale uyuşmazlıklarını çözme yetkisini kullanırken itirazen şikayet başvurularındaki iddiaları tereddüde mahal bırakmayacak şekilde çözüme kavuşturma görevi bulunmaktadır.
Bu bağlamda, yukarıda açıklanan dava konusu Kurul kararında davacı şirket tarafından ihale uhdesinde bırakılan müdahil şirketin söz konusu ihale kapsamında sunmuş olduğu iş bitirme belgesinin kayıt dışı ve usulsüz olarak düzenlendiği iddiasına yönelik araştırma yapılması gerektiği belirtilmesine rağmen Kurul'un bu konuda herhangi bir araştırma ya da inceleme yapmadığı görülmektedir.
Bu itibarla, Kurul'un iş bitirme belgesinin usulsüz ve kayıt dışı olup olmadığı noktasındaki belirsizliği gidermesi için gerekli her türlü araştırma ve incelemeyi yaparak itirazen şikâyet başvurusu hakkında karar vermesi gerekirken, eksik inceleme sonucu verilen Kurul kararının ilgili kısmında hukuka uyarlık bulunmadığı sonucuna varılmıştır..." şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1- Kamu İhale Kurulunun 29.03.2023 tarihli ve 2023/UH.I-549 sayılı kararının "...başvuru sahibinin "ihale üzerinde bırakılan isteklinin gökkuşağı alabalığı yetiştirmek için belgesi olduğu, sazan balığı yetiştirilmesi ile ilgili izninin bulunmadığı, dolayısıyla kayıt dışı ve usulsüz bir şekilde iş bitirme belgesi düzenlendiği" iddiası ile ilgili olarak araştırma yapılması gerekmekle birlikte, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsiken sunulan sözleşmeye ait damga vergisinin eksik yatırıldığı ve sözleşme ekinde personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu belgelerinin sunulmadığı anlaşıldığından, söz konusu iddia ile ilgili olarak araştırma yapılmasına gerek bulunmadığına karar verilmiştir." kısmının iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin "ihale üzerinde bırakılan isteklinin gökkuşağı alabalığı yetiştirmek için belgesi olduğu, sazan balığı yetiştirilmesi ile ilgili izninin bulunmadığı, dolayısıyla kayıt dışı ve usulsüz bir şekilde iş bitirme belgesi düzenlendiği" iddiasının esasının incelenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.

2023/77952 İhale Kayıt Numaralı “ Su Ürünleri Üretim İstasyonu Balık Üretim İşi ” İhalesi

Hamza AKTÜRK ,

Tarım ve Orman Bakanlığı İl Müdürlüğü ,

Tarım ve Orman Bakanlığı İl Müdürlüğü tarafından 23.02.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Su Ürünleri Üretim İstasyonu Balık Üretim İşi ” ihalesine ilişkin olarak Hamza Aktürk ’ün 06.03.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 13.03.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.03.2023 tarih ve 84172 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.03.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2023/404 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale üzerinde bırakılan Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla sunulan özel sektör sözleşmesi ve eki faturaların konusunun benzer işe uygun olmadığı, benzer işe ait olmayan kısımların ayrıştırılması gerektiği,
Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğü tarafından verilen yetiştiricilik belgesinde, üretimine izin verilen türlerin belli olduğu, bunun dışında üretim yapılamayacağı, yapılan her türlü üretimin il ve ilçe müdürlükleri iznine tabi olduğu, anılan isteklinin böyle bir izin almadığı, dolayısıyla kayıt dışı ve usulsüz bir şekilde iş bitirme belgesi düzenlendiği, yapılan sözleşmeye konu üretimin kaçakçılığa girdiği gerekçesiyle anılan istekli için ihalelerden yasaklama kararı verilmesi ve geçici teminat mektubunun irat kaydedilmesi gerektiği,
Tarafların kamuya ait bir işin gerçekleştirilmesini teminen akdettikleri sözleşmenin ihalede iş deneyimini tevsik etmek amacıyla kullanılmasının mevzuata uygun olmadığı, anılan sözleşmenin iki firmanın kendi aralarında balık alış satışına ilişkin olduğu, söz konusu işin alt yüklenici iş bitirme belgesi ile tevsik edilmesi gerektiği, idare tarafından birden fazla sözleşmenin tutarının toplanarak değerlendirilmeye alındığı, anılan sözleşme içeriğinde iş artışı yapılabileceğine ilişkin hüküm bulunmamasına rağmen sözleşme tutarını aşan kısımların dikkate alınarak teklifin geçerli sayıldığı, isteklinin sunmuş olduğu sözleşmeye konu işin kabulünün ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl geriye doğru gerçekleştirilmediği, sözleşmenin geçmişe yönelik olarak imzalandığı, sözleşmenin şirket yetkilileri tarafından imzalanmadığı, iş yeri sicil numaralarının anılan işe ait olmadığı, sözleşmede tarih olmadığı,
İşin sözleşme bedeli ile faturaların birbirini karşılamadığı, iş eksilişi yapılmasına rağmen işin bu koşullarda kabul edildiğine ilişkin herhangi bir tutanak sunulmadığı, sözleşmenin bir örneğinin ve sözleşme kapsamında kesilen faturaların asıllarının ya da vergi dairesi, noter veya meslek mensubu onaylı örneklerinin sunulmadığı, sunulan faturaların toplam tutarının sözleşme tutarından farklı olduğu, sözleşmedeki belirtilen fatura kesim tarihleri ile sunulan faturaların düzenlenme tarihlerinin birbiri ile uyumlu olmadığı, bu durumda işin sözleşmede belirtilen sürede tamamlanıp tamamlanmadığını anlamanın mümkün olmadığı,
Özel sektörde alınan iş deneyim belgesini tevsiken Yeterlik Bilgileri Tablosunda satır açmak suretiyle sözleşme, sözleşmeye esas fatura, Damga Vergisi ödendiğine dair dekont ve SGK hizmet dökümlerinin birlikte sunulması gerekir iken isteklinin anılan bilgilere yeterlik bilgileri tablosunda yer vermediği,
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesinin EKAP’a kayıtlı olmadığı, dolayısıyla söz konusu belgenin geçerli bir belge olmadığı,
İhale uhdesinde bırakılan firmanın Hizmet İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 19’uncu maddenin 6’ncı fıkrası hükmüne uygun olarak teyit edilmesi gerekir iken iş deneyim belgesi ile ilgili olarak inceleme yapılmadığı, söz konusu iş deneyim belgesinin hangi kuruluş ve kurumdan nasıl ve şekilde elde ettiği ile ilgili olarak inceleme yapılması gerekirken bunun yapılmadığı,
Ayrıca idare ile ilgili firma arasında 08.03.2023 tarihinde sözleşme imzalanarak gayri resmi olarak iş yeri teslimi yapıldığı ve işe başlatıldığı, bu durumunda ihale mevzuatına aykırı olduğu,
Sonuç olarak, Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması, ihalelerden yasaklama kararının verilmesi, geçici teminat mektubunun irat kaydedilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesindeki tanımlar yanında;
a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri,
… ifade eder.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler” başlıklı 47’nci maddesinde “(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:
(a) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgeler, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz.
…
(c) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan kurum ve kuruluşlara gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim tutarının tespitinde, diğer belgelerin de bu tutarı doğrulaması şartıyla işin sözleşmesinde yazılı bedeli aşmamak üzere fiilen yapılan iş tutarı dikkate alınır. Sözleşmede iş artışına ilişkin hüküm bulunması durumunda, ayrıca sözleşme tutarının % 10’unu aşmamak üzere tamamlanan iş tutarı da dikkate alınır.
(ç) Sözleşmenin, iş eksilişi yapılarak sona erdirilmesi durumunda, tarafların işin bu şekilde tamamlandığı hususunda anlaştığını gösterir belgenin iş deneyimini gösteren diğer belgelerle birlikte sunulması zorunludur.
(d) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabulü gerçekleştirilen işlerde, iş deneyimini gösteren belge tutarı tam olarak dikkate alınır. Kabulü, ihale ve son başvuru tarihi ile ilk ilan veya davet tarihi arasında yapılmış olan işler de bu kapsamda değerlendirilir. Sözleşmede kabul tarihine ilişkin bir düzenleme bulunmuyor ise, iş deneyimini gösteren belgeler kapsamında sunulan faturalardan en son düzenlenen faturanın tarihi kabul tarihi olarak dikkate alınır.
(e) Birim fiyat üzerinden bağıtlanan ve toplam sözleşme tutarı bulunmayan süresi belirli bir sözleşmeye dayalı olarak ve sözleşme süresi içinde gerçekleştirilen işin tutarını gösteren faturalardaki tutarların toplamı, toplam sözleşme tutarı olarak kabul edilir.
(f) İş deneyimini gösteren belgelerin değerlendirilmesinde varsa fiyat farkları ile KDV hariç olarak belirlenen tutarlar dikkate alınır. …” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı olarak iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belge hiçbir şekilde toplanamaz.
(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz…” hükmü yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Su Ürünleri İstasyonu Balık Üretim işi Hizmet alımı
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.
d) Kodu:
e) Miktarı:
AŞAĞIDAKİ TABLODA AYRINTILI OLARAK GÖSTERİLMİŞTİR.
Sıra No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması
Birimi
Miktarı
İşçi Sayısı
Ay/Gün/Saat
1
İşçi (Bürüt asgari ücret)
Ay
22
8
2
İşçi (su ürünleri Teknikeri)(Bürüt asgari ücretin %20 fazlası)
Ay
2
8
3
Ulusal bayram ve genel tatil günleri(Bürüt asgari ücret)
Gün
22
15
4
Ulusal bayram ve genel tatil günleri(Bürüt asgari ücretin %20 fazlası)
Gün
2
15
Sıra No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması
Birimi
Miktarı
1
Sönmemiş kireç (Toz)
kilogram
5.000
2
Tekne Hizmeti (Kaptan ve yakıt dahil)
Saat
200
3
Beko loder(operatör ve yakıt dahil)
Saat
100
4
Tarım İlacı (İnsektisit Diflubenzuron)
Litre
30
5
Tarım İlacı (Herbisit 441 g/l Glyphosate Potasyum Tuzu)
Litre
60
6
Kalyak (Su ısıtma kazanı için)
kilogram
35.000
7
Dizel (Jeneratör ve çapa makinesi için)
litre
1.500
8
Benzin(El tırpanı için)
litre
200
9
Hipofiz bezi hormonu(Carp pituitary)
gram
5
10
Urea (gr for analysis acs, reag ph eur)
kliogram
10
11
Tannik asit
kilogram
2
12
Dietileter(eter)
litre
25
13
oksijen tüpü (50 litre)
adet
6
14
Formaldehit(%37)
litre
350
15
kaya tuzu
kilogram
2.000
16
Su geçirmez botlu iş tulumu
adet
30
17
İş ayakkabısı(çelik burunlu)
adet
30
18
İş çizmesi(Çelik burunlu)
adet
30
19
Arazi aracı kiralama(Şoförsüz ve yakıtsız)(8 ay süreli)
adet
1
20
Binek araç kiralama(Şoförsüz ve yakıtsız)(8 ay süreli)
adet
2
21
Dane mısır
kilogram
1.000
22
Dane buğday
kilogram
1.000
23
İş eldiveni
adet
300
24
Cerrahi nonsteril eldiven(50 çiftli)
paket
10
25
Ağ (5x5 kafesler için, 5x5x3 metre ebatlarında 2-4 veya 6 numara göz açıklığına sahip)
adet
6
26
Demir kesme makinesi
adet
1
27
Elektrik seyyarı (3x205 TTR kablo) 50 metre uzunluğunda
adet
2
28
Oksijen tüpü regülatörü(Basınç ölçer cihazı)
adet
5
29
Yavru balık büyütme yalağı
adet
36
30
Bakım ve Onarım Giderleri (Havuz, bina, su, elektrik vb.tesisisat giderleri, ısıtma ve soğutma tesisat giderleri, jeneratör bakımı vs.)
adet
1
31
Balıkçı çizmesi
adet
35
32
50 litrelik oksijen tüpü dolumu
adet
50
33
Can yeleği
adet
15
34
Çapa makinesi
adet
1
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: TARIM VE ORMAN İL MÜDÜRLÜĞÜ'NE BAĞLI ATATÜRK BARAJI SU ÜRÜNLERİ ÜRETİM İSTASYONU BOZOVA/ ŞANLIURFA ” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.
…
ı) İhaleye katılacak istekliler su ürünleri yetiştiriciliği konusunda faaliyet gösterdiğine dair yetiştiricilik ve/veya kuluçkahane izin belgesi
…
7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:
7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya
b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,
sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.
İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz. Konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmı için istenen iş deneyim tutarını sağlaması zorunludur.
İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. Konsorsiyum ortağının teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde ise, belgeyi sunduğu kısım veya kısımlar için iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir.
7.5.2. Bu Madde boş bırakılmıştır.
7.5.3. Bu madde boş bırakılmıştır.
7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:
{Belirtilmemiştir}
7.5.5 Bu Şartnamenin 7 nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz.
7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:
ÖZEL VE/VEYA KAMUDA DENİZ VE/VEYA TATLI SULARDA BALIK/BALIKÇILIK VE/VEYA YAVRU BALIK YETİRİCİLİĞİ VE/VEYA SU ÜRÜNLERİ ALANINDA YAPILAN BALIK VE BALIK ÜRÜNLERİ YETİŞTİRCİLİĞİ İŞLERİ” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale üzerinde bırakılan Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından Yeterlik Bilgileri Tablosu’nun “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” başlıklı sütununun “İş Deneyim Belgesi Düzenlenemeyen Hallerde İş Deneyimini Gösteren Diğer Belgeler(varsa)” satırının “Sözleşme Tarihi” kısmında “01.03.2021”, “Noterlik adı, Onay Tarihi ve Yevmiye Numarası” kısmında “Elazığı 3. Noterliği Havva Kaya 20.08.2021, 20463”, “Sözleşme Tutarı ve Toplam Fatura Tutarı” kısmında “1.080.000,00 TRY (Türk Lirası), 1.080.000,00 TRY (Türk Lirası),” bilgilerinin beyan edildiği görülmüştür.
Anılan istekliye 01.03.2023 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazıda “… beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 01.03.2023 tarihine kadar İdaremize sunmanız gerekmektedir.
Sunulması gereken belgeler
…
•EKAP’ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi
•EKAP’ta Kayıtlı Olmayan İş Deneyim Belgesi
•İş Deneyim Belgesi Düzenlenemeyen Hallerde İş Deneyimini Gösteren Diğer Belgeler(varsa)
…” ifadelerine yer verildiği,
Adı geçen istekli tarafından 01.03.2021 tarihinde Tek Tuğra Gıda İnş. Tem. Su Ürn. Hayv. Elk. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti. ile arasında düzenlenen “Yavru Balık, Balık Üretme ve Nakil Sözleşmesi”, damga vergisine ait noterlik makbuzu, 1 adet fatura, her iki firmaya ait Su Ürünleri Yetiştiricilik Belgesi, İşletme Kayıt Belgesinin idareye sunulduğu görülmüştür.
İhale üzerinde bırakılan Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Tek Tuğra Gıda İnş. Tem. Su Ürn. Hayv. Elk. Tur. San ve Tic. Ltd. Şti. arasında düzenlenen “Yavru Balık, Balık Üretme ve Nakil Sözleşmesi” incelendiğinde;
“…
MADDE 2- TARAFLAR VE TARAFLARIN TEMSİL EDİLMELERİ
İşveren, a) Tek Tuğra Gıda İnş. Tem. Su Ürn. Hayv. Elk. San ve Tic. Ltd. Şti. (Recep Durgun) tarafından veya temsil yetkisi verilen diğer kişi/kişiler tarafından temsil edilir.
Yüklenici b) Sena Su Ürünleri ve Gıda Tar. Elek. Tur. Hayv. İnş. San ve Ltd. Şti adına (İbrahim Kavaklı) tarafından veya temsil yetkisi verilen diğer kişi/kişiler tarafından temsil edilir.
MADDE 3- İŞYERİNDE YÜRÜTÜLEN ASIL İŞ'İN TANIMI
Sözleşme konusu iş; işveren tarafından hazırlanan teknik şartnameye uygun olarak yüklenicinin bu şartname kriterlerini karşılayan balık üretim tesislerinde; Su Ürünleri Tarım ve Orman Bakanlığı Su Ürünleri Yetiştiriciliği Yönetmeliği esaslarına uygun olarak alabalık ve alabalık yavrusunun üretimi ve piyasa arz edilmesi işidir.
MADDE 4- SÖZLEŞME KAPSAMINDA YÜKLENİCİ'NİN YAPACAĞI İŞİN MAHİYETİ VE SÖZLEŞME BEDELİ
Aşağıda belirtilen su ürünlerinin üretilmesi sonucunda, üretilen su ürünü işverence alınacağı garanti edilir. Su ürünlerinin üretimine ilişkin üretim tesisleri ve işletilmesi ile istihdam edilecek personel gideri ile üretim maliyetlerinin tamamı yüklenici sorumluluğundadır Bu işlemlerin tamamı yüklenici kabiliyeti (personel makine ekipman vb. organizasyon) ile gerçekleştirilecektir. Ürünün anılan yönetmelik hükümlerine uygun olarak üretilmesi ve piyasaya arzına uygun gerekli kontroller takdiren işveren tarafından yapılabilecektir.
Anılan Yönetmelik kapsamında yetiştirilen su ürünleri üretimine ilişkin tüm giderler
Sıra No
Açıklama
Sözleşme kapsamında yüklenici tarafından üretilecek su ürünleri
Birimi
1
Yavru Balık
Yavru sazan üretilmesi
Adet
2
Balık
Tatlı su balığı sazan üretilmesi
Adet
3
Nakliye
Özel nakliye tankları ile sazan ve yavru alabalık transferi
Adet
yüklenici sorumluluğunda olup sözleşme süresi içinde gerek yavru olarak ve gerekse sofralık tüketime uygun üretilen balıklar aşağıda yer alan birim fiyatlar üzerinden işverence alınır. Yüklenici ise üretim sürecinde kendi tesislerinde üretilen su ürünlerinin aşağıda belirtilen birim fiyatı dışında fiyat farkı vb maliyetleri işverenden talep edemez.
Sazan yavrusu birim fiyatı : 1 TL/adet
Birim fiyatı ……: 100-250 gram 1 TL/adet
Sazan birim fiyatı :… gram 1 TL/adet
Toplam 1 milyon adeti kapsar.
Özel nakliye tankı ile balık veya balık yavrusu nakliyesi 5.000 TL /adet
İşveren, yukarıda yer alan birim fiyat esas alınarak yüklenici tarafından üretilen su ürünlerine ilişkin her teslimattan sonraki üç iş günü içerisinde ödemeyi yapar.
MADDE 5- İŞİN BAŞLAMA VE BİTİŞ TARİHİ
İş bu sözleşme ana sözleşme niteliğinde olup, sözleşmeye bağlı olmak üzere işveren ve yüklenici arasında alt sözleşmeler yapılabilir. Bu sözleşme; 01.03. 2021 tarihinde yürürlüğe girer ve 20.08.2021 tarihinde alt sözleşmeler yapılmadığı sürece kendiliğinden sona erer. Ancak ana sözleşmeye bağlı alt sözleşmeler yapılması halinde sözleşme başlangıcının ana sözleşmenin başlangıç tarihi, sözleşme bitiminin ise alt sözleşmenin bitim tarihi olarak kabul edilecektir. İşin bitimine ilişkin tanımlanan bu tarih işin kabul/bitiş tarihi olarak kabul edilecektir
MADDE 6- İŞİN YÜRÜTÜLMESİNDE İSTİHDAM EDİLECEK PERSONEL
Sözkonusu iş nitelikli personel eliyle gördürülür. İşin yürütülmesinde her kademede çalışacak personel ve işletmeci açısından hak ve sorumluluk doğuran İş Kanunu, İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu, Su Ürünleri Kanunu, Sosyal Sigortalar ve Genel sağlık Sigortası Kanunu, Mali Mesuliyet Sigortası ile bu alana ilişkin meri mevzuattan kaynaklanan yükümlülükler ile varsa yüklenici ile çalışan işçilerin bağlı olduğu sendika arasında yapılan toplu iş sözleşmesinin yükümlülüklerinin yerine getirilmesinde yüklenici sorumludur.
…
MADDE 10- SON HÜKÜM
İşbu sözleşmenin yürütülmesi ile taraflara sorumluluk doğuran işleme esas harca tabi değer 50 000,00 (Elli bin Türk Lirası) TL'dır.
… ” düzenlemesine yer verildiği görülmüştür.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 47’nci maddesinde; gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesinin düzenlenemeyeceği, bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde yurt dışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri ile sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgelerin, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin, iş deneyimini gösteren belgeler olduğu,
Ayrıca anılan Yönetmelik maddesinde gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa gerçekleştirilen işlerde, iş deneyimi oluşturan belgelere açıkça yer verildiği, dolayısıyla sözleşme, fatura örnekleri ile sözleşmeye ait damga vergisinin ve personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin sunulması gerektiği, anlaşılmıştır.
Söz konusu ihalede idare tarafından isteklilerce teklif edilen bedelin % 25'ten az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının istenildiği, “ Özel ve/veya Kamuda Deniz ve/veya Tatlı Sularda Balık/Balıkçılık ve/veya Yavru Balık Yetiriciliği ve/veya Su Ürünleri Alanında Yapılan Balık ve Balık Ürünleri Yetiştirciliği İşleri” nin benzer iş olarak belirlendiği görülmüştür.
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan Yeterlik Bilgileri Tablosu’nun “İş Deneyim Belgesi Düzenlenemeyen Hallerde İş Deneyimini Gösteren Diğer Belgeler(varsa)” satırında sözleşme ile ilgili bilgilerin beyan edildiği (Sözleşme tarihi, noterlik adı, onay tarihi ve yevmiye Numarası, sözleşme tutarı ve toplam fatura tutarı), idarece Beyan Edilen Bilgileri Tevsik Eden Belgelerin Sunulması Talebine İlişkin yazı ile anılan istekliden iş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgelerin sunulmasının istendiği, istekli tarafından iş deneyimini tevsik amacıyla özel sektöre taahhüt edilen 01.03.2021 tarihli sözleşme ve ekinde 1 adet 23.08.2021 tarihli fatura ile damga vergisinin ödendiğine dair noterlik makbuzunun sunulduğu görülmüştür.
İhale konusu işin “Su Ürünleri Üretim İstasyonu Balık Üretim İşi” olduğu, benzer iş tanımının ise “ Özel ve/veya kamuda deniz ve/veya tatlı sularda balık/balıkçılık ve/veya yavru balık yetiştiriciliği ve/veya su ürünleri alanında yapılan balık ve balık ürünleri yetiştiriciliği işleri” olduğu, anılan istekli tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla özel sektöre taahhüt edilen iş kapsamında sunulan sözleşme konusu işin “alabalık ve alabalık yavrusunun üretilmesi ve piyasaya arzedilmesi” olarak tanımlandığı, sözleşmenin 4’üncü maddesinde ise işin mahiyetinin “sazan ve yavru sazan üretilmesi, sazan ve yavru alabalık transferi” olarak belirtildiği görülmüş olup, söz konusu işin benzer iş tanımına uygun olduğu anlaşılmıştır.
Öte yandan sözleşmenin 4’üncü maddesinde sazan yavrusu ve sazan birim fiyatının 1 TL/adet olduğu, toplam 1 milyon adeti kapsadığı, nakliye bedelinin 5000 TL/adet olarak düzenlendiği, sözleşme ekinde 23.08.2021 tarihli ve KDV dahil 1.080.000,00 TL tutarında 1 adet e-arşiv fatura sunulduğu, damga vergisinin sözleşme bedeli üzerinden (1.080.000,00 x 9,48/1000=10.238,4 TL) yatırılması gerektiği, ancak sözleşme ekinde yer alan damga vergisi noterlik makbuzundan damga vergisi olarak 474,00 TL yatırıldığı, dolayısıyla damga vergisinin eksik yatırıldığı sonucuna varılmıştır.
Yine sözleşmenin 6’ncı maddesinde sözleşme konusu işin nitelikli personel eliyle yürütüleceği düzenlemesinin yer aldığı, söz konusu düzenleme ile sözleşme konusu iş kapsamında personel çalıştırıldığı anlaşılmakla birlikte, personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu belgelerinin sözleşme ekinde sunulmadığı anlaşılmıştır.
Buna göre ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsiken sunulan belgelerin uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından Tarım ve Orman Bakanlığı Balıkçılık ve Su Ürünleri Genel Müdürlüğünce onaylı 23-167 belge no'lu "Su Ürünleri Yetiştiriciliği Belgesi"nin sunulduğu ve söz konusu belgede “Gökkuşağı Alabalığı” yetiştirme izni bulunduğu, anılan istekli tarafından iş deneyiminin tevsiki amacıyla özel sektöre taahhüt edilen iş kapsamında sunulan sözleşme konusu işin “alabalık ve alabalık yavrusunun üretilmesi ve piyasa arzedilmesi” olarak tanımlandığı, sözleşmenin 4’üncü maddesinde ise işin mahiyetinin “sazan ve yavru sazan üretilmesi, sazan ve yavru alabalık transferi” olarak belirtildiği ve faturanın konusunun da “Yavru sazan balığı üretimi” olarak belirtildiği görülmüştür..
Bu kapsamda başvuru sahibinin “ ihale üzerinde bırakılan isteklinin gökkuşağı alabalığı yetiştirmek için belgesi olduğu, sazan balığı yetiştirilmesi ile ilgili izninin bulunmadığı, dolayısıyla kayıt dışı ve usulsüz bir şekilde iş bitirme belgesi düzenlendiği ” iddiası ile ilgili olarak araştırma yapılması gerekmekle birlikte, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından iş deneyimini tevsiken sunulan sözleşmeye ait damga vergisinin eksik yatırıldığı ve sözleşme ekinde personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu belgelerinin sunulmadığı anlaşıldığından, söz konusu iddia ile ilgili olarak araştırma yapılmasına gerek bulunmadığına karar verilmiştir.
Diğer taraftan 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 55’inci maddesinin son fıkrasında; “İdareye şikâyet başvurusunda bulunulması halinde, başvuru üzerine alınan kararın son bildirim tarihini, süresi içerisinde bir karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini izleyen tarihten itibaren on gün geçmeden ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmadığı hususuna ilişkin sorgulama yapılmadan veya itirazen şikâyet başvurusunda bulunulması halinde ise Kurum tarafından nihai karar verilmeden sözleşme imzalanamaz.” düzenlemesi yer almaktadır.
Aynı Kanunun 56’ncı maddesinde; 55’inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede Kuruma sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği hüküm altına alınmıştır.
4734 sayılı Kanunun 55 ve 56’ncı maddeleri gereğince sözleşme imzalandıktan sonra ihale süreciyle ilgili olarak ihaleyi yapan idareye ve sonrasında Kamu İhale Kurumuna şikâyet ve itirazen şikâyet yoluna başvurulması mümkün olmayıp, Kanunun 41 inci maddesinde kesinleşen ihale kararından sonra sözleşme imzalanması da belli bir süreye bağlanmıştır. Böylece, ihale işlemleriyle ilgili olarak yapılabilecek şikâyetler için tanınan süre içinde sözleşme imzalanması engellenerek, sözleşme imzalanmadan önce ilgililere ihale işlemleriyle ilgili olarak tanınan şikâyet hakkı güvenceye alınmıştır.
Yapılan inceleme sonucunda, kesinleşen ihale kararının 01.03.2023 tarihinde şikâyetçiye tebliğ edildiği, ihale üzerinde kalan istekli ile 4734 sayılı Kanunun 41 ve 42 nci maddesinde öngörülen sürelere uyulmadan usulüne aykırı olarak 08.03.2023 tarihinde sözleşme imzalandığı anlaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Sena Su Ürünleri ve Gıda Tarım Elektrik Turizm Hayv. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.