2026/UH.I-1966

Karar

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.

İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,

1) İhale üzerine bırakılan istekli Çankaya Bilişim Temizlik Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti.nin Teknik Şartname düzenlenmelerine göre tüm araçların yerli muhteva oranının ilgili mevzuat hükümlerince de %50 ve üstünde olmasının zorunlu olduğu, işe başlarken, idarenin kurmuş olduğu kontrol teşkilatınca bahse konu muhteva oranı kontrollerinin yapılması, teklif verme ve ihale süreçlerinde haksızlığa yol açarak ihale sürecini sakata uğrattığı, bu doğrultuda teklif aşamasında sunmak zorunda olduğu bilgilere ilişkin araçların %50 oranının altında olan yabancı menşeli araçlar olduğu,

2) Söz konusu isteklinin ihale esnasında ihale katılım belgesinde sunmak zorunda olduğu çalıştırılacak araçlara ilişkin araç bilgi formlarının incelenmesi gerektiği, bahse konu ihalede çalıştırılacak olan, şartname ve ekte sunulan dokümanların hiçbir bendinde arazi üzerinde çalıştırılacağı belirtilmeyen 13 adet 4X4 çift kabinli pick-up ve de 1 adet binek otomobil araçlar için ilgili mevzuat hükümlerine göre, araçlar için teklif edilen fiyatın, o araçların kasko değer listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2 oranından fazla olup olmadığının hesaplanması gerektiği, bilindiği üzere ilgili mevzuat hükümlerince, Şartname dokümanlarında açıkça “ arazi üzerinde çalıştırılacak ” ibaresi olmayan 4X4 pick-up araçların kasko değerinin %2 kanununa tabi olduğu, ayrıca yine aynı mevzuatın (b) bendinde bahsedilen Şoför giderleri dahil yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli, (a) bendine göre tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli arttırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacaktır hükmüne göre sürücü ücretlerinin mevzuata uygun olarak hesaplanarak belirtilmesi ve KİK İşçilik Hesaplama Modülüne göre hesaplamaların kontrol edilmesi gerektiği, anılan isteklinin bahsedilen ilgili mevzuat hükümlerine uygun olarak araç bilgilendirmesi yapmadığı, çalıştırılacak araçlara ilişkin kasko değer listesindeki ilgili kodları sunmadığı, teklif ettiği fiyatların %2 oran hükmüne aykırı olduğu,

3) Anılan isteklinin; ihale kapsamında sunmak zorunda olduğu ve çalışma süresince geçerliliğinin koruması zorunlu olan A1, K1, D2 belgelerinin doğruluğunun, geçerliliğinin ve kapsamının incelenmesi ve teklifinin değerlendirme dışı bırakılarak düzeltici işlem tesis edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.

A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.

4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ↗’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde …İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir… hükmü,

“İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. Ön yeterlik dokümanında ise adaylarda aranılan şartlara, ön yeterlik kriterlerine ve gerekli diğer belge ve bilgilere yer verilir.

İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:

…

e) İsteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri. hükmü,

Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ↗’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinin ikinci fıkrasında Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur. hükmü,

“Sözleşmenin yürütülmesi aşamasındaki mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler” başlıklı 30’uncu maddesinde (1) Ön yeterlik şartnamesinde veya idari şartnamede yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemeler teknik şartnamede yer alır. Bu düzenlemelerde, işin niteliği ile bu Yönetmelik ve ilgili mevzuat hükümleri esas alınır. Bu yükümlülüklere ilişkin olarak yüklenici tarafından hangi belgelerin idareye sunulması gerektiğinin teknik şartnamede açıkça düzenlenmesi zorunludur.

(2) Bu Yönetmeliğin ilgili maddeleri uyarınca idarelerce belirlenmesi zorunlu olan mesleki ve teknik yeterlik kriterlerine ve bu kapsamda istenecek belgelere teknik şartnamede yer verilemez. hükmü,

Karayolu Taşıma Yönetmeliği’nin “Yetki belgesi türleri” başlıklı 6’ncı maddesinde (1) A türü yetki belgesi: Otomobille ticari tarifeli veya tarifesiz olarak, yurt içi veya uluslararası yolcu taşımacılığı yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) A1 Yetki Belgesi: Yurtiçi tarifeli veya tarifesiz yapacaklara,

…

(8) K türü yetki belgesi: Yurtiçi eşya taşımacılığı veya hususi taşımacılık yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Taşımanın şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) K1 yetki belgesi: Ticari amaçla eşya taşımacılığı yapacaklara,

…

(9) L türü yetki belgesi: Ticari amaçla lojistik işletmeciliği yapacak gerçek ve tüzel kişilere verilir. Faaliyetin şekline göre aşağıdaki türlere ayrılır:

a) L1 yetki belgesi: Yurtiçi yapacaklara,

b) L2 yetki belgesi: Yurtiçi ve/veya uluslararası yapacaklara,

verilir… hükmü,

Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller’in “Genel esaslar” başlıklı 6’ncı maddesinde …2) (Genel yönetim kapsamındaki kamu idareleri ile bu idarelere bağlı döner sermayelerin (Cumhurbaşkanlığı Genel Sekreterliği ile TBMM Genel Sekreterliği ve Milli İstihbarat Teşkilatı Başkanlığı hariç) hizmetleri için ihtiyaç duyulan ve yılı merkezi yönetim bütçe kanununa bağlı azami satın alma bedellerini gösterir (T) işaretli cetvelde belirtilen taşıtlardan binek, station-wagon, arazi binek, kaptı kaçtı, panel ve pick-up tipi taşıtların (fiilen arazi üzerinde çalışan arazi binek ve pick-up'lar hariç) hizmet alımı yöntemiyle ediniminde;

a) Şoför giderleri hariç yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli (katma değer vergisi hariç, her türlü bakım-onarım, sigorta ve benzeri giderler dahil), taşıtın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayımlanan ve harcama talimatının verildiği ay itibarıyla uygulanacak Motorlu Kara Taşıtları Kasko Değer Listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'sini aşmayacaktır…

b) Şoför giderleri dahil yapılan taşıt kiralamalarında aylık kiralama bedeli, (a) bendine göre tespit edilecek tutara yürürlükteki brüt asgari ücretin yüzde elli artırımlı tutarının ilave edilmesi suretiyle hesaplanacak tutarı aşmayacaktır… hükmü,

İdari Şartname’nin İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde Madde 2 - İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler

2.1. İhale konusu işin/alımın;

a) Adı: Doğa Koruma ve Milli Parklar 3 Bölge Müdürlüğüne ve Bağlı Doğa Koruma ve Milli Parklar Müdürlüklerinin İhtiyacı Olan 13 Adet 4X4 Çift Kabinli Pick-Up, 1 Adet Sedan Binek Otomobil (Şoförsüz, Yakıtsız Benzinli Araç) ve 3 Adet 16+1 Şoförlü Yakıtlı Servis Aracı Kiralama Hizmet Alımı İşi

b) Türü: Hizmet alımı

c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği

ç) Miktarı:

13 adet Pick-Up (4X4 Çift Kabinli), 1 adet Binek Otomobil ve 3 adet Minübüs (16+1 Kişilik) olmak üzere toplamda 17 araç

Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.

d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Şanlıurfa Doğa Koruma Ve milli Parklar 3. Bölge Müdürlüğü düzenlemesi,

İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde 7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.

…

7.4. İstekli tarafından teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunulması ve/veya sağlanması gerektiği bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:

.......................................................................

7.5. Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz. … düzenlemesi,

Teknik Şartname’de işin konusu ve kapsamına ilişkin olarak 3. Bölge Müdürlüğümüz ve bağlı DKMP Müdürlükleri tarafında yapılacak görev ve denetim hizmetlerinde kullanılmak üzere 1 Adet Otomobil ve 13 Adet Pick—up'ın (şoförsüz ve yakıtsız dizel) 3 Adet 16+1 Şoförlü Yakıtlı Servis aracı (Gaziante* DKM* Müdürlüğü İçin I Adet, Şanlıurf* DKM* Müdürlüğü İçin 2 Adet ) kiralama işidir. düzenlemesi,

Teknik Şartname’nin “Teknik yeterlik ve işe başlama” başlıklı 3’üncü maddesinde “ İhaleyi alan Yüklenici hizmete sunacağı araç için, sözleşmenin imzalanmasını müteakip en geç 3 gün içinde İdareden aşağıdaki şartlar doğrultusunda "Teknik Yeterlik Belgesi” alması zorunludur. Bu şartnamede belirtilen ve aranılan özellikler İdarece oluşturulan Yeterlik Komisyonu tarafından incelenecektir.

1-Yeterlik Komisyonu tarafından aracın; motor, kaporta, yürüyen aksamı, boya, lastik, koltuklar, kasa tente v.b. gibi genel görünümü incelenir ve aracın tescil ve trafik belgelerinin aslı fotokopisi ile burada yazılı belgelerin, araç plaka, motor ve şasi numaralarının doğruluğu tetkik edilir.

2-Araçta; Karayolları Trafik Kanununun öngördüğü tüm malzemeler (takoz, zincir çekme halatı, sağlık seti, yangın söndürme tüpü, reflektör v.s.) bulundurulacaktır.

3-Aracın; motorlu taşıtlar vergisi, muayene, trafik sigortası, kasko ile koltuk sigortaları v.b. yükümlülükleri Yükleniciye ait olduğundan, söz konusu yükümlülüklerin yerine getirildiğine dair belgelerin birer örneği Yeterlik Komisyonuna sunulacaktır.(Teknik yeterlik belgesi alamayan araçlar işe kesinlikle başlatılmayacaktır.)

4-Sanayi ve Ticaret Bakanlığının güncel yerli muhteva oran listesinde belirtilen %50 ve üstü oranında yerli olma zorunluluğu vardır.” düzenlemesi,

“Araçların teknik özellikleri” başlıklı 4’üncü maddesinde “… 1- 13 ADET 4X4 PİKAP HİZMET ARACI ARANACAK ŞARTLAR:

2020 veya üzeri model en fazla 160.000 km.de Pick-up kasa, 4 kapılı, 4x4 arazi vitesli çift kabinli, dizel motorlu, motor hacmi en az 2200 cc en fazla 2500 cc, motor gücü minimum 150 PS ve üzeri, 4 silindirli, en az 6 ileri ve 1 geri manuel veya otomatik vitesli, 4 yolcu kapasiteli, klimalı, ABS'li, en az 4 hava yastığı, radyo-teyp, hidrolik direksiyon, merkezi kilit ve 4 camlar otomatik, Hız Sabitleyici olacaktır.

Araçların arka kasaları kabin olarak kapalı olacak. Arka kasa kabini, kabin sistemi aracın üst tavan hizasından arka kapağa kadar kapalı olacak şekilde güçlendirilmiş fiber gövdeden oluşacak, kabin içi led aydınlatmalı, yan camlar sürgülü açılıp kapanabilir şekilde olacak, orijinal tavan rayı aksesuarları ile kabin üstünde max. 50 kg'a kadar yük taşınabilir şekilde olacak, kelepçe sistemi ile montajlı, aerodinamik yapısı rüzgârdan etkilenmeyi engelleyici özellikte olacak, İdare gerek görmediği takdirde arka kabin taktırmayabilir.

Aynı fiyatı veren araçlardan donanımı ve özelliği yüksek olan araç tercih edilecektir.

2- Binek Hizmet Aracı Aranacak Sartlar:

Benzinli veya Dizel motor ( 1 Adet Binek sedan otomobil ) 1350 - 1600 cc, 2024 ve üstü model en fazla 60.000 Km.de, en az 6 ileri otomatik veya manuel vitesli, 4 kapılı, 65 kW ve üstü motor gücü olan, 4 yolcu kapasiteli, çift bölgeli otomatik klimalı, Geri görüş kameralı, Carplay, Navigasyon, ABS,ESP,EBD,ASR, Multimedya Sistemi, Şerit Takip Sistemi, Kör Nokta Uyarı Sistemi, 4 veya üzeri hava yastığı, hidrolik direksiyon, merkezi kilit ve camlar otomatik olacaktır...

Servis Taşıtlarında Aranacak Sartlar:

Taşıt en az 2019 model ve üstü olacaktır.

ABS, ASR, güvenlik sistemleri olacaktır,

Klima ve kalorifer sistemi çalışır şekilde olacaktır.

Taşıtın koltukları ve döşemeleri sağlam kaza esnasında personele zarar vermeyecek şekilde, yumuşak bir doku malzemesi ile donatılmış olacaktır.

Taşıtın gösterge ve km sayaçları çalışır durumda olacaktır.

Taşıtın süspansiyon ve lastikleri iyi durumda olacak, camlarda kırık ve çatlak olmayacaktır.

Taşıtın fren, ön düzen sistemleri düzgün ve kusursuz çalışır durumda olacaktır.

Taşıtın Servis taşımacılığı yapabilmesi için (S) plakası bulunacaktır.

İstenilen belgeler izin, ruhsat, yetki belgesi ve benzeri belgeler sözleşme aşamasında idareye ibraz edilecektir… düzenlemesi yer almaktadır.

Başvuru konusu ihaleye ilişkin birim fiyat teklif cetveli aşağıda yer almaktadır.

A 2

B 3

Sıra No

İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7

Birimi

Miktarı

Teklif Edilen Birim Fiyat

Tutarı 5

1

1 Adet Binek(sedan otomobil) 12 ay

ay

12

2

13 Adet Pick-up(4x4 arazi aracı) 12 ay

ay

12

3

16+1 Minibüs(sabah Geliş/Akşam Dönüş)toplam 30 *** 12 Ay

ay

12

TOPLAM TUTAR (KDV Hariç)

Başvuruya konu ihalenin Şanlıurfa Doğa Koruma ve Milli Parklar 3. Bölge Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ile birim fiyat teklif alınmak suretiyle elektronik ortamda gerçekleştirilen “ Şanlıurfa Doğa Koruma ve Milli Parklar 3 Bölge Müdürlüğü Araç Kiralama Hizmet Alım İşi ” ihalesi olduğu ve 15 adet ihale dokümanı indirildiği, söz konusu ihaleye 5 isteklinin katıldığı, Aksela İnş. Ltd. Şti.nin teklifinin gerçekçi olmadığı, vergi ve sosyal güvenlik prim borcu bulunduğu akabinde idarece istenilen sürede gerekli belgelerin sunulmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin Çankaya Bilişim Temizlik Turizm Sanayi ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak ise başvuru sahibi Kaynarlar Taşımacılık Yemek Servis ve Temizlik Hizmetleri İnş. Tic. Ltd. Şti.nin belirlendiği görülmüştür.

İdare tarafından 18.06.2026 tarihli şikayete cevap yazısında … Yukarıda belirtilen ilgili kanun ve teknik şartname maddeleri kapsamında firmanızca İdaremize yapılan şikâyete konu %50 ve üstü oranında yerli olma zorunluluğu: K1, A1 ve D2 yetki belgeleri gibi bilgiler sözleşmeye davet sürecinde İdaremizce kontrol edilecek olup, uygun görülmesi halinde anılan ihaleye esas sözleşme en avantajlı (sınır değer altında olmayan) teklifi veren istekli Çankaya Bilişim Temizlik Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ile imzalanacaktır… açıklamalarına yer verilmiştir.

Başvuru sahibinin iddialarında belirttiği yerli muhteva oranına, kasko değer oranına ve Karayolu Taşıma Yönetmeliğince düzenlenen A1, K1, D2 yetki belgesi türlerine ilişkin olarak ihale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde, söz konusu yerli muhteva oranına ve belge türlerine ilişkin olarak Teknik Şartname’nin “Teknik yeterlik ve işe başlama” başlıklı 3’üncü ve “Araçların teknik özellikleri” başlıklı 4’üncü maddelerinde, Sanayi ve Ticaret Bakanlığının güncel yerli muhteva oran listesinde belirtilen %50 ve üstü oranında yerli olma zorunluluğu belirlenen taşıtların kiralanabileceğine ve izin, ruhsat, yetki belgesi ve benzeri belgelerin sözleşme aşamasında idareye ibraz edileceğine yönelik düzenlemeler yapıldığı anlaşılmıştır.

Bununla birlikte, İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde söz konusu yerli muhteva, kasko değer oranlarına ve yetki belgesi türlerinin belirlenmesine ilişkin yeterlik kriteri kapsamında düzenleme yapılmadığı anlaşılmıştır.

Yukarıda yer verilen mevzuat hükümlerinden anlaşıldığı üzere, idarelerce ihalelere katılım için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirilmesinde aranılacak kriterlerin ihale ilanı ile İdari Şartname’de belirtilmesi gerekmektedir. İdari Şartname’nin 7’nci maddesi dışındaki maddelerde ya da Teknik Şartname’de isteklilerin teklifleri kapsamında sunması gereken belgelerin anılan Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde sayılması kaydıyla yeterlik kriteri olacağı, İdari Şartname’de yeterlik kriteri olarak belirlenmeyen, ancak sözleşmenin yürütülmesi aşamasında işin yerine getirilmesi için gerekli olduğu öngörülen mesleki ve teknik yükümlülüklere yönelik düzenlemelere Teknik Şartname’de yer verileceği anlaşılmaktadır.

Bu çerçevede başvuruya konu ihale dokümanı düzenlemeleri bir arada değerlendirildiğinde, Teknik Şartname’de yerli muhteva oranı %50’nin üzerinde olan taşıtların kiralanabileceğine ve izin, ruhsat, yetki belgesi ve benzeri belgelerin sözleşme aşamasında idareye ibraz edileceğine yönelik düzenlemelerin olduğu, kasko değer oranına ilişkin ihale dokümanlarında herhangi bir düzenlemenin bulunmadığı, İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde isteklilerin teklif ettikleri araçların yerli muhteva ve kasko değeri oranlarının belirlenmesine ilişkin yeterlik kriteri kapsamında düzenleme yapılmadığı, ayrıca yetki belgesine dair hususların sözleşme aşamasında ibraz edileceği, idare tarafından şikayete cevap yazısında iddiaya konu olan yerli muhteva oranı ve yetki belgelerine dair hususların sözleşmeye davet sürecinde kontrol edileceği açıklamalarına yer verildiği, idarece ihale üzerinde bırakılan istekli ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından teklif edilen araçların Teknik Şartname’de belirtilen ve iddialar kapsamında yer verilen yerli muhteva ve kasko değer oranlarına ve yetki belgelerine ilişkin kriterlerini karşılayıp karşılamadığına yönelik değerlendirmelerinin sözleşmenin uygulanması aşamasında gerçekleştirilmesi gerektiği anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.

Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… hükmü yer almaktadır.

Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.

Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,

Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,

Oybirliği ile karar verildi.