DSİ 02 Bölge Müdürlüğü (İzmir) Şoförlü Taşıma

2026/856431 İhale Kayıt Numaralı “DSİ 2. Bölge Müdürlüğü (İzmir) Şoförlü Taşıma” İhalesi

Real Atık Yönetimi Turz. Tem. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.,

DSİ 2. Bölge Müdürlüğü ,

Dsi 2. Bölge Müdürlüğü tarafından 23.06.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Dsi 2. Bölge Müdürlüğü (İzmir) Şoförlü Taşıma ” ihalesine ilişkin olarak Real Atık Yönetimi Turz. Tem. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 17.06.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 18.06.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.06.2026 tarih ve 219122 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.06.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2026/1649 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesi uyarınca ortak girişimde “İsteklinin Teklif Ettiği Taşıtlara Ait Özellikler Tablosu”nun tüm ortaklar tarafından sunulmasının istenilmesinin mevzuata aykırı olduğu, mevzuat gereği tek ortak tarafından sunulmasının yeterli olduğu,
2) Teknik Şartname’nin 2.7 (b) maddesinde "...İzinli sayılan şoför yerine yükleniciden şoför talep edilmeyecek olup, personelin ücreti yemek ve yol bedeli hariç yükleniciye ödenecektir." düzenlemesinin yer aldığı, 4857 sayılı İş Kanunu uyarınca yıllık iznin, işçinin anayasal dinlenme hakkı olduğu ve bu sürede ücretinin tam ödendiği, yüklenici, izinli işçisine ücretini tam ödemekle yükümlüyken, idarenin yükleniciye yapacağı hakedişten yemek ve yol bedelini kesmesinin, ihale birim fiyat teklif cetvelindeki personelin brüt maliyet dengesini bozduğu, kamu ihale mevzuatına göre personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında (veya personel maliyeti içeren işlerde), işçinin izinli olduğu dönemde yüklenicinin hakedişinden yol ve yemek bedeli kesilmesinin işçilik maliyetinin altına düşülmesine sebep olabileceği,
3) Teknik Şartname’nin 2.15’inci maddesinde yer alan "...Sözleşme süresince araçların yapacağı tahmini km mesafeleri... araç başına yıllık 50.000 km olarak öngörülmüştür... Bu km mesafelerin aşılması halinde yüklenici herhangi bir hak iddia edemeyecektir. Hizmet alımı konusu araçlarda herhangi bir km sınırlaması (tahdidi) bulunmamaktadır." düzenlemesinin Kamu İhale Kanunu’nun öngörülebilirlik ve görevin net tanımlanması ilkelerine aykırı olduğu, bir yandan yıllık 50.000 km sınır öngörülüp, diğer yandan bu sınırın aşılması halinde yüklenicinin ek ücret isteyemeyeceğinin ve kilometre sınırı bulunmadığının düzenlenmesinin çelişkili olduğu, bakım, onarım ve lastik maliyetlerinin kilometreye bağlı olduğu, sınırın belirsiz olmasının, yükleniciye aşırı ifa güçlüğü (TBK m.138) yüklediği ve ihalenin sağlıklı fiyatlandırılmasını engellediği,
4) Teknik Şartname’nin 2.7 (c) maddesinde “...Yüklenici ihalede teklif etmiş olduğu araçları, İdarenin isteği ve mücbir sebepler dışında... çalıştırmak zorundadır.” düzenlemesinin, 4.3’üncü maddesinde ise "...Senelik ve yasal izinleri haricinde herhangi bir nedenle şoförün işe gelmemesi sonucu, aracın ve şoförün günlük ücreti ödenmez ve hizmet alınamayan her gün için ayrı ayrı [ceza uygulanır]." düzenlemesinin yer aldığı, anılan maddeler arasında çelişki bulunduğu, Şartname’nin 2.7(c) maddesinde mücbir sebepler istisna tutulmuşken, 4.3’üncü maddesinde " senelik ve yasal izinler haricinde herhangi bir nedenle" denilerek mücbir sebeplerin de ceza kapsamına alındığı, hukukun genel ilkelerine ve Borçlar Kanunu’na göre kusursuz imkansızlık (mücbir sebep) durumlarında taraflara cezai şart (ceza kesintisi) uygulanamayacağı,
5) Teknik Şartname’nin 2.13’üncü maddesinde "Bu bilgilerin (Marka/Tip Kodu vb.) hatalı olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri geçersiz sayılacaktır." düzenlemesinin yer aldığı, Kamu İhale Genel Tebliği'nin tekliflerin değerlendirilmesine ilişkin maddelerine göre; teklif mektubu ekindeki tablolarda yapılan ve teklif fiyatını değiştirmeyen, kasko listesindeki yazım hatalarının veya kod uyuşmazlıklarının "bilgi eksikliği" kapsamında değerlendirilmesi ve idarece tamamlatılması gerektiği, dolayısıyla doğrudan "geçersiz sayılacaktır" şeklinde bir yaptırımın, rekabeti daraltıcı ve aşırı şekilci bir yaklaşım olduğu,
6) Teknik Şartname’nin 2.1 (c) maddesinde “Arazinin ve yolların trafiğe uygunluğuna aracın içindeki DSİ personeli karar verir, Şoför veya yüklenici bu konuda itirazda bulunamaz.” düzenlemesinin yer aldığı, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu’na göre, aracın sevk, idare ve trafik güvenliği sorumluluğunun hukuken ve cezai olarak tamamen sürücüye (şoföre) ait olduğu, can ve mal güvenliğini tehlikeye atacak bir arazi/yol koşulunda şoförün itiraz hakkının elinden alınmasının ve sorumluluğun DSİ personeline verilmesinin kanuna aykırı olduğu, olası bir kazada bu hükmün geçersiz sayılacağı ve rücu davalarında idareyi zor durumda bırakacağı,
7) Teknik Şartname’nin 2.11’inci maddesinde “Yüklenici; İdareden, araçların çalışması veya park alanında park halinde olması sırasında herhangi bir nedenle oluşacak maddi hasardan...tazminat talebinde bulunamaz, bu sorumluluk yükleniciye ait olacaktır.” düzenlemesinin yer aldığı, anılan Şartname’nin 2.5.4’üncü maddesine göre araçların mesai dışında DSİ parkında kalmasının zorunlu olduğu, Türk Borçlar Kanunu’nun "Saklama Sözleşmesi (Vedia)" ve genel hukuk ilkelerine göre; koruma ve gözetimi idareye (DSİ nizamiyesi ve güvenliğine) geçmiş bir alanda, idarenin kusuru veya üçüncü kişilerin kusuruyla (örneğin DSİ garajında yangın çıkması veya başka bir kurum aracının çarpması) oluşacak hasarlardan yüklenicinin sorumlu tutulmasının hakkaniyet ve borçlar hukuku ilkelerine aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur.” hükmü,
Aynı Kanun’un “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:
…
b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;
…
6) İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler,
…
İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir .” hükmü,
“İhale ilânlarında bulunması zorunlu hususlar” başlıklı 24’üncü maddesinde “ İhale dokümanında belirtilmeyen hususlara ilânlarda yer verilemez. İhale ilânlarında aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:
…
e) Uygulanacak ihale usulü, ihaleye katılabilme şartları ve istenilen belgelerin neler olduğu.
f) Yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler…” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.
(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur…” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,
…
(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü,
İhale İlanı’nın “Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler” başlıklı 4.3’üncü maddesinde “…
4.3.3. İstekli tarafından teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunulması ve/veya sağlanması gerektiği bu Şartnamenin 7nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:
EK-6: İsteklinin Teklif Ettiği Taşıtlara Ait Özellikler Tablosu” düzenlemesi,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: DSİ 02 Bölge Müdürlüğü (İzmir) Şoförlü Taşıma
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı:
DSİ 02 Bölge Müdürlüğünde (İzmir) Merkez (Bölge) için 47 adet ve Bölgeye bağlı şubelerden Manisa (22. Şb. Md.) için 12 adet ile Uşak (23. Şb. Md.) için 6 adet olmak üzere toplam 65 adet muhtelif cinste araç ve 71 kişi Şoförü bahsi geçen yerlerde (İzmir, Manisa ve Uşak) çalıştırılmak üzere alınacak Hizmet Alımı
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: DSİ 02 Bölge Müdürlüğü İzmir Merkez (Bölge ), Manisa (22. Şb. Md.) ve Uşak (23. Şb. Md) Sorumluluk Sahası dahilinde ve haricinde tüm hizmetlerde kullanılacaktır.” düzenlemesi,
“İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır:
a) İdari Şartname.
b) Teknik Şartname.
c) Sözleşme Tasarısı.
ç) Hizmet İşleri Genel Şartnamesi.
d) Bu bent boş bırakılmıştır.
e) İhale dokümanı kapsamında verilecek diğer belgeler,
Belge Adı
Doküman Adı
Açıklama
…
…
…
İsteklinin teklif ettigi tasitlara ait özellikler tablosu
EK-6 İsteklinin Teklif Ettiği Araçlara Ait Özellikler Tablosu.xlsx
Motorlu kara taşıtları kasko değer listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'si veya altında olması gereken taşıtları gösteren belge
” düzenlemesi,
“Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…
7.4. İsteklinin teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunması ve/veya sağlanması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:
Belge Adı
Açıklama
İş Ortaklıklarında
EK-6: İsteklinin Teklif Ettiği Taşıtlara Ait Özellikler Tablosu
İstekli, teknik şartname ekinde verilen EK-6: İsteklinin Teklif Ettiği Taşıtlara Ait Özellikler Tablosunu doldurarak ihaleye sunacaktır. Bu tablo yetkili kişi veya kişilerce ad soyad ve unvanı yazılarak imzalanmış ve kaşelenmiş olacaktır. Tabloyu ihaleye sunmayan istekliler, ihale dışı bırakılarak teklifleri değerlendirmeye alınmayacaktır.
Tüm ortakların sunması gerekmektedir.
” düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda yer alan ihale dokümanı düzenlemelerinden ihale konusu işin “DSİ 2. Bölge Müdürlüğü (İzmir) Şoförlü Taşıma” işi olduğu, söz konusu iş kapsamında “otomobil”, “kamyonet”, “arazi vitesli kamyonet” ve “minibüs" kiralanacağı, söz konusu araçlara ilişkin olarak istekliler tarafından “İsteklinin Teklif Ettiği Taşıtlara Ait Özellikler Tablosu”nun doldurarak ihaleye sunulması, bu tablonun yetkili kişi veya kişilerce ad, soyad ve unvanı yazılarak imzalanmış ve kaşelenmiş olması ve tüm ortaklarca sunulması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda anılan mevzuat hükümlerinden idare tarafından ihale konusu işin niteliğine göre mevzuatta belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağının, ihale dokümanında ve ihale ilânında belirtileceği, ayrıca yeterlik değerlendirmesi için istenen belgelerin ve yeterlik değerlendirilmesinde aranılacak kriterlerin ihale ilanı ve idari şartnamede belirtilmesinin zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesi gereğince iş ortaklığında, ortaklardan her birinin sicil, izin, ruhsat vb. belgeleri sunmaları gerektiği hükme bağlanmış olup, “İsteklinin Teklif Ettiği Taşıtlara Ait Özellikler Tablosu”nun bu kapsamda bir belge olmadığı ve fakat yukarıda aktarılan İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde “İsteklinin Teklif Ettiği Taşıtlara Ait Özellikler Tablosu”nun iş ortaklıklarında tüm ortaklar tarafından sunulmasının istendiği anlaşılmaktadır. Kamu ihale mevzuatında söz konusu belgenin tüm ortaklar tarafından sunulmasını zorunlu kılan bir hüküm bulunmamakla birlikte bu şekilde istenilmesini engelleyen mevzuat hükmü de bulunmadığı, anılan belgenin istekliler tarafından oluşturulan bir belge olduğu, üçüncü kişiler tarafından düzenlenen bir belge niteliğinde olmadığı, söz konusu düzenlemenin iş ortaklığı olan istekliler açısından teklif verilmesini engellemediği, ayrıca anılan belgenin tüm ortaklar tarafından sunulmasının istenilmesinin idarenin takdir yetkisi kapsamında olduğu, bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Tatil ücretine girmeyen kısımlar” başlıklı 50’nci maddesinde “Fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretler, primler, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretler ve sosyal yardımlar, ulusal bayram, hafta tatili ve genel tatil günleri için verilen ücretlerin tespitinde hesaba katılmaz.” hükmü,
“Yıllık izin ücreti” başlıklı 57’nci maddesinde “İşveren, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorundadır.
Bu ücretin hesabında 50 nci madde hükmü uygulanır.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “…78.13. Yemek ve yol bedelinin nakdi olarak ödeneceği öngörülen ihalelerinin idari şartnamelerinde, yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarları ve ayda kaç gün ödeneceği yazılacak, bu brüt tutarların nakdi olarak ödeneceği ve ücret bordrosunda gösterileceği açıkça belirtilecektir. Her ay 30 gün olarak kabul edilecek ve bazı ayların 30 günden daha fazla ya da eksik günleri dikkate alınmayacaktır. İdari şartnamede 26 veya 22 olarak belirlenen aylık gün sayısı üzerinden hesaplama yapılacak ve 31 veya 28 gün olan aylardaki fiili gün sayısı dikkate alınmayacaktır. Yemek ve yol için aylık gün sayısı belirlenmemiş ise 26 gün olarak hesaplama yapılacaktır.
Bununla birlikte, hafta tatili ve genel tatil günleri dahil 30 günden daha kısa süreli çalışma yapılması öngörülen aylar ile takvim yılına göre 28 veya 29 günden daha kısa süreli çalışma yapılması öngörülen Şubat ayı (artık gün/kıst ay) kapsamında çalışılacak toplam gün sayısı ile bu süre içerisinde yemek ve yol bedeli verilecek gün sayısının, idari şartnamenin ilgili maddesinde belirtilmesi gerekmektedir.” açıklaması,
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
…
25.3.1
…
B) Şoför Maliyetleri:
B-1) Bu maddede belirtilen kriterler kapsamında 71 kişi şoför (vardiyalı/vardiyasız olarak) çalıştırılacaktır.
Şoförlere brüt asgari ücret verilecektir. Ayrıca, brüt asgari ücret üzerinden bir ayda 22 gün üzerinden günlük brüt 307,00 TL tutarında yemek bedeli, bir ayda 22 gün üzerinden günlük brüt 147,00 TL tutarında yol bedeli nakdi olarak hesap edilerek ödenecektir.
Yüklenici ödenecek bu hizmet bedellerini bordro düzenlemek suretiyle şoförlere ödemekle yükümlüdür.
…” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Genel şartlar” başlıklı 2’nci maddesinde “…
2.7 a) Çalıştırılan şoförler için her ay EK-4 Aylık Şoför Puantaj Kartı doldurulacaktır. EK-4 Aylık Şoför Puantaj Kartı düzenlenip imzalanmadan hakediş ödemeleri yapılmayacaktır. Şoförler, haftalık çalışma saatlerinin tamamını İdarede geçireceklerdir.
b) Şoförler, 4857 sayılı İş Kanunu gereği her türlü yasal izin hakkına sahiptirler. Yıllık izin hakkı elde eden şoförler, DSİ’nin iş yoğunluğu durumuna göre DSİ tarafından belirlenen tarihlerde izne ayrılırlar. Yüklenici, bu şoförleri izne çıkarmak, ücretini ve SGK primlerini tam olarak yatırmakla yükümlüdür. İzinli sayılan şoför yerine yükleniciden şoför talep edilmeyecek olup, personelin ücreti yemek ve yol bedeli hariç yükleniciye Ödenecektir.
…” düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda aktarılan 4857 sayılı İş Kanunu’nun “Yıllık izin ücreti” başlıklı 57’nci maddesi uyarınca işverenin, yıllık ücretli iznini kullanan her işçiye, yıllık izin dönemine ilişkin ücretini ilgili işçinin izine başlamasından önce peşin olarak ödemek veya avans olarak vermek zorunda olduğu, bu ücretin hesabında anılan Kanun’un 50’nci madde hükümlerinin uygulanması gerektiği anlaşılmakta olup, söz konusu “Tatil ücretine girmeyen kısımlar” başlıklı 50’nci maddesinden; fazla çalışma karşılığı olarak alınan ücretlerin, primlerin, işyerinin temelli işçisi olarak normal çalışma saatleri dışında hazırlama, tamamlama, temizleme işlerinde çalışan işçilerin bu işler için aldıkları ücretlerin, sosyal yardımların yıllık izin ücretinin tespitinde hesaba katılmayacağı anlaşılmaktadır.
Ayrıca, yukarıda belirtilen Kamu İhale Genel Tebliği açıklamalarına göre; idarelerin, yol ve yemek bedelinin nakdi olarak ödenmesini öngörürlerse yemek ve yol bedelinin günlük brüt tutarlarını, ayda kaç gün verileceği ve bu brüt tutarların nakdi olarak ödeneceği ile ücret bordrosunda gösterileceğini idari şartnamelerinde düzenlemeleri gerekmektedir.
Bu kapsamda, İdari Şartname’nin 25’inci maddesine göre ihale konusu işte çalışacak şoförler için 22 gün üzerinden günlük brüt 307,00 TL yemek bedeli, yine 22 gün üzerinden günlük brüt 147,00 TL yol bedelinin teklif fiyata dâhil olduğu anlaşılmakta olup, Teknik Şartname’nin itirazen şikayete konu 2.7 (a) maddesinde yıllık izin kullanan işçilerin yıllık izin ücretlerinin işçilerin yemek ve yol bedeli hariç yükleniciye ödeneceğinin düzenlendiği ifade edilmiştir.
Netice itibarıyla, 4857 sayılı İş Kanunu’nda ve kamu ihale mevzuatında işçilerin yıllık izin kullanmaları durumunda yemek ve yol ücretinin yıllık izin ücretine dahil edilmesi gerektiğine yönelik hüküm ve açıklamalara yer verilmediği anlaşılmış olup, itirazen şikayete konu edilen düzenlemede, yıllık izin kullanan işçilerin yıllık izin ücretlerinin işçilerin yemek ve yol bedeli hariç yükleniciye ödeneceğinin düzenlendiği, anılan düzenleme ile yol ve yemek bedelinin fiili çalışma karşılığında ödenmesinin amaçlandığı, yüklenici için maliyet teşkil etmeyecek tutarlara ilişkin ödeme yapılmasının beklenemeyeceği anlaşıldığından, anılan düzenlemede mevzuata aykırılık bulunmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin 2’nci iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1
Bu ihalede, taşıt maliyetleri (A) ve şoför maliyetleri (B) için ayrı ayrı teklif alınacaktır. İstekliler tekliflerini aşağıda yer alan hususlara uygun olarak verecektir.
Bu ihale için amortisman, taşıt takip sistemi, bakım, lastik (yazlık ve kışlık), dizel eksoz sıvısı, personel maliyetleri, zorunlu mali mesuliyet sigortası, ferdi kaza sigortası, motorlu taşıtlar vergisi, taşıt kartı, GPRS vb. cihazların masrafları, taşıt muayene, egzoz emisyon ölçümü, sözleşme damga vergisi, ödemeler üzerinden ödenecek damga vergisi, karar pulu bedeli ve kamu ihale kurumu payı önemli teklif bileşenleri olarak belirlenmiştir.
…
Taşıt Maliyetleri:
A-1) 5 adet en az 2018 veya üstü model 4+1 Kişilik Otomobil Sedan, 8 adet en az 2018 veya üstü model 4+1 Kişilik Kamyonet, 2 adet en az 2018 veya üstü model 4+1 Kişilik Kamyonet (Vardiyalı), 4 adet en az 2018 veya üstü model 5+1 Kişilik Kamyonet ve 1 adet en az 2018 veya üstü model 5+1 Kişilik Kamyonet (Vardiyalı) cinsi taşıt için teklif edilecek teklif fiyatlarına dahil giderler;
Taşıtların akaryakıt hariç, dizel eksoz sıvısı, tüm sigorta ve vergileri, her türlü bakım, tamir, lastik, amortisman, muayene ücretleri, GPRS vb. cihazların masrafları ile diğer genel giderleri teklif fiyatına dahil edilecektir.
…” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Genel şartlar” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1 Şartname kapsamı araç hizmetleri aşağıda belirtilmiştir;
a) İdare sorumluluğundaki işlerin zamanında, etkin ve eksiksiz olarak tamamlanabilmesi için Bölge Müdürlüğü sınırları içinde veya dışında görevlendirilecek personelin görev mahalline veya şantiyelere götürülüp, getirilmesi vb. hizmetlerin yerine getirilmesi üzere görevlendirilecektir. Gerek duyulması halinde araçlar şoförlü ya da şoförsüz olarak koordinasyon sağlanması istenen diğer resmî kurumların (Valilik. Afad vb.) hizmetinde görevlendirilebilecektir.
b) Gerektiğinde İdarenin mesai bitiminden sonra veya tatil günlerinde bölge sınırları içinde veya dışında İdareye bağlı Şube Müdürlükleri ve Başmühendisliklerin taşıma ve ulaşım hizmetlerini yapmak;
c) Bu iş kapsamında çalıştırılacak tüm araçlar fiilen arazi üzerinde görev yapacaklardır.
Arazinin ve yolların trafiğe uygunluğuna aracın içindeki DSİ personeli karar verir.
Şoför veya yüklenici bu konuda itirazda bulunamaz.
…
2.5 Yapılacak Hizmetler:
2.5.1 DSİ 2. Bölge Müdürlüğüne bağlı Merkez ve Taşra Şube Müdürlüklerine hizmet verecek araç ve şoförlerin tamamı,
a) DSİ 2. Bölge Müdürlüğü (İzmir) ve Bölge Müdürlüğüne bağlı tesislerde bulunan Şube Müdürlüklerinde
b) DSİ 22. Şube Müdürlüğünde (Manisa)
c) DSİ 23. Şube Müdürlüğünde (Uşak)
Bu şartnamenin 2.1 maddesinde belirtilen hizmetleri yerine getirecektir.
…
2.12 Araçlar işe başlama tarihinde depoları dolu şekilde İdareye teslim edilecek ve iş bitim tarihinde de dolu depoyla yükleniciye teslim edilecektir.
Araçların Yakıtı Kurum Tarafından Karşılanacaktır.
…
2.15 Şoförlü araç kiralama hizmetinin yapılması sırasında her bir araç için yapılan km miktarı oranında bakım ve lastik (yazlık ve kışlık lastik dâhil) değişimi öngörülmüştür. Sözleşme süresince araçların yapacağı tahmini km mesafeleri; 15+1 kişilik minibüs için yıllık 30.000 km, diğer araçlar için araç başına yıllık 50.000 km olarak öngörülmüştür. Mesafelerle ilgili havuz sistemi uygulanacaktır. Bu km mesafelerin aşılması halinde yüklenici herhangi bir hak iddia edemeyecektir. Hizmet alımı konusu araçlarda herhangi bir km sınırlaması (tahdidi) bulunmamaktadır.
…” düzenlemesi,
“Yüklenicinin sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “6.1 a) Araçların her türlü bakım, tamir, revizyon, yağ, lastik vb. giderlerini kapsayan tüm masrafları yükleniciye aittir.
…” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale dokümanının incelenmesinden, ihale konusu işin DSİ 2. Bölge Müdürlüğü sorumluluğundaki işlerin zamanında, etkin ve eksiksiz olarak tamamlanabilmesi için DSİ 2. Bölge Müdürlüğü sınırları içinde veya dışında görevlendirilecek personelin görev mahalline veya şantiyelere götürülüp getirilmesi v.b. hizmetlerin yerine getirilmesi ile gerektiğinde mesai bitiminden sonra veya tatil günlerinde bölge sınırları içinde veya dışında idareye bağlı şube müdürlükleri ve başmühendisliklerin taşıma ve ulaşım hizmetlerinin yapılması olduğu, çalışmaların arazi koşullarında gerçekleştirileceği anlaşılmakta olup, ayrıca araçların hangi birimlerde görevli olduklarına da ihale dokümanı düzenlemelerinde yer verildiği görülmüştür.
Ayrıca, ihale dokümanı düzenlemelerinden, teklif edilen araçların bakım ve lastik (yazlık ve kışlık) maliyetinin teklif fiyata dahil olduğu, araçların yakıtının idare tarafından karşılanacağı, her bir araç için yapılan km miktarı oranında bakım ve lastik (yazlık ve kışlık lastik dâhil) değişimi öngörüldüğü, sözleşme süresince araçların yapacağı tahmini km mesafelerinin 15+1 kişilik minibüs için yıllık 30.000 km, diğer araçlar için araç başına yıllık 50.000 km olarak öngörüldüğü, söz konusu mesafelere ilişkin olarak havuz sistemi uygulanacağı, bu km mesafelerin aşılması halinde yüklenicinin herhangi bir hak iddia edemeyeceği, ihale konusu iş kapsamında kullanılacak araçlara yönelik herhangi bir km sınırlamasının da bulunmadığı anlaşılmaktadır.
İdarece, başvuru sahibi tarafından 17.06.2026 tarihinde yapılan şikayet başvurusuna verilen cevapta “ İhale dokümanında öngörülen 50.000 km geçmiş yıllarda tecrübe edilmiş uygulamaya dayanmaktadır. Bahsedilen havuz sistemi, periyodik bakım ve lastik ihtiyacını kapsamakta olup her aracın aynı kilometreyi yapmayacağı göz önüne alınarak az kilometre yapan araçlar için idarece herhangi bir kesinti yapılmayacağı, fazla kilometre yapan araçlar için de herhangi bir fazla ödeme yapılmayacağı anlamına gelmekte olup tüm istekliler için geçerlidir.” ifadelerine yer verilmiştir .
Bu kapsamda, ihale dokümanında, işin süresi içerisinde belirlenen km mesafelerinden daha az km yapan araçlar için idare tarafından herhangi bir kesinti yapılacağına yönelik düzenlemeye yer verilmediği tespit edilmiştir.
Netice itibarıyla, itirazen şikayet başvurusuna konu ihaleye ait doküman düzenlemeleri kapsamında, araçların hangi birimlerde görevli olduklarının düzenlendiği, idarece birim fiyat teklif cetvelinin araçların aylık çalışma süreleri üzerinden oluşturulduğu, idarenin Teknik Şartname’nin 2.15’inci maddesinde ilgili araçların yapacağı tahmini km mesafelerinin 15+1 kişilik minibüs için yıllık 30.000 km, diğer araçlar için araç başına yıllık 50.000 km olacak şekilde belirlendiği, söz konusu mesafe düzenlemesinin öngörü olarak ifade edildiği ve net bir tanımlama olmadığı, işin süresi içerisinde belirlenen km mesafelerinden daha az km yapan araçlar için idare tarafından herhangi bir kesinti yapılmayacağı, söz konusu mesafelere yönelik olarak havuz sisteminin uygulanacağı hususları bir arada değerlendirildiğinde, söz konusu araçların çalışma koşullarında kilometre önem arz etmekle birlikte, ihale konusu alanda faaliyet gösteren basiretli tacir niteliğini haiz istekliler tarafından ihale dokümanında araçlara ilişkin öngörülen süre ve koşullar doğrultusunda maliyet oluşturulmasının mümkün olduğu, nitekim araç kiralama firmalarınca belirlenen süre içerisinde sınırsız kilometre üzerinden kiralamaların yapılabildiği ve fiyatlandırılabildiği hususları birlikte değerlendirildiğinde, mevcut doküman düzenlemeleri çerçevesinde teklif verilmesine engel teşkil eden bir durum bulunmadığı, bu kapsamda başvuru sahibinin 3’üncü iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Teknik Şartname’nin “Genel şartlar” başlıklı 2’nci maddesinde “…
2.7…
c) Çalışan şoförlerin, her ne sebeple olursa olsun 2 günden fazla raporlu olması durumunda, yüklenici verilen hizmetin aksamaması adına, gerekli tedbirleri alacaktır. Aksi halde aykırılık halleri gereği uygulanacaktır. İdare gerekli gördüğü hallerde hizmetin aksamaması için DSİ’nin taşıt kullanmaya yetkili personelleri tarafından sözleşme kapsamındaki taşıtları kullandıracaktır. Yüklenici ihalede teklif etmiş olduğu araçları, İdarenin isteği ve mücbir sebepler dışında (belgelendirmek şartıyla; trafik kazası, zorunlu tamir süreleri İdare tarafından kabul edilebilecek diğer durumlar harici) sözleşme süresinin bitimine kadar çalıştırmak zorundadır. Yüklenici araç değişiklikleri için İdareye dilekçe vermek zorundadır. Araçlar İdarenin izni olmaksızın değiştirilemez. Yüklenicinin yeni getireceği araç Teknik Şartnameye uygun olacaktır.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Aykırılık halleri” başlıklı 4’üncü maddesinde “…
4.3 Senelik ve yasal izinleri haricinde herhangi bir nedenle şoförün işe gelmemesi sonucu, aracın ve şoförün günlük ücreti ödenmez ve hizmet alınamayan her gün için ayrı ayrı,
…
Yukarıda belirtilen 4. maddede yer alan aykırılık hallerinin oluşması durumunda Sözleşmenin “Cezalar ve Sözleşmenin Feshi” başlıklı 16. maddesinde belirtilen cezalar uygulanacaktır.” düzenlemesi,
Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “…16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 2000 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.
Özel Aykırılık Halleri
Aykırılık Hali
İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı
Aykırılık Sayısı
…
…
…
…
3
Teknik Şartnamenin 4.3. maddesinde belirtilen hususların ortaya çıkması durumunda
On Binde 0,35
100
…
…
…
…
…” düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda aktarılan Teknik Şartname’nin 2.7’nci maddesinden, yüklenicinin ihalede teklif etmiş olduğu araçları, idarenin isteği ve mücbir sebepler dışında (belgelendirmek şartıyla; trafik kazası, zorunlu tamir süreleri İdare tarafından kabul edilebilecek diğer durumlar harici) sözleşme süresinin bitimine kadar çalıştırmak zorunda olduğu anlaşılmaktadır.
Aynı Şartname’nin 4.3’üncü maddesinden ise, senelik ve yasal izinleri haricinde herhangi bir nedenle şoförün işe gelmemesi durumunda, aracın ve şoförün günlük ücretinin ödenmeyeceği anlaşılmakta olup, söz konusu hususun Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde özel aykırılık hali olarak düzenlendiği tespit edilmiştir.
Netice itibarıyla Teknik Şartname’nin 2.7’nci maddesinin mücbir sebeplere ilişkin olduğu, 4.3’üncü maddesinin ise şoförün işe gelemediği durumlardan ziyade senelik ve yasal izinler haricinde bilinçli olarak işe gelmediği durumlara yönelik olduğu, diğer bir deyişle söz konusu düzenlemeden mücbir sebep hallerinin de düzenlemeye dahil olduğu anlamının çıkarılamayacağı, aktarılan nedenlerle anılan iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “…Tekliflerin değerlendirilmesinde, öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 36 ncı maddeye göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilir. Ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayan istekliler değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir…” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 56’ncı maddesinde “…(5) Başvuru ve teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, sunulan belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede bu eksik bilgilerin tamamlanması yazılı olarak istenir. Bu çerçevede, tamamlatılması istenen bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak, idare tarafından iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilir. Belirlenen sürede bilgileri tamamlamayanların başvuru veya teklifleri değerlendirme dışı bırakılır ve geçici teminatları gelir kaydedilir.
…” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Tekliflerin alınması ve değerlendirilmesi” başlıklı 16’ncı maddesinde “…16.6. İdarelerce belgelerdeki eksik bilgilerin tamamlatılması
16.6.1 İhale dokümanında başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan eklerinden herhangi birinin, aday veya isteklilerce sunulmaması halinde, bu eksik belgeler ve ekleri idarelerce tamamlatılmayacaktır. Ancak,
a) Geçici teminat ve teklif mektuplarının Kanunen taşıması zorunlu hususlar hariç olmak üzere, sunulan belgelerde ihale sonucu açısından teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmayan bilgi eksikliklerinin bulunması halinde, bu tür bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,
b) Aday ve isteklilerce sunulan ve başka kurum, kuruluş ve kişilerce düzenlenen belgelerde, belgenin taşıması zorunlu asli unsurlar dışında, belgenin içeriğine ilişkin tereddüt yaratacak nitelikte olan ve belgeyi düzenleyen kurum, kuruluş veya kişilerden kaynaklanan bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler,
İdarelerce tamamlatılacaktır. Bu çerçevede, bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgeler, idarece ilgili kurum veya kuruluştan re’sen istenebilir. Söz konusu belgelerin aday veya istekliler tarafından tamamlatılmasının istenilmesi halinde ise bilgi eksikliklerinin giderilmesine ilişkin belgelerin niteliği dikkate alınarak idarelerce aday veya isteklilere iki iş gününden az olmamak üzere makul bir tamamlama süresi verilecektir.
…” açıklaması,
“İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır:
a) İdari Şartname.
b) Teknik Şartname.
c) Sözleşme Tasarısı.
ç) Hizmet İşleri Genel Şartnamesi.
d) Bu bent boş bırakılmıştır.
e) İhale dokümanı kapsamında verilecek diğer belgeler,
Belge Adı
Doküman Adı
Açıklama
…
…
…
İsteklinin teklif ettigi tasitlara ait özellikler tablosu
EK-6 İsteklinin Teklif Ettiği Araçlara Ait Özellikler Tablosu.xlsx
Motorlu kara taşıtları kasko değer listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'si veya altında olması gereken taşıtları gösteren belge
” düzenlemesi,
“Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…
7.4. İsteklinin teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunması ve/veya sağlanması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:
Belge Adı
Açıklama
İş Ortaklıklarında
EK-6: İsteklinin Teklif Ettiği Taşıtlara Ait Özellikler Tablosu
İstekli, teknik şartname ekinde verilen EK-6: İsteklinin Teklif Ettiği Taşıtlara Ait Özellikler Tablosunu doldurarak ihaleye sunacaktır. Bu tablo yetkili kişi veya kişilerce ad soyad ve unvanı yazılarak imzalanmış ve kaşelenmiş olacaktır. Tabloyu ihaleye sunmayan istekliler, ihale dışı bırakılarak teklifleri değerlendirmeye alınmayacaktır.
Tüm ortakların sunması gerekmektedir.
” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Genel şartlar” başlıklı 2’nci maddesinde “…
2.13 İstekliler teklif edeceği Otomobil Sedan "4+1 Kişilik", Kamyonet "4+1 Kişilik" ve Kamyonet "5+1 Kişilik" tipi araçlara ait bilgileri, EK-6 İsteklinin Teklif Ettiği Araçlara Ait Özellikler Tablosuna 02.10.2014 tarih ve 29137 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan "Hizmet Alımı Suretiyle Araç Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullerde Değişiklik Yapılması Hakkında” 2014/6814 Karar Sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 2. maddesi gereğince, teklif edilen aracın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayınlanan ve harcama talimatının verildiği yılın Nisan ayı Motorlu Kara Araçları Kasko Değer Listesinde yazılan Marka Kodu, Tip Kodu, Marka Adı, Tip Adı, Model Yılı ve Kasko Değeri bilgileri ile birebir aynı olacak şekilde işleyecektir. Bu bilgilerin hatalı olduğu tespit edilen isteklilerin teklifleri geçersiz sayılacaktır. Tekliflerin değerlendirilmesi; Hizmet Alımı Suretiyle Araç Edinilmesine İlişkin Esas ve Usullere göre yapılacaktır.
…” düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 37’nci maddesinde, tekliflerin değerlendirilmesinde öncelikle belgeleri eksik olduğu veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmadığı 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 36’ncı maddesine göre ilk oturumda tespit edilen isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verileceği, ancak, teklifin esasını değiştirecek nitelikte olmaması kaydıyla, belgelerde bilgi eksikliği bulunması halinde idarece belirlenen sürede isteklilerden bu eksik bilgilerin tamamlanmasının yazılı olarak isteneceği anlaşılmaktadır.
İdari Şartname’nin 7.4’üncü maddesinde “İsteklinin Teklif Ettiği Taşıtlara Ait Özellikler Tablosu”nun iş ortaklıklarında tüm ortaklar tarafından sunulmasının istendiği, aynı Şartname’nin 5.1’inci maddesinde, söz konusu belgenin açıklamasına “ Motorlu kara taşıtları kasko değer listesinde yer alan kasko sigortası değerinin %2'si veya altında olması gereken taşıtları gösteren belge” şeklinde yer verildiği görülmüştür.
Teknik Şartname’nin itirazen şikayete konu 2.13’üncü maddesinde, isteklilerin teklif edeceği araçlara ait bilgileri, ihale dokümanının ekinde yer alan “İsteklinin Teklif Ettiği Araçlara Ait Özellikler Tablosu”na, teklif edilen aracın Türkiye Sigorta, Reasürans ve Emeklilik Şirketleri Birliği tarafından yayınlanan ve harcama talimatının verildiği yılın Nisan ayı Motorlu Kara Araçları Kasko Değer Listesinde yazılan “Marka Kodu, Tip Kodu, Marka Adı, Tip Adı, Model Yılı ve Kasko Değeri” bilgileri ile birebir aynı olacak şekilde işlemesi gerektiği, bu bilgileri hatalı olduğu tespit edilen isteklilerin tekliflerinin geçersiz sayılacağı düzenlemelerine yer verilmiştir.
Netice itibarıyla, söz konusu düzenlemenin teklif edilen araçlara yönelik bilgilerin hatalı yazılmasına ilişkin olduğu, söz konusu hususun, yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları uyarınca bilgi eksikliği kapsamında değerlendirilemeyeceği, dolayısıyla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:
Teknik Şartname’nin “Genel şartlar” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1 Şartname kapsamı araç hizmetleri aşağıda belirtilmiştir;
a) İdare sorumluluğundaki işlerin zamanında, etkin ve eksiksiz olarak tamamlanabilmesi için Bölge Müdürlüğü sınırları içinde veya dışında görevlendirilecek personelin görev mahalline veya şantiyelere götürülüp, getirilmesi vb. hizmetlerin yerine getirilmesi üzere görevlendirilecektir. Gerek duyulması halinde araçlar şoförlü ya da şoförsüz olarak koordinasyon sağlanması istenen diğer resmî kurumların (Valilik. Afad vb.) hizmetinde görevlendirilebilecektir.
b) Gerektiğinde İdarenin mesai bitiminden sonra veya tatil günlerinde bölge sınırları içinde veya dışında İdareye bağlı Şube Müdürlükleri ve Başmühendisliklerin taşıma ve ulaşım hizmetlerini yapmak;
c) Bu iş kapsamında çalıştırılacak tüm araçlar fiilen arazi üzerinde görev yapacaklardır.
Arazinin ve yolların trafiğe uygunluğuna aracın içindeki DSİ personeli karar verir.
Şoför veya yüklenici bu konuda itirazda bulunamaz.
2.2 İdare gerektiğinde sözleşmede belirtilen şartlar içerisinde kalmak üzere yükleniciye bir gün önceden haber vererek aracın işyerini Bölge Müdürlüğü sınırları içinde veya dışında olmak üzere, işe başlama ve iş bitim saatlerini yeniden düzenleyebilir. İdare iş durumuna göre haftalık normal çalışma sürelerinden 4857 sayılı İş Kanunu'na göre düzenleme yapabilir.
…
2.10 Hizmet araçlarına göreve çıkmadan önce İdare tarafından EK-2 Araç Görev Emri ve Vasıta Çıkış Fişi tanzim edilir. Araç Görev Emri ve Vasıta Çıkış Fişi olmadan göreve çıkılamaz. Vasıta çıkış fişi üç nüsha halinde düzenlenecektir. Bir nüshası Saha Park Amirliğine, bir nüshası tesis çıkışındaki güvenlik görevlisine verilecek, bir nüshası da Araç Görev Emri ile birlikte araçta kalacaktır. Araç Görev Emrinde aracın göreve çıkış ve dönüş kilometreleri İdarece görevlendirilen personel tarafından yazılacaktır. Araçların aynı gün içinde birkaç kez göreve çıkması gerektiğinde her görev için ayrı ayrı Araç Görev Emri ve Vasıta Çıkış Fişi düzenlenecektir. Çalışma günü bitiminde araç şoförleri, o gün araçta kalan Araç Görev Emirleri ve Vasıta Çıkış Fişini İdare yetkilisine teslim edecektir.
…” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale dokümanının incelenmesinden, ihale konusu işin DSİ 2. Bölge Müdürlüğü sorumluluğundaki işlerin zamanında, etkin ve eksiksiz olarak tamamlanabilmesi için DSİ 2. Bölge Müdürlüğü sınırları içinde veya dışında görevlendirilecek personelin görev mahalline veya şantiyelere götürülüp getirilmesi v.b. hizmetlerin yerine getirilmesi ile gerektiğinde mesai bitiminden sonra veya tatil günlerinde bölge sınırları içinde veya dışında idareye bağlı şube müdürlükleri ve başmühendisliklerin taşıma ve ulaşım hizmetlerinin yapılması olduğu, çalışmaların arazi koşullarında gerçekleştirileceği anlaşılmaktadır. İhale dokümanında idarenin gerektiğinde sözleşmede belirtilen şartlar içerisinde kalmak üzere yükleniciye bir gün önceden haber vererek işe başlama ve iş bitim saati ile aracın işyerini 2. Bölge Müdürlüğü sınırları içinde veya dışında olmak üzere yeniden düzenleyebileceği hususuna yer verildiği görülmüştür.
Teknik Şartname’nin “Genel Şartlar” başlıklı 2’nci maddesinde yer alan başvuruya konu “…Bu iş kapsamında çalıştırılacak tüm araçlar fiilen arazi üzerinde görev yapacaklardır. Arazinin ve yolların trafiğe uygunluğuna aracın içindeki DSİ personeli karar verir. Şoför veya yüklenici bu konuda itirazda bulunamaz...” düzenlemesi kapsamında idareye arazinin ve yolların trafiğe uygunluğunun tespiti konusunda takdir yetkisi verilmiş ise de bu yetkinin mutlak ve sınırsız olmadığı, idare personelince arazinin ve yolların trafiğe uygunluğuna ilişkin alınacak kararlarda ihale konusu işin gerekleri ile ihale dokümanında yer alan düzenlemeler ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlerin dışına çıkılamayacağının açık olduğu, sözleşme aşamasında söz konusu hususlara ilişkin uyuşmazlık olması durumunda ilgili mevzuat hükümleri ve idarenin sorumluluğu ilkelerinin ihale dokümanı düzenlemeleri ile bertaraf edilemeyeceği, ilgili düzenlemelerin sözleşme aşamasına ilişkin olduğu, bu hususun isteklilerin tekliflerini sağlıklı bir şekilde oluşturmalarına engel teşkil etmediği anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “İlkeler” başlıklı 4’üncü maddesinde “Bu Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin tarafları, sözleşme hükümlerinin uygulanmasında eşit hak ve yükümlülüklere sahiptir. İhale dokümanı ve sözleşme hükümlerinde bu prensibe aykırı maddelere yer verilemez. Kanunun yorum ve uygulanmasında bu prensip göz önünde bulundurulur.” hükmü,
Aynı Kanun’un “Hizmet sunucularının sorumluluğu” başlıklı 34’üncü maddesinde “Hizmet sunucuları taahhütleri çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan malzeme seçilmesi, verilmesi veya kullanılması, tasarım hatası, uygulama yanlışlığı, denetim eksikliği, taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun olarak yerine getirilmemesi ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zarar ve ziyandan doğrudan sorumludur. Bu zarar ve ziyan genel hükümlere göre hizmet sunucusuna ikmal ve tazmin ettirilir. Ayrıca haklarında 27 nci madde hükümleri uygulanır.” hükmü,
Aynı Kanun’un “Hüküm bulunmayan haller” başlıklı 36’ncı maddesinde “Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.” hükmü,
Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Yüklenicinin genel sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “ Yüklenici, işleri gereken özen ve ihtimamı göstererek planlayacak, projelendirecek (sözleşmede öngörüldüğü şekilde), yürütecek, tamamlayacak ve işlerde olabilecek kusurları sözleşme hükümlerine uygun olarak giderecektir. Yüklenici, bu sorumluluklarının yerine getirilmesi için, ister kalıcı, ister geçici nitelikte olsun, gereken bütün denetim, muayene ve testleri yaptıracak ve işçilik, malzeme, tesis, ekipman vb. temin edecektir.
Yüklenici, işin görülmesi sırasında ilgili mevzuatın izin vermediği insan ve çevre sağlığına zarar verici nitelikte malzeme kullanamaz veya yöntem uygulayamaz. İlgili mevzuatın izin verdiği malzeme ve yöntemler ise, öngörülmüş tedbirler alınarak ve usulüne uygun şekilde kullanılabilir. Bu yükümlülüklerin ihlal edilmesi halinde yüklenici, idarenin ve üçüncü şahısların tüm zararlarını karşılamak zorundadır.
Yüklenici, bu Genel Şartnamede öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl ederek idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumludur.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Mevzuata uygunluk” başlıklı 12’nci maddesinde “İlgili bütün bildirimlerin ve bütün ödemelerin yapılması da dahil olmak üzere yüklenici… (b) Malları veya hakları, işler dolayısıyla herhangi bir şekilde etkilenen veya etkilenebilecek olan kamu kurum ve kuruluşlarının düzenlemelerine uyacak ve bu hükümlerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek bütün sorumluluk ve cezalardan dolayı idarenin zararını karşılayacaktır.” düzenlemesi,
“Kamu düzenine ve mallarına zarar vermeme” başlıklı 15’inci maddesinde “Yüklenici işlerin yürütülmesi, tamamlanması ve işlerde olabilecek aksaklıkların giderilmesi için gereken bütün işlemlerde, sözleşme koşullarına uygun davranma yükümlülüğü içerisinde;
(a) Kamu düzenine ve kamusal yaşamın gereklerine uygun davranacak,
(b) Kamunun mülkiyeti veya hüküm ve tasarrufu altındaki taşınır ve taşınmaz mallar ile özel kişilerin mülkiyetindeki taşınır veya taşınmaz mallara, kamusal kullanıma tahsis edilmiş veya bırakılmış yol, meydan, park gibi orta mallarına ve kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar vermeyecek, bunların kullanımına ve bunlara ulaşılmasına engel olmayacaktır.
Belirtilen hükümlerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği tüm zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorumluluklar ile bunların mali sonuçlarından doğacak giderler yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.
Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır.
Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir…” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Yüklenicinin kusuru dışındaki hasar ve zararlar” başlıklı 20’nci maddesinde “Olağanüstü haller ve doğal afetlerin işyerlerinde ve yapılan işlerde meydana getireceği hasar ve zararlar ile sigortalanabilir riskler sigorta kapsamında olsun veya olmasın yüklenici bu hasar ve zararlar için idareden hiç bir bedel isteyemez. Ancak bu hasar ve zararlar nedeniyle meydana gelecek gecikmeler için yükleniciye gerekli süre uzatımı verilir.
Savaş, yurt içinde seferberlik, ayaklanma, iç savaş ve bunlara benzer olaylar veya yüklenici ve varsa alt yüklenici tarafından kullanılmadıkça bir nükleer yakıttan kaynaklanan radyasyonlar ve bunların gerektirdiği önlemler sonucunda meydana gelecek riskler gibi sigortalanması mümkün olmayan türden riskler ile idarenin işlerin tamamlanmış kısımlarını teslim alarak kullanmasından dolayı doğacak riskler idareye aittir.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Genel şartlar” başlıklı 2’nci maddesinde “…
2.5 Yapılacak Hizmetler:
…
2.5.4 Araçlar mesai saatleri içerisinde ve dışında DSİ parkında kalacaktır. Zorunlu hallerde İdarenin izni alınarak park yerinden ayrılabilirler.
…
2.11 Şoför veya Yüklenici, araçları her ne suretle olursa olsun İdare tarafından verilecek görev dışında veya işe geliş gidiş amacıyla kullanamazlar. Görevini bitiren şoför kullandığı aracı İdarenin park sahasına park edecek ve aracın anahtarını İdarenin belirlediği görevliye teslim edecektir. Aracın İdare tarafından verilen görevi bittiğinde; şoför araç görev emrini imzalatmak suretiyle kapattıracak, İdare personeli tarafından imzalanan görev emrini İdareye teslim edecek, aracı İdarenin park sahasına park edecek ve aracın anahtarını İdarenin görevlisine teslim edecektir. Yüklenici; İdareden, araçların çalışması veya park alanında park halinde olması sırasında herhangi bir nedenle oluşacak maddi hasardan veya 3. şahıslara karşı maddi sorumluluk gerektiren durumlardan dolayı ilave ücret ya da tazminat talebinde bulunamaz, bu sorumluluk yükleniciye ait olacaktır. Şoförler verilen göreve gitmekten imtina edemezler.
…” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Yüklenicinin sorumlulukları” başlıklı 6’ncı maddesinde “…
6.3 Yüklenici, 2918 sayılı Karayolları Trafik Kanunu, Karayolları Trafik Yönetmenliği, 4925 sayılı Karayolları Taşıma Kanunu, Karayolu Taşıma Yönetmeliği ile ikincil Mevzuatta belirtilen hükümleri yerine getirecektir.
…
6.5 Yüklenici, araç şoförlerinin sözleşmeye aykırı her türlü davranışları ile bunların üçüncü şahıslara ve İdare mensuplarına verecekleri zarar ve ziyandan sorumlu olacaktır. Yüklenici ayrıca, 2918 sayılı karayolları trafik kanunu ve karayolları trafik yönetmenliğine aykırı davranışlarından dolayı oluşacak zarar ve ziyanı da karşılayacaktır. Araçlardaki görevli şoförlerden başkalarının aracı kullanması halinde araca, şoföre ve üçüncü şahıslara gelebilecek zararlardan yüklenici sorumludur.
…” düzenlemesi yer almaktadır.
Teknik Şartname’nin 2.5.4’üncü maddesinde, araçların mesai saatleri içerisinde ve dışında idarenin parkında kalacağı ve zorunlu hallerde idarenin izni alınarak park yerinden ayrılabileceğine ilişkin düzenleme yapıldığı, aynı Şartname’nin 2.11’inci maddesinden ise şoför veya yüklenicinin, araçları her ne suretle olursa olsun idare tarafından verilecek görev dışında veya işe geliş gidiş amacıyla kullanamayacağı, görevini bitiren şoförün kullandığı aracı idarenin park sahasına park edeceği ve aracın anahtarını idarenin belirlediği görevliye teslim edeceği, aracın, idare tarafından verilen görevi bittiğinde, araç görev emrinin imzalanması suretiyle kapatılacağı, yüklenicinin; idareden, araçların çalışması veya park alanında park halinde olması sırasında herhangi bir nedenle oluşacak maddi hasardan veya 3. şahıslara karşı maddi sorumluluk gerektiren durumlardan dolayı ilave ücret ya da tazminat talebinde bulunamayacağı, bu sorumluluğun yükleniciye ait olduğu anlaşılmaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuat alıntılarından; 4735 sayılı Kanun kapsamında yapılan kamu sözleşmelerinin uygulanmasında tarafların eşit hak ve yükümlülüklere sahip olduğu, hizmet sunucularının taahhütleri çerçevesinde kusurlu veya standartlara uygun olmayan uygulama yanlışlığı ve benzeri nedenlerle ortaya çıkan zararlardan doğrudan sorumlu olduğu, yüklenicinin kamunun mülkiyeti veya tasarrufu altındaki taşınır veya taşınmaz mallar ile kamu hizmetinde kullanılan mallara zarar veremeyeceği, belirtilen yükümlülüklerin ihlal edilmesi nedeniyle idarenin maruz kalabileceği zarar, ceza, tazminat ve benzeri sorunluluklar ile sonuçlardan doğacak giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağı, Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nda hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu hükümlerinin uygulanacağı anlaşılmaktadır.
Başvuru konusu ihalenin yakıt hariç diğer giderleri teklif fiyata dâhil şoförlü taşıt kiralama hizmeti alımı olduğu, verilen görevi biten araçların idarenin park sahasına çekileceği, araçların çalışması veya park alanında olması sırasında herhangi bir nedenle oluşabilecek maddi hasar veya üçüncü kişilere verilecek maddi zarardan yüklenicinin sorumlu olduğuna yönelik düzenlemenin araçların çalışma veya park alanında bakımı ve onarımı ile kullanıcı hatası gibi olağan yükümlülüklerin ihlali nedeniyle ortaya çıkabilecek hasar veya zararlara ilişkin olduğu anlaşılmıştır.
Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri uyarınca, yüklenicilerin işin görülmesi esnasında Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde öngörülen yükümlülük ve yasakları ihlâl etmek suretiyle, idareye veya üçüncü kişilere verdiği zarardan dolayı bizzat sorumlu olacağı, başvuruya konu ihalenin konusunun şoförlü araç kiralama hizmet alımı ihalesi olduğu dikkate alındığında iddia konusu düzenlemelerin Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin aktarılan genel yükümlülük düzenlemeleri çerçevesinde değerlendirilmesi gerektiği, öte yandan idarenin ihale dokümanında yer verdiği düzenlemeler ile kanunların kendisine yüklediği sorumlulukları ortadan kaldırmasının mümkün bulunmadığı, idarelerin de yükleniciler gibi, ihale ve sözleşme sürecinin her aşamasında kanun hükümlerine uymak zorunda oldukları, dolayısıyla söz konusu düzenlemelerin kanunların belirlediği sınırlar dahilinde yorumlanması gerektiği, bu düzenlemelerin tekliflerin hazırlanmasına engel olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.