İki Kalem Tarım Alet ve Makinesi Alımı (Benzinli Çapa Makinesi ve Üzüm Sıkma Makinesi)

2026/384453 İhale Kayıt Numaralı “ İki Kalem Tarım Alet ve Makinesi Alımı (Benzinli Çapa Makinesi ve Üzüm Sıkma Makinesi) ” İhalesi

Ertuğrul CIRIK ,

Elazığ İl Tarım ve Orman Müdürlüğü ,

Elazığ İl Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından 30.03.2026 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ İki Kalem Tarım Alet ve Makinesi Alımı (Benzinli Çapa Makinesi ve Üzüm Sıkma Makinesi) ” ihalesine ilişkin olarak Ertuğrul Cırık 'ın 16.04.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 22.04.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 04.05.2026 tarih ve 214700 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 01.05.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2026/1176 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) Teklif ettikleri makinaya ilişkin olarak yerli malı belgesi sunulmamasının teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerekçesi olamayacağı, bu hususta öngörülen işlemin fiyat avantajı uygulanmaması olduğu, komisyon kararının mevzuata ve ihale dokümanına aykırı olduğu,
2) Sundukları çapa makinesine ait deney raporunun Tarım Alet ve Makine Test Merkezi Müdürlüğü veya üniversiteler tarafından düzenlenmemiş olması gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının, ihale dokümanında bu hususta bir düzenleme olmaması karşısında hukuka aykırı olduğu iddia edilmektedir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kanun'un ihaleye katılımda yeterlik kurallarına ilişkin 10'uncu maddesinde "İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:
…
b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;
…
6) İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler,
…
9) İdarenin talebi halinde doğruluğu teyit edilmek üzere, tedarik edilecek malların numuneleri, katalogları ve/veya fotoğrafları.
İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir." hükmü,
"Yerli istekliler ile ilgili düzenlemeler" başlıklı 63'üncü maddesinde "İhalelere sadece yerli isteklilerin katılması ile yerli istekliler ve yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınmasına ilişkin olarak aşağıdaki düzenlemeler esas alınır:
…
c) Mal alımı ihalelerinde yerli malı teklif eden istekliler lehine, %15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir…
e) Yerli malı belirlenmesine ilişkin usul ve esaslar Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından ilgili kurum ve kuruluşların görüşleri alınarak belirlenir. İsteklilerce teklif edilen malın yerli malı olduğu, bu usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir." hükmü,
Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin "Yerli malını teklif edenler lehine fiyat avantajı uygulanması" başlıklı 61'inci maddesinde "Yaklaşık maliyeti eşik değerin altında kalan mal alımı ihalelerine sadece yerli isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir. Ayrıca sadece yerli isteklilerin katılımına açık ihalelerde, yerli malı teklif eden yerli istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.
(2) Mal alımı ihalelerinde yaklaşık maliyetine bakılmaksızın, tüm isteklilerin katılabileceğine ilişkin düzenleme yapılabilir ve bu ihalelerde yerli malı teklif eden istekliler lehine % 15 oranına kadar fiyat avantajı sağlanabilir.
(3) İhale veya ön yeterlik ilanı ve idari şartnamede, yerli malı teklif edenler lehine tanınan fiyat avantajı oranı belirtilir.
(4) Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı tanınan ve birden fazla mal kaleminden oluşan ihalelerin, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilmesi ve fiyat avantajı tanınan her bir kısmın tek bir mal kaleminden oluşması zorunludur. Ancak, birbirini tamamlayan veya teknik zorunluluklar nedeniyle birlikte alınması gereken mal kalemlerine bir kısımda yer verilebilir. Kısmi teklife açık ihalelerde, kısımların birinde, birkaçında veya tamamında yerli malı teklif eden istekliler lehine aynı veya farklı oranlarda fiyat avantajı sağlanabilir. Yerli malı teklif eden istekliler lehine fiyat avantajı, yerli malı teklif etmeyen diğer isteklilerin söz konusu mal kalemi için teklif ettikleri bedele, kendi teklif bedelleri üzerinden ihale dokümanında belirlenen fiyat avantajı oranı esas alınarak hesaplanan tutarın eklenmesi suretiyle bulunur.
…
(7) Teklif edilen malın yerli malı olduğu Bilim, Sanayi ve Teknoloji Bakanlığı tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun olarak düzenlenen yerli malı belgesi ile belgelendirilir." düzenlemesi yer almaktadır.
İdari Şartname'nin 2’nci maddesinde alım konusu iş "375 Adet Benzinli Çapa Makinesi ve 30 Adet Üzüm Sıkma Makinesi" olarak belirtilmiştir.
Aynı Şartnamenin 7’nci maddesinde "7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır:
…
f) Yerli malı teklif edenler lehine fiyat avantajı tanınması durumunda, bu avantajdan yararlanmak isteyen istekliler tarafından sunulacak yerli malı belgesi.
…
7.3.8. Bu maddede istenen katalog, fotoğraf ile teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin belgeler:
Belge Adı
Açıklama
İş Ortaklıklarında
Teknik Şartnameye Cevaplar ve Açıklamalar
Deney Raporu, TSE veya CE Belgesi, Makinelerin Elazığ ilinde yetkili servisinin olduğuna ilişkin belge ve Benzinli Çapa makinelerinin yerli malı üretim olduğunu gösterir belge
Tek ortağın sunması yeterlidir.
7.3.9. Bu madde boş bırakılmıştır.
7.4. İsteklinin teklifi kapsamında ihaleye katılım belgesine aktarılarak sunması ve/veya sağlanması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen belgeler ve/veya yeterlik kriterleri:
Belge Adı
Açıklama
İş Ortaklıklarında
Teknik Şartnamede belirtilen kalite ve standartlara uygun olmalıdırlar
Teknik Şartnamede belirtilen kalite ve standartlara uygun olmalıdırlar
Tek ortağın sunması yeterlidir.
7.5. Bu Şartnamenin 7 nci maddesi dışında ihale dokümanında sayılan diğer belgeler ve/veya düzenlenen diğer yeterlik kriterleri tekliflerin değerlendirilmesinde dikkate alınmaz." düzenlemesi bulunmaktadır.
İdari Şartname'nin 7.3.8. maddesinde benzinli çapa makinelerine ilişkin yerli malı üretim olduğunu gösterir belgeye yer verildiği, diğer bir deyişle belgenin İdari Şartname'nin 7’nci maddesinde bir yeterlik kriteri olarak belirlendiği, ihale dokümanının bu hâliyle kesinleştiği, ihale komisyonu kararında, çapa makinesine ilişkin yerli malı belgesi sunulmaması gerekçesiyle başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüş, işlemde dokümana aykırılık tespit edilmemiştir.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
İhale dokümanında yeterlik kriteri olarak belirlenen deney raporunun Tarım Alet ve Makine Test Merkezi Müdürlüğü veya üniversiteler tarafından hazırlanmış olması gerektiğine ilişkin bir düzenleme bulunmadığı görülmekle birlikte, başvuru sahibi tarafından teklif kapsamında, deney raporu olduğu iddia edilen MD-20225131-02-G numaralı 26 sayfadan oluşan bir belgenin sunulduğu, belgenin yabancı bir dilde düzenlendiği ve teklif değerlendirmesine esas alınamayacağı görülmüş, idarece teklifin değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olduğu ve bu husustaki başvurunun da uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.