Kilis Merkez 3059 Ada, 2 Parsele 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi ve 100 Yataklı Pansiyon Yapım İşi

2025/1967587 İhale Kayıt Numaralı “ Kilis Merkez 3059 Ada, 2 Parsele 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi ve 100 Yataklı Pansiyon Yapım İşi ” İhalesi

Befat İnşaat Madencilik Gıda Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ,

Kilis Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü ,

Kilis Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü tarafından 19.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Kilis Merkez 3059 Ada, 2 Parsele 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi ve 100 Yataklı Pansiyon Yapım İşi ” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 19.08.2026 tarih ve 223144 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2026/2081 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.
Başvuru dilekçesinde özetle; 2025/1967587 İKN' li “Kilis Merkez 3059 Ada, 2 Parsele 16 Derslik İmam Hatip Lisesi ve 100 Yataklı Pansiyon Yapım İşi” ihalesinde ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olan Optimum Müteahhitlik İnşaat ve Metal Sanayi Ticaret Limited Şirketinin 3 ay geçici konkordato ilan ettiği, bu nedenle 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesi gereğince ihale dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler . ” hükmü,
Anılan maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü,
Mezkur Kanun’un 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar …” hükmü,
Adı geçen Kanun’un 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikayet ve itirazen şikayet üzerine alınanlar itirazen şikayete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.
Kurum itirazen şikayet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikayet veya itirazen şikayet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikayet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir…” hükmü,
Aynı Kanun’un 57’nci maddesinde “ Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür .” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “( 1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür…” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “( 1) Başvurular öncelikle;
a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı,
…
yönlerinden sırasıyla incelenir.
…
(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmü yer almaktadır.
Optimum Müteahhitlik İnşaat ve Metal San. Tic. Ltd. Şti.nin 27.04.2026 tarihli itirazen şikâyet başvurusu üzerine yapılan inceleme neticesinde alınan 18.06.2026 tarih ve 2026/UY.I-1649 sayılı Kurul kararı ile; “Bu çerçevede yapılan inceleme neticesinde, Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06.04.2026 tarihli ve 2026/353 sayılı kararında Optimum Müteahhitlik İnş. ve Metal San. Tic. Ltd. Şti. hakkında 07.04.2026 tarih saat 15:16’dan başlamak üzere 3 ay süre ile geçici mühlet verilmesine karar verildiği görülmüş olup, bu bağlamda Optimum Müteahhitlik İnş. ve Metal San. Tic. Ltd. Şti. hakkında konkordatonun tasdik edildiği ya da onaylandığı sonucu çıkarılamayacağından, anılan firmanın “konkordato ilan eden” durumunda olmadığı anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, başvuru sahibi isteklinin gelinen aşamada “konkordato ilan eden” durumunda olmadığı, dolayısıyla idarece yapılan “Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesinin 2026/353 esas sayı dosyası kapsamında 3 ay süre ile geçici konkordato ilan etmesi ve bu ilanın resmi ilan portalında yayınlandığının belirlenmiş olması sonucu 4734 sayılı kanunun 10. Maddesinin 4. Fırkasının a. Bendi ve işe ait idari şartnamenin 10.1 maddesi gereği …firmanız değerlendirme dışı bırakılmış …” şeklindeki işlemin yerinde olmadığı ve başvuru sahibinin söz konusu iddiasının uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,” karar verilmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuat ve incelenen ihalede tesis edilen işlemler bir arada değerlendirildiğinde, Kamu İhale Kurulu tarafından yapılan incelemelerin başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirlenen konular ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından yürütüldüğü, incelenen ihaledeki şikayet konuları ile ilgili olarak 18.06.2026 tarih ve 2026/UY.I-1649 sayılı Kurul kararı ile karar alındığından Kurulun bu konudaki iradesinin ve idari işleminin belli olduğu, Befat İnşaat Madencilik Gıda Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin başvurusunun Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğu, Kurulun karara bağladığı hususları itirazen şikâyet üzerine inceleme görevinin bulunmadığı, şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararların Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebileceği, Kurul kararına itiraz niteliği taşıyan başvuruya ilişkin olarak yukarıda yer verilen Kanun hükümleri çerçevesinde Kurum tarafından yapılacak bir işlem bulunmadığı anlaşıldığından, anılan hususlara yönelik itirazen şikâyet başvurusunun görev yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun görev yönünden reddi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Başvurunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.

2025/1967587 İhale Kayıt Numaralı “ Kilis Merkez 3059 Ada, 2 Parsele 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi ve 100 Yataklı Pansiyon Yapım İşi ” İhalesi

Optimum Müteahhitlik İnşaat ve Metal San. Tic. Ltd. Şti. ,

Kilis Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü ,

Kilis Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü tarafından 19.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Kilis Merkez 3059 Ada, 2 Parsele 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi ve 100 Yataklı Pansiyon Yapım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Optimum Müteahhitlik İnşaat ve Metal San. Tic. Ltd. Şti. nin 14.04.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 16.04.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 27.04.2026 tarih ve 214246 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 27.04.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2026/1137 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamaların mevzuata uygun olmaması nedeniyle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği yönünde yapılan şikâyet başvurusuna idare tarafından herhangi bir gerekçeli cevap verilmeden tamamen farklı bir gerekçeye dayanılarak “ firmanızın Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesinin 2026/353 esas sayı dosyası kapsamında 3 ay süre ile geçici konkordato ilan etmesi ve bu ilanın resmi ilan portalında yayınlandığının belirlenmiş olması sonucu 4734 sayılı Kanunun 10’uncu maddesinin 4’üncü fıkrasının (a) bendi ve işe ait İdari Şartname'nin 10.1’inci maddesi gereği bu durumdaki isteklilerin ihale dışı bırakılacağı hüküm altına alındığından firmanız değerlendirme dışı bırakılmıştır.” şeklinde cevap verilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığına ilişkin karar alındığı, idare tarafından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması yönündeki işleminin yasal düzenlemelere aykırı olduğu, şöyle ki bir işletmenin 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin 4’üncü fıkrasının (a) bendinde geçen “konkordato ilan eden” kapsamında değerlendirilebilmesi için konkordatonun mahkemece tasdik kararının ilan edilmesi gerektiği, somut olayda Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesinin 07.04.2026 tarihli ve 2026/353 sayılı ara kararında 07.04.2026 günü saat 15:16’dan itibaren geçerli olmak üzere 3 ay süre ile geçici mühlet verilmesine karar verildiği, dolayısıyla firmaları hakkında konkordatonun tasdik edildiği sonucunun çıkarılamayacağı, idarenin ileri sürmüş olduğu gerekçenin bir dayanağı bulunmadığı,
2) İhale üzerinde bırakılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, şöyle ki;
- Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan yapım işi ihalelerinde, idarenin metrajları ile isteklilerin metrajları arasında ihaleye teklif veren isteklilerin teklif sıralamasının değişmesine yol açacak şekilde farklılık bulunması durumunda teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, başka bir ifade ile isteklinin metrajlarının idarenin metrajlarına oranla eksikliği %1 dahi olsa, bu eksikliğin parasal karşılığının isteklinin teklifine eklenmesi hâlinde teklif sıralamasının değişmesi sonucunu doğurması durumunda, söz konusu teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
- Açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizlerde yer alan işçilik girdileri için ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin altında birim fiyat öngörülmüş olması nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerektiği,
- Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, yaklaşık maliyet cetveli, analizler, nakliye hesaplamaları, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde aritmetik hatalar olduğu, aritmetik hata nedeniyle hesaplanan analizlerin yaklaşık maliyet cetveline yanlış yansıtıldığı ve dolayısı teklif edilen tutar ile hesaplanan tutarın farklılık gösterdiği,
- Açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizlerdeki girdi cins ve miktarlarının isteklilerin kendi lehine fiyat avantajı yaratacak şekilde değiştirildiği, miktarların eksiltildiği,
- Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 2025/Ocak Ayında yayınlanan birim fiyatların 2025/Eylül ayında güncellendiği, başvuru konusu ihalenin ilan tarihi 28.11.2025 olduğu dikkate alındığında açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizlerdeki birim fiyatlarda 2025/Kasım döneminde yayınlanan birim fiyatların kullanılması gerektiği veya YİÜE katsayıları esas alınarak 2025/Ocak ayı birim fiyatlarının güncellenerek açıklamada bulunulması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 2025/Ocak ve daha önceki dönemlerdeki birim fiyatlar esas alınarak açıklamada bulunulduğu,
- Açıklaması istenilen analizlerde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesi uyarınca % 10 un altında kâr ve genel gider öngörülmesi mümkün olmamasına rağmen % 10 un altında kâr ve genel gider öngörülmüş olduğu,
- Açıklama istenilmeyecek analiz girdileri için 0,01 TL nin altında fiyat öngörüldüğü, ayrıca açıklama istenilmeyen analiz girdileri için teklif edilen birim fiyat ile miktarın çarpılması sonucu elde edilen tutarın 0,01 TL nin altında olduğu, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3. maddesine aykırılık teşkil ettiği,
- Açıklaması istenilen iş kalemlerine ait analizler içerisinde yer alan nakliye formüllerinin yanlış hesaplanarak analizlere yansıtıldığı, idare tarafından verilen nakliye mesafelerinin düşürülerek açıklamada bulunulduğu, açıklama istenilen iş kalemlerine ait nakliye hesaplamalarının yaklaşık maliyet cetvelinde gösterildiği görülmekle birlikte, nakliyesi yapılacak olan N.YF.08 – Sac Nakli, N.YF.01 – Çimento Nakli, N.YF.03 – Kum-Çakıl Nakli, N.YF.27 – Stabilize ve Kırmataş Nakli, N.YF.04 – İnce Sıva (Mil) Kumu Nakli, N.YF.02 – Kireç Nakli, N.YF.24 – Gazbeton Nakli (Ytong vb.) başta olmak üzere, nakliye miktarlarının iş kalemleri içerisindeki oranlarına göre hesaplanarak fiyatlandırılması gerekirken; nakliye giderleri için öngörülen miktarların iş kalemlerindeki gerçek miktarların altında miktar öngörüldüğü, bu durumun istekliler tarafından kendi lehlerine fiyat avantajı sağlamak amacıyla yapıldığı
- Açıklaması istenilen iş kalemlerine ait yaklaşık maliyet cetvelinde yer verilen iş kalemi fiyatlarını tevsik etmek amacıyla analiz ve alt/yardımcı analizlerin sunulması zorunlu olmasına rağmen bu analizlerin sunulmadığı,
- Açıklama istenilen elektrik ve mekanik iş kalemleri için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklamada bulunulduğu, ancak gerek fiyat teklifinde gerekse EK.O-5 ve EK.O-6 tutanaklarının fatura bilgileri tablosunda işçilik girdisine ilişkin bir açıklamada bulunulmadığı, montaj dahil olarak fiyat kullanıldığı, esasen beyan edilen faturaların sadece malzemeye ilişkin olduğu ancak fiyat teklifi tanzim edilirken malzeme ve işçilik olarak ayrıma gidilmiş olduğu,
- Açıklaması istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (iş makinesi) için kendi malı olarak açıklamada bulunulduğu, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesi gereği kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) için edinim değeri üzerinden hesaplama yapılması gerekirken daha düşük değerler esas alındığı, kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) tevsiki için sunulan amortisman tespit tutanağının Tebliğde yer alan düzenlemelere aykırı şekilde tanzim edildiği, söz konusu amortisman tespit tutanağındaki makinelerin açıklaması istenilen analiz girdisindeki makineler ile aynı olmadığı güç ve kapasite farklılığı gösterdiği, söz konusu tutanak ekinde sunulması gereken fatura, ruhsat vb. gibi belgelerin sunulmadığı,
- Açıklaması istenilen 22.5.1.07-006 poz numaralı 36kV, 630 kVA Beton Köşk (Trafo dâhil) Tip 2B/T (Trafo+AG Panosu) (Hava Yalıtımlı) iş kaleminin poz numarası ve tanımının 2025 yılında değiştiği, söz konusu iş kalemi için 2025/Kasım dönemine ait birim fiyatın kullanılması gerekirken anılan iş kalemi için 2024 yılı birim fiyatları esas alınarak açıklamada bulunulduğu, söz konusu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın anılan iş kaleminin 2025 yılı yeni birim fiyatlara karşılık gelen poza ait birim fiyatın altında olduğu,
- Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri üzerinde ölçü birimi bilgisine yer verilmesine karşın EK.O-5 EK.O-6 EK.O7 ve EK.O-8 tutanakların üzerinde teklife konu malzemeye ait ölçü birimine ilişkin bir bilgiye yer verilmediği, bu durumun Tutanakta yer alan mal miktarının tespitinin yapılabilmesine engel teşkil ettiği,
- Açıklaması istenilen ÖBF-6 poz numaralı 30 dk yangına dayanımlı laminat kaplamalı kapı kanadı 100/200 VE 110/220 iş kalemi için alınan fiyat teklifi ve dayanağı olan EK.O-5 ve EK.O-6 tutanaklarında fatura bilgileri tablosunda yer alan malzeme tanımının iş tanımında istenilen tüm şartları karşılamadığı, başka bir anlatımla, malzemenin ölçü biriminin 100/200 ve 110/220 olduğu, 30 dk yangına dayanıklı olduğunun belirtilmediği, fatura bilgileri tablosunda düzenlenen faturaların ihale tarihinden sonra geriye doğru tanzim edilmiş faturalar olduğu, fatura bilgileri tablosunda beyan edilen faturaların açıklama istenilen iş kalemine ilişkin fatura olmayıp m2 bazında düzenlenmiş kereste faturaları olduğu, dolayısı ile açıklama istenilen iş kalemine uygun olmayan faturaların açıklama istenilen iş kalemine uyarlanan farklı malzemeye ait faturalar olduğu,
- Açıklaması istenilen İNŞ.ÖZEL-03 poz numaralı Kapaklı Giydirme Cephe Yapımı iş kalemi için alınan fiyat teklifi ve dayanağı olan EK.O-5 ve EK.O-6 tutanaklarının, fatura bilgileri tablosunda her yer alan malzeme tanımı iş tanımında istenilen tüm şartları karşılamadığı, diğer bir anlatımla beyan edilen faturadaki malzeme alüminyum giydirme cephe yapılması iş kalemi olup “Kapaklı Giydirme Cephe Kaplamasına” ilişkin fatura olmadığı, “Cam Ve Alüminyum Çubuk ve Kompozit Levha” faturası olduğu, fatura bilgileri tablosunda düzenlenen faturaların ihale tarihinden sonra geriye doğru tanzim edilmiş faturalar olduğu, açıklama istenilen iş kalemine uygun olmayan faturaların açıklama istenilen iş kalemine uyarlanan farklı malzemeye ait faturalar olduğu,
- Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ve maliyet/satış tutarı tablolarındaki malzeme tanımlarının açıklama istenilen iş kaleminin tanımını karşılamadığı, iş kaleminin tanımında TSE, kalibre, dozaj, kalınlık vb. özellikleri olmasına rağmen EK.O-5, EK.O-6 ve EK.O-7 tutanaklarının gerek fatura bilgileri tablosunda gerekse , ağırlıklı ortalama birim satış tutarı tablosu ve ortalama maliyet tablosundaki malzeme tanımlarının birbiri ile örtüşmediği,
- Fiyat teklifleri ekinde sunulan teklifi veren üçüncü kişiye ait imza beyannameleri ile fiyat teklifi ve EK-O.5 ve EK-O.6 tutanaklarındaki imzaların birbiri ile aynı olmadığı, yetkili olmayan kişiler tarafından imzalandığı, vekaleten imzalananlarda, vekaleten imza atan kişiye ait imza beyannamesinin sunulmadığı, sunulan vekaletlerde ihale konusu işler ile ilgili fiyat teklifi verme konusunda bir yetkinin verilmediği,
- Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ve eki olan satış/maliyet tespit tutanaklarının yasal düzenlemelere uyarlılık göstermediği, şöyle ki;
-Fiyat tekliflerinin EK.O-5 tutanağındaki ortalama birim maliyet tutarının altında olduğu, EK.O-5 tutanağının birim işçilik ve diğer maliyetler/tabloların doldurulmadığı, fiyat tekliflerinin EK.O-6 tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80 inin altında olduğu,
-Maliyet/Satış Tutarı tespit tutanaklarında defter tasdik bilgilerine yer verilmediği, Maliyet/Satış Tutarı tespit tutanaklarının ihale ilan tarihinden önceki ya da bir önceki üç aylık döneme ait olması gerekirken bu dönemler içerisinde olmadığı ve bu dönemlerin ilgili tutanaklarda belirtilmemiş olduğu, EK.O-5, EK.O-6, EK.O7 ve EK.O-8 tutanaklarında beyan edilen faturalardaki miktarların yaklaşık maliyetteki miktarın 1/20 sinin altında olduğu, EK.O-5 EK.O-6 EK.O7 ve EK.O-8 tutanaklarında beyan edilen faturaların dönemi ile aynı tutanağın 3 No’lu tablosunda beyan edilen dönemlerin birbiri ile uyuşmadığı, EK.O-5, EK.O-6, EK.O7 ve EK.O-8 tutanaklarında beyan edilen faturaların kime düzenlendiği ya da kimden alındığı hususu ile birlikte bu mükelleflere ait vergi numaralarına yer verilmediği, fatura bilgileri tablosunda ki birim fiyat ile miktar çarpımı sonucunun toplam fatura tutarı sütununa yanlış aktarıldığı, aynı tablodaki miktarların toplamının ağırlıklı ortalama birim maliyet ve ağırlıklı ortalama birim satış fiyatı tablolarına yanlış yansıtıldığı, EK.O-6 tutanağının fatura bilgileri tablosunda malzeme tanımı sütununda hakediş olarak belirtildiği, hakediş faturalarından ağırlıklı ortalama birim satış fiyatın ve malzeme birim fiyatın belirlenmesinin mümkün olmadığı,
-Fiyat tekliflerine Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca SMMM tarafından yazılması gereken ibarenin yazılmamış olduğu, maliyete dayalı yapılan açıklama kapsamında alınan fiyat teklifi üzerine SMMM tarafından satışa dayalı yapılacak açıklama olması halinde yazılması gereken ibarenin yazıldığı, satışa dayalı yapılan açıklama üzerine ise maliyete dayalı olarak yapılan açıklamanın yazılmış olduğu,
-Fiyat tekliflerinde fiyat teklifi dayanağı olan tutanağın tarih ve sayısına yer verilmemiş olduğu, yazılan tarih ve sayının ise fiyat teklifi ekinde sunulan tutanaktaki tarih ve sayı ile örtüşmediği,
-Fiyat teklifini veren vergi mükellefine ait imza beyannamelerinin sunulmadığı, sunulan beyannamelerdeki imzaların ise gerek fiyat teklifi gerekse tutanaktaki imzalar ile aynı olmadığı, fiyat teklifi ve tutanakları imzalayan SMMM/YMM ye ait faaliyet belgelerinin sunulmadığı,
-Fiyat teklifi dayanağı olarak sunulan tutanaklarda sadece 1 adet faturaya yer verildiği oysaki fiyat teklifini veren vergi mükellefinin ilgili dönemde teklife konu malzemenin birden fazla satışının olduğu, salt ağırlıklı ortalama birim maliyet yada ağırlıklı ortalama birim satış fiyatını düşük göstermek için tek bir fatura beyan edilmiş olması nedeniyle gerçek fiyatın tespiti için fiyat teklifi veren firmadan söz konusu dönemde aynı malzeme için kesmiş olduğu tüm faturaların istenilmesi gerektiği, fiyat tekliflerinin analizlere ve yaklaşık maliyet cetveline hatalı olarak yansıtıldığı,
-Aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklinin aynı ihaleye teklif veren başka isteklilerden fiyat teklifi almış olduğu, bu durumun 4734 sayılı Kanun kapsamında yasak fiil olarak sayılmış olması nedeniyle söz konusu firmalar hakkında Kanun’un 58’inci maddesi hükmünce işlem tesis edilmesi gerektiği,
-Tutanakların fatura bilgileri tablosunda beyan edilen faturaların esasen farklı malzemelere ait olmasına rağmen bu faturaların teklife konu malzemeye uyarlanmak suretiyle fiyat teklifi düzenlenmiş olduğu,
-Söz konusu tutanakların fatura bilgileri tablosunda beyan edilen faturalar ihale tarihinden sonra geriye dönük olarak salt açıklama istenilen iş kalemini içerecek şekilde süresinden sonra beyan edilen faturalar olduğu, söz konusu faturaların belgeyi düzenleyen SMMM den istenilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “… Aşağıda belirtilen durumlardaki istekliler ihale dışı bırakılır:
a) İflas eden, tasfiye halinde olan, işleri mahkeme tarafından yürütülen, konkordato ilân eden, işlerini askıya alan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.
b) İflası ilân edilen, zorunlu tasfiye kararı verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan.
…
Kurum, dördüncü fıkranın; (c) bendi ile ilgili olarak Sosyal Güvenlik Kurumu Başkanlığının uygun görüşünü alarak sosyal güvenlik prim borcunun kapsamı ve tutarını; (d) bendi ile ilgili olarak, Gelir İdaresi Başkanlığının uygun görüşünü alarak vergi borcu kapsamına girecek vergileri; tür ve tutar itibariyle belirlemeye yetkilidir.
Bu madde kapsamında istenen belgelerden hangilerinin taahhütname olarak sunulabileceği Kurum tarafından belirlenir. Gerçeğe aykırı hususlar içeren taahhütname sunulması veya ihale üzerinde kalan istekli tarafından taahhüt altına alınan durumu tevsik eden belgelerin sözleşme imzalanmadan önce verilmemesi halinde bu durumda olanlar ihale dışı bırakılarak geçici teminatları gelir kaydedilir.” hükmü,
2004 sayılı İcra ve İflas Kanun’un “Konkordato talebi” başlıklı 285’inci maddesinde “ Borçlarını, vadesi geldiği hâlde ödeyemeyen veya vadesinde ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlu, vade verilmek veya tenzilat yapılmak suretiyle borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflâstan kurtulmak için konkordato talep edebilir.… ” hükmü,
Aynı Kanun’un “Geçici mühlet” başlıklı 287’nci maddesinde “ Konkordato talebi üzerine mahkeme, 286’ncı maddede belirtilen belgelerin eksiksiz olarak mevcut olduğunu tespit ettiğinde derhâl geçici mühlet kararı verir ve 297’nci maddenin ikinci fıkrasındaki hâller de dahil olmak üzere, borçlunun malvarlığının muhafazası için gerekli gördüğü bütün tedbirleri alır.
…Geçici mühlet üç aydır. Mahkeme bu üç aylık süre dolmadan borçlunun veya geçici komiserin yapacağı talep üzerine geçici mühleti en fazla iki ay daha uzatabilir, uzatmayı borçlu talep etmişse geçici komiserin de görüşü alınır. Geçici mühletin toplam süresi beş ayı geçemez…
… Geçici mühlet talebinin kabulü, geçici komiser görevlendirilmesi, geçici mühletin uzatılması ve tedbirlere ilişkin kararlara karşı kanun yoluna başvurulamaz. ” hükmü,
Anılan Kanun’un “Geçici mühletin sonuçları, ilânı ve bildirimi” başlıklı 288’inci maddesinde “Geçici mühlet, kesin mühletin sonuçlarını doğurur.
Mahkemece geçici mühlet kararı, ticaret sicili gazetesinde ve Basın-İlan Kurumunun resmî ilân portalında ilân olunur ve derhâl tapu müdürlüğüne, ticaret sicili müdürlüğüne, vergi dairesine, gümrük ve posta idarelerine, Türkiye Bankalar Birliğine, Türkiye Katılım Bankaları Birliğine, mahallî ticaret odalarına, sanayi odalarına, taşınır kıymet borsalarına, Sermaye Piyasası Kuruluna ve diğer lazım gelen yerlere bildirilir. İlanda ayrıca alacaklıların, ilândan itibaren yedi günlük kesin süre içinde dilekçeyle itiraz ederek konkordato mühleti verilmesini gerektiren bir hâl bulunmadığını delilleriyle birlikte ileri sürebilecekleri ve bu çerçevede mahkemeden konkordato talebinin reddini isteyebilecekleri belirtilir.
Geçici mühletin uzatılmasına ve geçici mühletin kaldırılarak konkordato talebinin reddine ilişkin kararlar da ikinci fıkra uyarınca ilân olunur ve ilgili yerlere bildirilir.” hükmü,
Söz konusu Kanun’un “Kesin mühlet” başlıklı 289’uncu maddesinde “Mahkeme, kesin mühlet hakkındaki kararını geçici mühlet içinde verir.
Kesin mühlet hakkında bir karar verilebilmesi için, mahkeme borçluyu ve varsa konkordato talep eden alacaklıyı duruşmaya davet eder. Geçici komiser, duruşmadan önce yazılı raporunu sunar ve mahkemece gerekli görülürse, beyanı alınmak üzere duruşmada hazır bulunur. Mahkeme yapacağı değerlendirmede, itiraz eden alacaklıların dilekçelerinde ileri sürdükleri itiraz sebeplerini de dikkate alır.
Konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğunun anlaşılması hâlinde borçluya bir yıllık kesin mühlet verilir. Bu kararla birlikte mahkeme, yeni bir görevlendirme yapılmasını gerektiren bir durum olmadığı takdirde geçici komiser veya komiserlerin görevine devam etmesine karar verir ve dosyayı komisere tevdi eder....” hükmü,
Anılan Kanun’un “Konkordatonun tasdiki kararı, kapsamı ve ilânı” başlıklı 306’ncı maddesinde “ Konkordatonun tasdiki kararında alacaklıların hangi ölçüde alacaklarından vazgeçtiği ve borçlunun borçlarını hangi takvim çerçevesinde ödeyeceği belirtilir.
Kararda, tasdik edilen konkordatonun yerine getirilmesini sağlamak için gerekli gözetim, yönetim ve tasfiye tedbirlerini almakla görevli bir kayyım tayin edilebilir. Bu takdirde kayyım, borçlunun işletmesinin durumu ve proje uyarınca borçlarını ödeme kabiliyetini muhafaza edip etmediği konusunda iki ayda bir tasdik kararını veren mahkemeye rapor verir; alacaklılar bu raporu inceleyebilirler.
Tasdik kararı mahkemece, 288 inci madde uyarınca ilân olunur ve ilgili yerlere bildirilir.” hükmü,
Aynı Kanun’un “Konkordatonun hükümleri” başlıklı 308/c maddesinde “ Konkordato, tasdik kararıyla bağlayıcı hâle gelir. Tasdik edilen konkordato projesinde konkordatonun, tasdik kararının kesinleşmesiyle bağlayıcı hâle geleceği de kararlaştırılabilir; bu takdirde mühletin etkileri, kanunda öngörülen istisnalar saklı kalmak kaydıyla konkordatonun bağlayıcı hâle geldiği tarihe kadar devam eder.... ” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İsteklilerden 4734 sayılı Kanunun 10’uncu maddenin dördüncü fıkrasına göre istenecek belgeler” başlıklı 17’nci maddesinde “…17.6. İhale üzerinde kalan isteklilerin kanunun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasında sayılan durumlarda olmadığına dair belgeleri sözleşmeden önce sunamaması
17.6.1. İhale Uygulama Yönetmeliklerinin “İhale dışı bırakılma” başlıklı maddelerinde; İhale üzerinde kalan istekliden, 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde belirtilen durumlarda olmadığına dair belgelerin sözleşme imzalanmadan önce istenilmesinin zorunlu olduğu ve bu belgelerin, ihale usulüne göre son başvuru ve/veya ihale tarihinde isteklinin anılan bentlerde belirtilen durumlarda olmadığını göstermesi gerektiği hükme bağlanmıştır.
…17.6.2.1. Anılan belgelerin isteklilerin son başvuru ve/veya ihale tarihindeki durumunu göstermesi gerektiğinden, isteklilerin ilgili idarelere (vergi daireleri, sosyal güvenlik il müdürlükleri vb.) yaptığı başvurularda bu belgeleri ihale tarihindeki durumlarını gösterecek şekilde istemeleri, adı geçen idarelerin de isteklilerin ihale tarihindeki durumunu gösterecek şekilde belgeleri düzenleyerek vermeleri gerekmektedir.
17.6.3. 4734 sayılı Kanunun 10’uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentleri gereğince, ihaleye katılan isteklinin teklifinin başka bir sebeple değerlendirme dışı bırakılıp bırakılmadığı, bu isteklinin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olup olmadığı veya ihalenin iptal edilip edilmediğine bakılmaksızın, isteklilerin taahhüt edilen duruma aykırı hususlarının bulunduğunun anlaşılması (sosyal güvenlik prim veya vergi borcu bulunması gibi) halinde, bu durumda olanların ihale dışı bırakılarak geçici teminatlarının gelir kaydedilmesi, ancak haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmemesi gerekmektedir.…” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Kilis Merkez 3059 Ada, 2 Parsele 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi ve 100 Yataklı Pansiyon Yapım İşi
b) Türü: Yapım işi
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı:
16 Derslikli Okul Taban İnşaat Alanı 799,56 metrekare, toplam inşaat alanı: 3150,84 metrekareden oluşmaktadır.
100 yataklı pansiyon taban inşaat alanı 869,85 metrekare, toplam inşaat alanı 3761,90 metrekareden oluşan pansiyon ve okul yapım işi.
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kilis/Merkez” düzenlemesi,
“İhale dışı bırakılma ve yasak fiil veya davranışlar” başlıklı 10’uncu maddesinde “ 10.1. İsteklilerin, ihale tarihinde 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e), (g) ve (i) bentlerinde belirtilen durumlarda olmaması gerekmektedir. Anılan maddenin dördüncü fıkrasının (c) ve (d) bentleri hariç, bu durumlarında değişiklik olan istekli, İdareye derhal bilgi verecektir.
10.2. Bu Şartnamenin 9 uncu maddesi uyarınca ihaleye katılamayacak olanlar ile 4734 sayılı Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrası uyarınca ihale dışı bırakılma nedenlerini taşıyan istekliler değerlendirme dışı bırakılır.
10.3. 4734 sayılı Kanunun 17 nci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışta bulunduğu tespit edilenler hakkında, ayrıca fiil veya davranışın özelliğine göre aynı Kanunun Dördüncü Kısmında belirtilen hükümler uygulanır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri incelendiğinde, 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinde “İflas eden, tasfiye halinde olan, işleri mahkeme tarafından yürütülen, konkordato ilân eden, işlerini askıya alan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan, iflası ilân edilen, zorunlu tasfiye kararı verilen, alacaklılara karşı borçlarından dolayı mahkeme idaresi altında bulunan veya kendi ülkesindeki mevzuat hükümlerine göre benzer bir durumda olan…” isteklilerin ihale dışı bırakılacağı hükmü yer almaktadır.
Öte yandan konkordato; vadesi geldiği halde borçlarını ödeyemeyen veya vadesinde borçlarını ödeyememe tehlikesi altında bulunan herhangi bir borçlunun borçlarını ödeyebilmek veya muhtemel bir iflastan kurtulmak için başvurduğu ve mahkemenin tasdiki ile hüküm ifade eden bir hukukî müesseseyi ifade etmekte olup, aynı zamanda borçlu hakkında iflas talebinde bulunabilecek alacaklıların da gerekçeli bir dilekçeyle mahkemeden konkordato talebinde bulunması mümkün bulunmaktadır.
İcra ve İflas Kanunu’nun 286’ncı maddesine göre, konkordato tasdikine ilişkin süreç iflasa tabi olsun olmasın herhangi bir borçlu veya alacaklı tarafından mahkemeye konkordato ön projesi ile borçlunun malvarlığını gösterir diğer belgelerin sunulması suretiyle yapılan konkordato talebi ile başlayacak olup, bu talep üzerine Mahkeme tarafından, belgelerin eksiksiz olduğu tespit edilirse derhâl “geçici mühlet” (3 ay) kararı verilerek, malvarlığının muhafazası için gerekli tedbirler alınarak ve konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olup olmadığının yakından incelenmesi amacıyla bir veya gerektiğinde üç kişi geçici konkordato komiseri olarak görevlendirilecektir.
Geçici mühlet içinde yapılan duruşma sonucunda mahkemece konkordatonun başarıya ulaşmasının mümkün olduğuna kanaat getirilirse, mahkemece “kesin mühlet” (1 yıl) kararı verilecek ve yeni bir görevlendirme yapılmasını gerektiren bir durum olmadığı takdirde geçici komiser veya komiserlerin görevine devam etmesine de karar verilecek gerekli görüldüğü takdirde ayrıca bir alacaklılar kurulu da oluşturulacaktır; bu kararlar da geçici mühlet kararına ilişkin usul ve esaslar çerçevesinde ilân olunacaktır.
İcra İflas Kanunu’nun 305’inci maddesinde öngörülen koşulların gerçekleşmesi halinde, konkordato Mahkemece tasdik edilerek, yine aynı Kanun’un geçici mühlet kararının ilânına ilişkin 288’inci maddesine göre ilân edilecektir. Bu durumda ayrıca; konkordatonun tasdiki kararında alacaklıların hangi ölçüde alacaklarından vazgeçtiği ve borçlunun borçlarını hangi takvim çerçevesinde ödeyeceği, başka bir ifadeyle alacaklılarla yapılan anlaşmanın detayları belirtilecektir.
Bu çerçevede; İcra ve İflas Kanunu’nun 308/c maddesi uyarınca konkordato aksi Mahkemece kararlaştırılmamışsa; kural olarak tasdik kararıyla birlikte hukuken bağlayıcı hale gelecek ve tasdik kararı mahkemece aynı Kanun’un 288’inci maddesi uyarınca ilan edilecektir.
Diğer taraftan 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesindeki ihale dışı bırakılma durumlarının düzenlenmesinde 93/37 sayılı Avrupa Birliği Direktifinin göz önünde bulundurulduğu ve Direktifte geçen “ alacaklılarla anlaşma sağlayan istekli ” kavramını karşılamak üzere anılan “ konkordato ilân eden ” kavramının kullanıldığı, bu kavramın Türk Hukukunda başkaca bir mevzuat düzenlemesinde kullanılmadığı da görülmektedir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve yapılan açıklamalar bir arada değerlendirildiğinde bir işletmenin 4734 sayılı Kanun’un 10’uncu maddesinin 4’üncü fıkrasının (a) bendinde geçen “konkordato ilan eden” kapsamında değerlendirilebilmesi için konkordatonun mahkemece tasdik kararının ilan edilmesi gerekmektedir.
Başvuru sahibi Optimum Müteahhitlik İnş. ve Metal San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 14.04.2026 tarihinde idareye ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Boryal İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu yönünde şikâyet başvurusunda bulunulduğu,
İdarenin 16.04.2026 tarihli işlemi ile “ İhalesi İdaremiz tarafından yapılan “Kilis Merkez 3059 Ada, 2 Parsele 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi ve 100 Yataklı Pansiyon Yapım İşi” ait e-şikayet başvuru dilekçesine istinaden; Firmanızın Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesinin 2026/353 esas sayı dosyası kapsamında 3 ay süre ile geçici konkordato ilan etmesi ve bu ilanın resmi ilan portalında yayınlandığının belirlenmiş olması sonucu 4734 sayılı kanunun 10. Maddesinin 4. Fırkasının a. Bendi ve işe ait idari şartnamenin 10.1 maddesi gereği bu durumdaki isteklilerin ihale dışı bırakılacağı hüküm altına alındığından dolayı firmanız değerlendirme dışı bırakılmış olup; ihale süreci devam etmektedir.” şeklinde ifade edilerek şikayet başvurusunun reddedildiği,
İdarenin kararının 16.04.2026 tarihinde başvuru sahibine bildirildiği ve başvuru sahibinin 27.04.2026 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu görülmüştür.
Bu çerçevede yapılan inceleme neticesinde, Gaziantep 1. Asliye Ticaret Mahkemesinin 06.04.2026 tarihli ve 2026/353 sayılı kararında Optimum Müteahhitlik İnş. ve Metal San. Tic. Ltd. Şti. hakkında 07.04.2026 tarih saat 15:16’dan başlamak üzere 3 ay süre ile geçici mühlet verilmesine karar verildiği görülmüş olup, bu bağlamda Optimum Müteahhitlik İnş. ve Metal San. Tic. Ltd. Şti. hakkında konkordatonun tasdik edildiği ya da onaylandığı sonucu çıkarılamayacağından, anılan firmanın “konkordato ilan eden” durumunda olmadığı anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, başvuru sahibi isteklinin gelinen aşamada “konkordato ilan eden” durumunda olmadığı, dolayısıyla idarece yapılan “ Gaziantep Asliye Ticaret Mahkemesinin 2026/353 esas sayı dosyası kapsamında 3 ay süre ile geçici konkordato ilan etmesi ve bu ilanın resmi ilan portalında yayınlandığının belirlenmiş olması sonucu 4734 sayılı kanunun 10. Maddesinin 4. Fırkasının a. Bendi ve işe ait idari şartnamenin 10.1 maddesi gereği …firmanız değerlendirme dışı bırakılmış …” şeklindeki işlemin yerinde olmadığı ve başvuru sahibinin söz konusu iddiasının uygun olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.
(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.
a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;
1) Yapım yönteminin ekonomik olması,
2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3) Teklif edilen işin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir…” açıklaması,
Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.1.5. Bu madde kapsamında sınır değer hesaplanmasında, 4734 sayılı Kanunun 36 ncı maddesi uyarınca ilk oturumda teklif mektubu ve geçici teminatını usulüne uygun sunan isteklilerin teklifleri “geçerli teklif” olarak dikkate alınacaktır.
45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.
45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.
Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.
45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.
Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.
Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.
Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.
Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.
45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.
İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir
.…
45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;
a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,
b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,
sunacaklardır.
Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.
Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz.
Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.
Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir.
45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;
a) Teklif birim fiyatlı işlerde; her bir iş kaleminin yapım şartlarına, tarif ve içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,
b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,
ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.
İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.
Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.
45.1.5. İsteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda; isteklilerin, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış “kar ve genel gider içermeyen birim fiyatların” üzerine, kendi belirledikleri “kar ve genel gideri” ilave ederek birim fiyatlarını oluşturmaları durumunda da; hangi kamu kurum ve kuruluşunun “kar ve genel gider hariç birim fiyatını” kullandıklarını ve kendi belirledikleri “kar ve genel gider” tutarını yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları halinde de, söz konusu iş kalemleri/iş grupları için analiz düzenlemeleri zorunlu değildir. Bu kapsamda isteklilerin analiz düzenlemeleri zorunlu olmayan söz konusu iş kalemleri/grupları için 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına da gerek bulunmamaktadır.
…
İş kalemleri/grupları için, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar esas alınarak teklif sunulmuş olmakla birlikte; yukarıda belirtildiği şekliyle liste halinde belirtilmemesi durumunda, söz konusu iş kalemleri/grupları için analiz sunulması zorunludur.
İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel birim fiyatların yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış birim fiyatlar kullanılabilir.
45.1.6. Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır.
İlan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış rayiçler kullanılabilir.
45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.
45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.
45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.
45.1.10. İhale komisyonu, sınır değerin altındaki tekliflerin önemli bileşenlerini;
a) Yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda istekliler tarafından yapılan yazılı açıklamaları da dikkate almak suretiyle değerlendirir ve ihaleyi sonuçlandırır.
45.1.11. Yapım yönteminin ekonomik olması hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; kullanılan yapım yöntemi ve teknolojisinin sağlayacağı maliyet avantajının açıklanması gereklidir.
45.1.12. Seçilen teknik çözümler, yapım işinin yerine getirilmesinde kullanılacak avantajlı koşullar veya yapım işinin özgünlüğü hususunda bir açıklamada bulunulması durumunda; belirtilen çözüm, avantajlı koşul ve özgünlük sayesinde elde edilen maliyet avantajı açıklanmalıdır.
45.1.13. Teklifi aşırı düşük bulunan isteklilerin, tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili olarak 4734 sayılı Kanunun 38 inci maddesi uyarınca yapacakları açıklamada, sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgeleri sunmaları gerekmektedir.
İsteklilerin analizlerine dayanak teşkil eden bilgi ve belgeler;
a. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri,
b. Çimento ve demir ürünleri için ilan edilmiş üretici fiyat tarifeleri,
c. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilmiş fiyat tarifeleri veya bunlardan alınmış fiyat teklifleri,
ç. Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilgili mal veya hizmetlere ilişkin ilan edilen asgari fiyatlar,
d. Ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ilişkin maliyet/satış tutarı tespit tutanakları,
e. Stoğunda bulunan mallara ilişkin stok tespit tutanakları,
f. İdarece istenmesi durumunda yardımcı analizler v.b. dir.
İstekliler tekliflerine ilişkin olarak yukarıda sayılan belgelerden kendileri için uygun olanları açıklamaları kapsamında sunacaklardır.
Yukarıda sayılan bilgi ve belgelerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekliler tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle ilgili mevzuatına göre son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir (Örnek: Yurt dışından ithal edilen mallara ilişkin olarak gümrük giriş beyannamesi kullanılarak açıklama yapılabilir). Yüklenicinin dışında üçüncü kişilerce inşaat mahalli dışında imal edilen ve esaslı başka bir işçilik veya malzeme katkısı yapılmaksızın yapıya monte edilen iş kalemlerinin üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklanması durumunda, bu iş kalemlerine ilişkin analiz sunulması zorunlu değildir. Ayrıca, istekliler tarafından teklif kapsamındaki harita, kadastro ve proje işlerine ilişkin yapılacak açıklamalarda üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin sunulması yeterlidir.
45.1.13.1. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.
Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir. Mala ilişkin fiyat teklifi verilebilmesi için ayrıca fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapıl mış olması gerekir.
Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için öncelikle fiyat teklifini veren kişi tarafından ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde (45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen fiyat teklifi konusu mamul/mal/hizmet miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması, teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
…
45.1.13.3. İsteklinin teklifine konu çimento veya demir ürünlerine ilişkin açıklamalarında çimento veya demir ürünleri üreticisinin ilan edilmiş fiyat tarifelerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir.
45.1.13.4. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin ilan edilen fiyat tarifelerinde belirtilen fiyatları kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan bir tarifeyi gösterir belgeyi sunması yeterlidir. (Örnek: Orman Genel Müdürlüğüne bağlı işletmeler tarafından satılan ürünlere ilişkin ilan edilmiş fiyatlar vb.)
45.1.13.4.1. İsteklinin, kamu kurum ve kuruluşları tarafından sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tekliflerini kullanması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) düzenlenmiş fiyat teklifini sunması yeterlidir. (Örnek: Karayolları Genel Müdürlüğü, İl Özel İdareleri, Belediyeler vb.nin sattıkları kum, çakıl, kırmataş vb. mallara ilişkin verdikleri fiyat teklifleri.)
45.1.13.5 İstekli tarafından açıklaması yapılacak girdinin fiyatı, kamu kurum ve kuruluşlarınca ilan edilen ilgili mala ilişkin asgari fiyatlara uygun olması halinde, sadece ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olan asgari fiyatın belgelendirilmesi suretiyle açıklama yapılması yeterlidir.
45.1.13.6. Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu olan mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.
Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar alım yapmış olması gerekir.
Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 45.1.2.1 inci maddeye göre ihale komisyonunca belirlenen sorgulamaya tabi tutulacak iş kalemleri/gruplarında kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapılmış olması gerekir. Kurum bu maddede düzenlenen 1/20 oranını değiştirmeye ve işin konusu, yaklaşık maliyeti ve/veya süresine göre farklı oranlar belirlemeye yetkilidir.
İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunmasına gerek bulunmayıp, sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilecektir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
45.1.13.7. İstekliler tarafından yapılan açıklamada; malın ihale tarihi itibariyle stoklarda bulunduğunun belirtilmesi durumunda, stokta bulunan mala ilişkin “stok tespit tutanağı”nın sunulması zorunludur. Stok tespit tutanağında ilgili malın ağırlıklı ortalama birim maliyeti gösterilecektir. İsteklilerce teklif edilen tutara ilişkin birim fiyatlar, stok tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olamaz. Ayrıca stoklarda olduğu belirtilen söz konusu malın miktarının, ihale konusu işte kullanılacağı belirtilen miktardan az olması halinde eksik kalan miktar için bu Tebliğdeki diğer açıklama yöntemlerine uygun olarak açıklama yapılması gereklidir.
45.1.13.8. İsteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir.
Kaşeleme işlemi bu Tebliğin 8.4 maddesinde belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
45.1.13.9. İstekliler tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamındaki mallara ilişkin olarak stok tespit tutanağı veya üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi yerine sadece alış faturası ile açıklamada bulunulması geçerli bir açıklama olarak kabul edilmeyecektir.
45.1.13.10. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.
45.1.13.11. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.
Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.
…
45.1.13.13. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenecektir.
45.1.13.14. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.
45.1.13.15. Sözleşme veya eklerinde, taş, kum, çakıl, gravye, balast, stabilize vb. yapı malzemelerinin idarenin belirlediği ocaklardan temininin öngörüldüğü haller dışında, bu Tebliğin 45.1.2 maddesi gereğince nakliye girdilerine ilişkin idarece belirtilen mesafelerden daha düşük mesafe kullanarak açıklama yapan isteklilerin, ihale konusu işe özgü alanlara ilişkin açıklamalarını kamu kurum ve kuruluşları tarafından düzenlenen veya onaylanan belgeler ile tevsik etmeleri gerekmektedir.
45.1.13.16. Niteliği gereği üretiminden sonra belirli bir süre içerisinde imalata dönüştürülmesi gereken hazır betona ilişkin Çevre ve Şehircilik Bakanlığı tarafından belirlenerek yayımlanmış rayiçler ile açıklama yapılması esastır. İdarece, TS 13515 Standardında belirlenen süreler ile Karayolu Trafik Yönetmeliğinde düzenlenen azami hız sınırları dikkate alınarak, hazır beton üretim tesisi ile işin yapılacağı yer arasındaki azami mesafenin tespit edilmesi ve aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda bu mesafeye yer verilmesi zorunludur. Fiyat teklifi ile açıklama yapılması halinde, idarece belirlenen mesafeden daha uzak mesafe kullanılamaz.
45.1.13.17. Tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) analiz girdilerine ilişkin açıklamalar; resmi rayiçler veya isteklinin kendi malı olan iş makineleri için satın alma bedeli üzerinden yapılabilir. Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi ancak resmi rayici bulunmayan iş makineleri için kullanılabilir.
İsteklilerin kendi malı olan iş makinesinin satın alma bedeli üzerinden yapacağı açıklamalarda, bu hususları tevsik eden belgelerin açıklama kapsamında sunulması zorunludur. Ayrıca, bu açıklamada iş makinesine ilişkin tutar olarak;
a) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmuş olması halinde, amortisman maliyeti katsayısı dışında kalan maliyet katsayıları (yedek parça, tamir-bakım, sermaye faizi-sigorta, nakil-montaj-demontaj) toplamı (ilgili analizde miktar kısmına yazılarak) ile resmi rayicin çarpılması sonucu bulunacak tutar,
b) İş makinesinin satın alma tarihinden sonra amortisman süresinin dolmamış olması halinde ise, (a) bendinde hesaplanan tutarın altında olmamak koşuluyla, iş makinesinin satın alma bedeli ile analiz girdi miktarının çarpılması sonucu bulunacak tutar,
kullanılabilecektir.
45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir.
…
45.1.16. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak istenen sürede açıklama yapmasına rağmen teklifi reddedilen isteklilerin açıklamalarının yeterli görülmeme nedenlerinin, sadece ilgili madde numaralarına atıf yapılmakla yetinilmeyerek hangi düzenlemeye aykırılık bulunduğu da belirtilmek suretiyle kesinleşen ihale kararının bildirilmesi zorunludur…” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Kilis Merkez 3059 Ada, 2 Parsele 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi ve 100 Yataklı Pansiyon Yapım İşi
b) Türü: Yapım işi
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı:
16 Derslikli Okul Taban İnşaat Alanı 799,56 metrekare, toplam inşaat alanı: 3150,84 metrekareden oluşmaktadır.
100 yataklı pansiyon taban inşaat alanı 869,85 metrekare, toplam inşaat alanı 3761,90 metrekareden oluşan pansiyon ve okul yapım işi.
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kilis/Merkez” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu;
a) Yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen işin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları ile doküman düzenlemelerinden, ihale komisyonunun verilen teklifleri değerlendirdikten sonra diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit edeceği, bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak isteyeceği, isteklilerin iş kalemleri/iş grupları için kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış cari yıl birim fiyatları veya bu fiyatlardan daha yüksek fiyatları teklif etmeleri ve söz konusu iş kalemleri/grupları için; hangi kamu kurum ve kuruluşunun birim fiyatını kullandıklarını, birim fiyat poz numarasını da yazmak suretiyle liste halinde belirterek açıklamaları kapsamında sunmaları durumunda analiz düzenlemelerinin zorunlu olmadığı, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemeyeceği, sunulan analizlerin ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait tekliflerin reddedileceği,
Yine sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin sunulmaması yönündeki mevcut kuralın uygulanabilmesi için kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyat ve rayiçlerin kullanılabileceği, ayrıca ilan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış birim fiyatlar ve rayiçlerin kullanılabileceği anlaşılmaktadır.
Kilis Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü tarafından 19.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Kilis Merkez 3059 Ada, 2 Parsele 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi ve 100 Yataklı Pansiyon Yapım İşi” ihalesine 31 isteklinin teklif verdiği, sınır değerin altında kalan 11 istekliden 02.01.2026 tarihli yazı ile 09.01.2026 tarihine kadar aşırı düşük teklif açıklamalarını sunmalarının istenildiği, söz konusu yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesi (92 iş kalemi) ile açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin sıralı analiz girdi tablolarının sunulduğu, 8 isteklinin süresi içinde açıklamada bulunmadığı, 1 isteklinin ise açıklamasının uygun bulunmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, 16.01.2026 onay tarihli ihale komisyonu kararı ile açıklamaları uygun bulunan ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Boryal İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde ihalenin bırakıldığı, Öztürkler Group İnş. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,
Optimum Müteahhitlik İnş. ve Metal San. Tic. Ltd. Şti.nin 26.01.2026 tarihinde “ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Boryal İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Öztürkler Group İnş. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı” iddiasıyla idareye yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.02.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.02.2026 tarih ve 208311 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, yapılan inceleme sonucunda Kamu İhale Kurulunun 04.03.2026 tarihli ve 2026/UY.I-691 sayılı kararın alındığı, söz konusu kararda “…Tebliğ’in 45’inci maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği, aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasına ilişkin yazının sınır değer altında teklif veren isteklilere gönderilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği…” yönünde düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği,
Anılan Kurul kararı üzerine idare tarafından 27.03.2026 tarihli ve “Aşırı düşük teklif açıklama talebi” konulu yazının sınır değerin altında kalan 11 istekliye EKAP üzerinden tebliğ edildiği, anılan yazıda “Kilis Merkez 3059 Ada, 2 Parsele 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi ve 100 Yataklı Pansiyon Yapım İşi ihalesinde 18.12.2025 tarihli teklifiniz, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirme sonucunda aşırı düşük teklif olarak tespit edilmiştir. Aşırı düşük teklif açıklamanızı 03.04.2026 tarihi saat 18:00'a kadar EKAP üzerinden e-imza ile imzalamak suretiyle İdaremize göndermeniz gerekmektedir.” ifadelerine yer verildiği, yazı ekinde açıklama istenilecek iş kalemleri listesi (92 iş kalemi), açıklama istenilmeyecek analiz girdileri listesi, sıralı analiz girdileri tablosu ve nakliye analizleri tablolarının bulunduğu,
Yaşar Taner Soycan, Ferit Sarıgül Mega Doğalgaz ve Mühendislik Ortak Girişimi, Öztürkler Group İnş. Ltd. Şti. ve Boryal İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. olmak üzere 3 (üç) istekli tarafından süresi içinde aşırı düşük teklif açıklamasının sunulduğu, idarece yapılan değerlendirme neticesinde 07.04.2026 tarihli ve 2 numaralı komisyon kararı ile 2 (iki) isteklinin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun bulunmadığı, açıklamaları uygun bulunan Boryal İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde ihalenin bırakıldığı, başvuru sahibi Optimum Müteahhitlik İnş. ve Metal San. Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği,
Başvuru sahibi tarafından 14.04.2026 tarihinde idareye ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Boryal İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu yönünde şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idarenin 16.04.2026 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı, idarenin kararının 16.04.2026 tarihinde başvuru sahibine bildirildiği ve başvuru sahibinin 27.04.2026 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu görülmüştür.
İhale üzerinde bırakılan Boryal İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamaları incelendiğinde söz konusu istekli tarafından idarece açıklama yapılması istenilen 92 adet iş kaleminin analizlerinde yer alan 233 tane iş kaleminin kamu kurum ve kuruluşlarının fiyatlarıyla (Çevre ve Şehircilik Bakanlığı, PTT, Vakıflar Genel Müd.) ve 3 tanesinin fiyat teklifi alınarak açıklandığı tespit edilmiştir.
Başvuru sahibinin iddiaları doğrultusunda sunulan açıklamalara bakıldığında,
Metrajlara ilişkin idareden alınan bilgi ve belgeler doğrultusunda, Boryal İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin verdiği birim fiyatlar ve idarenin hesapladığı metrajlar ile 3.944.028,76 TL’lik fark olduğunun görüldüğü (artış) ancak bu farkın ihale sıralamasını değiştirmediği,
Anılan istekli tarafından işçilik giderleri için ihale tarihinde geçerli olan saatlik brüt asgari ücretin (115,58 TL) üzerinde olan 116 TL’lik bedellerin öngörüldüğü,
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin analiz ve alt/yardımcı analizlerin sunulduğu, açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin sunulan analizlerde yer alan girdi cins ve miktarlarının biriminin ve miktarlarının, idarece hazırlanan analizler ile birebir aynı olduğu, miktarların düşürülmesi gibi bir durumun olmadığı, söz konusu anılan istekli tarafından idarece hazırlandığı şekilde analiz girdilerinin tamamını içerecek şekilde açıklama yapıldığı, analizlerde çarpım ve toplamlarda hata yapılmadığı,
Yukarıda yer alan mevzuata göre sorgulamaya konu iş kalemlerine/gruplarına ilişkin analizler ile bu analizlere dayanak teşkil eden bilgi ve belgelerin sunulmaması yönündeki mevcut kuralın uygulanabilmesi için kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel birim fiyat ve rayiçlerin kullanılabileceği, ayrıca ilan veya davet tarihinde, bu tarihin içinde bulunduğu aya ait güncel rayiçlerin yayımlanmamış olması durumunda, istekli tarafından son yayımlanmış birim fiyatlar ve rayiçlerin kullanılabileceği, anılan istekli tarafından kamu kurum ve kuruluşları tarafından yayımlanmış 2025/Aralık ayına ait güncel birim fiyat ve rayiçlerin kullanıldığı,
Açıklaması istenilen analizlerde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesi uyarınca kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarı üzerine asgari %10 oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörüldüğü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesinde analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemeyeceğinin açıklandığı, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan analizler incelendiğinde, açıklama istenilmeyen analiz girdilerinden birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarların bir kuruşun (0,01 TL) altında olmadığı,
İdare tarafından “15.100.1001” poz nolu “1 ton her cins çimento ve kirecin taşıtlara yükleme, boşaltma ve istifi” iş kalemindeki çimento ve kireç nakli, “15.100.1002” poz no’lu “1 m2 kum, çakıl, tuvenan, stabilize, kırmataş, hafif agrega ve mermer pirinci taşıtlara yükleme, boşaltma ve figüresi” iş kalemindeki kum, çakıl, ince sıva(mil) kumu nakli, stabilize ve kırmataş nakli ile şantiye sınırları dışına kamyonla kazı malzemesi nakli “15.100.1004” poz nolu “1 ton her cins betonarme demiri, profil ve lama demiri ile saçların taşıtlara yükleme, boşaltma ve istifi” iş kalemindeki hasır çelik, profil, demir ve saç nakli, “15.100.1008” poz nolu “Her cins hafif gazbeton malzemesi, genleştirilmiş perlit agregası ve bu agrega ile yapılmış (tuğla, pano, hazır kuru harç ve benzeri) malzemenin taşıtlara yükleme, boşaltma ve istifi” iş kalemindeki gazbeton nakli (Ytong vb) için nakliye analizlerinin düzenlendiği ve bu formüller uyarınca ihale üzerinde bırakılan isteklinin formüllerde nakliye mesafesinde (M) idarenin vermiş olduğu mesafeleri ve K Katsayısını dikkate aldığı dolayısıyla mesafe için herhangi bir açıklamaya gerek bulunmadığı, formülde yer alan değerlerin idare tarafından verilen değerlerle uyumlu olduğu bu şekilde hesaplamanın da doğru şekilde yapıldığı,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.6’ncı maddesindeki “ Analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde, Çevre, Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından belirlenerek ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aya ait yayımlanmış güncel rayiçleri kullanan ve söz konusu rayiçleri poz numaralarını da belirtmek suretiyle liste halinde sunan isteklilerin, söz konusu rayiçlere ilişkin olarak 45.1.13 maddesinde belirtilen belgeleri sunmalarına gerek bulunmamaktadır. ” açıklaması uyarınca ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından üç iş kalemi haricinde güncel rayiç tutarların dikkate alınmak suretiyle açıklamada bulunulduğu, üç iş kalemi için ise fiyat teklifi sunulduğu, dolayısıyla sunulacak başkaca bir belgeye gerek bulunmadığı,
Açıklama istenilen inşaat, elektrik ve mekanik iş kalemleri için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklamada bulunulduğu, idarece açıklama istenilen ve fiyat teklifi verilen “İNŞ Özel-03 poz nolu “Kapaklı Giydirme Cephe Yapımı” ile ÖBF-6 poz nolu “30 dk. Yangına dayanımlı laminat kaplamalı kapı kanadı 100/200 ve 110/220” iş kalemlerine ilişkin sunulan fiyat satış tutarı tespit tutanaklarının fatura bilgileri tablolarında idarece sıralı analiz girdilerinde belirtilen şekliyle açıklamada bulunulduğu, bundan dolayı ayrıca bir işçilik girdisine ilişkin herhangi bir açıklamaya yer verilmediği, beyan edilen faturaların iş kaleminin bütününü kapsadığı, ancak yine açıklama istenilen 22.5.1.07-006-Pys poz nolu “36 kV, 630 kVA beton köşk (Trafo dahil) Tip 2B/T (Trafo+AG Panosu) (Hava Yalıtımlı)” iş kalemi için ise idarece analizde malzeme ve montaj kalemleri ayrı ayrı belirtilmiş olmasına karşın ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında bu iş kalemi için malzeme ve montaj girdilerinin ayrıştırılmadığı, tek bir fiyat kullanılmak suretiyle açıklamada bulunulduğu,
Açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizlerde yer alan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (iş makineleri) için anılan isteklinin “kendi malı” beyanında bulunulmadığı, söz konusu makineler için Çevre ve Şehircilik Bakanlığının rayiç fiyatlarının kullanılarak açıklamada bulunulduğu,
Açıklanması istenilen 22.5.1.07-006-Pys poz nolu “36 kV, 630 kVA beton köşk (Trafo dahil) Tip 2B/T (Trafo+AG Panosu) (Hava Yalıtımlı)” iş kalemi için üçüncü şahıstan alınan fiyat teklifinin sunulduğu,
Üçüncü şahıslardan alınan üç adet fiyat teklifi üzerinde teklife konu malzemeye ait idarece hazırlanan sıralı analiz girdilerin uygun şekilde ölçü birimlerine yer verildiği,
Açıklaması istenilen ÖBF-6 poz nolu “30 dk. Yangına dayanımlı laminat kaplamalı kapı kanadı 100/200 ve 110/220” poz nolu iş kalemi için alınan fiyat teklifi ve dayanağı olan tutanakta yer alan fatura bilgileri tablosunda malzeme tanımının istenilen şartları sağladığı, malzemenin ölçü biriminin 10/200 ve 110/220 olarak 30 dk yangına dayanıklı olduğunun gerek fiyat teklif ve gerekse satış tutarı tespit tutanağında yer alan fatura bilgileri tablosunda belirtildiği,
Fatura bilgileri tablosunda düzenlenen faturanın ilan tarihinden geriye doğru son üç aylık vergilendirme dönemine ait olduğu (ilan tarihi 28.11.2025, fatura tarihi 01.08.2025),
Başvuru sahibinin 2.15’ ve 2.18’inci iddialarında da yer verildiği üzere ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan satış tutarı tespit tutanağında belirtilen faturaların Gelir İdaresi Başkanlığı sisteminde kayıtlı olup olmadığı, sistemde kayıtlı olması durumunda sistemlerine hangi tarih ve saatte girişinin yapıldığı, bir diğer ifade ile ilgili faturanın (e-fatura/e-arşivfatura) düzenlenme tarihi ile sisteme yüklenme tarihi ve saati, ilgili faturaların muhteviyatı hakkında bilgi ve bu bilgilere dayanak teşkil eden belgelere ilişkin olarak 21.05.2026 tarihli ve E.96399 sayılı Kurum yazısı ile Gelir İdaresi Başkanlığından ve ayrıca söz konusu faturaların yer aldığı satış tutarı tespit tutanağını imzalayan meslek mensubu SMMM’lerden bilgi ve belge talep edilmiştir.
Talep edilen ve fiyat teklifi ile açıklama yapılan İnş.Özel-03 poz nolu “Kapaklı Giydirme Cephe Yapımı” iş kalemi, ÖBF-6 poz nolu “30 dk yangına dayanımlı laminat kaplamalı kapı kanadı 100/200 ve 110/220” iş kalemi ve 22.5.1.07-006 poz nolu “36 kV, 630 kVA Beton Köşk(trafo dahil), Tip 2B/T(Trafo+AG panosu) (Hava Yalıtımlı) iş kalemine ilişkin sırasıyla Aldar Mühendislik Mimar. İnş. Tem. ve Gıda San. Tic. Ltd. Şti. Deniz End. Tek. Tamir Bakım Fenike Mimar. Müh. İnş. Taah. İth. İhr. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Hakan Yazgan’a kesilen faturalara ait belgeleri tasdikleyen Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler tarafından söz konusu faturaların gönderildiği,
Satış Tutarı Tespit Tutanağındaki fatura bilgileri tablolarında yer verilen fatura bilgileri ile SMMM’ler tarafından gönderilen e-arşiv faturalar üzerindeki bilgilerin birbirini doğrular nitelikte olduğu, faturaların geriye doğru tanzim edildiğine dair bir bilgiye rastlanılmadığı, fatura bilgileri tablosundaki faturaların açıklama istenilen iş kalemine ait olduğu,
SMMM tarafından gönderilen belgelerden fiyat teklifini veren vergi mükellefinin ilgili dönemde teklife konu malzemenin birden fazla satışının olmadığı,
Ayrıca Gelir İdaresi Başkanlığı tarafından gelen 22.05.2026 tarihli ve 56209 sayılı cevabi yazıda, Başkanlıklarının veri ambarında yapılan incelemeler sonucunda FNK2025000000013 ile ANT2025000000030 sıra nolu e-Faturalara ait bilgilerin gönderildiği, ancak YNR2025000000051 sıra nolu faturaya ilişkin bir kaydın bulunmadığı belirtilmiş olmakla birlikte, söz konusu faturanın yer aldığı satış tutarı tespit tutanağını düzenleyen SMMM’den fatura bilgisinin talep edilmesine karşın verilen cevapta fatura seri numarasının yanlış yazıldığı “YNR” olarak belirtilen ifadenin “CEM” olması gerektiği belirtildiğinden, Başkanlığımızca yeni duruma ilişkin olarak söz konusu faturanın sisteme kayıtlı olup olmadığı hakkında Gelir İdaresi Başkanlığı’ndan 04.06.2026 tarih ve 97055 sayı ile yeniden bilgi ve belge talebinde bulunulmuş olup, alınan 12.06.2026 tarih ve 61776 sayılı cevap yazısı ekinde söz konusu faturanın herhangi bir iptal/itiraz durumunun bulunmadığı ve geçerli bir fatura olduğu bilgisinin yer aldığı,
Açıklaması istenilen İNŞ-Özel-03 poz numaralı “Kapaklı Giydirme Cephe Yapımı” iş kalemi için alınan fiyat teklifi ve dayanağı satış tutarı tespit tutanağındaki fatura bilgileri tablosunda belirtilen malzeme tanımının iş tanımına uygun olduğu, anılan tablodaki iş tanımında “Kapaklı giydirme cephe kaplaması” işi olduğunun açıklandığı, faturanın ilan tarihinden iki önceki üç aylık vergilendirme dönemine ait olduğu, (11.07.2025) dolayısıyla alınan fiyat teklifleri ve dayanağı tutanaklardaki tanımların açıklama istenilen iş kaleminin tanımını karşıladığı
Fiyat teklifleri ekinde sunulan üçüncü kişiye ait imza beyannameleri ile fiyat teklifi ve tutanaklardaki imzaların birbiriyle uyumlu olduğu, fiyat teklifleri ve tutanakların şirket yetkilileri tarafından imzalandığı ve söz konusu kişilere ait imza sirkülerinin var olduğu, vekaleten imzanın bulunmadığı,
İhale üzerinde bırakılan isteklinin sunduğu üç fiyat teklifi üzerindeki birim fiyatların dayanağı olan satış tutarı tespit tutanaklarındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarlarının %80’inin altında olmadığı,
Tutanakta yer alması gereken alanların doldurulduğu, tutanaklarda defter tasdik bilgilerine yer verildiği, tutanakların ihale ilan tarihinden önceki veya ondan önceki üç aylık döneme ait olduğu,
İhale konusu işte kullanılması öngörülen mal miktarının en az 1/20’si oranında satış yapıldığı, (Anahtar teslimi götürü bedel ihalede idarenin miktarlarının isteklilere bildirilmemesinden isteklinin kendi miktarları üzerinde kontrol sağlanmış olup, İNŞ ÖZEL.03 poz no’lu kapaklı giydirme cephe yapımı” iş kaleminde isteklinin miktarının 120 m2 ve bu miktarın 1/20’sinin 6 m2 olduğu, fatura bilgileri tablosundan söz konusu kaleme ilişkin 56,73 m2 lik satış yapıldığının anlaşıldığı, ÖBF-06 poz no’lu “30 dk.yangına dayanımlı laminat kaplamalı kapı kanadı 100/200 ve 110/220” iş kaleminde isteklinin miktarının 30 adet ve bu miktarın 1/20’sinin 1,5 adet olduğu, fatura bilgileri tablosundan söz konusu kaleme ilişkin 7 adet satış yapıldığının anlaşıldığı, yine 22.5.1.07-006 poz nolu “35 kV 630 betonköşk (Trafo dahil) Tip 2 B/T (Trafo+AG panosu) (Hava Yalıtımlı) “ iş kaleminde isteklinin miktarının 1 adet ve bu miktarın 1/20’sinin 0,05 olduğu, fatura bilgileri tablosundan söz konusu kaleme ilişkin 1 adet satış yapıldığının anlaşıldığı)
Tutanaklarda beyan edilen faturaların dönemi ile aynı tutanağın 3 nolu tablosunda beyan edilen dönemlerin birbiriyle uyumlu olduğu,
Tutanaklarda beyan edilen faturaların kimden alındığının belirtildiği, iki faturada bu mükelleflere ait vergi ve kimlik numarasına yer verildiği, bir faturada şirketin ismine yer verilip vergi/kimlik numarasına yer verilmediği görülmüş olsa da, ilgili tabloda yer verilen faturaların meslek mensubundan talep edilmiş olmasından ve faturada mükellefe ait tüm bilgilerin görülmesinden söz konusu eksikliğin sonuca bir etkisinin olmadığı,
Fatura bilgileri tablosundaki birim fiyat ile miktar çarpımı sonucunun toplam fatura tutarı sütununa yansıtmada bir uyumsuzluk olmadığı,
Fatura bilgileri tablosunda belirtilen malzeme tanımlarında idarenin belirlediği iş kalemi tanımlarına bir uyumsuzluk olmadığı,
Fiyat tekliflerinde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca SMMM tarafından yer verilmesi gereken ibareye uygun şekilde yer verildiği,
Fiyat tekliflerinde dayanağı olan tutanağın tarih ve sayısına uygun şekilde yer verildiği, sayı ve tarihlerin birbirine uyumlu olduğu,
Fiyat teklifleri ve tutanakları imzalayan SMMM’ye ait faaliyet belgelerinin sunulduğu,
Fiyat teklilerinin analizlere doğru şekilde yansıtıldığı, ayrıca fiyat teklifinin ihaleye teklif veren isteklilerden alındığına dair bir bilgiye rastlanılmadığı anlaşılmış olup,
-Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Boryal İnş. Müh. San. Tic. Ltd. Şti.nin açıklamalarının, sorgulamaya tabi tutulan 22.5.1.07-006-Pys poz nolu “36 kV, 630 kVA beton köşk (Trafo dahil) Tip 2B/T (Trafo+AG Panosu) (Hava Yalıtımlı)” iş kalemi için idarece analizde malzeme ve montaj kalemleri ayrı ayrı belirtilmiş olmasına karşın ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasında bu iş kalemi için malzeme ve montaj girdilerinin ayrıştırılmadığı, tek bir fiyat kullanılmak suretiyle açıklamada bulunulduğu, bu yönüyle mevzuata aykırılık taşıdığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna ulaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Boryal İnş. Müh. San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Öte yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin toplam 2 iddiasından 1 (bir) iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı ikide bir (1/2) olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 97.042,5 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.

2025/1967587 İhale Kayıt Numaralı “ Kilis Merkez 3059 Ada, 2 Parsele 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi ve 100 Yataklı Pansiyon Yapım İşi ” İhalesi

Optimum Müteahhitlik İnş. ve Metal San. Tic. Ltd. Şti. ,

Kilis Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü ,

Kilis Özel İdaresi Plan Proje Yatırım ve İnşaat Müdürlüğü tarafından 19.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Kilis Merkez 3059 Ada, 2 Parsele 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi ve 100 Yataklı Pansiyon Yapım İşi ” ihalesine ilişkin olarak Optimum Müteahhitlik İnş. ve Metal San. Tic. Ltd. Şti.nin 26.01.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.02.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.02.2026 tarih ve 208311 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.02.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2026/490 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, şikayete konu ihalede aşırı düşük teklif açıklamaları uygun görülen ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Boryal İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Öztürkler Group İnş. Ltd. Şti.’nin aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, şöyle ki;
1) Açıklama istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan 25.130.4101, 25.150.1317, 25.150.1321, 25.160.2201, 25.178.1031, 25.225.3025, 25.490.1110 başta olmak üzere bir çok iş kaleminde 10.100.1062 Poz numaralı düz işçi girdisinin açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlendiği, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2. maddesinde yer alan “analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.” açıklaması gereğince işçilik girdilerinin hiçbir surette açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlenemeyeceği, dolayısı ile idare tarafından belirlenen açıklama istenilmeyecek analiz girdilerinin yanlış belirlendiği,
2) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2. maddesi gereğince, herhangi bir analiz girdisinin açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlenmesi halinde başka iş kalemlerine ait analizler içerisinde açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlenmesinin mümkün olmadığı, ancak idare tarafından 10.160.1026 poz numaralı “Mazot (Motorin)” girdisi 15.120.1005, 15.125.1004, 15.180.1004/Analiz poz numaralı iş kalemlerine ait analizler içerisinde açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlenmiş olmasına rağmen, diğer tüm iş kalemlerine ait analizlerde açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlendiği, bu durum yukarıda aktarılan Tebliğ maddesine aykırı olup söz konusu 10.160.1026 poz numaralı analiz girdisinin tüm iş kalemlerine ait analizlerde açıklama istenilen analiz girdisi olarak belirlenmesi gerektiği,
3) İdarece açıklama istenilen iş kalemlerinin yanlış belirlendiği, kural olarak yaklaşık maliyette yer alan iş kalemlerinin büyükten küçüğe sıralanarak yukarıdan aşağıya doğru toplanarak % 80 lik iş kalemlerine tekabül eden iş kalemlerinin belirlenmesi gerekirken idare tarafından seçme suretiyle açıklama istenilen iş kalemlerinin belirlendiği,
4) Açıklaması istenilen 77.170.1009 poz numaralı “120 Dakika Dayanımlı Panik Barlı Yangın Kapısı (L=70cm(dahil)-100cm(dahil) H=200cm(dahil)-220cm(dahil)) (tek kanatlı)” sadece malzemeyi barındırmakta olup bu malzemenin montajına ilişkin olarak analizde herhangi bir işçilik girdisine yer verilmediği,
5) İhaleyi yapan idare tarafından 77.130.1013/A ve 77.130.1013/A2 poz numaralı iş kalemlerine ait analizler karşılaştırıldığında, analiz girdilerinin birebir aynı olduğunun anlaşıldığı, her ne kadar iki iş kaleminin ölçü birimi m² olarak belirtilmiş olsa da; çekmece sayısı, raf sayısı, kapak sayısı, menteşe sayısı, vida sayısı, çivi sayısı, kulp sayısı gibi unsurlar bakımından birbirinden farklı imalatları ifade ettikleri dikkate alındığında, bu iş kalemlerine ilişkin analizlerin birebir aynı olmasının teknik olarak mümkün olmadığı, nitekim mimari projeye bakıldığında dahi söz konusu farklılıkların görülebileceği, ayrıca ihale kapsamında yer alan proje ve kesitler incelendiğinde de, farklı miktarda malzeme kullanılarak imal edilmesi gereken bu iş kalemleri için aynı girdi cinsi ve miktarının esas alınarak analiz düzenlenmesinin teknik olarak uygun olmadığının anlaşılacağı,
6) Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan yapım işi ihalelerinde, idarenin metrajları ile isteklilerin metrajları arasında ihaleye teklif veren isteklilerin teklif sıralamasının değişmesine yol açacak şekilde farklılık bulunması durumunda teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, başka bir ifade ile isteklinin metrajlarının idarenin metrajlarına oranla eksikliği %1 dahi olsa, bu eksikliğin parasal karşılığının isteklinin teklifine eklenmesi hâlinde teklif sıralamasının değişmesi sonucunu doğurması durumunda, söz konusu teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
7) Açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizlerde yer alan işçilik girdileri için ihale tarihinde yürürlükte olan asgari ücretin altında birim fiyat öngörülmüş olması durumunda aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilmesi gerektiği,
8) Anılan istekliler tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında, yaklaşık maliyet cetveli, analizler, nakliye hesaplamaları, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinde aritmetik hataların olduğu, aritmetik hata nedeniyle hesaplanan analizlerin yaklaşık maliyet cetveline yanlış yansıtıldığı ve dolayısıyla teklif edilen tutar ile hesaplanan tutarın farklılık gösterdiği,
Açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizlerdeki girdi cins ve miktarlarının isteklilerin kendi lehine fiyat avantajı yaratacak şekilde değiştirildiği, miktarların eksiltildiği,
9) Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı tarafından 2025/Ocak ayında yayınlanan birim fiyatların 2025/Eylül ayında güncellendiği, başvuru konusu ihalenin ilan tarihinin 28.11.2025 olduğu dikkate alındığında açıklama istenilen iş kalemlerine ait analizlerdeki birim fiyatlarda 2025/Kasım döneminde yayınlanan birim fiyatların kullanılması gerektiği, veya YİÜE katsayıları esas alınarak 2025/Ocak ayı birim fiyatlarının güncellenerek açıklamada bulunulması gerektiği, ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından 2025/Ocak ve daha önceki dönemlerdeki birim fiyatlar esas alınarak açıklamada bulunulduğu,
10) Açıklaması istenilen analizlerde Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3’üncü maddesi uyarınca % 10’un altında kâr ve genel gider öngörülmesi mümkün olmamasına rağmen % 10’un altında kâr ve genel gider öngörülmüş olduğu,
11) Açıklama istenilmeyen iş kalemleri için teklif tutarının % 10 unun altında tutar öngörülmesi mümkün olmamasına rağmen açıklama istenilmeyen iş kalemleri için teklif tutarının % 10’unun altında tutar öngörülmüş olduğu,
12) Açıklama istenilmeyecek analiz girdileri için 0,01 TL’nin altında fiyat öngörüldüğü, ayrıca açıklama istenilmeyen analiz girdileri için teklif edilen birim fiyat ile miktarın çarpılması sonucu elde edilen tutarın 0,01 TL’nin altında olduğu, bu durumun Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.3. maddesine aykırılık teşkil ettiği,
13) Açıklaması istenilen iş kalemlerine ait analizler içerisinde yer alan nakliye formüllerinin yanlış hesaplanarak analizlere yansıtıldığı, idare tarafından verilen nakliye mesafelerinin düşürülerek açıklamada bulunulduğu,
Açıklama istenilen iş kalemlerine ait nakliye hesaplamalarının yaklaşık maliyet cetvelinde gösterildiği görülmekle birlikte, nakliyesi yapılacak olan N.YF.08 – Sac Nakli, N.YF.01 – Çimento Nakli, N.YF.03 – Kum-Çakıl Nakli, N.YF.27 – Stabilize ve Kırmataş Nakli, N.YF.04 – İnce Sıva (Mil) Kumu Nakli, N.YF.02 – Kireç Nakli, N.YF.24 – Gazbeton Nakli (Ytong vb.) başta olmak üzere, nakliye miktarlarının iş kalemleri içerisindeki oranlarına göre hesaplanarak fiyatlandırılması gerekirken; nakliye giderleri için öngörülen miktarların iş kalemlerindeki gerçek miktarların altında miktar öngörüldüğü, bu durumun istekliler tarafından kendi lehlerine fiyat avantajı sağlamak amacıyla yapıldığı
14) Açıklaması istenilen iş kalemlerine ait yaklaşık maliyet cetvelinde yer verilen iş kalemi fiyatlarını tevsik etmek amacıyla analiz ve alt/yardımcı analizlerin sunulması zorunlu olmasına rağmen bu analizlerin sunulmadığı,
15) Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri malzeme ve işçilik olarak alınmış olmasına rağmen fiyat tekliflerinin dayanağı EK.O-6 tutanağının fatura bilgileri tablosunda işçiliğe ilişkin (montaj) herhangi bir açıklamada bulunulmadığı,
16) Açıklaması istenilen iş kalemleri içerisinde yer alan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) için kendi malı olarak açıklamada bulunulduğu, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.17’nci maddesi gereği kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) için edinim değeri üzerinden hesaplama yapılması gerekirken daha düşük değerler esas alındığı, kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipman (İş makinesi) tevsiki için sunulan amortisman tespit tutanağının Tebliğde yer alan düzenlemelere aykırı şekilde tanzim edildiği, söz konusu amortisman tespit tutanağındaki makinelerin açıklaması istenilen analiz girdisindeki makineler ile aynı olmadığı güç ve kapasite farklılığı gösterdiği, söz konusu tutanak ekinde sunulması gereken fatura, ruhsat vb. gibi belgelerin sunulmadığı,
17) Açıklaması istenilen 22.5.1.07-006 poz numaralı 36kV, 630 kVA Beton Köşk (Trafo dâhil) Tip 2B/T (Trafo+AG Panosu) (Hava Yalıtımlı) iş kaleminin poz numarası ve tanımının 2025 yılında değiştiği, söz konusu iş kalemi için 2025/Kasım dönemine ait birim fiyatın kullanılması gerekirken anılan iş kalemi için 2024 yılı birim fiyatları esas alınarak açıklamada bulunulduğu, söz konusu iş kalemi için teklif edilen birim fiyatın anılan iş kaleminin 2025 yılı yeni birim fiyatlara karşılık gelen poza ait birim fiyatın altında olduğu,
18) Açıklaması istenilen elektrik ve mekanik iş kalemleri için malzeme ve montaj girdilerinin ayrı ayrı gösterilmesi gerekirken montaj dahil olarak fiyat kullanıldığı, açıklama istenilen elektrik ve mekanik iş kalemleri için üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmak suretiyle açıklamada bulunulduğu, ancak gerek fiyat teklifinde gerekse EK.O-5 ve EK.O-6 tutanaklarının fatura bilgileri tablosunda işçilik girdisine ilişkin bir açıklamada bulunulmadığı, esasen beyan edilen faturaların sadece malzemeye ilişkin olduğu ancak fiyat teklifi tanzim edilirken malzeme ve işçilik olarak ayrıma gidilmiş olduğu, üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin analizlere ve yaklaşık maliyet cetveline hatalı olarak yansıtıldığı,
19) Üçüncü kişilerden malzemelere ilişkin açıklama kapsamında alınan fiyat teklifleri üzerinde ölçü birimi bilgisine yer verilmesine karşın EK.O-5 EK.O-6 EK.O7 ve EK.O-8 tutanaklarının üzerinde ölçü birimine ilişkin bir bilgiye yer verilmediği, bu durumun Tutanakta yer alan mal miktarının tespitinin yapılabilmesine engel teşkil ettiği,
20) Açıklaması istenilen ÖBF-6 poz numaralı “30 dk yangına dayanımlı laminat kaplamalı kapı kanadı 100/200 VE 110/220” iş kalemi için alınan fiyat teklifi ve dayanağı olan EK.O-5 ve EK.O-6 tutanaklarının, fatura bilgileri tablosunda yer alan malzeme tanımının iş tanımında istenilen tüm şartları karşılamadığı, başka bir anlatımla, malzemenin ölçü biriminin 100/200 ve 110/220 olduğu, 30 dk yangına dayanıklı olduğunun belirtilmediği,
21) Fatura bilgileri tablosunda düzenlenen faturaların ihale tarihinden sonra geriye doğru tanzim edilmiş faturalar olduğu, esasen fatura bilgileri tablosunda beyan edilen faturaların açıklama istenilen iş kalemine ilişkin fatura olmayıp m2 bazında düzenlenmiş kereste faturaları olduğu, faturaların açıklama istenilen iş kalemine uyarlanan farklı malzemeye ait faturalar olduğu,
Açıklaması istenilen İNŞ.ÖZEL-03 poz numaralı Kapaklı Giydirme Cephe Yapımı iş kalemi için alınan fiyat teklifi ve dayanağı olan EK.O-5 ve EK.O-6 tutanaklarının, fatura bilgileri tablosunda yer alan malzeme tanımının iş tanımında istenilen tüm şartları karşılamadığı, beyan edilen faturadaki malzeme alüminyum giydirme cephe yapılması iş kalemi olup kapaklı giydirme cephe kaplamasına ilişkin fatura olmadığı, cam ve alüminyum çubuk ve kompozit levha faturası olduğu, dolayısı ile açıklama istenilen iş kalemine uygun olmayan faturaların açıklama istenilen iş kalemine uyarlanan farklı malzemeye ait faturalar olması nedeniyle tekliflerin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
Fiyat tekliflerinin ekinde beyan edilen tutanakların fatura bilgileri tablosunda beyan edilen faturaların esasen gerçekte var olmamakla birlikte, bu faturaların içerik olarak teklife konu malzemeye ait olmadığı, ancak farklı malzemelere ait faturaların teklife konu malzeme olarak miktar ve fiyat uyarlaması yapılarak açıklamada bulunulduğu,
Söz konusu tutanakların fatura bilgileri tablosunda beyan edilen faturaların ihale tarihinden sonra geriye dönük olarak salt açıklama istenilen iş kalemini içerecek şekilde süresinden sonra beyan edilen faturalar olduğu, söz konusu faturaların belgeyi düzenleyen SMMM den istenilmesi gerektiği,
22) Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ve maliyet/satış tutarı tablolarındaki malzeme tanımlarının açıklama istenilen iş kaleminin tanımını karşılamadığı, iş kaleminin tanımında TSE, kalibre, dozaj, kalınlık vb. özellikleri olmasına rağmen EK.O-5, EK.O-6 ve EK.O-7 tutanaklarının gerek fatura bilgileri tablosunda gerekse , ağırlıklı ortalama birim satış tutarı tablosu ve ortalama maliyet tablosundaki malzeme tanımlarının birbiri ile örtüşmediği,
23) Fiyat teklifleri ekinde sunulan teklifi veren üçüncü kişiye ait imza beyannameleri ile fiyat teklifi ve EK-O.5 ve EK-O.6 tutanaklarındaki imzaların birbiri ile aynı olmadığı, yetkili olmayan kişiler tarafından imzalandığı, vekaleten imzalananlarda, vekaleten imza atan kişiye ait imza beyannamesinin sunulmadığı, sunulan vekaletlerde ihale konusu işler ile ilgili fiyat teklifi verme konusunda bir yetkinin verilmediği,
24) Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ve eki olan satış/maliyet tespit tutanaklarının mevzuata uygun düzenlenmediği, fiyat tekliflerinin EK.O-5 tutanağındaki ortalama birim maliyet tutarının altında olduğu, EK.O-5 tutanağının birim işçilik ve diğer maliyetler/tabloların doldurulmadığı, fiyat tekliflerinin EK.O-6 tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olduğu, Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanaklarında defter tasdik bilgilerine yer verilmediği, Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanaklarının ihale ilan tarihinden önceki ya da bir önceki üç aylık döneme ait olması gerekirken bu dönemler içerisinde olmadığı ve bu dönemlerin de ilgili tutanaklarda belirtilmemiş olduğu, EK.O-5 EK.O-6 EK.O7 ve EK.O-8 tutanaklarında beyan edilen faturalardaki miktarların yaklaşık maliyetteki miktarın 1/20’sinin altında olduğu, EK.O-5 EK.O-6 EK.O7 ve EK.O-8 tutanaklarında beyan edilen faturaların dönemi ile aynı tutanağın 3 Nolu tablosunda beyan edilen dönemlerin birbiri ile uyuşmadığı, EK.O-5 EK.O-6 EK.O7 ve EK.O-8 tutanaklarında beyan edilen faturaların kime düzenlendiği yada kimden alındığı hususu ile birlikte bu mükelleflere ait vergi numaralarına yer verilmediği, EK.O-5 EK.O-6 EK.O7 ve EK.O-8 Tutanakların fatura bilgileri tablosundaki birim fiyat ile miktar çarpımı sonucunun toplam fatura tutarı sütununa yanlış aktarıldığı, aynı tablodaki miktarların toplamının ağırlıklı ortalama birim maliyet ve ağırlıklı ortalama birim satış fiyatı tablolarına yanlış yansıtıldığı, EK.O-6 tutanağının fatura bilgileri tablosunda malzeme tanımı sütununda hakediş olarak belirtildiği, hakediş faturalarından ağırlıklı ortalama birim satış fiyatının ve malzeme birim fiyatının belirlenmesinin mümkün olmadığı,
Fiyat tekliflerine Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.13.1’inci maddesi uyarınca SMMM tarafından yazılması gereken ibarenin yazılmamış olduğu, maliyete dayalı yapılan açıklama kapsamında alınan fiyat teklifi üzerine SMMM tarafından satışa dayalı yapılacak açıklama olması halinde yazılması gereken ibarenin yazıldığı, satışa dayalı yapılan açıklama üzerine ise maliyete dayalı olarak yapılan açıklamanın yazılmış olduğu, fiyat tekliflerinde fiyat teklifi dayanağı olan tutanağın tarih ve sayısına yer verilmemiş olduğu, yazılan tarih ve sayının ise fiyat teklifi ekinde sunulan tutanaktaki tarih ve sayı ile örtüşmediği, fiyat teklifini veren vergi mükellefine ait imza beyannamelerinin sunulmadığı, sunulan beyannamelerdeki imzaların ise gerek fiyat teklifi gerekse tutanaktaki imzalar ile aynı olmadığı, fiyat teklifi ve tutanakları imzalayan SMMM/YMM ye ait faaliyet belgelerinin sunulmadığı, fiyat teklifi dayanağı olarak sunulan tutanaklarda sadece 1 adet faturaya yer verildiği oysaki fiyat teklifini veren vergi mükellefinin ilgili dönemde teklife konu malzemenin birden fazla satışının olduğu, salt ağırlıklı ortalama birim maliyet yada ağırlıklı ortalama birim satış fiyatını düşük göstermek için tek bir fatura beyan edilmiş olması nedeniyle gerçek fiyatın tespiti için fiyat teklifi veren firmadan söz konusu dönemde aynı malzeme için kesmiş olduğu tüm faturaların istenilmesi gerektiği,
Aşırı düşük teklif açıklamasında bulunan isteklinin aynı ihaleye teklif veren başka isteklilerden fiyat teklifi almış olduğu, bu durumun 4734 sayılı Kanun kapsamında yasak fiil olarak sayılmış olması nedeniyle söz konusu firmalar hakkında Kanun’un 58’inci maddesi hükmünce işlem tesis edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,
Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 60’ıncı maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.
(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla, üçüncü, dördüncü, beşinci ve altıncı fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.
a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;
1) Yapım yönteminin ekonomik olması,
2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3) Teklif edilen işin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Aşırı düşük teklif sorgulaması öngörülen ihalelerde yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında yapılacak işlemler” başlıklı 38’inci maddesinde “38.1. İdare, yaklaşık maliyetin hesaplanması sırasında her bir iş kalemi/grubunun yaklaşık maliyete oranını tespit edecektir. Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemleri/grupları tutarlarının büyükten küçüğe sıralandığı ve oranların kümülatif toplamının da gösterildiği “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” ile iş kalemleri/gruplarına ait ayrıntılı analizler ve analiz girdilerinin tutarları itibarıyla küçükten büyüğe sıralanmış halini gösteren “sıralı analiz girdileri tablosu” hazırlanarak yaklaşık maliyet hesap cetveli kapsamında ihale onay belgesine eklenecektir. …” açıklaması,
Anılan Tebliğ’in “Sınır değer tespiti ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 45’inci maddesinde “…45.1.2. Sınır değerin altındaki teklif sahiplerinden yaklaşık maliyetin % 80’lik bölümünü oluşturan iş kalemleri/gruplarına ilişkin ayrıntılar yazılı olarak istenir. Bu çerçevede; istenen açıklamanın niteliği dikkate alınarak, isteklilere beş (5) iş gününden az olmamak üzere makul bir süre verilir. Yazıda ayrıca, ihale konusu işe özgü alanlara (malzeme ocağı vb.) ilişkin olan ve açıklama istenecek girdi niteliğinde bulunan nakliyelere dair yaklaşık maliyet hesabında esas alınan mesafeler belirtilir.
45.1.2.1. İhale komisyonunca, (38.1) maddesi kapsamında idarece hazırlanan “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/grupları belirlenir.
Sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubu, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenecektir. Bunların dışında kalan iş kalemleri/grupları için sorgulama yapılmayacaktır.
45.1.2.2. İhale komisyonu tarafından, açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ait idarece (38.1) maddesine göre oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdileri tespit edilecektir.
Yaklaşık maliyeti oluşturan iş kalemi/grubu analizlerindeki analiz girdilerinden, tutarı kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve altında olanlar için isteklilerden açıklama yapılması istenilmeyecektir.
Tutarı, kar ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kar ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda; en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisi belirlenecek, tutarı bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmeyecektir.
Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.
Analizlerdeki işçilik girdisi, tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamaz.
45.1.2.3. İhale komisyonu teklifleri aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden (45.1.2.1) maddesinde belirlediği iş kalemleri/grupları için isteyeceği açıklama ile ilgili yazıda, (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdilerini de belirtecektir.
İstekliler, teklifi kapsamında yer alan iş kalemleri/grupları için hazırlayacakları analizlerde (45.1.2.2) maddesine göre açıklama istenilmeyecek olan analiz girdileri de dahil analizlerini oluşturan tüm girdileri göstereceklerdir.
…
45.1.3. İsteklilerden teklifleri kapsamında analiz ve hesap cetveli sunmaları istenmeyecektir. Analizler ve hesap cetveli, Kanunun 38 inci maddesi uyarınca teklif fiyatı aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerin tekliflerinin önemli bileşenleri ile ilgili ayrıntıların belirlenmesi amacıyla, sadece aşırı düşük teklif sahibi isteklilerden istenecektir. Bu çerçevede; teklif fiyatının aşırı düşük olduğu tespit edilen istekliler tekliflerinde önemli olduğu tespit edilen bileşenlerine ilişkin olarak yapacakları açıklama kapsamında;
a) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde, toplam teklif bedelini oluşturan iş kalemleri ve/veya iş gruplarına ait miktarlar ve bunlara ait birim fiyatların gösterildiği hesap cetveli ile açıklama istenen iş kalemleri ve/veya iş gruplarının birim fiyatlarına ilişkin ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,
b) Teklif birim fiyatlı işlerde; açıklama istenen iş kalemlerinin birim fiyatlarına ilişkin olarak ihale dokümanında verilen analiz formatına uygun analizleri,
sunacaklardır.
Sunulan analizlerde, kâr ve genel giderler hariç analiz girdilerinin toplam tutarının asgari %10’u oranında yüklenici kârı ve genel gider öngörülmesi zorunludur. Sorgulamaya konu edilmeyen iş kalemleri/grupları için analiz sunulması istenmeyecektir.
Anahtar teslimi götürü bedel teklif alınan ihalelerde istekli tarafından sunulacak hesap cetvelinde, sorgulamaya tabi tutulmayan iş kalemlerinin ve/veya iş gruplarının her biri için miktar ve birim fiyatların ayrı ayrı gösterilmesi zorunlu olmayıp, sorgulanmayan iş kalemlerinin tamamı için teklif edilen toplam bedelin gösterilmesi yeterlidir. Bu bedel isteklinin ihalede sunduğu teklif bedelinin %10’undan az olamaz.
Analizlerde, açıklama istenilmeyen her bir analiz girdisinin birim fiyatı ve birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan tutarı için bir kuruşun altında bedel öngörülemez.
Analizlerde, birim fiyatla miktarın çarpılması sonucu bulunan ve bir kuruşun üzerinde olan tutar virgülden sonra en yakın iki ondalık basamaklı sayıya yuvarlanarak yazılır. Yuvarlama işleminde yarım kuruş ve üzerindeki değerler bir kuruşa tamamlanır; yarım kuruşun altındaki değerler ise dikkate alınmaz. Yuvarlamalar nedeniyle oluşan hesaplama farklılıkları ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Yapılan bu düzeltme sonucu bulunan tutarın, açıklama yapılan iş kalemi/iş grubu için teklif edilen fiyatı aşması halinde isteklinin teklifi reddedilir.
45.1.4. İdare tarafından ihale dokümanı kapsamında;
…
b) Anahtar teslimi götürü bedel işlerde; iş kalemleri ve/veya iş gruplarının yapım şartlarına bağlı kalınarak, her iş kalemi/iş grubunun içeriğine göre analizde yer almasını istediği “malzeme, işçilik, makine ve diğerleri (varsa; nakliyeler, inşaat yerindeki yükleme, boşaltma, yatay ve düşey taşımalar, zamlar vb.)” sadece girdi cinslerinin belirlendiği, analiz girdileri ile miktarlarının ve tutarlarının belirtilmediği,
ilgili e-forma uygun analiz formatının isteklilere verilmesi, isteklilerin de tekliflerinin aşırı düşük olarak tespit edilerek kendilerinden açıklama istenmesi durumunda, yapacakları açıklamada sunacakları analizlerin verilen bu formata uygun olması gerekmektedir.
İdare tarafından bütün iş kalemleri/iş grupları için tek bir analiz formatı düzenlenebileceği gibi, iş kalemleri/iş gruplarının yapım şartlarına göre birden fazla analiz formatı da düzenlenebilir. Ancak bu durumda, idare ihale dokümanında hangi analiz formatının hangi iş kalemleri/iş grupları için kullanılacağını belirtmek zorundadır.
Kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanan ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının, ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerekmektedir. Ancak idarece niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmayıp, anılan iş kalemlerine ilişkin açıklamalar 45.1.13 maddesi uyarınca yapılabilir.
…
45.1.7. İstekliler tarafından, inşaat iş kalemleri/iş grupları dışında yer alan sıhhi tesisat, kalorifer tesisatı, müşterek tesisat, havalandırma, brülör, asansör, elektrik tesisatı vb. iş kalemleri/iş gruplarına ait analiz sunulması yerine bu iş kalemi/iş gruplarına ait malzeme ve montaj bedelini ayrı ayrı gösterecek şekilde açıklama yapılması kabul edilecektir.
45.1.8. Aşırı düşük teklifine ilişkin olarak yaptığı açıklamada sunduğu analizler, ihale dokümanı kapsamındaki analiz formatına, birim fiyat tariflerine, idarece tanımlanan yapım şartlarına veya teknik şartnameye uygun olmayan, analiz fiyat tutarları teklif fiyatların üzerinde olan isteklilere ait teklifler reddedilecektir. Analizler üzerinde yapılan incelemede; çarpım ve toplamlarda hesaplama hatası bulunması durumunda, analiz girdilerine ait fiyatlar esas alınarak, hesaplama hatası ihale komisyonu tarafından re’sen düzeltilir. Bu şekilde düzeltilmiş analiz fiyatı, teklif fiyatın üzerinde olan isteklilerin teklifleri reddedilir.
45.1.9. İş kalemleri/gruplarına ait analizler ile yardımcı ve/veya alt analizlerde yer alan işçilik fiyatları ihale tarihinde yürürlükte olan saatlik asgari ücretin altında olamaz.
…
45.1.14. Aşırı düşük teklif sorgulaması sonucunda; (45.1.3 - 45.1.13) maddelerine uygun açıklamada bulunmayan, açıklamaları idarece tanımlanan yapım şartlarına uymayan veya teknik şartnameye aykırı hususlar içeren isteklilerin teklifleri gerekçeleri belirtilmek suretiyle reddedilecektir…” açıklamaları bulunmaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Kilis Merkez 3059 Ada, 2 Parsele 16 Derslikli İmam Hatip Lisesi ve 100 Yataklı Pansiyon Yapım İşi
b) Türü: Yapım işi
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı:
16 Derslikli Okul Taban İnşaat Alanı 799,56 metrekare, toplam inşaat alanı: 3150,84 metrekareden oluşmaktadır.
100 yataklı pansiyon taban inşaat alanı 869,85 metrekare, toplam inşaat alanı 3761,90 metrekareden oluşan pansiyon ve okul yapım işi.
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kilis/Merkez” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Teklif ve sözleşme türü” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. İstekliler tekliflerini, anahtar teslimi götürü bedel üzerinden vereceklerdir; ihale sonucunda, ihale üzerinde bırakılan istekliyle anahtar teslimi götürü bedel sözleşme imzalanacaktır.…” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu;
a) Yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen işin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Şikayete konu ihalede 56 adet ihale dokümanı indirildiği, 31 isteklinin teklif verdiği, sınır değerin altında kalan 11 istekliden aşırı düşük teklif açıklamalarının istendiği, 9 isteklinin süresi içinde açıklamada bulunmadığı, 1 isteklinin ise açıklamasının uygun bulunmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldığı, 19.12.2025 onay tarihli ihale komisyonu kararından açıklamaları uygun bulunan ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Boryal İnş. Müh. San. ve Tic. Ltd. Şti. üzerinde ihalenin bırakıldığı, Öztürkler Group İnş. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
İdare tarafından 02.01.2026 tarihinde EKAP üzerinden teklifi sınır değerin altında olan isteklilere “Aşırı düşük teklif açıklama” konulu yazının gönderilerek 09.01.2026 tarihine kadar aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istendiği, söz konusu yazı ekinde açıklama istenilen iş kalemleri listesi (92 iş kalemi) ile açıklama istenilen iş kalemlerine ilişkin sıralı analiz girdi tablolarının bulunduğu görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45’inci maddesinde yer alan açıklamalar gereğince; ihale dokümanında aşırı düşük teklif sorgulaması yapılacağına ilişkin düzenleme yapılan ihalelerde idare tarafından “sıralı iş kalemleri/grupları listesi” kullanılarak yaklaşık maliyetin % 80’lik kısmına giren iş kalemleri/gruplarının belirlenmesi, sıralı listeye göre, tutarlarının yaklaşık maliyete oranlarının kümülatif toplamı % 80 oranına kadar olan iş kalemleri/grupları ile kümülatif toplama eklendiğinde % 80 oranının aşılmasına neden olan iş kalemi/grubunun, sorgulamaya tabi tutulacak olan iş kalemleri/grupları olarak belirlenmesi, sorgulamaya tabi tutulacak olan her bir iş kalemi/grubu için oluşturulan “sıralı analiz girdileri listesi” kullanılarak tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit ve bu tutarın altında olan analiz girdilerinin tespit edilmesi, tutarı, kâr ve genel gider hariç analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olması nedeniyle sorgulamaya tabi tutulmayacak analiz girdilerinin tutarlarının kümülatif toplamının kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %15’ini aşması durumunda en küçük tutardan itibaren kümülatif toplamda % 15’lik tutarın aşılmasına neden olan analiz girdisinin belirlenmesi, bedeli bu girdinin tutarından daha az olan girdiler için açıklama istenilmemesi gerektiği, öte yandan, analizlerdeki işçilik girdisi tutarları analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi bu girdilerin açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamayacağı ve idarenin herhangi bir iş kalemi içerisinde açıklama istenilecek analiz girdisi olarak tespit etmiş olduğu bir analiz girdisini nihai olarak açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlemesi, ayrıca, kamu kurum ve kuruluşlarınca yayımlanmış birim fiyatlar ile uyumlu olmayan iş kalemleri (özel iş kalemleri) ile idarelerce tasarlanmış ve birden fazla iş kalemini ihtiva eden iş kalemleri (paçal iş kalemi) için, bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının ihale dokümanı kapsamında veya aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazı ekinde verilmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Ayrıca, Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesinin ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olacağından ve yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından doğru bir değerlendirme yapılmasına engel teşkil edeceğinden aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına yönelik başvurularda, idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususunun öncelikli olarak incelenmesi gerekmektedir.
İdarece 02.01.2026 tarihli yazı ekinde gönderilen analiz formatları incelendiğinde;
1) Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesi gereğince analizlerdeki işçilik girdisinin, analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamayacağı, idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilen sıralı analiz girdileri tablosu incelendiğinde, bazı iş kalemlerinde 10.100.1062 poz numaralı düz işçi girdisinin açıklama istenecek analiz girdisi olarak belirlendiği görülmekle birlikte, bazı iş kalemlerinde de açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlendiği, bu haliyle açıklama istenilmeyecek girdi olarak belirlenmesi imkanı bulunmayan işçilik girdisinin açıklama istenmeyecek girdi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
2) Anılan Tebliğ’in 45.1.2.2’nci maddesi gereğince aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılacağı, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenileceği açıklamasının yer aldığı, idarece aşırı düşük teklif sorgulama yazısı ekinde gönderilen sıralı analiz girdileri tablosu incelendiğinde, bazı girdilerin bazı iş kalemlerine ait analizlerde açıklama istenecek analiz girdisi olarak belirlendiği, bazı analizlerde ise açıklama istenilmeyecek analiz girdisi olarak belirlendiğinin görüldüğü, örneğin 10.160.1026 poz numaralı mazot girdisi, 10.120.1239 poz numaralı mobil vinç (9 ton 80 HP) girdisi, 10.120.1194 poz numaralı demir doğrama imalat atelyesi girdisi, 10.330.5498 poz numaralı Su buharı geçişine açık su yalıtım örtüsü TS EN 13859-1,2 (su sızdırmazlık sınıfı WI) girdisi gibi.
Bu bağlamda idare tarafından aşırı düşük teklif açıklama isteme yazısı kapsamındaki analizlere ilişkin söz konusu belirlemenin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 45.1.2.2’nci maddesinde yer alan “Aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılır. Herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenilecektir.” açıklamalarına aykırı olduğu, bu nedenle birden fazla poz içerisinde bulunan girdinin, herhangi bir pozda analiz toplamının % 3’ünün üstünde yer alarak açıklama istenilecek girdi olması durumunda, diğer pozda analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında kalıp kalmadığına bakılmaksızın açıklama istenilecek analiz girdisi olarak belirlenmesi gerektiği anlaşılmıştır.
3) “ÖBF-6 30 dk yangına dayanımlı laminat kaplamalı kapı kanadı 100/200 ve 110/220” iş kaleminde sadece 1 adet miktarında “ÖBF-6-Pys 30 dk yangına dayanımlı laminat kaplamalı kapı kanadı 100/200 VE 110/220 (Kârsız)” girdisinin bulunduğu,
Açıklama istenecek iş kalemleri içinde yer alan “İNŞ.ÖZEL-03 Kapaklı Giydirme Cephe Yapımı” iş kaleminin ise idarece hazırlanan sıralı analiz girdileri tablosunda yer almadığı görülmüştür.
Yukarıda aktarılan Tebliğin 45’inci maddesinin (b) bendinin dördüncü fıkrasında yer alan açıklama uyarınca, idareler tarafından özel iş kalemlerine ilişkin olarak bu iş kalemlerinde bulunan analiz girdileri ve miktarlarının detaylı şekilde gösterildiği analiz formatlarının isteklilere verilmesi ve isteklilerin bu iş kalemlerine yönelik açıklamalarını bu analizleri esas alarak yapmaları gerektiği, niteliği gereği analiz formatı hazırlanamayan iş kalemlerine ilişkin olarak ise isteklilerin açıklamaları kapsamında analiz sunmalarına gerek olmadığı, bu iş kalemlerine ilişkin açıklamaların 45.1.13’üncü madde çerçevesinde yapılacağı anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda idarece 02.01.2026 tarihli yazı ekinde gönderilen analiz formatları değerlendirildiğinde, “ÖBF-6 30 dk yangına dayanımlı laminat kaplamalı kapı kanadı 100/200 ve 110/220” iş kaleminde niteliği gereği işçilik, malzeme, nakliye, montaj vb. analiz girdilerinin olduğu, ancak anılan iş kalemine ilişkin idarece hazırlanan analiz formatında herhangi bir analiz girdisine yer verilmediği, sadece iş kaleminin adının analiz girdisi olarak belirtildiği, yine “İNŞ.ÖZEL-03 Kapaklı Giydirme Cephe Yapımı” iş kaleminin sıralı analiz girdileri tablosunda yer almadığı, bu durumun anılan iş kalemlerindeki açıklanması istenilen ve/veya istenilmeyen analiz girdilerinin belirlenmesi ile istekliler tarafından yapılacak aşırı düşük teklif açıklamalarını etkileyebileceği anlaşılmıştır.
Netice itibariyle yukarda aktarılan Tebliğ açıklamaları gereğince, analizlerdeki işçilik girdisinin, analiz toplamının % 3’üne eşit veya altında olsa dahi, açıklama istenilmeyecek girdiler arasında yer alamayacağı, aynı girdinin yaklaşık maliyeti oluşturan birden fazla iş kalemi/grubunun analizinde yer alması halinde bu girdinin oranı her analiz için ayrı ayrı değerlendirilerek analiz toplamının % 3’ünün altında kalıp kalmadığına göre işlem yapılacağı, herhangi bir analizdeki oranı %3’ün üstünde olan analiz girdisi için açıklama istenileceği, ayrıca açıklama istenilecek paçal/özel iş kalemlerine ait analiz girdilerinin ve miktarlarının gösterildiği analiz formatlarının hazırlanması, hazırlanacak analizler kapsamında yer alan girdiler de göz önünde bulundurulmak suretiyle, Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine göre açıklama istenilmesi gereken iş kalemleri/gruplarına ilişkin sıralı analiz girdileri listesi ile sıralı analiz girdileri listesi kullanılmak suretiyle tutarı kâr ve genel gider hariç analiz toplamının %3’ü dikkate alınarak açıklama istenilecek ve istenilmeyecek analiz girdilerinin oluşturulması ve teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden, yeniden aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Bu çerçevede, yukarıda belirtilen hususlar göz önünde bulundurularak Tebliğ’in 45’inci maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği, aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasına ilişkin yazının sınır değer altında teklif veren isteklilere gönderilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez…” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 194.085,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Tebliğ’in 45’inci maddesinde yer alan açıklamalar çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği, aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasına ilişkin yazının sınır değer altında teklif veren isteklilere gönderilerek yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.