2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi

2025/1939959 İhale Kayıt Numaralı “ 2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi ” İhalesi

Demas Gıd. Tur. Kuy. San. ve Tic. Ltd.Şti.,

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Engelli Hizmetleri Şube Müdürlüğü ,

İstanbul Büyükşehir Belediyesi Başkanlığı Engelli Hizmetleri Şube Müdürlüğü tarafından 12.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi ” ihalesine ilişkin olarak Demas Gıd. Tur. Kuy. San. ve Tic. Ltd.Şti.nin 09.01.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.01.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 26.01.2026 tarih ve 206661 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 26.01.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2026/306 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1, 2 ) Doğuşzade Gıd. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti. ve Füme Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ask Org. Yem. Tur. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı adına teklifi imzalayan kişiler ile yönetimde bulunan görevlilere, ortaklara ve hisse oranlarına ilişkin olarak EKAP’tan alınan bilgiler ile isteklinin yeterlik bilgileri tablosunda yer verdiği bilgiler arasında farklılıklar bulunduğu, beyan edilen bilgilerin, bu isteklilerin son durumunu göstermediği, yeterlik bilgileri tablosundaki vekâletname ve imza beyannamesi bilgilerinin eksik ve hatalı olduğu, vekâletnamelerde vekil eden sıfatıyla yer alan kişinin 6102 sayılı Türk Ticaret Kanunu hükümleri ve ticaret sicili kayıtları çerçevesinde, ihale konusu iş için teklif vermek üzere vekil tayin etme yetkisinin bulunmadığı, bu istekliler adına e-teklifi imzalayan kişilerin, ticaret sicili kayıtlarına göre söz konusu şirketleri temsil ve ilzama yetkileri bulunmadığı,
3, 4 ) Anılan isteklilerce, yeterlik bilgileri tablosunda yer alan bilgilerin teyit edilmesi amacıyla idarenin talebi üzerine sonradan yazılı olarak ibraz edilen belgelerin eksik ve hatalı şekilde sunulduğu, bu belgelerin, yeterlik bilgileri tablosundaki bilgileri tevsik edici nitelikte olmadığı, ayrıca söz konusu belgelerin, İdari Şartname’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 7.9’uncu maddesindeki düzenlemelere uygun (asıl veya noter onaylı suret) şekilde ve idarece istenen süre içerisinde sunulmadığı, anılan Şartname’nin 7.8.1’inci maddesindeki açık hükmüne rağmen, yabancı dilde düzenlenmiş belgelerin tercümesinin bulunmadığı, sunulan tercümeler ve bu tercümelerin tasdik işlemlerinin İdari Şartnamenin 7.9’uncu maddesine aykırı olduğu,
5, 6) Anılan isteklilerin geçici teminat olarak sunduğu geçici kefalet senedinin, ilgili mevzuatı uyarınca Hazine ve Maliye Bakanlığı tarafından kefalet sigortası kolunda yetkilendirilmemiş şirketler tarafından düzenlendiği için geçersiz bir belge niteliği taşıdığı, geçici teminat mektubuna ilişkin olarak yeterlik bilgileri tablosundaki gerekli bilgilerin doldurulmadığı, geçici teminat mektubu için beyan edilen ayırt edici numaraların hatalı olduğu, geçici teminat tutarlarının, teklif edilen bedelin %3’ünü karşılamadığı, geçici teminat mektubunda/geçici kefalet senedinde yer alan bilgilerin ihale konusu işle uyumlu olmadığı,
7, 8, 9, 10) Anılan isteklilerin bilanço rasyoları ve ciro tutarlarının, İdari Şartname’de istenen yeterlik kriterini sağlamadığı, yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilanço ve ciro bilgilerinin, İdari Şartname’nin 7.4.2’nci ve 7.4.3’üncü maddelerindeki yıllara ait olmadığı, bu isteklilerin, kendi iş hacmi tutarları ile birlikte ortak oldukları ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarlarını da toplamak suretiyle toplam iş hacmi tutarını belirledikleri halde, iş hacmi tutarını kullandıkları ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranlarını gösteren belgelere ilişkin bilgileri teklifleri kapsamındaki yeterlik bilgileri tablosunda beyan etmedikleri,
11,12) Anılan isteklilerce sunulan iş deneyim belgelerinin ihale dokümanında belirlenen şartları karşılamadığı ve mevzuata uygun olmadığı,
13) Doğuşzade Gıd. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı şöyle ki;
- Aşırı düşük teklif açıklama belgeleri verilen süre içerisinde idareye sunulmadığı, bu belgelerin her sayfasının istekli tarafından imzalanıp kaşelenmediği,
- Aşırı düşük teklif açıklaması istenen maliyet bileşenlerinin tamamı istekli tarafından açıklanmadığı, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında idareye sunulan belgelerin asıl veya onaylı suret olmadığı,
- Aşırı düşük teklif açıklamasında Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde düzenlenen açıklama yöntemlerinin kullanılmadığı, hukuka aykırı şekilde sadece alış ya da satış faturası kullanılarak açıklama yapıldığı, tespit tutanağı ile fiyat teklifi sunulmadığı,
- İsteklinin açıklama kapsamında sunduğu fiyat tekliflerinin ve tespit tutanaklarının Kamu İhale Genel Tebliği’ne aykırı olduğu,
- Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 41’inci maddesinde yer alan hükümler doğrultusunda, isteklilerin kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın; ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edileceği, bununla birlikte geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş tesis, makine, teçhizat ve ekipmanın, kira sözleşmesinin sunulması ve ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar olan kiralarının ödendiğinin belgelenmesi şartı ile adayın veya isteklinin kendi malı sayılacağı, geçici ithalle getirilmiş veya finansal kiralama yoluyla edinilmiş makine, teçhizat ve ekipman sunulması durumunda da yine kendi malı olan tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmanın ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporu ile tevsik edilmesi şartı geçerli olup, isteklilerin araçların kendi malı olduğunu tevsik etmek üzere sadece finansal kiralama sözleşmesi ile ihale davet tarihine kadar olan kiraların ödendiğini gösteren belgeleri sunması hukuken yeterli olmayıp, aynı zamanda kendi malı olduğunu belirttiği araçlar için ruhsat, demirbaş veya amortisman defterinde kayıtlı olduğuna dair noter tespit tutanağı ya da yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir raporunu da sunması gerektiği halde bu belgelerin sunulmamış olması nedeniyle tekliflerinin reddedilmesi gerektiği,
- Maliyet ve satış tutarı tespit tutanaklarının, mevzuata uygun olmadığı,
- Personel giderlerine ilişkin hesaplamaların mevzuata ve doküman düzenlemelerine uygun olmadığı,
- Malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin standart forma uygun düzenlenmediği,
- Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.6. maddesinde açıklanan ürünlere ilişkin anılan Tebliğ’in 79.2.2’nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılması fiilen mümkün olmasına rağmen üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılarak mevzuata aykırı açıklama sunulduğu, ayrıca fiyat teklifi ile sunulan gıda malzemelerine ait neden fiyat teklifi sunularak aşırı düşük teklif açıklaması yapıldığına dair hiçbir hukuki gerekçe sunulmadığı,
- Açıklamanın teklif edilen birim fiyat üzerinden değil, çiğ girdi maliyetleri toplanarak ihalede teklif edilen toplam tutar üzerinden yapıldığı, ancak açıklamanın öğün için birim fiyat teklif cetvelinde teklif edilen tutar için yapılması ve bunun üzerinden malzemeli yemek sunumu hesap cetveli sunulması gerektiği halde sunulmamıştır,
- Üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilecek ürünlere ilişkin sunulan fiyat tekliflerinde TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 8.4.’üncü maddesine aykırı olarak TÜRMOB kaşesi yerine kaşe numarası yazıldığı,
- Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin ekinde de imza beyannameleri ile meslek mensuplarına ait oda faaliyet belgeleri ile teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağının (Ek-O.6) sunulmadığı, bu tutanakların gerçek faturalar üzerinden tanzim edilmediği, formlara yazılan fatura bilgilerinin gerçeği yansıtmadığı, fatura bilgileri tablosunun gerçeğe aykırı beyanlarla doldurulduğu,
- Yapılan hesaplamalarda her öğün için birim ana girdi ve işçilik birim maliyetinin toplandığı ve teklif birim fiyata bölünerek hatalı olarak oran hesaplandığı,
- Kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen birim fiyatların ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) olması gerekirken sunulan internet çıktılarında birim fiyatların geçerli olduğu tarihlerin bulunmadığı, belgede bulunan tarihlerin bilgisayardan çıktı alınan tarih olduğu ve gerçeği yansıtmadığı, ilgili kurumlardan teyitlerinin yapılması gerektiği,
- Sunulan ticaret borsası bültenlerin ihale tarihinden önceki 12 ay içerisinde olması gerektiği, açıklamada ticaret borsası tarafından ilan edilen ortalama birim fiyat yerine en düşük fiyatların kullanıldığı, bültenlerin internet çıktısı olarak sunulduğu ve onaylı olarak sunulmadığı, bu nedenle ilgili Ticaret Borsalarının internet sitelerinden teyit edilmesi gerektiği, ancak sunulan bültenlerin teyit edilemediği ve farklılıklar bulunduğu,
- Toptancı hali fiyatlarında ihale tarihinden önceki 12 aylık dönem ve ihale tarihi sonrası belirlenen fiyatlar kullanıldığı ve teyitlerinin yapılmasının gerektiği,
- Maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile yapılan açıklamada, sözleşme süresince kullanılması gereken çiğ girdi malzemelerinin hesaplanması ve hesaplanan bu miktarların en az yarısı kadar alım veya 1/20’si oranında satış yapıldığının belirtilmesi gerekirken, sadece kişi başına düşen gramajlar üzerinden hesaplama yapıldığı, satış miktarlarının asgari miktarları karşılamadığı,
- Maliyet/satış tutarı tespit tutanağını mevzuat uygun düzenlenmediği,
- Ortalama menü maliyetlerinin hatalı hesaplandığı, yapılan hesaplamalarda gün sayısının fazla, menü toplam maliyetinin eksik, ortalama maliyetin ise ana girdi hesabına eksik yansıtıldığı, ortalama öğün maliyetinin düşük hesaplandığı,
- Ana girdi tablosunda bulunan malzemelerin birim fiyatlarının Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetveline (Ek- H.4) hatalı yansıtıldığı, ticaret borsalarındaki ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem günündeki ortalama fiyat yerine maliyet düşürücü olarak daha eski veya ihale tarihinden sonraki bültenlerin ve asgari birim fiyatların kullanılarak açıklama yapıldığı, ayrıca anılan ürünlere, Teknik Şartname’deki yemek reçetelerinde yer verilmesine rağmen, ana girdiler tablosunda adı geçen ürünlerin bulunmadığı,,
- İlgili ticaret borsalarındaki ürün koduna dikkat edilmeden açıklama yapıldığı, bu nedenle hangi aya ait olduğu da belli olmadığı için belirtilen fiyatın ihale tarihinden önceki 12 aya ait olduğunun tespit edilmesinin mümkün olmadığı, bu nedenle de ticaret borsasında bu fiyatlar kullanılırken G kodlu fiyatlar ile açıklanma yapılmaması gerektiği, aynı durum İTH kodunda da geçerli olduğu ve bu kodun ürünün ithal edildiğini gösterdiği, bu ürünle ilgili gümrük vergisi fiyatlarının bulunduğu ve birim fiyatının net yansıtılmadığı,
- “Ceviz içi”, “fındık içi”, “Badem içi” ve “Çam fıstık içi” ürünlerinin ticaret borsalarında yer alan “kabuklu ceviz” ve “kabuklu fındık ”birim fiyatları ile açıklandığı, ya da ticaret borsa bültenlerinde salt “fındık”, salt “ceviz”, “fındık içi”, “ceviz içi” ürünleri üzerinden maliyet düşürücü olarak hesaplandığı,
- Ekmek, ayran, süt, yoğurt, bardak su gibi ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla halk ekmek fabrikaları, Atatürk Orman Çiftliği vb. gibi kamu kurumu niteliğine haiz kuruluşların fiyat listelerinin kullanıldığı, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.3’üncü maddesinde yer alan açıklama gereği sunulan fiyat listelerinin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) olmadığı ve Şartnamede belirtilen gramajlara uygun olmadığı,
- Teknik Şartnamede yapılan düzenlemeler gereğince, ürünlerin “yağlı”, “tam yağlı”, “pastörize, “baldo”, “UHT”, niteliğine haiz olmaları gerektiği, anılan ürünler için sunulan Ticaret Borsası bültenlerinde sadece “kaşar peyniri”, “beyaz peynir”, “tulum peyniri”, “örgü peynir”, “pirinç”, “süt”, “yoğurt”, “süzme yoğurt”, “yumurta”, “ayran” ibarelerinin yer aldığı, anılan ürünlerin “tam yağlı”, “yağlı” , “pastörize” , “baldo”, “UHT”, “Kiraz”, “Napolyon”, “Mandalina” “Çekirdeksiz”, “Kırmızı Mercimek”, “futbol” olma özelliklerini karşılayıp karşılamadığı hususunun açıkça anlaşılmadığı, Ticaret borsası bültenlerinde kaşar peyniri, beyaz peynir, pirinç, süt, yoğurt ve yumurta çeşitleri arasında fiyat farkının olması sebebiyle, “taze kaşar peyniri”, “tam yağlı beyaz peynir”, “baldo pirinç,” “pastörize tam yağlı süt”, “UHT” “tam yağlı süt”, “yağlı yoğurt”, birim fiyatları diğer ürün fiyatlarından daha yüksek olduğu, “kaşar peyniri”, “beyaz peynir”, “tulum peyniri”, “pirinç”, “süt”, “yoğurt”, “süzme yoğurt”, “yumurta”, “ayran” birim fiyatlarının kullanılması maliyet düşürücü unsur olduğu,
- Ürünlerin birim fiyatlarının gerçeği yansıtmadığı, adet olarak tevsik edilmesi gereken ürünlerin kilogram fiyatları üzerinden, kilogram olarak tevsik edilmesi gereken ürünlerin ise adet fiyatları üzerinden hesaplandığı, maydanoz, dereotu, limon, yumurta gibi ürünlerin piyasada adet ve kilogram fiyatlarının birbirinden farklı olduğu, bu ürünlerin teknik şartname hükümlerine göre, kilogram olarak hesaplanması gerekirken, adet fiyatlarının kullanıldığı, adet olarak tevsik edilen ürünlerin ise 1 Adet = 1 Kilogram olduğu yönünde her hangi bir tevsik edici belge sunulmadığı,
- Ayçiçek Yağı, zeytinyağı, salça gibi ürünlerin piyasada farklı ambalaj ve miktara sahip 1 litre ve/veya 1 kilogram yerine 0,5 Lt. ve/veya 0,5 Kg. olan ürünlerin birim fiyatlarının kullanıldığı,
- Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.3.5.’inci maddesinde yer alan açıklamaya göre, yardımcı giderler içerisinde yer alsa da, açıklamanın sözleşme damga vergisi (%0,948), sözleşme karar pulu (%0,569) ve Kamu İhale Kurumu payı (%0,05) hesaplanmak suretiyle yapılacağı, ancak belgelendirilmesinin zorunlu olmadığı, sözleşme giderlerine ilişkin her hangi bir açıklama yapılmadığı ve toplam teklif fiyatı üzerinden ilgili oranlara göre açıklanması gereken giderlere yer verilmediği iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci ve 2’nci iddialarına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinin birinci fıkrasında “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,
a) Gerçek kişi olması halinde, tekliflerin fiziki ortamda alındığı ihalelerde, noter tasdikli imza beyannamesinin,
b) Tüzel kişi olması halinde, tekliflerin fiziki ortamda alındığı ihalelerde, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,
teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. Yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekir.” hükmü,
Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve/veya tekliflerin hazırlanması ve gönderilmesi” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) Başvuru veya tekliflerin gönderilmesinde e-teklif kullanılır. E-teklifler; başvuru/teklif mektubu ile idari şartname düzenlemeleri esas alınarak oluşturulan ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir.
(2) İhaleye katılım belgesinin hazırlanmasında;
a) Doğrudan EKAP’ta oluşturulan,
b) Entegrasyonlar aracılığıyla erişilen,
c) (a) veya (b) bendi kapsamı dışındakilere ilişkin EKAP’a yüklenen,
bilgi ve belgeler kullanılır. Entegrasyonlardan kaynaklanan teknik sorunlar nedeniyle gerekli bilgi ve belgelere ulaşılamaması durumunda bunlara ilişkin belgeler de (c) bendi kapsamında EKAP’a yüklenir. (c) bendi kapsamında yüklenecek belgelerde, ilgili uygulama yönetmeliğinin belgelerin sunuluş şekline ilişkin hükümleri esas alınır.
(3) Aday ve istekliler, ikinci fıkra kapsamındaki bilgi ve belgelerin tam, doğru ve güncel olmasını sağlamakla yükümlüdür…” hükmü yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: 2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı:
2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi 18 Kalem hizmeti kapsamaktadır.
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İstanbul Geneli” düzenlemesi,
İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin istekliler tarafından e-teklif kapsamında sunulması gereken bilgi ve belgeler aşağıda sayılmıştır:
a) Teklif mektubu
b) Teklif vermeye yetkili olunduğunu gösteren bilgi ve belgeler:
1) Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgi ve belgeler.
2) Vekâleten ihaleye katılma halinde vekile ilişkin bilgi ve belgeler.” düzenlemesi yer almaktadır.
Doğuşzade Gıd. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklifinin isteklinin tek ortağı ve yöneticisi olan Hasan Mercan tarafından imzalandığı, ihaleye katılım belgesinde yer alan “ortaklara ait bilgiler” ve “yöneticilere ait bilgiler” satırlarında yer alan bilgilerin de bu hususu gösterdiği ve söz konusu bilgilerin güncel olduğu görülmüştür.
Füme Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ask Org. Yem. Tur. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin pilot ortak Füme Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına isteklinin tek ortağı ve yöneticisi olan İlhan Demir tarafından imzalandığı, ihaleye katılım belgesinde yer alan “ortaklara ait bilgiler” ve “yöneticilere ait bilgiler” satırlarında yer alan bilgilerin de bu hususu gösterdiği ve söz konusu bilgilerin güncel olduğu görülmüştür.
Özel ortak Ask Org. Yem. Tur. Tic. Ltd. Şti. adına teklifin isteklinin tek ortağı ve yöneticisi olan Başar Erdem tarafından imzalandığı, ihaleye katılım belgesinde yer alan “ortaklara ait bilgiler” ve “yöneticilere ait bilgiler” tablolarında yer alan bilgilerin de bu hususu gösterdiği ve söz konusu bilgilerin güncel olduğu görülmüştür.
Yukarıda yer verilen gerekçeler doğrultusunda başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 3 ve 4’üncü iddialarına ilişkin olarak:
İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.6. Tekliflerin dili:
7.6.1. Teklifi oluşturan belgeler ile tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında istenen belgeler ve ekleri Türkçe olacaktır. Başka bir dilde düzenlenen belgeler, Türkçe onaylı tercümesi ile birlikte sunulması halinde geçerli sayılacaktır. Bu durumda, belgelerin yorumlanmasında Türkçe tercüme esas alınır. Tercümelerin yapılması ve tercümelerin tasdiki işleminde ilgili maddedeki düzenlemeler esas alınacaktır.
7.7. Belgelerin sunuluş şekli:
7.7.1. İhaleye katılım belgesine aktarılan belgelerden; entegrasyonlar aracılığıyla veya EKAP’tan ya da diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden erişilerek teyit edilebilenler için bu maddede düzenlenen belgelerin sunuluş şekline ilişkin şartlar aranmaz.
7.7.2. EKAP’a yüklenmek suretiyle ihaleye katılım belgesine aktarılan belgelerden 7.7.1 inci maddeye göre teyit edilemeyenlerin, asıl veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örnekler olması zorunludur. Fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir.
7.7.2.1. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.
7.7.3. Bu Şartname kapsamında belgelerin fiziki olarak sunulmasının istenildiği hallerde, istekliler tarafından belgelerin aslı yerine belgelerin tesliminden önce İdare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şekilde şerh düşülen suretleri sunulabilir.
7.7.4. Türkiye Cumhuriyetinin yabancı ülkelerde bulunan temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgeler dışında yabancı ülkelerde düzenlenen belgeler ile yabancı ülkelerin Türkiye’deki temsilcilikleri tarafından düzenlenen belgelerin tasdik işlemi:
7.7.4.1 Yabancı Resmi Belgelerin Tasdiki Mecburiyetinin Kaldırılması Sözleşmesine taraf ülkelerde düzenlenen ve bu Sözleşmenin 1 inci maddesi kapsamında bulunan resmi belgeler, apostil tasdik şerhi? taşıması kaydıyla Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır. Apostil tasdik işleminden, belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun; düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerce teselsülen tasdik edilmiş olması ve apostil tasdik şerhinin tasdik silsilesindeki bir önceki merciye ilişkin olması halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilecektir.
7.7.4.2. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında, belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde, bu ülkelerde düzenlenen belgelerin tasdik işlemi, bu anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.
7.7.4.3. 7.7.4.1 inci veya 7.7.4.2 nci madde kapsamına girmeyen belgeler aşağıdaki yöntemlerden biri ile tasdik edilmelidir:
1) Belge, doğrudan düzenlendiği ülkenin Dışişleri Bakanlığı ya da düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerin tasdikini müteakip o ülkenin Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edildikten sonra o ülkedeki Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından tasdik edilmelidir. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde ise tasdik işlemi bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından yapılır. Düzenlendiği ülkedeki yetkili diğer mercilerin tasdiki ile belgenin düzenlendiği ülke Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden; belgedeki bir önceki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tasdik işleminden ise; imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.
2) Belge, sırasıyla düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir. Düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliğinin tasdik işleminden; belgedeki imzanın doğruluğunun, belgeyi imzalayan kişinin hangi sıfatla imzaladığının ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır. Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden ise; imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.
7.7.4.4. Teselsülen yapılan tasdik işlemlerinde teyit edilecek unsurlara ilişkin eksikliklerin veya hataların sonraki merciler tarafından tasdik kapsamında giderilmesi veya düzeltilmesi halinde de belgenin usulüne uygun olarak sunulduğu kabul edilir.
7.7.4.5. Yabancı ülkenin Türkiye’deki temsilciliği tarafından düzenlenen belgeler, Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir. Bu tasdik işleminden belgedeki imzanın doğruluğunun ve varsa üzerindeki mühür veya damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.
7.7.4.6. Fahri konsolosluklarca düzenlenen belgelere dayanılarak işlem tesis edilmez.
7.7.4.7. Tasdik işleminden muaf tutulan resmi niteliği bulunmayan belgeler:
7.7.4.7.1. Bu madde boş bırakılmıştır.
7.7.5. Yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin yapılması ve bu tercümelerin tasdik işlemi:
7.7.5.1. Yerli istekliler tarafından yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:
7.7.5.1.1. Yerli istekliler ile Türk vatandaşı gerçek kişi ve/veya Türkiye Cumhuriyeti kanunlarına göre kurulmuş tüzel kişi ortağı bulunan iş ortaklıkları veya konsorsiyumlar tarafından yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, Türkiye’deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması zorunludur. Bu tercümeler Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tasdik işleminden muaftır.
7.7.5.2. Yabancı istekliler tarafından yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümeleri ve bu tercümelerin tasdik işlemi aşağıdaki şekilde yapılır:
7.7.5.2.1. Tercümelerin tasdik işleminden, tercümeyi gerçekleştiren yeminli tercümanın imzası ve varsa belge üzerindeki mührün ya da damganın aslı ile aynı olduğunun teyidi işlemi anlaşılır.
7.7.5.2.2. Belgelerin tercümelerinin, verildiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümesinde apostil tasdik şerhi taşıması halinde, bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz. Bu tercümelerin apostil tasdik şerhi taşımaması durumunda ise tercümelerdeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damga, bu ülkedeki ilgili Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu tarafından veya sırasıyla belgenin düzenlendiği ülkenin Türkiye’deki temsilciliği ile Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.
7.7.5.2.3. Türkiye Cumhuriyeti ile diğer devlet veya devletler arasında; belgelerdeki imza, mühür veya damganın tasdik işlemini düzenleyen hükümler içeren bir anlaşma veya sözleşme bulunduğu takdirde belgelerin tercümelerinin tasdik işlemi de anlaşma veya sözleşme hükümlerine göre yaptırılabilir.
7.7.5.2.4. Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğunun bulunmadığı ülkelerde düzenlenen belgelerin tercümelerinin, verildiği ülkedeki yeminli tercüman tarafından yapılmış olması ve tercümenin de apostil tasdik şerhi taşımaması durumunda ise söz konusu tercümedeki imza ve varsa üzerindeki mühür veya damga, sırasıyla bu ülkenin Dışişleri Bakanlığı, bu ülkeyle ilişkilerden sorumlu Türkiye Cumhuriyeti Konsolosluğu veya bu ülkenin Türkiye?deki temsilciliği ve Türkiye Cumhuriyeti Dışişleri Bakanlığı tarafından tasdik edilmelidir.
7.7.5.2.5. Yabancı dilde düzenlenen belgelerin tercümelerinin Türkiye?deki yeminli tercümanlar tarafından yapılması ve noter tarafından onaylanması halinde ise bu tercümelerde başkaca bir tasdik şerhi aranmaz.
7.7.6. Kalite ve standarda ilişkin belgelerin sunuluş şekli
7.7.6.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Yapılan incelemede idarece ihaleye katılım belgesinde yer alan bilgilerin teyit edilmesi amacıyla anılan isteklilerden herhangi bir belge ibraz edilmesi talebinde bulunulmadığı görüldüğünden başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 5’inci ve 6’ncı iddialarına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.
İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.
…
İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.
Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “( 1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.
(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;
a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,
b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,
c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,
ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,
… izleyen günden itibaren başlar.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;
…
c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,
…yönlerinden sırasıyla incelenir…” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir…” hükmü,
Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve/veya tekliflerin hazırlanması ve gönderilmesi” başlıklı 10’uncu maddesinde “(1) Başvuru veya tekliflerin gönderilmesinde e-teklif kullanılır. E-teklifler; başvuru/teklif mektubu ile idari şartname düzenlemeleri esas alınarak oluşturulan ihaleye katılım belgesi ve diğer ekler kullanılarak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir.
(2) İhaleye katılım belgesinin hazırlanmasında;
a) Doğrudan EKAP’ta oluşturulan,
b) Entegrasyonlar aracılığıyla erişilen,
c) (a) veya (b) bendi kapsamı dışındakilere ilişkin EKAP’a yüklenen,
bilgi ve belgeler kullanılır. Entegrasyonlardan kaynaklanan teknik sorunlar nedeniyle gerekli bilgi ve belgelere ulaşılamaması durumunda bunlara ilişkin belgeler de (c) bendi kapsamında EKAP’a yüklenir. (c) bendi kapsamında yüklenecek belgelerde, ilgili uygulama yönetmeliğinin belgelerin sunuluş şekline ilişkin hükümleri esas alınır.
…
(6) Tekliflerin gönderilebilmesi için ihaleye katılım belgesindeki zorunlu alanların doldurulması ve geçici teminat tutarının yeterli olması gerekir.” hükmü yer almaktadır.
İdarece Tekliflerin Açılmasına İlişkin Tutanağın EKAP üzerinden 12.12.2025 tarihinde gönderildiği, söz konusu tutanakta itirazen şikayete konu edilen isteklilerin geçici teminatının uygun olup olmadığının incelendiği, ayrıca bahse konu tutanakta “Tutanakta karara bağlanan hususlara ilişkin bu tebligatın yapıldığı tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde idaremize EKAP üzerinden e-şikayet başvurusunda bulunulabilir.” ifadesinin de yer aldığı görülmüştür.
4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen 55’inci maddesinin birinci fıkrasında, idareye şikâyet süresinin, ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren anılan Kanun’un 21’inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gün olduğu, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinin birinci fıkrasında ilana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi izleyen günden itibaren şikayet başvuru süresinin başlayacağı anlaşılmaktadır.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinin birinci fıkrasının (c) bendinde, başvuruların süresinde yapılıp yapılmadığı yönünden inceleneceği, anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında ise, söz konusu Yönetmelik’in 16’ncı maddesinin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği hüküm altına alınmıştır.
Bu itibarla, itirazen şikâyet başvurusunda dile getirilen söz konusu ikinci iddianın farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihin, Tekliflerin Açılmasına İlişkin Tutanağın EKAP üzerinden gönderilme tarihi olan 12.12.2025 tarihi olduğu, 4734 sayılı Kanun’un 55’inci maddesine göre söz konusu iddiaların farkına varıldığı tarihi izleyen 10 gün içinde idareye yapılacak şikâyet başvurusunda dile getirilmesi gerekirken, başvuru sahibinin bu süre geçtikten sonra bahsi geçen iddiaları, 09.01.2026 tarihinde yapmış olduğu şikâyet başvurusuna konu ettiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin 2’nci iddiasının süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Kaldı ki; Takasbank üzerinden elektronik geçici teminat mektuplarının düzenlenme koşulları ve Kamu Alımlarının Elektronik Ortamda Yapılmasına İlişkin Uygulama Yönetmeliği’nin “Başvuru ve/veya tekliflerin hazırlanması ve gönderilmesi” başlıklı 10’uncu maddesinin 6’ncı fıkrasında yer alan hükümler dikkate alındığında, ihale dokümanında belirlenen elektronik geçici teminat mektuplarının geçerlilik tarihinin öngörülen tarihten önce olamayacağı ve geçici teminat tutarının yeterli olmasının EKAP üzerinden tekliflerin gönderilebilmesinin ön koşulu olduğu hükme bağlanmıştır.
4) Başvuru sahibinin 7,8, 9 ve 10’uncu iddialarına ilişkin olarak:
İdari Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.2. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin bilgi ve belgeler ile bunların taşıması gereken kriterler:
7.2.1 İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından e-forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunmaları gerekmektedir.
Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.
Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.
Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
Yabancı ülkede düzenlenen yayımlanması zorunlu olmayan bilançoların veya bunların bölümlerinin ibraz edilmemesi durumunda, yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığı o ülke mevzuatına göre bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış belge ile tevsik edilebilir.
Serbest meslek erbabı tarafından sunulan, ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, son yıla ait toplam gelirin toplam gidere oranının veya son iki yıla ait gelir ve giderlerin parasal tutarlarının ortalaması üzerinden bulunacak oranın en az (1,25) olması şartı aranır. Serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması gerekir.
İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.
7.2.2 İstekli tarafından;
a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,
b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgeler,
birinin sunulması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir.
Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce e-forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.
Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.
Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.
Toplam cironun teklif edilen bedelin % 25'inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.
Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır.
Gelir tablosunun veya serbest meslek kazanç defteri özetinin, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.
İsteklinin, ortak girişimin ortağı olarak gerçekleştirdiği hizmet işleri ile ilgili ciro tutarı; iş ortaklığındaki hissesi oranında, konsorsiyumda ise taahhüt ettikleri iş kısımları üzerinden hesaplanır.
İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Doğuşzade Gıd. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklifinin “98.778.970,00 TL” olduğu buna göre anılan istekli tarafından karşılanması gereken asgari toplam ciro tutarının “24.694.742,50 TL” olduğu, anılan isteklinin söz konusu kriteri karşılamak için 2024 ve 2023 yılına ait gelir tablolarında yer alan toplam ciro tutarlarını beyan ettiği, söz konusu tutarların sırasıyla “**.***.880,45 TL” ve “**.***.715,47 TL” olduğu görülmüştür.
Anılan isteklinin bilanço rasyolarına ilişkin şartları karşılamak için 2024 yıl sonu bilançosuna ilişkin bilgileri beyan ettiği, söz konusu bilançoda yer alan cari oranın “1,07707861”, öz kaynak oranının “0,24179654”, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “0,13765241” olduğu görülmüştür.
Füme Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ask Org. Yem. Tur. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin “105.312.942,00 TL” olduğu, buna göre anılan istekli tarafından karşılanması gereken asgari toplam ciro tutarının “26.328.235,50 TL” olduğu, pilot ortak Füme Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin iş ortaklığındaki hissesi göz önüne alındığında karşılaması gereken asgari toplam ciro tutarının “26.064.953,145 TL” olduğu, Füme Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin söz konusu kriteri karşılamak için 2024 yılına ait gelir tablosunda yer alan toplam ciro tutarını beyan ettiği, söz konusu tutarın “**.***.312,34TL” olduğu görülmüştür.
Özel ortak Ask Org. Yem. Tur. Tic. Ltd. Şti.nin iş ortaklığındaki hissesi göz önüne alındığında karşılaması gereken asgari toplam ciro tutarının “26.064.953,145 TL” olduğu, Ask Org. Yem. Tur. Tic. Ltd. Şti.nin söz konusu kriteri karşılamak için 2024 yılına ait gelir tablosunda yer alan toplam ciro tutarını beyan ettiği, söz konusu tutarın “***.***.933,10 TL” olduğu görülmüştür.
Füme Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ask Org. Yem. Tur. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının pilot ortağı Füme Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin bilanço rasyolarına ilişkin şartları karşılamak için 2024 yıl sonu bilançosuna ilişkin bilgileri beyan ettiği, söz konusu bilançoda yer alan cari oranın “3,20591225”, öz kaynak oranının “0,68988837”, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “0” olduğu görülmüştür.
Füme Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ask Org. Yem. Tur. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının özel ortağı Ask Org. Yem. Tur. Tic. Ltd. Şti.nin bilanço rasyolarına ilişkin şartları karşılamak için 2024 yıl sonu bilançosuna ilişkin bilgileri beyan ettiği, söz konusu bilançoda yer alan cari oranın “2,0010348”, öz kaynak oranının “0,5862157”, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “0,00502501” olduğu görülmüştür.
Yukarıda yer verilen gerekçeler doğrultusunda iddia konusu edilen isteklilerin bilanço ve toplam ciroya ilişkin şartları karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
5) Başvuru sahibinin 11 ve 12’nci iddialarına ilişkin olarak:
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: 2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı:
2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi 18 Kalem hizmeti kapsamaktadır.
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İstanbul Geneli” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Katılım ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.3.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya
b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,
sunması zorunludur. İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir.
İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.
İş ortaklığında pilot ortağın, istenen iş deneyim tutarının en az % 70'ini, diğer ortakların her birinin, istenen iş deneyim tutarının en az % 10'unu sağlaması ve diğer ortak veya ortakların iş deneyim tutarı toplamının ise istenen iş deneyim tutarının % 30'undan az olmaması gerekir. Ancak, ihaleye katılan iş ortaklığının ortakları tarafından ortaklık oranları ve yapısı aynı olmak kaydıyla daha önce kurulmuş olan iş ortaklığının gerçekleştirdiği bir işten elde edilen iş deneyimini gösteren belgelerin sunulması halinde, pilot ortak ve diğer ortakların her birinin birinci cümledeki oranlara göre asgari iş deneyim tutarını sağlaması koşulu aranmaz.
İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesini sunması halinde, iş deneyimine ilişkin yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir. İş ortaklığında teknolojik ürün deneyim belgesini sunan ortağın kendisine ait iş deneyim tutarına ilişkin asgari yeterlik kriterini sağladığı kabul edilir.
7.3.1.1. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:
Her türlü yemek hizmeti alımı benzer iş kapsamında değerlendirilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Doğuşzade Gıd. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin teklifinin “98.778.970,00 TL” olduğu buna göre anılan istekli tarafından karşılanması gereken asgari iş deneyim tutarının “24.694.742,50 TL” olduğu, anılan isteklinin söz konusu kriteri karşılamak için işin tanımı “Sarıyer Belediyesi Araştırma ve Geliştirme Müdürlüğü Çocuk Gündüz Bakımevleri Yemek Hizmet Alımı”, belge tutarı “14.100.326,00 TL” olan yüklenici iş bitirme belgesini sunduğu, söz konusu belge tutarının güncellenmiş halinin “32.766.304,82 TL” olduğu görülmüştür.
Füme Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ask Org. Yem. Tur. Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığının teklifinin “105.312.942,00 TL” olduğu, buna göre anılan iş ortaklığı tarafından karşılanması gereken asgari iş deneyim tutarının “26.328.235,50 TL” olduğu, pilot ortak Füme Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin karşılaması gereken asgari iş deneyim tutarının “18.429.764,85 TL” olduğu, anılan isteklinin söz konusu kriteri karşılamak için işin tanımı “Malzeme Dahil Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmetleri Alımı”, belge tutarı “12.894.292,84 TL” olan yüklenici iş bitirme belgesini sunduğu, söz konusu belge tutarının güncellenmiş halinin “50.147.785,85 TL” olduğu görülmüştür.
Özel ortak Ask Org. Yem. Tur. Tic. Ltd. Şti.nin karşılaması gereken asgari iş deneyim tutarının “7.898.470,65 TL” olduğu anılan isteklinin söz konusu kriteri karşılamak için işin tanımı “Isparta İl Sağlık Müdürlüğüne Bağlı Sağlık Tesisleri 6 Aylık Malzeme Dâhil Yemek Pişirme, Dağıtımı ve Sonrası Hizmetler İşi”, belge tutarı “21.024.856,00 TL” olan yüklenici iş bitirme belgesini sunduğu görülmüştür.
Yukarıda yer verilen değerlendirmeler doğrultusunda anılan isteklilerin iş deneyimine ilişkin şartları karşıladığı anlaşıldığından başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
6) Başvuru sahibinin 13’üncü iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.
(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.
a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;
1) Verilen hizmetin ekonomik olması,
2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir. ” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.
79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.
79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.
Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
79.2.2.2.Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.
79.2.2.3.Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.
79.2.2.4.Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.
79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.
…
79.2.2.7.İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.
Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.
Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.
İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.
Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
…
79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.
79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.
Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.
…
79.2.6.Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.
Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.
Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.
Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.
Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.
Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.
…
79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.
79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.
79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.
…
79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: 2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı:
2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi 18 Kalem hizmeti kapsamaktadır.
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İstanbul Geneli” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu;
a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir” düzenlemesi yer almaktadır.
Yemek Menülerinde Kullanılacak Dana Kırmızı Et Ürünleri Teknik Şartnamesi’nde “Salam” başlığı altında “Et oranları % 100 dana eti olmalıdır.” düzenlemesi,
Yemek Menülerinde Kullanılacak Muhtelif Konserve, Yağ ve Benzeri Ambalajlı Gıda Teknik Şartnamesi’nde “Piknik Bal(20gr/adet)” başlığı altında “Kullanılacak ballar 20 gr. piknik çiçek balı kullanılacaktır.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’de “Piknik Reçel(20gr/adet)” başlığı altında “Teknik özellikleri Türk Gıda Kodeksi Reçel, Jöle, Marmelat ve Tatlandırılmış Kestane Püresi Tebliği’ne ve kodeksin diğer ilgili bölümlerine uygun ekstra reçel kullanılacaktır. Bunun yanı sıra vişne reçeli TS 3958, çilek reçeli TS 4186, kayısı reçeli TS 4187’e uygun olmalıdır. Türk Gıda Kodeksi-Standartları ve değişikliklerine uygun olacaktır.
Ürünler teslim edildiği tarihte raf ömrünün %50’sini tamamlamamış olacaktır.
Ekstra reçel: Bir veya birkaç çeşit meyvenin konsantre edilmemiş pulpunun, su ve şekerlerle uygun bir jel kıvamına getirilmiş, reçele oranla daha fazla meyve pulpu içeren karışımıdır.
Kullanılacak Ekstra Reçelin Özellikleri:
1.Kullanılacak Ekstra reçellerde meyve oranı en az % 45 olmalıdır.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’de “Tahin-Pekmez (20 Gr/Adet)” başlığı altında “Ambalaj içindeki Tahinin genel özellikleri Türk Gıda Kodeksine ve TS 2589’a uygun olacaktır. Tahin Madde 84’teki özellikleri taşımalıdır. Türk Gıda Kodeksi-Standartları ve değişikliklerine uygun olacaktır.
Ambalaj içindeki üzüm pekmezinin genel özellikleri Türk Gıda Kodeksi ve TS 3792’ye uygun olacaktır. Üzüm pekmezi Madde 65’deki özellikleri taşımalıdır.
Tahin ve pekmez karışım halde olacaktır. Karışım içerisinde %60 pekmez, %40 tahin bulunacaktır.
Ürünler firmaya teslim edildiği tarihte raf ömrünün %50’sini tamamlamamış olacaktır.
Ürün 20 gramlık ambalajlarda teslim edilecektir.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’de “Tahin Helvası (Sade / Kakaolu)” başlığı altında “1. Türk Gıda Kodeksi tahin helvası tebliğine uygun olacaktır.
2. Tahin helvası kendine has homojen ince lifli yapıda olmalı, şeker kristalleşmesi olmamalıdır.
3. Tahin helvasında yabancı madde bulunmayacaktır.
4. Tahin miktarı en az % 50 olmalıdır
5. Tahin helvasındaki yağ, susam yağı olmalıdır. Tahin helvasına susam yağı dışında başka bir yağ katılmayacaktır. Ancak toz kakao katılanlarda kakaodan gelen miktar kakao yağı ve emülgatörlerden gelebilen yağ bulunabilecektir.
6. Tahin helvasına nişasta ve nişastalı maddeler ve herhangi diğer yabancı madde katılmayacaktır.
7. Burada belirtilmeyen hususlarda “Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği” hükümleri ve “Gıda Mevzuatı hükümleri” geçerli olacaktır. Türk Gıda Kodeksi-Standartları ve değişikliklerine uygun olacaktır.
8. Ambalaj üzerinde peynirin imalat tarihi, son kullanma tarihi, imalatçı firmanın adı, imalat yeri ve varsa tescilli markası yazılı etiketler bulunacaktır.
9. Ürün 20 g ve orijinal ambalajında olmalıdır.” düzenlemesi,
Yemek Menülerinde Kullanılacak Olan Süt ve Süt Ürünleri Teknik Şartnamesi’nde “Süt (Piknik)(200 Ml/Adet, Tam Yağlı)” başlığı altında “Kullanılacak UHT (sterilize) içme sütünün teknik özellikleri Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği’ne ve TS 1192’ye uygun olacaktır. Türk Gıda Kodeksi-Standartları ve değişikliklerine uygun olacaktır. Sütlerin yağ oranı en az %3 (tam yağlı) olacaktır. Ürüne ait diğer kimyasal özellikler Çizelge-9’da belirtilmiştir. Sütler 200 mililitrelik ambalajlarda satın kullanılacaktır. Sütler Türk Gıda Kodeksi’ne uygun ambalajlarda kullanılacaktır. Ürün teslim edildiği tarihte raf ömrünün %50’sini tamamlamamış olacaktır.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’de “Tereyağı (Piknik, 10 G./Adet)” başlığı altında “Türk Gıda Kodeksi Tereyağı, Diğer Süt Yağı Esaslı Sürülebilir Ürünler ve Sadeyağ Tebliği’ne ve TS 1331’e uygun olacaktır. Türk Gıda Kodeksi-Standartları ve değişikliklerine uygun olacaktır. Pastörize birinci sınıf kahvaltılık tam yağlı tereyağı kullanılacaktır. 10 gramlık vakumlu gıdaya uygun plastik ambalajda pastörize tereyağı kullanılacaktır. Ağırlıkça en az %80, en fazla %90 oranında süt yağı, en fazla %2 oranında yağsız süt kuru maddesi ve en fazla %16 oranında su içeriğine sahip olacaktır. Ürüne ait kimyasal özellikler Çizelge-12’de, mikrobiyolojik özellikler Çizelge-13’te bildirilmiştir. Ürün teslim edildiği tarihte raf ömrünün %50’sini tamamlamamış olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Mezkur ihalenin 2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı olduğu anlaşılmıştır.
Teklifi idarece aşırı düşük olarak değerlendirilen Doğuşzade Gıd. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklama talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır.
Doğuşzade Gıd. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunarak ihalenin uhdesinde bırakıldığı anlaşılmıştır.
Buna göre ihale uhdesinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük açıklaması incelendiğinde,
Toplam tutar ve toplam maliyetler üzerinden açıklama yapılmadığı görülmüştür.
Üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmadığı görülmüştür.
İlgili oran hesaplamasının toplam ana girdi tutarı ve toplam işçilik tutarının toplanarak toplam teklif tutarına bölünmesi yoluyla yapıldığı görülmüştür.
Açıklama kapsamında kullanılan ticaret borsası bültenlerinde ortalama fiyatların kullanıldığı, kullanılan bültenlerin ihale mevzuatında belirlenen tarih aralığında olduğu görülmüştür.
Açıklama kapsamında kullanılan toptancı hali fiyatlarının ihale mevzuatında belirlenen tarih aralığında olduğu görülmüştür.
Açıklama kapsamında maliyet/satış tutarı tespit tutanağı kullanılmadığı görülmüştür.
Ortalama menü maliyetlerinin hatalı hesaplanmadığı görülmüştür.
Ana girdi tablosunda bulunan malzemelerin birim fiyatlarının malzemeli yemek sunumu hesap cetveline doğru yansıtıldığı görülmüştür.
“Ceviz içi”, “fındık içi”, “badem içi” ve “çam fıstık içi” girdilerinden yalnız “ceviz içi” girdisinin örnek menüde yer alan yemeklerin girdileri arasında olduğu, söz konusu girdinin birim fiyatının “ceviz içi” girdisine ait birim fiyat kullanılarak tevsik edildiği görülmüştür.
İşçilik hesaplamasının mevzuata uygun yapıldığı görülmüştür.
Sözleşme giderlerinin açıklandığı görülmüştür.
Salça, sıvı yağ, zeytinyağı girdilerinin gramaj listesinde belirlenen birimlere göre açıklandığı görülmüştür.
Başvuru sahibi istekli tarafından itirazen şikayet başvuru dilekçesinde doğrudan sayılarak belirtilen girdilerin evsafa uygun açıklandığı görülmüştür.
Açıklama kapsamında “500 ml su” girdisinin fiyatının tevsiki için Javdes Ambalajlı Su Üretim ve Satış Hizm. San. Tic. A.Ş. tarafından yayınlanan birim fiyatların kullanıldığı bununla birlikte söz konusu belge üzerinde tarih aralığının yer almadığı ve rapor tanzim tarihi itibarıyla açıklama kapsamında kullanılan birim fiyatın güncel olmadığı görülmüş olup, bu bağlamda söz konusu girdinin usulüne uygun açıklanmadığı sonucuna varılmıştır.
Yukarıda yer verilen gerekçeler doğrultusunda başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır.
Yapılan incelemede başvuru sahibi isteklinin toplam 13 (onbir) iddiasından 1 (bir) iddiasında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, haklılık oranı (1/13) olarak belirlenmiştir. Başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına yatırılan 152.021,00 TL dikkate alındığında, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, söz konusu bedelin haklılık oranına karşılık gelen 12.161,68 TL’lik kısmının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Doğuşzade Gıd. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.

2025/1939959 İhale Kayıt Numaralı “ 2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi ” İhalesi

Füme Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ask Org. Yem. Tur. Rek. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ,

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Engelli Hizmetleri Şube Müdürlüğü,

Engelli Hizmetleri Şube Müdürlüğü tarafından 12.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi ” ihalesine ilişkin olarak Füme Yem. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Ask Org. Yem. Tur. Rek. Taah. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı nın 09.01.2026 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.01.2026 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 19.01.2026 tarih ve 205949 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 19.01.2026 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2026/217 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale uhdesinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata aykırı olduğu şöyle ki;
- Toplam tutar ve toplam maliyetler üzerinden açıklama yapıldığı,
- Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin mevzuata uygun düzenlenmediği ve ekinde sunulması gereken belgelerin sunulmadığı,
- Hesaplanan toplam ana girdi tutarı ve hesaplanan toplam işçilik tutarının toplanarak toplam teklif tutarına bölünmesi gerekirken yapılan hesaplamalarda her öğün için birim ana girdi ve işçilik birim maliyetinin toplandığı ve teklif birim fiyatına bölünerek oran hesaplaması yapıldığı,
-Açıklama kapsamında kullanılan kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen birim fiyatların, ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) fiyatlar olması gerekirken sunulan internet çıktılarında birim fiyatların geçerli olduğu tarih aralığının yer almadığı,
- Açıklama kapsamında kullanılan ticaret borsası bültenlerinde yer alan en düşük fiyatların kullanıldığı, bültenlerin teyit edilemediği, 12 aylık dönem öncesi ve ihale tarihi sonrası için belirlenen fiyatların kullanıldığı,
- Açıklama kapsamında kullanılan toptancı hali fiyatlarının ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde belirlenen ortalama fiyatlar olması gerekirken, 12 aylık dönem öncesi ve ihale tarihi sonrası için belirlenen fiyatların kullanıldığı,
-Sadece kişi başına düşen gramajlar üzerinden hesaplama yapılarak Ek-O.7 Belgesinin hatalı tanzim edildiği, Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı (EK-O.7) ile yapılan açıklamada, kullanılması gereken malzemelerin 1/20’si oranında satış yapıldığına ilişkin hesaplamaların yapılmadığı, satış miktarlarının ise asgari miktarları karşılamadığı, tutanakların mevzuata uygun düzenlenmediği ve ekinde sunulması gereken belgelerin sunulmadığı, söz konusu tutanakla “poşetli ekmek” ve “ambalajlı su” girdilerinin açıklanmasının mümkün olmadığı,
- Ortalama menü maliyetlerinin hatalı hesaplandığı,
- Ana girdi tablosunda bulunan malzemelerin birim fiyatlarının hatalı olarak Ek-H.4 cetveline yansıtıldığı,
- Ana girdilerden olan “ceviz içi”, “fındık içi”, “badem içi” ve “çam fıstık içi” girdilerinin fiyatlarının tevsiki amacıyla, ticaret borsalarında yer alan “kabuklu ceviz” ve “kabuklu fındık” birim fiyatlarının kullanıldığı,
-Teknik Şartnamede yapılan düzenlemeler gereğince, ilgili ürünlerin “yağlı”, “tam yağlı”, “pastörize, “baldo”, “UHT”, niteliğine haiz olmaları gerektiği açık olup, ilgili firma tarafından yukarıda anılan ürünler için öngörülen bedellerin tevsiki için sunulan Ticaret Borsası bültenlerinde sadece “kaşar peyniri”, “beyaz peynir”, “tulum peyniri”, “örgü peynir”, “pirinç”, “süt”, “yoğurt”, “süzme yoğurt”, “yumurta”, “ayran” ibarelerinin yer aldığı görüleceğinden, anılan ürünlerin niteliğinin ihale dokümanında düzenlendiği üzere “tam yağlı”, “yağlı”, “pastörize”, “baldo”, “UHT”, “Kiraz”, “Napolyon”, “Mandalina” “Çekirdeksiz”, “Kırmızı Mercimek”, “Futbol” olma özelliklerini karşılayıp karşılamadığı hususu açıkça anlaşılmadığı,
-Kamu İhale Genel Tebliğinin 79.2.2.3.’üncü Maddesinde belirtilen Kamu Kurum ve Kuruluşları tanımlamasına uymayan “marketfiyatı.org.tr”, “Ptt AVM”, “Cimri.com”, “Trendyol.com”, “Hepsiburada.com”, “Migros.com.tr”, gibi internet sitelerinde ilan edilen birim fiyatların kullanıldığı,
-İşçilik hesaplamasının mevzuata aykırı yapıldığı, personel yemek giderine ilişkin her hangi bir açıklama yapılmadığı,
-Yardımcı giderler tablosunda da sözleşme giderleri (damga vergisi (0, 569), karar pulu vergisi (% 0,948) ve kik payı (%0,05) hesaplanarak mükerrer hesaplama yapıldığı, sözleşme giderlerinin açıklanmadığı
- Ürünlerin birim fiyatlarının gerçeği yansıtmadığı, adet olarak tevsik edilmesi gereken ürünlerin, kilogram fiyatları üzerinden, kilogram olarak tevsik edilmesi gereken ürünlerin ise Adet fiyatları üzerinden açıklandığı, özellikle maydanoz, dereotu, limon, yumurta gibi ürünlerin piyasada adet ve kilogram fiyatları birbirinden farklı olduğu, bu ürünlerin Teknik Şartname hükümlerine göre, kilogram olarak hesaplanması gerekirken, adet fiyatlarının kullanıldığı,
- Ayçiçek yağı, zeytinyağı, salça gibi ürünlerin 1 lt. ve/veya 1 kg. birim fiyatları yerine 0,5 lt. ve/veya 0,5 kg. olan ürünlerin birim fiyatları kullanılarak maliyet hesaplaması yapıldığı,
-İhale dokümanında “Yüklenici yemeklerde kullanacağı kıymayı dana kol, kürek veya döş etinden temin edecektir. Hazır kıyma kullanmayacaktır.” düzenlemesi yer aldığı halde açıklama kapsamında “dana kıyma” ve/veya “kıyma” birim fiyatlarının kullanıldığı,
-İhale Konusu hizmetin ifasında dana kemiksiz dörtlü but seti ve/veya dana kemiksiz ön çeyrek ürünlerinin kullanılacağı açıkça belirtilmiş olmasına rağmen açıklama kapsamında “dana eti”, “dana eti (kemiksiz)”, “sığır eti”, sığır eti (kemiksiz)”girdilerinin birim fiyatlarının kullanıldığı,
- Ekmek girdisinin (roll, normal, çavdarlı, kepekli, yulaflı, tam buğday, küçük somun, 50 g/adet, ambalajlı) olarak belirlendiği ancak açıklamanın “normal roll ekmek 50 gr.” olarak sunulduğu,
- Salam girdisinin “%100 dana eti”, dondurulmuş bezelye girdisinin “3 numara, büyük boy tipinde” piknik bal girdisinin “çiçek balı ve 20 gr. ambalajlı”, piknik reçel girdisinin “meyve oranı en az % 45 ve 20 gr. ambalajlı”, salça girdisinin “domates salçası”, sirke girdisinin “üzüm sirkesi “, “tahin pekmez” girdisinin “%60 pekmez, %40 tahin ve 20 gr. ambalajlı”, tahin helvası girdisinin “sade veya kakaolu ve 20 gr. ambalajlı”, turşu girdisinin “dilimlenmiş kornişon 2 numara” , ayçiçek yağı girdisinin “tip 1 ayçiçek yağı”, zeytinyağı girdisinin “riviera “, yeşil zeytin girdisinin “201-230 kalibre”, siyah zeytin girdisinin “201-230 kalibre sele zeytin”, barbunya girdisinin “ 1. sınıf 8 mm.”, bulgur girdisinin “pilavlık tip 1”, bulgur (ince) girdisinin “kısırlık tip 5”, çay ve bitki çayı girdilerinin “1,5 – 2 gr.’lık poşet çay”, kuru fasulye girdisinin “1. sınıf 9 mm, dermason”, nohut girdisinin “koçbaşı, a (çok iri) boy 1.sınıf 9 mm.”, pirinç girdisinin “1. sınıf, uzun taneli osmancık 97”, un girdisinin “özel amaçlı buğday unu”, yumurta girdisinin “a sınıf, (l-b) 63,1-73,0 gram”, kuru üzüm girdisinin “çekirdeksiz, çok iri boy (jumbo) sarı sultani üzüm”, .aşurelik buğday girdisinin “tip 2 (orta aşurelik buğday)”, nişasta girdisinin “buğday nişastası”, beyaz peynir girdisinin “tam yağlı”, kaşar peyniri girdisinin “tam yağlı blok kaşar”, üçgen peynir girdisinin “1. sınıf, 12,5 gr. ambalajlı”, tel / çeçil peyniri girdisinin “1. sınıf tam yağlı”, piliç bonfile girdisinin “derisiz”, piliç but girdisinin “kalçasız special but”, armut girdisinin “ santa maria cinsi”, elma girdisinin “1. sınıf, golden veya granny smith veya starking cinsi”, erik girdisinin “papaz veya anjelika cinsi”, “taze fasulye: ekstra sınıf boncuk ayşe ve çalı fasulye”, kiraz girdisinin “napolyon cinsi”, mandalina girdisinin “satsuma- klemantin (elementine) - vilking (wilking) – monreal - king cinsi”, .patlıcan girdisinin “ kemer cinsi” , portakal girdisinin “1. sınıf finike, çavdır ve washington tipi ekstra sınıf”, taze üzüm girdisinin “1. sınıf çekirdeksiz çavuş veya sultani cinsi”, meşrubatlar girdisinin “330 ml. teneke kutu, şeker girdisinin “kesme/1 kg’lık ambalajlarda”, ayran girdisinin “200 ml. en az %1,8 yağlı”, yoğurt girdisinin “200 gr. bardak tam yağlı”, açık yoğurt/süzme yoğurt girdisinin “tam yağlı”, süt/paket süt 200 ml girdisinin “tam yağlı uht pastörize”, piknik tereyağı girdisinin “10 gr. ambalajlı”, simit girdisinin “100-120 gr pekmezli simit”, poğaça (sade) girdisinin “100-120 gr”, açma girdisinin “100-120 gr” , sandviç ekmeği girdisinin “70 gr” olmasının gerektiği, yapılan açıklamalarda söz konusu özelliklerin dikkate alınmadığı,
- Yumurta girdisinin piyaz yemeği, kabak mücver, trileçe, haşhaş tatlısı vb. yemek reçetelerinde gram olarak verildiği, ancak açıklama kapsamında yumurta girdisinin adet olarak kullanıldığı,
- Gramaj tablolarında “krema sıvı” ve “krema katı” girdilerinin bulunduğu, ancak açıklama kapsamında sıvı ve katı ayrımı yapılmadığı,
-Milföy hamuru girdisinin başka girdilere ait fiyatlar kullanılarak hatalı hesaplandığı,
-Paket bal, paket kakaolu fındık ezmesi, paket reçel, paket tereyağı, paket tahin pekmez, paket tahin helvası gibi ürünler, paketli (piknik tipi) girdiler yerine, “açık”, “dökme” olarak tabir edilen girdiler üzerinden kilogram birim fiyatları kullanılarak açıklama yapıldığı iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.
(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.
a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;
1) Verilen hizmetin ekonomik olması,
2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir. ” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “… 79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.
79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.
79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.
Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
79.2.2.2.Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.
79.2.2.3.Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.
79.2.2.4.Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.
79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.
…
79.2.2.7.İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.
Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.
Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.
İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.
Kaşeleme işlemi 8.4’üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
…
79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır.
79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.
Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.
…
79.2.6.Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.
Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.
Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.
Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.
Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.
Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.
…
79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.
79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.
79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.
…
79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır. …” açıklaması yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: 2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı:
2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi 18 Kalem hizmeti kapsamaktadır.
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İstanbul Geneli” düzenlemesi
Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 31’inci maddesinde “31.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları ister. İhale komisyonu;
a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir” düzenlemesi yer almaktadır.
Yemek Menülerinde Kullanılacak Dana Kırmızı Et Ürünleri Teknik Şartnamesi’nde “Salam” başlığı altında “Et oranları % 100 dana eti olmalıdır.” düzenlemesi,
Yemek Menülerinde Kullanılacak Muhtelif Konserve, Yağ ve Benzeri Ambalajlı Gıda Teknik Şartnamesi’nde “Piknik Bal(20gr/adet)” başlığı altında “Kullanılacak ballar 20 gr. piknik çiçek balı kullanılacaktır.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’de “Piknik Reçel(20gr/adet)” başlığı altında “Teknik özellikleri Türk Gıda Kodeksi Reçel, Jöle, Marmelat ve Tatlandırılmış Kestane Püresi Tebliği’ne ve kodeksin diğer ilgili bölümlerine uygun ekstra reçel kullanılacaktır. Bunun yanı sıra vişne reçeli TS 3958, çilek reçeli TS 4186, kayısı reçeli TS 4187’e uygun olmalıdır. Türk Gıda Kodeksi-Standartları ve değişikliklerine uygun olacaktır.
Ürünler teslim edildiği tarihte raf ömrünün %50’sini tamamlamamış olacaktır.
Ekstra reçel: Bir veya birkaç çeşit meyvenin konsantre edilmemiş pulpunun, su ve şekerlerle uygun bir jel kıvamına getirilmiş, reçele oranla daha fazla meyve pulpu içeren karışımıdır.
Kullanılacak Ekstra Reçelin Özellikleri:
1.Kullanılacak Ekstra reçellerde meyve oranı en az % 45 olmalıdır.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’de “Tahin-Pekmez (20 Gr/Adet)” başlığı altında “Ambalaj içindeki Tahinin genel özellikleri Türk Gıda Kodeksine ve TS 2589’a uygun olacaktır. Tahin Madde 84’teki özellikleri taşımalıdır. Türk Gıda Kodeksi-Standartları ve değişikliklerine uygun olacaktır.
Ambalaj içindeki üzüm pekmezinin genel özellikleri Türk Gıda Kodeksi ve TS 3792’ye uygun olacaktır. Üzüm pekmezi Madde 65’deki özellikleri taşımalıdır.
Tahin ve pekmez karışım halde olacaktır. Karışım içerisinde %60 pekmez, %40 tahin bulunacaktır.
Ürünler firmaya teslim edildiği tarihte raf ömrünün %50’sini tamamlamamış olacaktır.
Ürün 20 gramlık ambalajlarda teslim edilecektir.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’de “Tahin Helvası (Sade / Kakaolu)” başlığı altında “1. Türk Gıda Kodeksi tahin helvası tebliğine uygun olacaktır.
2. Tahin helvası kendine has homojen ince lifli yapıda olmalı, şeker kristalleşmesi olmamalıdır.
3. Tahin helvasında yabancı madde bulunmayacaktır.
4. Tahin miktarı en az % 50 olmalıdır
5. Tahin helvasındaki yağ, susam yağı olmalıdır. Tahin helvasına susam yağı dışında başka bir yağ katılmayacaktır. Ancak toz kakao katılanlarda kakaodan gelen miktar kakao yağı ve emülgatörlerden gelebilen yağ bulunabilecektir.
6. Tahin helvasına nişasta ve nişastalı maddeler ve herhangi diğer yabancı madde katılmayacaktır.
7. Burada belirtilmeyen hususlarda “Türk Gıda Kodeksi Yönetmeliği” hükümleri ve “Gıda Mevzuatı hükümleri” geçerli olacaktır. Türk Gıda Kodeksi-Standartları ve değişikliklerine uygun olacaktır.
8. Ambalaj üzerinde peynirin imalat tarihi, son kullanma tarihi, imalatçı firmanın adı, imalat yeri ve varsa tescilli markası yazılı etiketler bulunacaktır.
9. Ürün 20 g ve orijinal ambalajında olmalıdır.” düzenlemesi,
Yemek Menülerinde Kullanılacak Olan Süt ve Süt Ürünleri Teknik Şartnamesi’nde “Süt (Piknik)(200 Ml/Adet, Tam Yağlı)” başlığı altında “Kullanılacak UHT (sterilize) içme sütünün teknik özellikleri Türk Gıda Kodeksi İçme Sütleri Tebliği’ne ve TS 1192’ye uygun olacaktır. Türk Gıda Kodeksi-Standartları ve değişikliklerine uygun olacaktır. Sütlerin yağ oranı en az %3 (tam yağlı) olacaktır. Ürüne ait diğer kimyasal özellikler Çizelge-9’da belirtilmiştir. Sütler 200 mililitrelik ambalajlarda satın kullanılacaktır. Sütler Türk Gıda Kodeksi’ne uygun ambalajlarda kullanılacaktır. Ürün teslim edildiği tarihte raf ömrünün %50’sini tamamlamamış olacaktır.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’de “Tereyağı (Piknik, 10 G./Adet)” başlığı altında “Türk Gıda Kodeksi Tereyağı, Diğer Süt Yağı Esaslı Sürülebilir Ürünler ve Sadeyağ Tebliği’ne ve TS 1331’e uygun olacaktır. Türk Gıda Kodeksi-Standartları ve değişikliklerine uygun olacaktır. Pastörize birinci sınıf kahvaltılık tam yağlı tereyağı kullanılacaktır. 10 gramlık vakumlu gıdaya uygun plastik ambalajda pastörize tereyağı kullanılacaktır. Ağırlıkça en az %80, en fazla %90 oranında süt yağı, en fazla %2 oranında yağsız süt kuru maddesi ve en fazla %16 oranında su içeriğine sahip olacaktır. Ürüne ait kimyasal özellikler Çizelge-12’de, mikrobiyolojik özellikler Çizelge-13’te bildirilmiştir. Ürün teslim edildiği tarihte raf ömrünün %50’sini tamamlamamış olacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Mezkur ihalenin 2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı olduğu anlaşılmıştır.
Teklifi idarece aşırı düşük olarak değerlendirilen Doğuşzade Gıd. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti.den aşırı düşük teklif açıklama talebinde bulunulduğu anlaşılmıştır.
Doğuşzade Gıd. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun bulunarak ihalenin uhdesinde bırakıldığı anlaşılmıştır.
Buna göre ihale uhdesinde kalan istekli tarafından sunulan aşırı düşük açıklaması incelendiğinde,
Toplam tutar ve toplam maliyetler üzerinden açıklama yapılmadığı görülmüştür.
Üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınmadığı görülmüştür.
İlgili oran hesaplamasının toplam ana girdi tutarı ve toplam işçilik tutarının toplanarak toplam teklif tutarına bölünmesi yoluyla yapıldığı görülmüştür.
Açıklama kapsamında “500 ml su” girdisinin fiyatının tevsiki için Javdes Ambalajlı Su Üretim ve Satış Hizm. San. Tic. A.Ş. tarafından yayınlanan birim fiyatların kullanıldığı bununla birlikte söz konusu belge üzerinde tarih aralığının yer almadığı ve rapor tanzim tarihi itibarıyla açıklama kapsamında kullanılan birim fiyatın güncel olmadığı görülmüş olup, bu bağlamda söz konusu girdinin usulüne uygun açıklanmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklama kapsamında kullanılan ticaret borsası bültenlerinde ortalama fiyatların kullanıldığı, kullanılan bültenlerin ihale mevzuatında belirlenen tarih aralığında olduğu görülmüştür.
Açıklama kapsamında kullanılan toptancı hali fiyatlarının ihale mevzuatında belirlenen tarih aralığında olduğu görülmüştür.
Açıklama kapsamında maliyet/satış tutarı tespit tutanağı kullanılmadığı görülmüştür.
Ortalama menü maliyetlerinin hatalı hesaplanmadığı görülmüştür.
Ana girdi tablosunda bulunan malzemelerin birim fiyatlarının malzemeli yemek sunumu hesap cetveline doğru yansıtıldığı görülmüştür.
“Ceviz içi”, “fındık içi”, “badem içi” ve “çam fıstık içi” girdilerinden yalnız “ceviz içi” girdisinin örnek menüde yer alan yemeklerin girdileri arasında olduğu, söz konusu girdinin birim fiyatının “ceviz içi” girdisine ait birim fiyat kullanılarak tevsik edildiği görülmüştür.
Açıklama kapsamında bahsi geçen “marketfiyatı.org.tr”, “Ptt AVM”, “Cimri.com”, “Trendyol.com”, “Hepsiburada.com”, “Migros.com.tr”, gibi internet sitelerinde ilan edilen birim fiyatların kullanılmadığı görülmüştür.
İşçilik hesaplamasının mevzuata uygun yapıldığı, personel yemek giderine ilişkin maliyet hesaplamasına yer verildiği görülmüştür.
Sözleşme giderlerinin açıklandığı görülmüştür.
Maydanoz, dereotu, limon, yumurta, sıvı yağ, zeytinyağı girdilerinin gramaj listesinde belirlenen birimlere göre açıklandığı görülmüştür.
Örnek menüde yer alan girdiler üzerinde yapılan incelemede ilgili doküman düzenlemeleri uyarınca “salam” girdisinin “%100 dana eti” olması gerekirken söz konusu girdinin birim fiyatının tevsiki için salt “salam” girdisine ilişkin birim fiyatın kullanıldığı , bu bağlamda anılan girdinin doküman düzenlemelerine uygun bir biçimde açıklanıp açıklanmadığının tespit edilemeyeceği, bu bağlamda söz konusu girdinin usulüne uygun açıklanamamış olduğu sonucuna varılmıştır.
Piknik reçel girdisinin “meyve oranı en az %45” olarak açıklanması gerekirken söz konusu girdinin birim fiyatının tevsiki için kullanılan bültende meyve oranına ilişkin bir bilginin yer almadığı, buna göre anılan girdinin doküman düzenlemelerine uygun bir biçimde açıklanıp açıklanmadığının tespit edilemeyeceği, bu bağlamda söz konusu girdinin usulüne uygun açıklanamamış olduğu sonucuna varılmıştır.
Domates salçası girdisinin birim fiyatının tevsiki için kullanılan bültende salça girdisinin cinsine ilişkin bir bilginin yer almadığı, buna göre anılan girdinin doküman düzenlemelerine uygun bir biçimde açıklanıp açıklanmadığının tespit edilemeyeceği, bu bağlamda söz konusu girdinin usulüne uygun açıklanamamış olduğu sonucuna varılmıştır.
Tahin-pekmez” girdisinin “%60 pekmez, %40 tahin ve 20 gr. ambalajlı” olarak açıklanmasının gerektiği, anılan istekli tarafında söz konusu girdinin birim fiyatının tevsiki için Ankara Ticaret Borsasının Şubat 2025 bülteninin ve Bursa Ekmek ve Besin Sanayii ve Ticaret A.Ş.(BESAŞ) tarafından ilan edilen fiyatın kullanıldığının ifade edildiği, bununla birlikte Ankara Ticaret Borsasının Şubat 2025 bülteninin ilgili sayfasında tahin-pekmez girdisinin yer almadığı ayrıca aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında BESAŞ tarafından yayımlanan ve ilgili girdinin birim fiyatını tevsik eden herhangi bir belgenin sunulmadığı görülmüş, buna göre anılan girdinin konusu girdinin usulüne uygun açıklanamamış olduğu sonucuna varılmıştır.
Tahin helvası girdisinin birim fiyatının tevsiki için Ankara Ticaret Borsasının Şubat 2025 bülteninin ve Bursa Ekmek ve Besin Sanayii ve Ticaret A.Ş.(BESAŞ) tarafından ilan edilen fiyatın kullanıldığının ifade edildiği bununla birlikte Ankara Ticaret Borsasının Şubat 2025 bülteninin ilgili sayfasında söz konusu girdinin yer almadığı ayrıca aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında BESAŞ tarafından yayımlanan ve ilgili girdinin birim fiyatını tevsik eden herhangi bir belgenin sunulmadığı görülmüş, buna göre anılan girdinin usulüne uygun açıklanamamış olduğu sonucuna varılmıştır.
İdarece hazırlanan İhale dokümanında “krema sıvı” ve “krema katı” şeklinde bir ayrıma gidilmediği görülmüştür.
Yukarıda yer verilen gerekçeler doğrultusunda başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddiasının tamamında haklı bulunduğu tespit edilmiş olup, başvuru sahibi tarafından Kurum şikayet gelirleri hesabına 152.021,00 TL başvuru bedelinin yatırıldığı tespit edildiğinden, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde yazılı talepte bulunulması halinde, başvuru bedelinin tamamının iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, Doğuşzade Gıd. Paz. Tic. ve San. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamasının reddedilerek teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
2) İddialarındaki haklılık oranına karşılık gelen başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.

2025/1939959 İhale Kayıt Numaralı “ 2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi ” İhalesi

Real Atı. Yön. Tur. Tem. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti. ,

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Engelli Hizmetleri Şube Müdürlüğü ,

İstanbul Büyükşehir Belediye Başkanlığı Engelli Hizmetleri Şube Müdürlüğü tarafından 12.12.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi ” ihalesine ilişkin olarak Real Atı. Yön. Tur. Tem. İnş. Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 08.12.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 11.12.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 22.12.2025 tarih ve 203516 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 22.12.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2025/2741 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İdari Şartname’de a2 katsayısı için düzenleme yapılmış olmasının mevzuata aykırı olduğu,
2) Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde düzenlenen özel aykırılık hallerinden içerik olarak ağır aykırılık hali olarak düzenlenmesi gereken özel aykırılık hallerinin bulunması sebebiyle yapılan düzenlemenin mevzuata aykırı olduğu,
3) Teknik Şartnamede personellerle ilgili yapılan düzenlemelerin mevzuata aykırılık teşkil ettiği,
4) Örnek menülerde belirtilen yemek listesindeki yemeklerin gramajının belirtilmediği, gramaj listesinde yemek isimlerinin belli olmadığı, bu hususun teklif oluşturmada belirsizlik yarattığı iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:
...
c) Diğer hizmet alımlarında;
F = A n x B x ( P n -1)
İ n AY n Y n G n M n
P n = a 1 + a 2 —— + b 1 —— + b 2 —— + b 3 —— + c ——
İ o AY o Y o G o M o
(2) Formüllerde yer alan;
a) F: Fiyat farkını (TL),
b) B: 0,90 sabit katsayısını,
c) A n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),
ç) P n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a 1 , a 2 , b 1 , b 2 , b 3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,
d) a 1 : Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,
e) a 2 : Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
f) b 1 : Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
g) b 2 : Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
ğ) b 3 : Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı
h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
...
ifade eder.
...
(3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a 2 , b 1 , b 2 , b 3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a 1 katsayısı olarak alınır...” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 ve 24 üncü maddeleri gereğince kadroya geçiş uygulamasına tabi olan hizmet alımları ile bu hizmetlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan hizmetler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak değerlendirilecektir.
78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.
...
78.3. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur.
...
78.5.2. İşçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen iş kaleminin/kalemlerinin bulunduğu personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarının ihale dokümanında, ihale konusu işin tamamı için çalıştırılması öngörülen asgari toplam personel sayısı belirlenecek, ayrıca bu sayının içinde yer alan ve işçi sayısı üzerinden teklif alınması idarece uygun görülmeyen her bir iş kalemi kapsamında çalıştırılacak olan asgari personel sayısı da belirtilecektir. Bu ihalelerde, asgari işçilik maliyetinin ihale konusu işte çalıştırılacak toplam personel sayısı üzerinden hesaplanması zorunludur.
…
78.20. İşin yürütülmesinde görev alacak ve haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarenin iş yerinde geçirecek şef, müdür, koordinatör gibi personel için ücret ödenmeyeceğine ve teklif fiyata dahil edilemeyeceğine dair düzenleme yapılmayacaktır. Şef, müdür, koordinatör gibi personel öngörülmüşse bu personelin toplam personel sayısına ve teklif fiyata dahil olduğu kabul edilecektir.
78.21. Yukarıda sayılan hususlardan teklif fiyatına dahil olacaklar idari şartnamede düzenlenecek, teknik şartnamede ise bunların uygulanması ilgili hükümlere yer verilecektir. Teknik şartnamede, teklife dahil olacak masraflara yer verilmeyecek, idari şartnamede yer alan hükümlerle çelişecek bir düzenleme yapılmayacaktır...” açıklaması,
Anılan Tebliğ’in “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.
81.2. 81.1 inci madde hükmü saklı kalmak kaydıyla, fiyat farkı hesaplanması öngörülen hizmet alımı ihalelerinde, işte kullanılan tüm girdilere ilişkin ağırlık oranlarını gösterir sabit katsayıların işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde ve tüm katsayıların toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenmesi ve ihale dokümanında gösterilmesi gerekmektedir. Bu kapsamda işin niteliği, girdilerin yaklaşık maliyet içindeki ağırlık oranı ve işlevi gibi hususlar dikkate alınarak asli unsurlar ile bunlara ilişkin ağırlık oranı katsayıları belirlenir. Asli unsur olarak belirlenmeyen diğer tüm girdilerin malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden b3 katsayısı/alt katsayısı(b3,1 b3,2, …, b3,n) kapsamında olduğu kabul edilir.
Örneğin, malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtımı hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanmasına ilişkin düzenlemelerde, işçilik (a1 ve/veya a2), nakliye varsa bu kapsamda kullanılan akaryakıt (b1) ve yemek yapımında kullanılan ana girdiler (yemek malzemeleri, kumanya vb. b3,1) asli unsur olarak belirlenir ve asli unsur olarak belirlenmeyen makine ve ekipman ile enerji gibi diğer tali girdilerin tamamının (b3,2) kapsamında olduğu kabul edilir.…” açıklaması yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: 2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı:
2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi 18 Kalem hizmeti kapsamaktadır.
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İstanbul Geneli” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.
Taahhüdün yerine getirilmesine ilişkin (KDV hariç), her türlü vergi, ÖTV, harç, ulaşım, ihale kararına ait damga vergisi, KİK Payı, personel (Gıda Mühendisi 2 Kişi aylık brüt asgari ücretin en az %200 fazlası, Aşçı 2 Kişi brüt asgari ücretin en az %70 fazlası, Aşçı Yardımcısı 2 Kişi brüt asgari ücretin en az %50 fazlası, Bulaşıkçı 4 Kişi brüt asgari ücretin en az %30 fazlası, Servis Elemanı 18 Kişi brüt asgari ücretin en az %30 fazlası ücret ve resmi tatil günleri için Gıda Mühendisi 27 gün, Aşçı 27 gün, Aşçı Yardımcısı 27 gün, Bulaşıkçı 54 gün ve Servis Elemanı 243 gün ödenecektir.), yüklenici tarafından tam zamanlı istihdam edilen personele fiilen çalışılan her gün için kıstelyevm usulü hesaplanmak üzere ödenecek brüt 225,00 TL yol ücreti, araç-gereç, indirme-bindirme, teslim, taşıma, sigorta, ambalajlama bedel giderleri ve bunun gibi giderler, teknik şartnamelerde belirtilen tüm giderler ve birim fiyata dahil unsurlar arasında yer alan giderler teklif fiyatına dahildir.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 43’üncü maddesinde “43.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.
43.1.1.
Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır: F = An x B x ( Pn-1) Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo Formülde yer alan; F: Fiyat farkını (TL), B: 0,90 sabit katsayısını, An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını, ifade eder. Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosu veya yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 seçilmiş sınıflar tablosudur. Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):
Katsayı
Endeks
a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı)
0,1159
Fiyat Farkına İlişkin Esaslar?ın 6 ncı maddesine göre hesaplanacaktır.
a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı)
0,0463
İo, İn
Temel asgari ücret ile güncel asgari ücrettir.
b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı)
0,0185
AYo, AYn
Motorin
b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı)
0
b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı)
0,8069
Go, Gn
Malzemeli yemek hizmeti alımlarında Endeks tablosunun 10 numaralı 'Gıda Ürünleri' sütunundaki sayı
c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı)
0,0124
Mo, Mn
Endeks tablosunun 28 numaralı 'Makine ve ekipmanlar b.y.s.' sütunundaki sayı
” düzenlemesi,
Teknik Şartname’de “Personel” başlığı altında “Yüklenici kendi bünyesinde Anadolu ve Avrupa yakalarından ayrı ayrı sorumlu olan proje sorumlusu 2 (iki) kişi, yemek hazırlanan her mutfakta, 1 (bir) gıda mühendisi, en az 1 (bir) aşçıbaşı, 2 (iki) aşçı, 2 (iki) aşçı yardımcısı, 2 (iki) bulaşıkçı ve taşıma işi için en az araç sayısı kadar şoför bulundurulacaktır. Söz konusu personellerin nitelikleri ve görev tanımları Ek-5’te (Personelin Nitelikleri ve Görev Tanımları) belirtilmiştir.” düzenlemesi yer almaktadır.
İncelenen ihaleye ait birim fiyat teklif cetveli örneğine aşağıda yer verilmiştir.
A 2
B 3
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 4
Miktarı
Teklif Edilen Birim Fiyat
Tutarı 5
Birimi
İşçi Sayısı
Ay/Gün/Saat
Gıda Mühendisi(Brüt asgari ücretin %200 fazlası)
Ay
2
12
Aşçı(Brüt asgari ücretin %70 fazlası)
Ay
2
12
Aşçı Yardımcısı(Brüt asgari ücretin %50 fazlası)
Ay
2
12
Bulaşıkçı(Brüt asgari ücretin %30 fazlası)
Ay
4
12
Servis Elemanı(Brüt asgari ücretin %30 fazlası)
Ay
18
12
I. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 6
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 7
Birimi
Miktarı
Teklif Edilen Birim Fiyat
Tutarı 5
ENGELLİ KAMPLARI KAHVALTI
adet
111.800
ENGELLİ KAMPLARI ÖĞLE VE AKŞAM YEMEĞİ
adet
223.600
ENGELLİ KAMPLARI ARA ÖĞÜN
adet
111.800
MERKEZLERDE ARA ÖĞÜN HİZMETİ
adet
75.000
HAFİF İKRAM HİZMETİ
adet
2.000
YAŞ PASTA TEMİNİ (10 KİŞİLİK)
adet
472
KURU PASTA TEMİNİ
kilogram
660
DAMACANA SU TEMİNİ VE DAĞITILMASI
adet
20.000
Gıda Mühendisi (Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri)
gün
27
Aşçı (Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri)
gün
27
Aşçı Yardımcısı (Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri)
gün
27
Bulaşıkçı (Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri)
gün
54
Servis Elemanı (Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri)
gün
243
II. ARA TOPLAM (KDV Hariç) 8
TOPLAM TUTAR (KDV Hariç)
Başvuruya konu ihaleye ait ihale dokümanı incelendiğinde, ihale konusu işin 2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi olduğu, çalışacak personelin tam zamanlı olarak iş kapsamında çalışacağının dokümandan anlaşıldığı, yüklenicinin kendi işleri için çalıştıracağı şoförün personel sayısına dahil edilmeyeceği, ihale kapsamında birim fiyat teklif cetvelinde yer verildiği üzere ihale konusu işin malzeme dâhil yemek pişirme, dağıtım ve sonrası hizmetleri olduğu, iş kapsamında 28 kişinin çalıştırılması gerektiğinin dokümanda düzenlendiği, bununla birlikte, şikâyet konusu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.
İdari Şartname’nin “Fiyat Farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde a1 katsayısının “0,1159”, a2 katsayısının “0,0463”, b1 katsayısının “0,0185”, b2 katsayısının “0” b3 katsayısının “0,8069”, c katsayısının ise “0,0124” olarak belirlendiği görülmektedir.
Birim fiyat teklif cetvelinde işçiliklerin niteliği dokümanda belirlenen asgari ücret veya asgari ücretin % fazlası şeklinde belirlemenin yapılarak işçi sayılarına yer verildiği görülmüştür.
Buna göre yapılan değerlendirmede mezkur ihalede yüklenicinin ihale kapsamında taşıma işi için çalıştıracağı şoförlerin haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan personel olarak değerlendirilebileceği, bu doğrultuda söz konusu gider için hesaplanacak fiyat farkına ilişkin ihale dokümanında a2 katsayısı için düzenleme yapılmış olmasının mevzuata bir aykırılık teşkil etmediği sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2'nci ve 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54 üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilecekleri” hükmü düzenlenmiş, dördüncü fıkrasında ise başvuru dilekçelerinde bulunması zorunlu hususlar beş bent halinde düzenlenmiştir. Bu kapsamda, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller, başvuru dilekçelerinde belirtilmesi zorunlu hususlar arasında sayılmış ve anılan maddenin on birinci fıkrasının (c) bendinde süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmayan başvuruların reddedileceği hükme bağlanmıştır.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde, “başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller” in itirazen şikayet başvuru dilekçesinde bulunması gerektiği belirtilmiş, 15 inci maddesinde, Kuruma yapılan başvuruların, öncelikle 16 ncı madde çerçevesinde inceleneceği, 16 ncı maddesinin birinci fıkrasının (ı) bendinde, başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin belirtilip belirtilmediğinin inceleneceği, 17 nci maddesinin birinci fıkrasında ise, 16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verileceği düzenlemelerine yer verilmiştir.
Öte yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11 inci maddesinin son fıkrasında; “ Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir .” açıklamasına yer verilmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden de anlaşılacağı üzere, Kurumun ihale sürecindeki kamu ihale mevzuatına aykırı işlemleri inceleme ve sonuçlandırma görevinin bulunduğu, idarenin işleminin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, başvurunun reddine ilişkin sorumluluğun başvurana ait olacağı anlaşılmaktadır.
Bu çerçevede, başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan özel aykırılık hallerinden içerik olarak ağır aykırılık hali olarak düzenlenmesi gereken özel aykırılık hallerinin bulunduğu ve Teknik Şartnamede personellerle ilgili yapılan düzenlemelerin mevzuata aykırılık teşkil ettiği yönündeki iddialarının soyut ve mesnetsiz olduğu zira hangi düzenlemenin hangi yönüyle mevzuata aykırılık teşkil ettiğine ilişkin herhangi bir somut ifadeye yer verilmediği değerlendirildiğinden söz konusu iddiaların 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: 2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Miktarı:
2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi 18 Kalem hizmeti kapsamaktadır.
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
d) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: İstanbul Geneli” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Konu” başlıklı 1’inci maddesinde “ Bu Şartname’nin konusu; İstanbul Büyükşehir Belediyesi yasal sınırları içinde yürütülecek olan “2026 Yılı Yemek Hizmeti Alımı İşi” kapsamında gerçekleştirilecek hizmetlere ilişkin (Kamplarda sabah kahvaltısı, öğle ve akşam yemeği, ara öğün üretimine, servisine ve servis sonrası hizmetlerine ayrıca merkezler ara öğün hizmetinin ve hafif ikram hizmetinin hazırlanması, üretimi, dağıtımı ve yürütülecek hizmetlere ilişkin) esasların belirlenmesidir.” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale konusu işin 2026 Yılı Engelli Kampları ve Merkezlerinin Yemek Hizmeti Alımı İşi olduğu anlaşılmıştır.
Yapılan incelemede ihale dokümanında örnek yemek menülerine ve bu menülerde yer alan yemeklerin gramaj bilgilerine yer verildiği görülmüş olup, bu bağlamda başvuru sahibinin iddia ettiği üzere isteklilerce teklif hazırlanmasında tereddüt oluşturacak herhangi bir husus bulunmadığı anlaşılmış, bu doğrultuda başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafında “ İtirazen şikâyet başvuru bedelinin, itirazen şikâyet başvuru dilekçesinde yer verilen iddialar dikkate alınarak belirlenecek haklılık oranına karşılık gelen kısmının Kurul kararı ile başvuru sahibine iadesine karar verilir. Ancak Kurum tarafından 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca başvurunun reddine veya eşit muamele ilkesi yönünden yapılan inceleme sonucunda 54 üncü maddenin onbirinci fıkrasının (a) ve (b) bentleri uyarınca ihalenin iptaline veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesi halinde başvuru bedeli iade edilmez… ” hükmü yer almaktadır.
Bu çerçevede yapılan incelemede, başvuru sahibinin ileri sürdüğü iddialarında haklı bulunmadığı tespit edilmiş olup, Kanun’da öngörülen şekilde bir haklılık oranı oluşmamıştır. Bu nedenle, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının dördüncü paragrafı uyarınca itirazen şikayet başvuru bedelinin iadesinin mümkün olmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.