YAŞ SEBZE VE MEYVE İHALESİ

Sakarya Açık Ceza İnfaz Kurumu tarafından yapılan 2025/1914691 İhale Kayıt Numaralı “Yaş Sebze ve Meyve Alımı” ihalesine ilişkin olarak Emin Kuşçu itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 11.02.2026 tarihli ve 2026/UM.IV-439 sayılı karar ile “başvurunun usul ve süre yönünden reddi” ne karar verilmiştir. Ayrıca söz konusu Kurul kararında “…Yapılan incelemede idari merci tecavüzü kararı ekinde Kuruma ulaşan belgeler arasında başvuru sahibinin vekilinin başvuruda bulunmaya yetkili olduğuna dair belgelerin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunmadığı ve 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca itirazen şikâyette bulunanlarca yatırılması zorunlu olan başvuru bedelinin Kurum hesaplarına yatırılmadığı tespit edilmiş olup, başvuru usul ve süre yönünden uygun olmadığından söz konusu eksikliklerin tamamlatılması yönünde işlem yapılmasına gerek bulunmadığı değerlendirilmiştir.” ifadelerine yer verilmiştir.
Emin Kuşçu tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 20. İdare Mahkemesinin 09.04.2026 tarihli ve E:2026/314, K:2026/555 sayılı kararı ile “1- Davacının başvurusunun reddine ilişkin Kurul kararının süre yönünden değerlendirilmesinden;
Davacı tarafından dava dilekçesinde; ihaleye vermiş olduğu teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına yönelik bir itirazının bulunmadığı, geçici teminatının irat kaydedilmesine ilişkin işlemin hukuka aykırı olduğu, bu yönde de ihaleyi yapan idarece kendisine herhangi bir bildirimde bulunmadığı ileri sürüldüğünden Mahkememizin 01.04.2026 tarihli Ara Kararı ile davalı idareden "davacıya geçici teminatın irat kaydedildiğinin bildirilip bildirilmediği sorularak, (bildirilmiş ise) geçici teminatın irat kaydedilmesine ilişkin bildirim yazısının ve bu yazının tebliğine ilişkin tebliğ-tebellüğ belgesinin onaylı birer örneğinin gönderilmesinin" istenildiği, davalı idarece cevaben davacıya tebliğ edilen geçici teminatın irat kaydedilmesine ilişkin tebliğ edilen bir yazı ve tebligat bilgisinin bulunmadığı belirtilmiştir.
Dosyada yer alan, uyuşmazlığa konu ihale komisyonu kararı sonrasında davacıya EKAP üzerinden 01.12.2025 tarihinde gönderilen "Kesinleşen ihale kararı" konulu tebliğ yazısında davacının değerlendirme dışı bırakıldığına, değerlendirilme dışı bırakılma gerekçesine (Kesinleşmiş sgk prim borcu bulunmaktadır.), kararın bildirim tarihi üzerinden on gün içerisinde EKAP üzerinden e-şikayet başvurusunda bulunulabileceği hususlarına yer verilmişse de davacının geçici teminatının irat kaydedilmesine ilişkin herhangi bir açıklayıcı bildirimde bulunulmadığı görülmüştür.
Geçici teminatlar, Kamu İhale Kanunu'nun 33. maddesinde düzenlendiği şekliyle ihaleye katılan tüm isteklilerden salt ihaleye katıldıkları için istenen bir teminat olup üzerinde ihale bırakılan isteklinin sözleşmeyi imzalamaya yanaşmaması ihtimali her zaman mevcut olduğu gibi ihale sürecinde katılım şartlarını sağlamadığı sonradan anlaşılan ya da ihale mevzuatında öngörülen esas ve usullere aykırı davranan isteklilerin de kamu ihale sözleşmesini imzalaması mümkün olmadığından sözleşmenin imzalanmama ya da imzalanamama riskleri garanti altına almaktadır.
Bu gibi durumlarda açık bir kanuni dayanağın bulunması kaydıyla irat kaydedilmesi mümkün olmaktadır. Bununla beraber yalnızca Kanunda belirtilen özel durumlar bakımından mümkün ve gerekli olan teminatın irat kaydedilmesi işleminin, davacının teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının zorunlu bir sonucu olarak kabul edilmesi mümkün değildir. (Danıştay Onüçüncü Dairesinin 22.11.2018 ve E:2014/944, K:2018/3297 sayılı kararı)
Uyuşmazlığın açıklığa kavuşturulması amacıyla yapılan 01/04/2026 tarihli ara kararımızla davalı idareden, davacıya geçici teminatın irat kaydedildiğinin bildirilip bildirilmediği sorularak, (bildirilmiş ise) geçici teminatın irat kaydedilmesine ilişkin bildirim yazısının ve bu yazının tebliğine ilişkin tebliğ-tebellüğ belgesi istenilmiş olup, verilen ara karar cevabında, istenilen yazı ve belgelerin bulunmadığı belirtilmiştir.
Somut olayda ise her ne kadar davacıya teklifinin ihale dışı bırakıldığı bildirilmiş ise de geçici teminatının irat kaydedildiğine ilişkin olarak bir bildirim yapılmamış olduğundan, davacının geçici teminatının iade edilmesi istemiyle ihaleyi yapan idareye başvurduğu tarih olan 15.12.2025 tarihinde şikayete konu işlem ve/veya eylemi öğrendiğinin kabulü gerekmektedir. Bu itibarla davacının itirazen şikayet başvurusunun süre yönünden reddine ilişkin Kurul kararında hukuka uygunluk görülmemiştir.
2- Davacının başvurusunun reddine ilişkin Kurul kararının usul yönünden değerlendirilmesinden;
Yukarıdaki başlıkta da belirtildiği üzere uyuşmazlıkta davacıya teklifinin ihale dışı bırakıldığı ve söz konusu tebliğ yazısında “Bu kararın bildirim tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde idaremize EKAP üzerinden e-şikayet başvurusunda bulunulabilir.” ifadelerine yer verilmiş ise de geçici teminatının irat kaydedildiğine ilişkin olarak bir bildirim yapılmamış olduğundan, davacının 15.12.2025 tarihinde geçici teminatının iadesi talepli fiziki başvurusunun süresinde cevap verilmeyerek dava konusu işlem bakımından herhangi bir başvuru yolu ya da yöntemi gösterilmemesi nedeniyle idarenin doğru bilgilendirme yükümlülüğünü yerine getirmemesi ve hak arama özgürlüğünün ihlal edilmiş olması karşısında, fiziki ortamda yapılan şikayet başvurusunun, EKAP üzerinden e-imza kullanılarak “e-şikayet” yöntemi ile yapılmadığı, itirazen şikayet başvurusunun ön şartının gerçekleşmediğinden bahisle usul yönünden de reddedilmesine yönelik dava konusu işlemde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Nitekim Danıştay Onüçüncü Dairesinin 26.06.2025 tarihli ve E:2025/1362, K:2025/2445 sayılı kararı da bu yöndedir.” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Kamu İhale Kurulunun 11.02.2026 tarihli ve 2026/UM.IV-439 sayılı kararının iptaline,
2) Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler çerçevesinde gelinen aşamada, Kurum kayıtlarına alınan dilekçe kapsamında eksik olduğu anlaşılan yetkili olunduğuna dair belgenin ve itirazen şikâyet başvuru bedelinin tamamlatılması yönünde işlem yapılmasına,
Oybirliği ile karar verildi.