Sonuç Karşılığı, 24 Aylık Laboratuvar Hizmet Alımı

2025/159743 İhale Kayıt Numaralı “ Sonuç Karşılığı, 24 Aylık Laboratuvar Hizmet Alımı ” İhalesi

Labosis Medikal Sistemleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ,

Balıkesir Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi ,

Balıkesir Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi tarafından 27.03.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Sonuç Karşılığı, 24 Aylık Laboratuvar Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Labosis Medikal Sistemleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ’nin 21.03.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 27.03.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.04.2025 tarih ve 181681 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.04.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2025/770 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, başvuru konusu ihalenin 1’inci kısım “Sonuç Karşılığı Biyokimya Laboratuvarı Hizmet Alımı”na ilişkin Teknik Şartname’nin “Elektroforez Cihazı Teknik Özellikleri” başlığı altında idrar immünofıksasyon/immün çıkarım elektroforezi için alternatif olarak jel elektroforez sistemi kurulabileceğinin düzenlendiği, ancak alternatif olarak kurulabilecek sistem için gerekli açıklamaların yer almadığı, sistemin teknik özelliklerinden bahsedilmediği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.
İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.
Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.
Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Sonuç Karşılığı, 24 Aylık Laboratuvar Hizmet Alımı
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.
d) Kodu:
e) Miktarı:
Sonuç Karşılığı, 24 Aylık Laboratuvar Hizmet Alımı
1)Sonuç Karşılığı Biyokimya Laboratuvarı Hizmet Alımı
2)Sonuç Karşılığı Mikrobiyoloji Laboratuvarı Hizmeti Alımı
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Balıkesir Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Elektroforez Cihazı Teknik Özellikleri” başlıklı kısmında “1. Laboratuvarda mevcut bulunan ve kurumumuza ait olan Helena V8 marka ve model cihaza uyumlu test kitleri (Serum/îdrar Protein elektroforezi, Serum/ İdrar îmmünofiksasyon/immün çıkarım elektroforezi, Hemoglobin elektroforezi) verilecektir. İdrar immünofıksasyon/immün çıkarım elektroforezi için alternatif olarak jel elektroforez sistemi kurulabilir.
2. Sistemlerin çalışır halde tutulması için gerekli her türlü teknik destek (bakım, onarım, parça değişimi vb.) ihale süresince yüklenici tarafından sağlanacaktır.
3. Analizlerin yapılması ve sonuçlandırılması için gerekli olan her türlü sarf malzeme (kimyasallar, kontroller, kapillerler, dilüentler, pipetler vb) yüklenici tarafından sağlanacaktır.
4. Sistemlerin çalışır halde tutulması için gerekli bilgisayar, yazılım, UPS ve bunun gibi araçlar yüklenici tarafından sağlanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuruya konu ihalenin Balıkesir Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi tarafından açık ihale usulüyle ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle 27.03.2025 tarihinde gerçekleştirilen “Sonuç Karşılığı, 24 Aylık Laboratuvar Hizmet Alımı” ihalesi olduğu, söz konusu ihalede 22 adet doküman indirildiği, ihalenin 1’inci kısmına 4 istekli tarafından teklif verildiği, inceleme tarihi itibarıyla ihale komisyonu kararı alınmadığı görülmüştür.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden; ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, teknik şartnamelerde idareler tarafından alınacak hizmetin teknik kriterleri ve özelliklerinin belirleneceği, bunların verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürünün belirtilemeyeceği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği anlaşılmaktadır.
Bunun yanı sıra, idarenin ihtiyacını karşılarken alımını yapacağı hizmetin teknolojik performansını belirlemek konusunda takdir hakkı ve yetkisi bulunmaktadır.
Bu bağlamda, idarelerin gerek ihtiyacı olan hizmetin tespiti, gerek ihale konusu alımın niteliklerini dikkate alarak teknik şartnamelerde hangi kriterleri belirleyip belirleyemeyecekleri, gerekse de belirledikleri kriterlerin ihtiyacı karşılamada yeterli olup olmadığı noktasında belli bir serbestiye sahip olduğu açıktır.
Teknik Şartname’nin “Elektroforez Cihazı Teknik Özellikleri” başlıklı kısmında idarenin laboratuvarında mevcut cihazla uyumlu test kitlerinin verileceği, idrar immünofıksasyon/immün çıkarım elektroforezi için alternatif olarak jel elektroforez sistemi kurulabileceğinin düzenlendiği, anılan Şartname’de söz konusu cihaza ilişkin olarak teknik özelliklerin yer almadığı, buna göre sistemin bir bütün olarak çalışmasına imkan sağlayabilecek söz konusu cihazların her türünün istekliler tarafından hizmetin ifasında kullanılmasının mümkün olduğu, idare tarafından şikayet başvurusuna verilen cevap yazısında da ihalenin Jel Elektroforezi ile sonuç üretebilecek tüm firmalara açık olduğunun ifade edildiği, Teknik Şartname’de söz konusu cihaz ile ilgili sınırlayıcı bir düzenleme yapılmaması nedeniyle isteklilerce kendi tecrübeleri ve kendi belirleyecekleri teknik özellikler dikkate alınarak tekliflerini oluşturulabileceği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.
Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin tamamının iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.
Ancak, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “… Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması yer almaktadır.
İnceleme konusu ihalenin kısmi teklife açık olduğu ve 2 kısımdan oluştuğu, ihale konusu işin yaklaşık maliyetinin toplam 373.135.337,60 TL olduğu, ihalenin itirazen şikâyete konu 1’inci kısmına ilişkin yaklaşık maliyet (230.964.435,68 TL) dikkate alındığında, ilgili kısma ilişkin başvuru bedelinin 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca 152.021,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Başvuru sahibi tarafından yatırılan başvuru bedelinin 202.718,00 TL olduğu göz önünde bulundurulduğunda, fazla yatırılan 50.697,00 TL başvuru bedelinin, başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
2) Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.

2025/159743 İhale Kayıt Numaralı “ Sonuç Karşılığı, 24 Aylık Laboratuvar Hizmet Alımı ” İhalesi

Akın Laboratuvar Cihazları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ,

Balıkesir Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi ,

Balıkesir Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi tarafından 27.03.2025 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Sonuç Karşılığı, 24 Aylık Laboratuvar Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Akın Laboratuvar Cihazları Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ’nin 06.03.2025 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.03.2025 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.03.2025 tarih ve 180574 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.03.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2025/612 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 1’inci kısım “Sonuç Karşılığı Biyokimya Laboratuvarı Hizmet Alımı”na ilişkin Teknik Şartname’nin “Sıvı Sistem Kan Gazı Cihazı Teknik Özellikleri” başlığı altında yer alan 6’ncı madde düzenlemesinin Radiometer marka ABL 800 model cihazı işaret ettiği, zira bu maddede belirtilen özelliğin söz konusu cihazın kullanımı açısından herhangi bir fonksiyonellik sağlamadığı, sonuç kalitesine etki etmediği, söz konusu düzenlemenin hizmet gereklerine, kamu ihale mevzuatına aykırı olduğu, rekabeti engellediği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur...” hükmü,
“Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.
Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.
Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’nci maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.
(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.
(3) Teknik şartnamenin idare tarafından hazırlanması esastır. Ancak, işin özelliğinin gerektirdiği hallerde ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla teknik şartname, Kanun hükümlerine uygun olarak danışmanlık hizmet sunucularına hazırlattırılabilir.
(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipmanın teknik özellikleri, öncelikle yerli malının da kullanılmasını sağlayacak şekilde belirlenir. Bunlara ilişkin kullanım kılavuzlarına yönelik teknik şartnamede düzenleme yapılabilir.” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Sonuç Karşılığı, 24 Aylık Laboratuvar Hizmet Alımı
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
…
e) Miktarı:
Sonuç Karşılığı, 24 Aylık Laboratuvar Hizmet Alımı
1)Sonuç Karşılığı Biyokimya Laboratuvarı Hizmet Alımı
2)Sonuç Karşılığı Mikrobiyoloji Laboratuvarı Hizmeti Alımı
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Balıkesir Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi” düzenlemesi,
1’inci kısma ilişkin Teknik Şartname’nin “Sıvı Sistem Kan Gazı Cihazı Teknik Özellikleri” başlığı altında yer alan 6’ncı maddesinde “6. Cihazlarda çoklu yükleme ünitesi bulunmalıdır ya da cihazlara çoklu yükleme ünitesi takılabilmelidir. Çoklu yükleme ünitesi bulunduran cihazın üzerindeki manyetik alanda düzenli karışmasını sağlayan metal bilye içeren enjektör temin edilecektir. Numunenin hava almasını önleyen ve içerdiği hava kabarcıklarının dışarı çıkmasını sağlayan güvenlik kapağı bulundurmalıdır. Güvenlik kapağı çıkarılmadan test çalışılmalıdır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuruya konu ihalenin Balıkesir Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi tarafından açık ihale usulüyle ve birim fiyat teklif alınmak suretiyle 27.03.2025 tarihinde gerçekleştirilen “Sonuç Karşılığı, 24 Aylık Laboratuvar Hizmet Alımı” ihalesi olduğu, söz konusu ihalede 22 adet doküman indirildiği, ihalenin 1’inci kısmına 4 istekli tarafından teklif verildiği, inceleme tarihi itibarıyla ihale komisyonu kararı alınmadığı,
Başvuru sahibinin iddiasının 1’inci kısma yönelik olduğu, söz konusu kısma ilişkin Teknik Şartname’nin “Sıvı Sistem Kan Gazı Cihazı Teknik Özellikleri” başlığı altında yer alan 6’ncı madde düzenlemesinin belirli marka ve modeli işaret ettiği ve bu durumun rekabeti engellediğinin iddia edildiği, idare tarafından şikayete cevap yazısında laboratuvarda çalışan personel sayısının eksik olduğu, dolayısıyla çoklu yükleme ünitesi ile metal bilye içeren enjektörün pıhtılaşma sorununu ortadan kaldıracağı ve testin tekrarlanmasının önüne geçeceğinin ifade edildiği anlaşılmıştır.
Başvuru sahibi isteklinin ihale dokümanı düzenlemelerine ilişkin söz konusu iddialarının değerlendirilmesine yönelik olarak akademik bir kuruluştan 28.03.2025 tarihinde “…1’inci kısma ilişkin Teknik Şartname’nin iddia konusu edilen “Sıvı Sistem Kan Gazı Cihazı Teknik Özellikleri” başlığı altında yer alan “6. Cihazlarda çoklu yükleme ünitesi bulunmalıdır ya da cihazlara çoklu yükleme ünitesi takılabilmelidir. Çoklu yükleme ünitesi bulunduran cihazın üzerindeki manyetik alanda düzenli karışmasını sağlayan metal bilye içeren enjektör temin edilecektir. Numunenin hava almasını önleyen ve içerdiği hava kabarcıklarının dışarı çıkmasını sağlayan güvenlik kapağı bulundurmalıdır. Güvenlik kapağı çıkarılmadan test çalışılmalıdır.” maddesinde yer verilen düzenlemelerin, sadece Radiometer marka ABL 800 model cihaz tarafından karşılanıp karşılanmadığı ve piyasada bu özelliklere sahip başka marka ve modelde bir cihazın bulunup bulunmadığı, Teknik Şartname’nin mevcut haliyle belirli bir markayı/ürünü (Radiometer marka ABL 800 model) işaret edip etmediği ve idarece yapılmış olan mevcut düzenleme çerçevesinde Radiometer marka ABL 800 model cihaz dışındaki ürünler ile ihaleye iştirak edilmesinin mümkün olup olmadığı…” hususlarına yönelik teknik görüş talep edildiği,
Akademik kuruluş tarafından Kuruma gönderilen 05.05.2025 tarihli cevabi yazıda “…Dosyada yer alan belgeler detaylı olarak incelenmiştir. Ancak, dosyada Radiometer marka ABL800 model cihaza ait katalog veya broşür gibi herhangi bir detaylı belgeye rastlanmamıştır. Bunun üzerine internet taraması yapılmış ve bu maddeye yönelik özellikler incelenmiştir. Sistemlerin web siteleri tarandığında hiçbir kan gazı cihazı için açıkça bu maddeye yönelik ibarelere rastlanamamıştır. Bununla birlikte, söz konusu “çoklu yükleme” ünitesi özelliğinin tek bir markada olduğu (Radiometer) bilinmektedir. Dolayısıyla, piyasada bu özelliğe sahip başka bir marka bulunmamaktadır. Ayrıca, söz konusu teknik şartname maddesinde geçen enjektörler de sadece Radiometer markada bulunmaktadır. Enjektörlere dair bilgiler web sitelerinde görülebilmektedir.
Sonuç olarak: Her ne kadar bu maddedeki özellikler sadece Radiometer markası tarafından sağlanabiliyorolsa da, çeşitli kan gazı ihale örneklerinde görüldüğü üzere, söz konusu marka (Radiometer) cihaz ve enjektörler, farklı aracı firmalar tarafından teklif edilebilmekte, itiraz konusu ihalede olduğu gibi “hizmet alımı” ihalelerine farklı firmalar aynı marka sistemler ile iştirak edebilmektedir. Bu şekilde rekabete uygun bir ihale gerçekleştirilebilmektedir.
Ek olarak, Tıbbi Laboratuvar uzmanlarına düşen en öncelikli görev, tüm dünyada olduğu gibi ülkemizde de hasta yararına kullanılabilecek testleri ve bu testlerin ölçümü için kullanılabilecek en uygun yöntemleri belirlemektir. Ayrıca uzman hekimler, hizmet verilen merkezlerin karakterlerine ve toplam kalite süreçleri açısından (preanalitik, analitik ve postanalitik) çalışma şartlarına en uygun koşulları değerlendirerek teknik şartların esaslarını belirlerler. Kan gazı testleri gibi sonuçları en acil ve en hayati önem taşıyan analizler için bu faktörler daha kritiktir. Özellikle preanalitik fazda test sonuçlarının yanlış çıkmasına eden olabilecek birçok faktör, önlemlerin alınmasıyla ortadan kaldırılabilir. Çok sayıda örnek aynı anda çalışılmak zorunda kalınan merkezlerde, sonuç güvenirliğini artırmak amacıyla, kan gazı sistemlerinde “çoklu yükleme ünitelerinin bulunması veya takılabilmesi” kritik bir önlem olarak kabul edilebilir. Sonuç olarak, klinik biyokimya uzmanları tarafından, öncelikle hasta güvenliği gözetilerek, Sağlık Bakanlığının regülasyonlarında da en önemli konu olan sonuç güvenirliği dahil tüm kalite göstergeleri dikkate alınarak teknik şartnameler hazırlanır…” değerlendirmelerine yer verildiği tespit edilmiştir.
Akademik kuruluşun 05.05.2025 tarihli yazısı içeriğinde özetle, söz konusu başvuru dilekçesinde yer verilen Teknik Şartname düzenlemelerinde kan gazı cihazı için aranan “çoklu yükleme ünitesi” özelliğinin yalnızca Radiometer marka cihazda olduğu, yine söz konusu maddede yer alan enjektörlerin de sadece Radiometer marka olduğu ifade edilmekle birlikte çok sayıda örnek üzerinde aynı anda çalışılmak zorunda kalınan merkezlerde, sonuç güvenirliğini artırmak amacıyla, kan gazı sistemlerinde “çoklu yükleme ünitelerinin bulunması veya takılabilmesi” nin test sonuçlarının yanlış çıkmasına karşı alınmış kritik bir önlem olarak kabul edilebileceği ifade edilmiştir.
4734 sayılı Kanun’un ilgili maddeleri gereği teknik şartnamelerde fonksiyonelliği ve verimliliği sağlayacak düzenlemelere yer verilmesinin, katılımı daraltıcı ve kısıtlayıcı ölçütlerden kaçınılması gerektiği, belli bir marka/model adının belirtilmemesi veya belli bir marka/modeli işaret edecek tanımlamalardan da kaçınılması gerektiği belirtilmiş olmakla birlikte idarelerin ihtiyaçlarının tespitinde de bir takdir yetkisine sahip olduğu ve ancak bu takdir yetkilerinin sınırsız olmadığı ve Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan rekabet ve ihtiyaçların uygun şartlarda sağlanması ilkeleri ile sınırlandırıldığı anlaşılmıştır.
İdarenin cevabı ve Kuruma gönderilen akademik görüş birlikte incelendiğinde, her ne kadar idare tarafından hazırlanan Teknik Şartname içeriğinde yer alan teknik ölçütlerin yalnızca Radiometer marka kan gazı cihazı tarafından karşılanabildiği anlaşılmış olsa da, idarenin mevcut durumdaki ihtiyacının çoklu yükleme ünitesi ile giderileceği, ihtiyacının genişletilmiş ölçütler ile karşılanmasının mümkün olmadığı, anılan Şartname düzenlemelerin aynı teknolojiye sahip cihazlar arasında katılımı daraltmak adına kullanılmadığı, idarenin ihtiyacı olan çoklu yükleme ünitesine ilişkin olarak hazırlandığı, teknik görüşün de bu durumu destekler nitelikte olduğu hususları ile Kanun tarafından idarelerin ihtiyaçlarının belirlenmesi aşamasında bir takdir hakkı verildiği durumu birlikte değerlendirildiğinde başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.
Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin tamamının iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.
Ancak, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “… Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması yer almaktadır.
İnceleme konusu ihalenin kısmi teklife açık olduğu ve 2 kısımdan oluştuğu, ihale konusu işin yaklaşık maliyetinin toplam 373.135.337,60 TL olduğu, ihalenin itirazen şikâyete konu 1’inci kısmına ilişkin yaklaşık maliyet (230.964.435,68 TL) dikkate alındığında, ilgili kısma ilişkin başvuru bedelinin 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca 152.021,00 TL olduğu tespit edilmiştir. Başvuru sahibi tarafından yatırılan başvuru bedelinin 202.718,00 TL olduğu göz önünde bulundurulduğunda, fazla yatırılan 50.697,00 TL başvuru bedelinin, başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iade edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
2) Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.
Başvuruya konu ihale Balıkesir Üniversitesi Sağlık Uygulama ve Araştırma Hastanesi tarafından 27.03.2025 tarihinde yapılan “Sonuç Karşılığı, 24 Aylık Laboratuvar Hizmet Alımı” ihalesi olup ihalede inceleme tarihi itibarıyla ihale komisyonu kararı alınmadığı anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur...” hükmü
“Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “…İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır…
Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir …” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’nci maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.
(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez . Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir…” hükmü yer almaktadır.
İhalenin 1’inci kısmına ilişkin Teknik Şartname’nin “Sıvı Sistem Kan Gazı Cihazı Teknik Özellikleri” başlığı altında yer alan 6’ncı maddesinde “ 6. Cihazlarda çoklu yükleme ünitesi bulunmalıdır ya da cihazlara çoklu yükleme ünitesi takılabilmelidir. Çoklu yükleme ünitesi bulunduran cihazın üzerindeki manyetik alanda düzenli karışmasını sağlayan metal bilye içeren enjektör temin edilecektir. Numunenin hava almasını önleyen ve içerdiği hava kabarcıklarının dışarı çıkmasını sağlayan güvenlik kapağı bulundurmalıdır. Güvenlik kapağı çıkarılmadan test çalışılmalıdır. ” düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuru sahibi ihalenin 1. kısmına ilişkin Teknik Şartname’nin “Sıvı Sistem Kan Gazı Cihazı Teknik Özellikleri” başlığı altında yer alan 6’ncı madde düzenlemesinin belirli marka ve modeli işaret ettiği ve bu durumun rekabeti engellediğini iddia etmektedir.
Başvuru sahibinin iddiası kapsamında bir akademik kuruluştan “…1’inci kısma ilişkin Teknik Şartname’nin iddia konusu edilen “Sıvı Sistem Kan Gazı Cihazı Teknik Özellikleri” başlığı altında yer alan “6. Cihazlarda çoklu yükleme ünitesi bulunmalıdır ya da cihazlara çoklu yükleme ünitesi takılabilmelidir. Çoklu yükleme ünitesi bulunduran cihazın üzerindeki manyetik alanda düzenli karışmasını sağlayan metal bilye içeren enjektör temin edilecektir. Numunenin hava almasını önleyen ve içerdiği hava kabarcıklarının dışarı çıkmasını sağlayan güvenlik kapağı bulundurmalıdır. Güvenlik kapağı çıkarılmadan test çalışılmalıdır.” maddesinde yer verilen düzenlemelerin, sadece Radiometer marka ABL 800 model cihaz tarafından karşılanıp karşılanmadığı ve piyasada bu özelliklere sahip başka marka ve modelde bir cihazın bulunup bulunmadığı, Teknik Şartname’nin mevcut haliyle belirli bir markayı/ürünü (Radiometer marka ABL 800 model) işaret edip etmediği ve idarece yapılmış olan mevcut düzenleme çerçevesinde Radiometer marka ABL 800 model cihaz dışındaki ürünler ile ihaleye iştirak edilmesinin mümkün olup olmadığı…” hususunda teknik görüş talep edilmiştir.
Akademik kuruluş tarafından Kuruma gönderilen cevabi yazıda “…Dosyada yer alan belgeler detaylı olarak incelenmiştir. Ancak, dosyada Radiometer marka ABL800 model cihaza ait katalog veya broşür gibi herhangi bir detaylı belgeye rastlanmamıştır. Bunun üzerine internet taraması yapılmış ve bu maddeye yönelik özellikler incelenmiştir. Sistemlerin web siteleri tarandığında hiçbir kan gazı cihazı için açıkça bu maddeye yönelik ibarelere rastlanamamıştır. Bununla birlikte, söz konusu “çoklu yükleme” ünitesi özelliğinin tek bir markada olduğu (Radiometer) bilinmektedir. Dolayısıyla, piyasada bu özelliğe sahip başka bir marka bulunmamaktadır. Ayrıca, söz konusu teknik şartname maddesinde geçen enjektörler de sadece Radiometer markada bulunmaktadır. Enjektörlere dair bilgiler web sitelerinde görülebilmektedir…” değerlendirmelerine yer verilmiştir.
Akademik kuruluşun teknik görüşünden, Teknik Şartnamenin 6’ncı maddesinde yer alan “ Cihazlarda çoklu yükleme ünitesi bulunmalıdır ya da cihazlara çoklu yükleme ünitesi takılabilmelidir. Çoklu yükleme ünitesi bulunduran cihazın üzerindeki manyetik alanda düzenli karışmasını sağlayan metal bilye içeren enjektör temin edilecektir. Numunenin hava almasını önleyen ve içerdiği hava kabarcıklarının dışarı çıkmasını sağlayan güvenlik kapağı bulundurmalıdır. Güvenlik kapağı çıkarılmadan test çalışılmalıdır. ” düzenlemesinde yer alan kan gazı cihazı için aranan “çoklu yükleme ünitesi” özelliğinin yalnızca Radiometer marka cihazda olduğu, yine söz konusu maddede yer alan enjektörlerin de sadece Radiometer marka olduğu anlaşılmaktadır.
4734 sayılı Kanun ile Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ilgili maddelerinde teknik şartnamelerde fonksiyonelliği ve verimliliği sağlayacak düzenlemelere yer verilmesi, katılımı daraltıcı ve kısıtlayıcı ölçütlerden kaçınılması gerektiği, belli bir marka/model adının belirtilmemesi veya belli bir marka/modeli işaret edecek tanımlamalardan da kaçınılması gerektiği açıkça hükme bağlanmıştır.
Teknik Şartnamenin 6’ncı maddesinde yer alan “ Cihazlarda çoklu yükleme ünitesi bulunmalıdır ya da cihazlara çoklu yükleme ünitesi takılabilmelidir. Çoklu yükleme ünitesi bulunduran cihazın üzerindeki manyetik alanda düzenli karışmasını sağlayan metal bilye içeren enjektör temin edilecektir. Numunenin hava almasını önleyen ve içerdiği hava kabarcıklarının dışarı çıkmasını sağlayan güvenlik kapağı bulundurmalıdır. Güvenlik kapağı çıkarılmadan test çalışılmalıdır. ” düzenlemesinde yer alan kan gazı cihazı için aranan “çoklu yükleme ünitesi” özelliğinin alınan akademik teknik görüşte de belirtildiği üzere yalnızca Radiometer marka cihazda olduğu, maddede yer alan enjektörlerin sadece Radiometer marka olduğu , idarece ihale dokümanında Sıvı Sistem Kan Gazı Cihazı için teklif edilecek cihazda çoklu yükleme ünitesi bulunması gerekliliğinin kamu yararı ve hizmet gerekleri açısından somut bir gerekçeye de dayandırılmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde, Teknik Şartname’de Sıvı Sistem Kan Gazı Cihazı için istenilen “çoklu yükleme ünitesi” özelliği sadece Radiometer marka cihazda bulunduğundan ve maddede yer alan enjektörler de sadece Radiometer markada olduğundan söz konusu düzenlemenin Radiometer marka cihazı tarif ettiği, bu haliyle düzenlemenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesine ve Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’nci maddesinde yer alan teknik şartnamelerde, belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyeceği hükmüne aykırılık teşkil ettiği ve bu aykırılığın ayrıca 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde yer alan rekabetin sağlanması ilkesini de ihlal ettiği değerlendirilmektedir.
Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddialarına ilişkin olarak yukarıda tespiti yapılan aykırılıklar ve değerlendirmeler doğrultusunda “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği düşüncemizle Kurul çoğunluğunca alınan “ itirazen şikayet başvurusunun reddine ” niteliğindeki karara katılmıyoruz.