16 KISIM LABORATUVAR HİZMET ALIMI
İlan metni bulunmuyor
Bu ihalenin ilan metni henüz sisteme işlenmemiş.
İlanı EKAP üzerinden kontrol ediniz.
Şartname henüz işlenmedi
İhale dokümanı indirilip ayrıştırılmamış.
Doküman işlendiğinde bu bölüme eklenecektir.
İş kalemi detayı bulunmuyor
Bu ihale için birim fiyat cetveli çıkarılamadı.
Kalem listesi için resmi dokümanı inceleyiniz.
İdare bilgileri bulunmuyor
İdarenin adres ve iletişim bilgileri şartnameden çıkarılamadı.
İletişim bilgilerini EKAP ilanından teyit ediniz.
Zeyilname bulunmuyor
Bu ihalede düzeltme ilanı veya zeyilname yayımlanmamış.
Zeyilname ihale gününe kadar yayımlanabilir; resmi kaynaklardan da kontrol ediniz.
Kırım istatistiği üretilemedi
Benzer ihalelerde yeterli geçmiş veri bulunamadı.
Sonuç ilanı yayımlanmamış
İhale sonuçlansa bile sonuç ilanı ayrıca yayımlanır.
Sonuç ilanı yayımlandığında, bu bölüme eklenecektir.
Kararın tam metnini oku
Başvuruya ilişkin olarak 2024/1655 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 23.10.2024 tarihli ve 2024/UH.I-1347 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı üzerine, idarenin düzeltici işlem tesis ederek ihalenin 5’inci kısmına ilişkin olarak sınır değerin altında teklif veren 5 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasını talep ettiği, 4 isteklinin açıklama sunduğu ve sunulan açıklamaların uygun kabul edilerek ihalenin 5’inci kısmının BT Tıbbi Ür. ve Vet. Zir. Mal. Tic. Ltd. Şti. uhdesinde bırakıldığı, ancak anılan istekli ile birlikte Gazi Kimya Lab. Sis. İth. San. ve Tic. A.Ş.nin ve Mikromed Tıbbi Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesindeki açıklamalara uygun olmadığı, idare tarafından “ cihaz maliyetleri ile hizmetin üretimi esnasında kullanılacak olan reaktiflerin ve sarf malzemelerin maliyetleri ”nin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği, buna göre Teknik Şartname’de sayıları ve teknik özellikleri tanımlanan tam otomatik idrar cihazlarının, hizmetin üretimi esnasında kullanılacak olan idrar striplerinin ve Teknik Şartname’de özellikleri ve sayıları belirtilmiş olan sarf malzemelerinin (idrar bardağı, idrar tüpleri, vakumlu idrar kapları) maliyetlerinin Ek-O.5, Ek-O.6 veya Ek-O.7 numaralı tutanaklardan biri ile açıklanması gerektiği, ancak ilgili tutanakların sunulmadığı, sunulan tutanakların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.1’inci ve 79.2.2.7’nci maddelerinde istenilen şartları karşılamadığı, açıklama kapsamında tüm maliyet bileşenlerine yer verilmediği iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 ’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.
(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.
a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;
1) Verilen hizmetin ekonomik olması,
2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir…” hükmü,
İhalenin ilan tarihi itibariyle yürürlükte olan Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ 79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.
…
79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;
SD: Sınır değeri,
YM: Yaklaşık maliyeti,
n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,
T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,
R: Sınır Değer Tespit Katsayısını
79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.
79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.
79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.
79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.
Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
…
79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile açıklama yapılabilir.
Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.
Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta (Ek-O.7) tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmaması ve malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması gerekir.
İsteklinin son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
…
79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”
79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.
…
79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.
79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.
…
79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin %4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır…” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: 16 KISIM LABORATUVAR HİZMET ALIMI
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
…
e) Miktarı: 16 KISIM
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Teknik Şartnamelerde belirtilen sağlık tesisleri ” düzenlemesi,
Aynı İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İlgili mevzuatı gereğince ödenecek vergi, resim, harç ile ulaşım, eğitim, vb. giderleri ve teknik şartnamede belirtilen giderler isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhil edilecektir.” düzenlemesi,
İhalenin 5’inci kısmına ilişkin Teknik Şartname’nin “Tam Otomatik Cihazlarda Kullanılacak Striplerin Özellikleri” başlıklı C.3 maddesinde “C.3.1. Tüm hastaneler için stripler aynı marka olmalıdır.
C.3.2. Cihazla birlikte verilecek striplerle; pH, protein, ürobilinojen, nitrit, lökosit esteraz, kan hemoglobin, glukoz, keton, bilirubin olmak üzere en az 9 parametrenin ölçümü yapılabilmelidir.
C.3.3. Stripler nemden etkilenmeden, en az 3 (üç) gün cihaz üzerinde stabil olmalıdır. Aksi halde bozulan stripler firma tarafından ücretsiz olarak yenileri ile değiştirilecektir …” düzenlemesi,
Aynı Teknik Şartname’nin C.4. maddesinde “ Firma tarafından hastanelere ücretsiz olarak idrar tüpü ve idrar kabı verilecektir. İstenen miktarlar Tablo 3’te belirtilmiştir…” düzenlemesi yer almaktadır.
Anılan Teknik Şartname’de yer alan “Hastanelere Göre İdrar Tüpü ve İdrar Kabı Sayıları” başlıklı Tablo 3’ün aşağıdaki gibi olduğu,
Hastane Adı
Tüp Sayısı
İdrara Kabı Sayısı
Balıkesir Atatürk Şehir Hastanesi
(Vakumlu İdrar Kabı ve Tüpü)
250.000
250.000
Balıkesir Devlet Hastanesi
24.000 adet vakumlu
24.000 adet vakumlu
48.000
48.000
Bandırma Eğitim ve araştırma Hastanesi (Vakumlu İdrar Kabı ve Tüpü)
176.000
176.000
Edremit Devlet Hastanesi
40.000 adet vakumlu
40.000 adet vakumlu
70.000
70.000
TOPLAM
608.000
608.000
Aynı Teknik Şartname’nin C.5. ve C.6’ncı maddelerinde de idrar kaplarının ve tüplerinin özelliklerine yer verildiği görülmüştür.
Yapılan incelemede, Balıkesir İl Sağlık Müdürlüğü tarafından, 27.05.2024 tarihinde birim fiyat üzerinden, e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalenin “ 16 Kısım Laboratuvar Hizmet Alımı ” olduğu, toplam 40 adet ihale dokümanının indirildiği ihalenin başvuruya konu 5’inci kısmının “İdrar Analizi” olduğu,
İhalenin şikâyete konu kısmına 5 isteklinin teklif verdiği, tüm tekliflerin sınır değerin altında olduğu, en düşük teklif sahibi ilk 2 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve sunulan açıklamaların uygun kabul edildiği, 18.07.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin en düşük teklif sahibi BT Tıbbi Ür. ve Veteriner Zirai Malz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Dirui Rna Lab. Sis. ve Sağ. Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği, bunun üzerine başvuru sahibinin 29.07.2024 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 08.08.2024 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı, idarenin kararının 08.08.2024 tarihinde başvuru sahibine bildirildiği ve başvuru sahibinin 16.08.2024 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, ihale süreci içerisinde başvuru konusu ihaleye ilişkin alınan 04.09.2024 tarihli ve 2024/UH.I-1073 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “ teklifi sınır değerin altında olan tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmesi” yönünde “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verildiği anlaşılmıştır.
İdare tarafından düzeltici işlem tesis edilerek sınır değerin altında teklif veren diğer 3 istekliden aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği ve 25.09.2024 tarihli ihale komisyonu kararının alındığı, bu kararın başvuru sahibine 27.09.2024 tarihinde tebliğ edildiği, bunun üzerine başvuru sahibinin 07.10.2024 tarihinde yeniden idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu, aynı tarihte Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile de doğrudan itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, ihale süreci içerisinde başvuru konusu ihaleye ilişkin alınan 23.10.2024 tarihli ve2024/UH.I-1347 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “ aşırı düşük teklif sahibi tüm istekliler bakımından, aynı unsurları içeren ve aynı açıklama süresi verilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği halde, idare tarafından sadece daha önce açıklama istenilmeyen 3 istekliden açıklama istenilmesinin Kurul kararının eksik uygulanması sonucunu doğurduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğu ve aşırı düşük teklif sorgulamasının tüm istekliler bakımından yenilenmesi gerektiği” yönünde “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verildiği anlaşılmıştır.
İdare tarafından yeniden düzeltici işlem tesis edilerek sınır değerin altında teklif veren 5 istekliden 01.11.2024 tarihli yazılar ile tekrar aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği ve 18.11.2024 tarihli ihale komisyonu kararının alındığı, bu karar ile ihalenin 5’inci kısmının BT Tıbbi Ür. ve Vet. Zirai Malz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibinin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.
01.11.2024 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen “ Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması ” konulu yazılar ile;
“1.Cihaz maliyetleri;
2.Hizmetin üretimi esnasında kullanılacak olan reaktiflerin ve sarf malzemelerin maliyetleri ” hususlarında aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının talep edildiği görülmüştür.
İhale dokümanı incelendiğinde, ihalenin 5’inci kısmı olan “İdrar Analizi” kısmında toplam 9 cihazın, 545.000 test sayısına uygun reaktörün, 608.000 adet idrar kabının (490.000 adet vakumlu idrar kabı+118.000 adet normal idrar kabı) ve 608.000 adet idrar tüpünün (490.000 adet vakumlu idrar tüpü+118.00 adet normal idrar tüpü) maliyetinin açıklanması gerektiği anlaşılmıştır.
İhalenin 5’inci kısmında ihale üzerinde bırakılan istekli olan BT Tıbbi Ür. ve Vet. Zirai Malz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;
Açıklamaya ilişkin sunulan bilgilendirme yazısında, önemli teklif bileşenlerine ilişkin miktar ve maliyet hesaplama tablolarının yer aldığı,
Söz konusu yazının ekinde, “Cihaz ve Reaktif maliyeti”ni tevsik etmek üzere Bilimsel Tıbbi Ürünler Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.den alınan 06.11.2024 tarihli bir fiyat teklifinin sunulduğu, bu fiyat teklifi üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (06/11/2024) tarih ve (0001) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin de yer aldığı, fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) incelendiğinde; fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturaların son vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, ayrıca satış tutarı tespit tutanağının eki olan mükellefe ait imza sirkülerinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu,
Bu fiyat teklifinde “Tam İdrar Tetkiki (Kimya+Mikroskobi)” için test başına teklif edilen birim fiyatın belirtildiği, fiyat teklifinde ayrıca 9 adet cihazın ihale süresince ücretsiz olarak kullandırılacağının ve “bilgisayar ups barkod okuyucu, printer, masa, iç ve dış kalite kontrol hizmeti”nin ihtiyaç miktarı kadar ihale süresince ücretsiz olarak verileceğinin ifade edildiği, ayrıca ilk kurulum ve eğitim süresince 1 personelin 5 gün konaklama ve masraflarının da karşılanacağının belirtildiği görülmüştür.
Açıklama yazısında, reaktiflerin Bilimsel Tıbbi Ürünler Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.den temin edileceğinin, kitlerin ve cihazların birbirlerinden bağımsız çalışabilen ürünler olmadığının ve yalnızca birlikte kullanıldıklarında işler olabildiğinin, testlerin çalışması için zaruri olan cihazların kullanım bedelinin de fiyat teklifine dahil olduğunun belirtildiği görülmüş ise de sunulan fiyat teklifi ve eki tutanağın test maliyetinin bütününe yönelik olduğu ve idarece açıklama istenilen önemli teklif bileşenlerine (cihaz maliyetleri ile reaktif maliyetlerine) ilişkin maliyetleri ayrı ayrı ortaya koyar nitelikte olmadığı anlaşılmıştır.
Sarf malzemeleri olan toplam 608.000 adet idrar kabının (490.000 adet vakumlu idrar kabı+118.000 adet normal idrar kabı) ve 608.000 adet idrar tüpünün (490.000 adet vakumlu idrar tüpü+118.00 adet normal idrar tüpü) maliyetini tevsik etmek üzere BTU Diagnostik San. ve Tic. A.Ş.den alınan 06.11.2024 tarihli bir fiyat teklifinin sunulduğu, bu fiyat teklifi üzerinde ilgili meslek mensubunun kaşesinin ve imzasının yer aldığı, ayrıca “ Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (06/11/2024) tarih ve (0002) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının %80’inin altında olmadığını beyan ederim. ” ibaresinin de yer aldığı, fiyat teklifinin dayanağı olarak sunulan satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) incelendiğinde; fatura bilgileri tablosunun doldurulduğu ve faturaların son vergi beyanname dönemine ait olduğunun anlaşıldığı, ayrıca satış tutarı tespit tutanağının eki olan mükellefe ait imza sirkülerinin ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulduğu, sarf malzemelerin maliyetinin mevzuata uygun şekilde tevsik edildiği görülmüştür.
Sonuç olarak, önemli teklif bileşenlerinden olan “cihaz maliyeti”nin tevsik edilmediği gerekçesi ile ihale üzerinde bırakılan istekli tarafından sunulan açıklamanın uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Diğer yandan, söz konusu fiyat teklifleri ve ekleri olan tutanakların yanı sıra, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında konusu “ İdrar sediment (mikroskobi), tam otomatik idrar (strip+mikroskobi) veya tam idrar tetkiki ” olan, SMMM tarafından onaylanmış toplam 106 fatura örneğinin de sunulduğu, söz konusu faturaların son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olduğu ve 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere hizmet sunulduğu olduğu anlaşılmış ise de bu faturaların işin bütününe yönelik olduğu, önemli teklif bileşenlerinin maliyetlerini ayrı ayrı gösterir nitelikte olmadığı anlaşıldığından, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının bu yönüyle de Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7’nci maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Gazi Kimya Lab. Sis. İth. San. ve Tic. A.Ş.nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;
Bir açıklama yazısının ve maliyet tablosunun sunulduğu, bu tabloda “ cihaz maliyeti, kurulum, yedek parça, bakım maliyetleri, kit maliyeti, kontrol, kalibratör, tıbbi sarf maliyetleri, yan ekipman maliyetleri, personel, sözleşme, kargo, kırtasiye ve LIS bağlantısı maliyetleri ”ne ayrı ayrı yer verildiği,
Ayrıca, anılan isteklinin kendisi tarafından düzenlenmiş olan 20.09.2024 tarihli bir maliyet tespit tutanağının (Ek-O.5) ve meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin sunulduğu, bu tutanağın son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olmadığı ve tutanakta yer alan fatura bilgileri tablosunun da doldurulmadığı görülmüştür.
Üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınarak açıklama yapılması halinde, bu fiyat teklifinin dayanağı niteliğinde olan maliyet tespit tutanağının (Ek-O.5) açıklama kapsamında sunulması gerektiği, ancak söz konusu tutanağın tek başına tevsik edici belge niteliğinde değerlendirilemeyeceği, ayrıca isteklinin kendisi tarafından da bizzat düzenlenemeyeceği anlaşılmış olup, anılan istekli tarafından yapılan açıklamaların Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı tespit edilmiştir.
Mikromed Tıbbi Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde;
Bir açıklama yazısı ile bir tablonun sunulduğu, tablonun açıklama kısmında “ Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7. maddesi gereği kit, sarf, cihaz, taşıma ve cihaz amortisman maliyetlerine ilişkin açıklama, bir önceki geçici vergi beyanname döneminde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere birebir aynı hizmete ilişkin kesilen faturalar ile yapılmıştır.” ifadesinin yer aldığı, ayrıca toplam 37 faturanın bilgilerinin yer aldığı ayrı bir tablonun ve söz konusu fatura örneklerinin de sunulduğu,
Sunulan faturaların son geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olduğu ve 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere sunulan hizmet kapsamında düzenlendiği anlaşılmış ise de bu faturaların işin bütününe yönelik olduğu, önemli teklif bileşenlerinin maliyetlerini ayrı ayrı gösterir nitelikte olmadığı anlaşıldığından, anılan isteklinin aşırı düşük teklif açıklamasının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2.7’nci maddesine uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, ihalenin 5’inci kısmına ilişkin olarak BT Tıbbi Ür. ve Vet. Zirai Malz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.nin, Gazi Kimya Lab. Sis. İth. San. ve Tic. A.Ş.nin ve Mikromed Tıbbi Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının mevzuata uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.
Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddiasında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.
Bununla birlikte, ihalenin şikâyete konu kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 78.855,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 157.733,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı görülmüş olup, fazla ödendiği tespit edilen 78.878,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, BT Tıbbi Ür. ve Vet. Zirai Malz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.nin, Gazi Kimya Lab. Sis. İth. San. ve Tic. A.Ş.nin ve Mikromed Tıbbi Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının reddedilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
2) Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.
Kararın tam metnini oku
Başvuruya ilişkin olarak 2024/1291 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) 04.09.2024 tarihli ve 2024/UH.I-1073 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “ teklifi sınır değerin altında olan tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmesi” yönünde “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verildiği, ancak idare tarafından söz konusu Kurul kararının eksik uygulandığı, teklifi sınır değerin altında olan ve daha önce aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeyen 3 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, ancak ihale üzerinde bırakılan istekliden ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak kendisinden yeniden açıklama istenilmediği, bu nedenle anılan Kurul kararının uygulanmasını teminen aşırı düşük teklif açıklamalarının tüm istekliler bakımından aynı unsurları içeren ve aynı açıklama süresi verilmek suretiyle aynı anda yenilenmesi gerektiği,
2) İhale üzerinde bırakılan BT Tıbbi Ür. ve Vet. Zir. Mal. Tic. Ltd. Şti.nin, Gazi Kimya Lab. Sis. İth. San. ve Tic. A.Ş.nin ve Mikromed Tıbbi Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan açıklamalara uygun olmadığı, idare tarafından “ cihaz maliyetleri ile hizmetin üretimi esnasında kullanılacak olan reaktiflerin ve sarf malzemelerin maliyetleri ”nin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği, buna göre Teknik Şartname’de sayıları ve teknik özellikleri tanımlanan tam otomatik idrar cihazlarının, hizmetin üretimi esnasında kullanılacak olan idrar striplerinin ve Teknik Şartname’de özellikleri ve sayıları belirtilmiş olan sarf malzemelerinin (idrar bardağı, idrar tüpleri, vakumlu idrar kapları) maliyetlerinin Ek-O.5, Ek-O.6 veya Ek-O.7 numaralı tutanaklardan biri ile açıklanması gerektiği halde ilgili tutanakların sunulmadığı, yapılan belgelendirmenin anılan Tebliğ’de yer alan şartları haiz olmadığı ve açıklama kapsamında tüm maliyet bileşenlerine yer verilmediği iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 ’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.
(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.
a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir...” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Elektronik ihale ” başlıklı 59/A maddesinde “ (1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.
…
(10) İhale komisyonu tarafından 59 uncu madde kapsamında seçilen yönteme bağlı olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır:
…
b) Aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları istenir. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri veya aşırı düşük teklif açıklamasını sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde;
1) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.
2) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağladığı anlaşılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenir ve açıklamaları uygun görülmeyenlerin teklifleri reddedilir…” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: 16 KISIM LABORATUVAR HİZMET ALIMI
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
…
e) Miktarı: 16 KISIM
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Teknik Şartnamelerde belirtilen sağlık tesisleri ” düzenlemesi,
Aynı İdari Şartname’nin “İhalenin karara bağlanması” başlıklı 36’ncı maddesinde “…36.1.1. Aşırı düşük teklif sorgulamasının yapıldığı ihalelerde, aşırı düşük teklif sahibi tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlar ile teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları ve ihale dokümanında öngörülmesi halinde numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerini vermeleri/kurulumlarını yapmaları istenir …” düzenlemesi yer almaktadır.
Yapılan incelemede, Balıkesir İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 27.05.2024 tarihinde birim fiyat üzerinden, e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalenin “ 16 Kısım Laboratuvar Hizmet Alımı ” olduğu, toplam 40 adet ihale dokümanının indirildiği ihalenin başvuruya konu 5’inci kısmının “ İdrar Analizi ” olduğu, ihalenin şikâyete konu kısmına 5 isteklinin teklif verdiği, tüm tekliflerin sınır değerin altında olduğu, sadece en düşük teklif sahibi ilk 2 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve sunulan açıklamaların uygun kabul edildiği, 18.07.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin en düşük teklif sahibi BT Tıbbi Ür. ve Veteriner Zirai Malz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.nin uhdesinde bırakıldığı, başvuru sahibi Dıruı Rna Lab. Sis. ve Sağ. Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,
04.06.2024 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen “ Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması ” konulu yazı ile;
“1.Cihaz maliyetleri;
2.Hizmetin üretimi esnasında kullanılacak olan reaktiflerin ve sarf malzemelerin maliyetleri ” hususlarında aşırı düşük teklif açıklamalarının 14.06.2024 tarihine kadar sunulmasının talep edildiği anlaşılmıştır.
Bunun üzerine, başvuru sahibi tarafından “İhalenin 5’inci kısmı üzerinde bırakılan istekli olan BT Tıbbi Ür. ve Veteriner Zirai Malz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı” iddiası ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, yapılan inceleme neticesinde alınan 04.09.2024 tarihli ve 2024/UH.I-1073 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “… Sonuç olarak, idare tarafından sadece en düşük fiyatı veren ilk iki istekliden aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, diğer 3 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadığı anlaşılmış olup, aşırı düşük teklif sorgulamasının yapıldığı ihalelerde, aşırı düşük teklif sahibi tüm isteklilerden aynı unsurları içeren ve aynı açıklama süresi verilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının istenilmesi gerektiği, aksi durumun aşırı düşük teklif sorgulama sürecinde sınır değer altında teklif veren istekliler arasında farklı kıstaslara göre değerlendirmelerde bulunulmasına yol açabileceği dikkate alındığında, aşırı düşük teklif sorgulamasının tüm istekliler bakımından yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır …” denilerek “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği,
İdare tarafından düzeltici işlem tesis edilerek sınır değerin altında teklif veren ve daha önceki aşamada açıklama istenilmeyen 3 istekliden 13.09.2024 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen “ Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması ” konulu yazılar ile;
“1.Cihaz maliyetleri;
2.Hizmetin üretimi esnasında kullanılacak olan reaktiflerin ve sarf malzemelerin maliyetleri ” yazı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının 23.09.2024 tarihine kadar sunulmasının talep edildiği,
Diakim Diagnostik Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklama sunmadığı, diğer iki istekli olan Gazi Kimya Lab. Sis. İth. San. ve Tic. A.Ş.nin ve Mikromed Tıbbi Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu açıklamaların uygun kabul edildiği, ihale üzerinde bırakılan istekliden ve başvuru sahibinden “…aşırı düşük açıklama dosyalarının daha önce istendiği ve uygun bulunduğu” gerekçeleri ile tekrar açıklama istenilmediği ve 25.09.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin yine en düşük teklif sahibi BT Tıbbi Ür. ve Veteriner Zirai Malz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.nin uhdesinde bırakıldığı, başvuru sahibi Dıruı Rna Lab. Sis. ve Sağ. Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.
25.09.2024 tarihli ihale komisyonu kararının başvuru sahibine 27.09.2024 tarihinde tebliğ edildiği, bunun üzerine başvuru sahibinin 07.10.2024 tarihinde doğrudan Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, ihale süreci içerisinde başvuru konusu ihaleye ilişkin alınan 23.10.2024 tarihli ve 2024/UH.I-1347 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “ Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklifi sınır değerin altında olan tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” denilerek “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verildiği anlaşılmıştır.
Ayrıca, başvuru sahibinin Kuruma doğrudan başvuruda bulunduğu 07.10.2024 tarihinde, aynı zamanda idareye de şikâyet başvurusunda bulunduğu, idarenin 11.10.2024 tarihinde şikâyete cevap verdiği, söz konusu cevapta, ihale üzerinde bırakılan istekliden ve başvuru sahibinden aşırı düşük teklif açıklamalarının daha önce istenildiği ve uygun bulunduğu için aynı isteklilerden tekrar açıklama istenilmesine gerek görülmediği hususlarının yer aldığı; idarenin kararının 11.10.2024 tarihinde başvuru sahibine bildirildiği ve başvuru sahibinin 21.10.2024 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile yeniden itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu görülmüştür.
Başvuru sahibinin, “ 04.09.2024 tarihli ve 2024/UH.I-1073 sayılı Kamu İhale Kurulu kararının eksik uygulandığı, aşırı düşük teklif açıklamalarının tüm istekliler bakımından aynı unsurları içeren ve aynı açıklama süresi verilmek suretiyle aynı anda yenilenmesi gerektiği ” yönündeki iddiasının, başvuru sahibinin 07.10.2024 tarihli itirazen şikayet başvurusuna da konu edildiği ve 23.10.2024 tarihli ve 2024/UH.I-1347 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı kapsamında incelenerek aşırı düşük teklif açıklamalarının yeniden istenilmesine yönelik olarak düzeltici işlem belirlenmesine karar verildiği anlaşılmıştır.
Aynı nitelikteki iddiaya ilişkin inceleme süreci devam ederken (21.10.2024 tarihinde) mevcut itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğundan, iddianın Kurul kararına itiraz niteliğinde değerlendirilemeyeceği, yapılan inceleme neticesinde de başvuru sahibinin 1’inci iddiasının yukarıda aktarılan kararda belirtilen gerekçelerle yerinde olduğu anlaşılmakla birlikte, aynı hususta tekrar düzeltici işlem tesis edilmesine ihtiyaç bulunmamaktadır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına yönelik başvurularda, idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususu öncelikli olarak incelenmekte ve idarenin gerçekleştirdiği işlemlerde aykırılık tespiti halinde istekliler tarafından sunulan açıklamalar bakımından iddia konusu diğer hususlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamaktadır. Zira, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olacaktır. Kaldı ki, mevzuata aykırı olacak şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından doğru bir değerlendirme yapılmasına engel olmaktadır.
Aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmalarının istenilmesi gerekmektedir.
Kuruma doğrudan yapılan 07.10.2024 tarihli başvuruya yönelik inceleme neticesinde alınan 23.10.2024 tarihli ve 2024/UH.I-1347 sayılı Kamu İhale Kurulu kararında “ Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklifi sınır değerin altında olan tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.” Denilerek “ düzeltici işlem belirlenmesine ” şeklinde karar verildiği anlaşılmıştır.
Sonuç olarak, 23.10.2024 tarihli ve 2024/UH.I-1347 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı gereğince, aşırı düşük teklif sorgulamasının tüm istekliler bakımından yenileneceği hususu göz önüne alındığında, isteklilerce sunulan açıklamaların mevzuata uygun olmadığına yönelik başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak bu aşamada incelenebilecek bir husus bulunmadığı anlaşıldığından, 2’nci iddianın reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.
Öte yandan, ihalenin şikâyete konu kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 78.855,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 157.733,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı görülmüş olup, fazla ödendiği tespit edilen 78.878,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
2) Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.
Kararın tam metnini oku
Başvuruya ilişkin olarak 2024/1211 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, 04.09.2024 tarihli ve 2024/UH.I-1073 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “ teklifi sınır değerin altında olan tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmesi” yönünde “ düzeltici işlem belirlenmesine ” karar verildiği, ancak idare tarafından söz konusu Kurul kararının eksik uygulandığı, teklifi sınır değerin altında olan ve daha önce aşırı düşük teklif açıklaması istenilmeyen 3 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, ancak ihale üzerinde bırakılan istekliden ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak kendisinden yeniden açıklama istenilmediği, bu nedenle anılan Kurul kararının uygulanmasını teminen aşırı düşük teklif açıklamalarının tüm istekliler bakımından aynı unsurları içeren ve aynı açıklama süresi verilmek suretiyle aynı anda yenilenmesi gerektiği iddiasına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.
(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.
a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;
1) Verilen hizmetin ekonomik olması,
2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir…” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Elektronik ihale ” başlıklı 59/A maddesinde “ (1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.
…
(10) İhale komisyonu tarafından 59 uncu madde kapsamında seçilen yönteme bağlı olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır:
…
b) Aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları istenir. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri veya aşırı düşük teklif açıklamasını sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde;
1) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.
2) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağladığı anlaşılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenir ve açıklamaları uygun görülmeyenlerin teklifleri reddedilir…” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: 16 KISIM LABORATUVAR HİZMET ALIMI
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
…
e) Miktarı: 16 KISIM
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Teknik Şartnamelerde belirtilen sağlık tesisleri ” düzenlemesi,
Aynı İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dâhildir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dâhil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İlgili mevzuatı gereğince ödenecek vergi, resim, harç ile ulaşım, eğitim, vb. giderleri ve teknik şartnamede belirtilen giderler isteklilerce teklif edilecek fiyata dâhil edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Yapılan incelemede, Balıkesir İl Sağlık Müdürlüğü tarafından, 27.05.2024 tarihinde birim fiyat üzerinden, e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalenin “ 16 Kısım Laboratuvar Hizmet Alımı ” olduğu, toplam 40 adet ihale dokümanının indirildiği ihalenin başvuruya konu 5’inci kısmının “ İdrar Analizi ” olduğu, ihalenin şikâyete konu kısmına 5 isteklinin teklif verdiği, tüm tekliflerin sınır değerin altında olduğu, sadece en düşük teklif sahibi ilk 2 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve sunulan açıklamaların uygun kabul edildiği, 18.07.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin en düşük teklif sahibi BT Tıbbi Ür. ve Veteriner Zirai Malz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Dirui Rna Lab. Sis. ve Sağ. Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,
04.06.2024 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen “ Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması ” konulu yazı ile;
“1.Cihaz maliyetleri;
2.Hizmetin üretimi esnasında kullanılacak olan reaktiflerin ve sarf malzemelerin maliyetleri ” hususlarında aşırı düşük teklif açıklamalarının 14.06.2024 tarihine kadar sunulmasının talep edildiği anlaşılmıştır.
Bunun üzerine, başvuru sahibi tarafından “İhalenin 5’inci kısmı üzerinde bırakılan istekli olan BT Tıbbi Ür. ve Veteriner Zirai Malz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı” iddiası ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu, yapılan inceleme neticesinde alınan 04.09.2024 tarihli ve 2024/UH.I-1073 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “… Sonuç olarak, idare tarafından sadece en düşük fiyatı veren ilk iki istekliden aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, diğer 3 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadığı anlaşılmış olup, aşırı düşük teklif sorgulamasının yapıldığı ihalelerde, aşırı düşük teklif sahibi tüm isteklilerden aynı unsurları içeren ve aynı açıklama süresi verilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının istenilmesi gerektiği, aksi durumun aşırı düşük teklif sorgulama sürecinde sınır değer altında teklif veren istekliler arasında farklı kıstaslara göre değerlendirmelerde bulunulmasına yol açabileceği dikkate alındığında, aşırı düşük teklif sorgulamasının tüm istekliler bakımından yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır …” denilerek “ düzeltici işlem belirlenmesine” karar verildiği,
İdare tarafından düzeltici işlem tesis edilerek sınır değerin altında teklif veren ve daha önceki aşamada açıklama istenilmeyen 3 istekliden 13.09.2024 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen “ Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması ” konulu yazılar ile;
“1.Cihaz maliyetleri;
2.Hizmetin üretimi esnasında kullanılacak olan reaktiflerin ve sarf malzemelerin maliyetleri ” yazı ile aşırı düşük teklif açıklamalarının 23.09.2024 tarihine kadar sunulmasının talep edildiği,
Diakim Diagnostik Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin açıklama sunmadığı, diğer iki istekli olan Gazi Kimya Lab. Sis. İth. San. ve Tic. A.Ş.nin ve Mikromed Tıbbi Malz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu açıklamaların uygun kabul edildiği, ihale üzerinde bırakılan istekliden ve başvuru sahibi ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinden “…aşırı düşük açıklama dosyalarının daha önce istendiği ve uygun bulunduğu” gerekçeleri ile tekrar açıklama istenilmediği ve 25.09.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin yine en düşük teklif sahibi BT Tıbbi Ür. ve Veteriner Zirai Malz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.nin üzerinde bırakıldığı, başvuru sahibi Dirui Rna Lab. Sis. ve Sağ. Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği tespit edilmiştir.
İdarenin şikâyete verdiği cevapta, ihale üzerinde bırakılan istekliden ve başvuru sahibinden aşırı düşük teklif açıklamalarının daha önce istenildiği ve uygun bulunduğu için aynı isteklilerden tekrar açıklama istenilmesine gerek görülmediği hususlarının yer aldığı görülmüştür.
Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına yönelik başvurularda, idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususu öncelikli olarak incelenmekte ve idarenin gerçekleştirdiği işlemlerde aykırılık tespiti halinde istekliler tarafından sunulan açıklamalar bakımından iddia konusu diğer hususlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamaktadır. Zira, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olacaktır. Kaldı ki, mevzuata aykırı olacak şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından doğru bir değerlendirme yapılmasına engel olmaktadır.
Kamu İhale Kurulu’nun inceleme konusu ihaleye ilişkin olarak alınan 04.09.2024 tarihli ve 2024/UH.I-1073 sayılı kararında, idarece tespit edilen sınır değer altında teklif veren 5 istekli bulunmasına rağmen, bu isteklilerden sadece en düşük teklif sahibi 2 istekliden aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği anlaşıldığından, ilgili mevzuat hükümlerine uygunluk denetimi yapılabilmesi için aşırı düşük teklif sorgulamasının aynı unsurları içeren ve aynı açıklama süresi verilmek suretiyle sınır değer altında teklif veren tüm isteklilere yapılması gerektiğine karar verilmiş ve ihale üzerinde bırakılan istekli ile başvuru sahibinin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olup olmadığı hakkında herhangi bir inceleme ve değerlendirme yapılmamıştır.
Yapılan inceleme neticesinde alınan söz konusu karar gereğince, aşırı düşük teklif sahibi tüm istekliler bakımından, aynı unsurları içeren ve aynı açıklama süresi verilmek suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi gerektiği halde, idare tarafından sadece daha önce açıklama istenilmeyen 3 istekliden açıklama istenilmesinin Kurul kararının eksik uygulanması sonucunu doğurduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olduğu ve aşırı düşük teklif sorgulamasının tüm istekliler bakımından yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.
Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Başvuru sahibi tarafından 157.733,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddiasında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 157.733,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden incelenecek herhangi bir husus bulunmamaktadır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklifi sınır değerin altında olan tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
2) Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.
Kararın tam metnini oku
Başvuruya ilişkin olarak 2024/916 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İhalenin 13’üncü kısmında ihale üzerinde bırakılan Hemakim Tıbbi Ürünler San. ve Tic. A.Ş.nin teklif ettiği “Octo M model” cihazın Teknik Şartname’nin 5’inci, 12’nci, 15’inci ve 19’uncu maddelerini karşılamadığı, şöyle ki;
-Teknik Şartname’nin “İmmünohematolojik Testler İle Birlikte Verilecek Cihazın Teknik Özellikleri” kısmının 5’inci maddesinde “ Sistemin bütün modülleri tek bir cihaz üzerinde mevcut olmalı ve tam otomatik olarak (rutin olarak kullanıcı müdahalesine gerek olmadan) çalışmalıdır. İnkübatör. okuma bloğu, yıkama istasyonu, santrifüj, pipetleme istasyonları, kart yükleme, kart taşıma kolu gibi modüllerin hepsi cihaz üzerinde bulunmalıdır.” düzenlemesinin ve 12’nci maddesinde “ Cihaz reaktif ve numune barkod okuyucuya sahip olmalıdır .” düzenlemesinin yer aldığı; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği cihazın, kit/reaktif olan LISS solüsyonu ve dilüsyon plağı değişiminde veya yüklenmesinde, kullanıcı müdahalesini gerektirdiği, söz konusu cihazın, kullanıcı müdahalesi olmaksızın tam otomatik olarak çalışması ve sonucun da otomatik olarak değerlendirilmesi gerektiği, Teknik Şartname’de ifade edilen “ rutin olarak kullanıcı müdahalesine gerek olmadan ” şartının sağlanmadığı, teklif edilen cihazın dilüsyon plağı ve LISS Dilüent yükleme modüllerinin gerek çalışma esnasında, gerekse de cihaz dururken kullanıcı tarafından yönlendirilerek, kullanıcının hatalı bir seçimde bulunmasına imkân verebilecek şekilde tasarlandığı, cihazın kullanıcı müdahalesi olmadan otomatik olarak çalışmadığı; cihazın, LISS Dilüent gibi ÜTS de kayıtlı bir reaktifi (GMDN-52718-Düşük iyonik kuvvetli salin (LISS) immünohematoloji reaktifi IVD) ve seyreltme plakası (Dilution Plate) gibi sonuca direkt etki edebilecek bir malzemeyi, kullanıcı müdahalesi olmadan, cihazın içerisinde yer alan bir barkod okuyucu ile değil de, dışarıda yer alan ve kullanıcı tarafından yönlendirilen bir barkod okuyucu ile ve cihazın kendi atayacağı bir konum yerine, kullanıcının reaktifi nereye koyduğunu kendisinin belirttiği bir şekilde çalıştığı, belirtilen malzemelerin, reaktiflerin kullanıcı müdahalesi ile ve tam otomatik olmadan yüklenmesinin hayati riskler doğuracağı ve insan sağlığını tehdit edeceği,
-Teknik Şartname’nin “İmmünohematolojik Testler İle Birlikte Verilecek Cihazın Teknik Özellikleri” kısmının 15’inci maddesinde “ Sistemde kullanılan kitlerin son kullanma tarihleri cihaz tarafından takip edilmeli ve gerekliğinde sesli ve görsel olarak kullanıcıyı uyarmalıdır.” düzenlemesinin yer aldığı; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği cihaz tarafından otomatik olarak tespit edilmesi gereken son kullanma tarihi vb. bilgilerin LISS Diluent için cihaza hiçbir şekilde ne otomatik ne de manuel olarak tanımlanamadığı,
-Teknik Şartname’nin “İmmünohematolojik Testler İle Birlikte Verilecek Cihazın Teknik Özellikleri” kısmının 19’uncu maddesinde “ Kullanılması mümkün olabilecek zamanı geçmiş reaktiflerin sistemde kullanılması cihaz tarafından otomatik olarak engellenmelidir.” düzenlemesinin yer aldığı; ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği cihazın bu özelliği karşılamadığı,
2) İhalenin 13’üncü kısmında ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği ürünlerin ÜTS belgeleri incelendiğinde; 8680196390011 ÜTS numaralı Across Jel Doğrudan & Dolaylı Kan Gruplama ABO ile Dvı-/Dvı+ kitinin ve 8680196390264 ÜTS Numaralı Across Jel Çapraz eşleştirme kitlerinin kayıt durum bilgilendirmelerinde, durum bilgisi olarak “ Sistemde Tekil Ürünü Var ” şeklinde kayıtlı olduğunun görüldüğü, söz konusu ürünlerin raf ömürlerinin 13 ay olduğunun beyan edildiği, http://utsuygulama.saglik.gov.tr adresindeki “EK-Duyuru” başlıklı bilgilendirmede, “…İlgili mevzuat uyarınca 26.05.2024 tarihinden sonra ilgili geçiş hükümlerinden faydalanamayan ürünlerin piyasaya arzı yasak olup bahse konu mevzuat hükümlerine aykırı bir şekilde tıbbi cihaz piyasaya arz edildiğinin tespit edilmesi halinde 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu ve ilgili teknik düzenlemeler doğrultusunda gerekli işlemler tesis edilecektir. Bununla birlikte, söz konusu mevzuat hükümleri doğrultusunda ilgili geçiş hükümlerinden faydalanmayan ürünlerin 26.05.2024 tarihi itibariyle ÜTS’de yer alan tekil ürün stoklarına ileri yönlü tekil ürün hareket bildirimleri (üretim bildirimi, ithalat bildirimi, verme bildirimi, tüketiciye verme bildirimi vb.) yapılmaması gerekmekte olup, bu tarihten önce yasal olarak piyasaya arz edilmiş ürünlerin ise varsa ürün raf ömrü boyunca tekil ürün hareket bildirimleri yapılabilecektir…” hususlarına yer verildiği,
Teknik Şartname’nin “İmmünohematoloji Test Kitleriyle İlgili Şartlar” kısmının 11’inci maddesinde “ Her satın alma kalemi için teslim edilecek tüm ürünler en az 5 ay miatlı olmalıdır. Kitler miadı dolmadan bir ay öncesinde firmaya haber verilmek kaydıyla yeni tarihlilerle değiştirilecektir. Ticari test hücrelerinin son kullanma tarihleri firma tarafından düzenli olarak kontrol edilerek ticari hücrelerin son kullanma tarihinden en az 2 gün önce yeni miatlı hücreler çalışılan birime teslim edilmelidir.” düzenlemesinin ve 12’nci maddesinde “Kartlardan kaynaklan hatalı sonuç tespiti durumunda hatalı sonuç veren ürünler 5 iş günü içinde yenileriyle değiştirilmelidir.” düzenlemesinin yer aldığı, Teknik Şartname’nin anılan maddelerinde miat veya hatalı kitlerin değişiminden bahsedilmekle birlikte, ihale üzerinde bırakılan isteklinin teklif ettiği ürünlerin 13 ay miatlı olması, “EK-Duyuru” gereğince 26.05.2024 tarihinden sonra firmanın “üretim bildirimi, ithalat bildirimi, verme bildirimi, tüketiciye verme bildirimi vb.” yapamayacak olması ve aynı duyuruda “…bahse konu mevzuat hükümlerine aykırı bir şekilde tıbbi cihaz piyasaya arz edildiğinin tespit edilmesi halinde 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu ve ilgili teknik düzenlemeler doğrultusunda gerekli işlemler tesis edilecektir. ” denilmesinden dolayı isteklinin teklifinin 24 ay süreli bu ihalede geçerlilik ifade edemeyeceği iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur. ” hükmü,
Aynı Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanması esastır. Ancak, mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin özelliği nedeniyle idarelerce hazırlanmasının mümkün olmadığının ihale yetkilisi tarafından onaylanması kaydıyla, teknik şartnameler bu Kanun hükümlerine göre hazırlattırılabilir.
İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır.
Teknik şartnamelerde, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamelerde teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilmeyecektir.
Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü,
Anılan Kanun’un 53’üncü maddesinin (b) bendinde “…Kurum, görevlerinin yerine getirilmesinde resmi ve özel bütün kurum, kuruluş ve kişilerden belge, bilgi ve görüş isteyebilir… ” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16'ncı maddesinde “ (1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dâhil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. Bu şartnamelerde yerli isteklilerin katılımını engelleyici düzenlemelere yer verilemez.
(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez. Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir…” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: 16 KISIM LABORATUVAR HİZMET ALIMI
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
…
e) Miktarı: 16 KISIM
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Teknik Şartnamelerde belirtilen sağlık tesisleri” düzenlemesi,
İhalenin 13’üncü kısmına (Otomatize İmmunohematoloji Cihazları) ilişkin Teknik Şartname’nin “İmmünohematolojik Testler İle Birlikte Verilecek Cihazın Teknik Özellikleri” kısmının;
5’inci maddesinde “ Sistemin bütün modülleri tek bir cihaz üzerinde mevcut olmalı ve tam otomatik olarak (rutin olarak kullanıcı müdahalesine gerek olmadan) çalışmalıdır. İnkübatör. okuma bloğu, yıkama istasyonu, santrifüj, pipetleme istasyonları, kart yükleme, kart taşıma kolu gibi modüllerin hepsi cihaz üzerinde bulunmalıdır.” düzenlemesi,
12’nci maddesinde “ Cihaz reaktif ve numune barkod okuyucuya sahip olmalıdır. ” düzenlemesi,
15’inci maddesinde “ Sistemde kullanılan kitlerin son kullanma tarihleri cihaz tarafından takip edilmeli ve gerekliğinde sesli ve görsel olarak kullanıcıyı uyarmalıdır.” düzenlemesi,
19’uncu maddesinde “ Kullanılması mümkün olabilecek zamanı geçmiş reaktiflerin sistemde kullanılması cihaz tarafından otomatik olarak engellenmelidir.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “… 7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:
…
7.5.2. Bu Madde boş bırakılmıştır.
7.5.3. Bu maddede istenen kalite standartlarına ilişkin diğer belgeler:
Belge Adı
İhale/Kısım/Kısımlar
Açıklama
Ortak Girişimlerde
ÜRÜN/ BARKOD BİLGİLERİ
İhale Bazında
TITUBB ve/veya ÜTS'ye yapılan başvurular neticesinde Sağlık Bakanlığı tarafından kayıt/bildirim işlemlerinin tamamlanmış olduğunu gösteren mala ait ürün numarasını (barkod) bilgileri yeterlilik bilgi tablosunda sunulacaktır.
Tek ortağın sunması yeterlidir.
ÜTS KAYDI
İhale Bazında
İsteklilerin, TITUBB da ve/veya ÜTS'de kayıtlı olduklarını, İhaleye giren firma bayi ise ihaleye girilen ürünün tedarikçi (üretici/ithalatçı) firmasının bayisi olduğu yeterlilik bilgi tablosunda sunulacaktır.
Tek ortağın sunması yeterlidir.
KAPSAM DIŞI BEYANI
İhale Bazında
İstekli tarafından teklif edilen ürün veya cihaz Tıbbi Cihaz Yönetmelikleri kapsamında değil ise Tıbbi Cihaz Yönetmelikleri kapsamında olmadığı üretici ve/veya ithalatçı tarafından beyan edilecek ve yeterlilik bilgileri tablosunda sunulacaktır.
Tek ortağın sunması yeterlidir.
KATALOG/DÖKÜMAN
İhale Bazında
Tedarik edilecek cihazların ve kitlerin teknik bilgilerinin yer aldığı katalog ve/veya ilgili doküman paketi (teknik şartnamede belirtilmiş ise belirtildiği gibi) sunulacağı yeterlilik bilgileri tablosunda beyan edilecektir.
Tek ortağın sunması yeterlidir.
Teknik Şartnameye Cevap
İhale Bazında
İstekliler Teknik Şartname hükümlerine şartnamedeki sıraya göre cevap vereceklerdir.
Tek ortağın sunması yeterlidir.
7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7’nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:
…
Belge Adı
İhale/Kısım/Kısımlar
Açıklama
Ortak Girişimlerde
Reaktifler ile kitlerin uyumu
OTOMATİZE İMMUNOHEMATOLOJİ CİHAZLARI
Zayıf Rh testlerinde kullanılacak olan anti D ve minör antijenler aynı marka veya farklı marka olabilir (Farklı marka verilmesi durumunda reaktifler ile kitlerin uyumu belgelendirilecektir). Firmalar tekliflerinde taahhütte bulunacaktır.
Tek ortağın sunması yeterlidir.
…” düzenlemesi yer almaktadır.
Yapılan incelemede, Balıkesir İl Sağlık Müdürlüğü tarafından, 27.05.2024 tarihinde birim fiyat üzerinden, e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalenin “ 16 Kısım Laboratuvar Hizmet Alımı ” olduğu, toplam 40 adet ihale dokümanının indirildiği ihalenin başvuruya konu 13’üncü kısmının “Otomatize İmmunohematoloji Cihazları” olduğu,
İhalenin şikâyete konu kısmına 5 isteklinin teklif verdiği, bir isteklinin teklifinin geçici teminatının uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, teklifi sınır değerin altında olan 3 isteklinin bulunduğu, en düşük teklif sahibi ilk 2 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve sunulan açıklamaların uygun kabul edildiği, 18.07.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin en düşük teklif sahibi Hemakim Tıbbi Ürünler San. ve Tic. A.Ş.nin uhdesinde bırakıldığı, aşırı düşük teklif açıklaması uygun kabul edilen diğer istekli olan başvuru sahibi Medikolife Laboratuvar Tıbbi Cihaz ve Sarf Malz. San. Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.
04.06.2024 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen “ Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması ” konulu yazı ile yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen ve sorgulanamayan tüm belgelerin sunulmasının talep edildiği, yazının “Kısımlara İlişkin Bilgiler” bölümünde, başvuruya konu kısma ilişkin olarak “Teknik Şartnamede İstenen Diğer Belgeler”in sunulmasının istenildiği,
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ ürün/barkod bilgileri, ÜTS kaydı, kapsam dışı beyanı, katalog/doküman, teknik şartnameye cevap ile Zayıf Rh testlerinde kullanılacak olan anti D ve minör antijenlerin farklı marka verilmesi durumunda reaktifler ile kitlerin uyumuna ilişkin belge” nin mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler olarak düzenlendiği görülmüştür.
Yukarıda belirtilen mevzuat hükümleri doğrultusunda, ihale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin her türlü özelliğini belirten idari ve teknik şartnamelerin idarelerce hazırlanmasının esas olduğu, teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliğini sağlaması gerektiği, kural olarak belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürünün belirtilemeyeceği ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemeyeceği,
İhalelerde, doğruluğu teyit edilmek üzere, ihale konusu mal veya hizmetin teknik bilgilerinin yer aldığı katalog vb. teknik dokümanları, teknik şartnameye cevapları ve açıklamaları içeren doküman ile fotoğrafların ayrı ayrı veya birlikte istenebileceği, teklif edilen mal veya hizmetin idarece istenen teknik kriterlere uygunluğunu belirlemek amacıyla sunulan katalog ile Teknik Şartname’ye cevapları ve açıklamaları içeren doküman üzerinden ilgili teknik kriterlerin karşılanıp karşılanamadığının değerlendirileceği anlaşılmaktadır.
Başvuru sahibinin söz konusu iddialarının değerlendirilebilmesi amacıyla, 22.08.2024 tarihli ve 58020 sayılı yazı ile akademik bir kuruluştan “ İhalenin 13’üncü kısmına ilişkin olarak ihale üzerinde bırakılan istekli olan Hemakim Tıbbi Ürünler San. ve Tic. A.Ş., başvuru sahibi Medikolife Laboratuvar Tıbbi Cihaz ve Sarf Malz. San. Tic. Ltd. Şti. ve diğer geçerli teklif sahibi istekli olan Diakim Diagnostik Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından teklif edilen ürünlerin, Teknik Şartname’nin 5’inci, 12’nci, 15’inci ve 19’uncu maddelerini karşılayıp karşılamadığı ” hususlarında teknik görüş talep edilmiştir.
Söz konusu akademik kuruluş tarafından gönderilen ve 06.09.2024 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan teknik görüş cevap yazısında; “… Buna göre;
Teknik Şartname’nin 5’inci maddesi “Sistemin bütün modülleri tek bir cihaz üzerinde mevcut olmalı ve tam otomatik olarak (rutin olarak kullanıcı müdahalesine gerek olmadan) çalışmalıdır. İnkübatör. okuma bloğu, yıkama istasyonu, santrifüj, pipetleme istasyonları, kart yükleme, kart taşıma kolu gibi modüllerin hepsi cihaz üzerinde bulunmalıdır.”
Hemakim Tıbbi Ürünler San. ve Tic. A.Ş.: Hemakim'e ait teknik doküman ve katalog adlı pdf dosyada Ek-9 sayfa 226-227 ve 306'da görüldüğü üzere ilgili maddeyi karşılamaktadır.
Medikolife Laboratuvar Tıbbi Cihaz ve Sarf Malz. San. Tic. Ltd. Şti.: Medikolife’a ait teknik doküman ve katalog adlı pdf dosyada Ek-10'da (sayfa numaraları belirtilmemiş) görüldüğü üzere ilgili maddeyi karşılamaktadır.
Diakim Diagnostik Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.: Diakim'e ait teknik doküman ve katalog adlı pdf dosyada Ek-11’de tam otomatik kan grubu analizörünün üzerinde reaktif modülü, santrifüj, jel kart kutusu ve barkod tarayıcı olduğu görülmüş, fakat inkübatör okuma bloğu, yıkama istasyonu, pipetleme istasyonu gibi bölümlerin olduğu görülememiştir, bu noktada ilgili maddeyi karşılamadığı düşünülmektedir.
Teknik Şartname’nin 12’inci maddesi “Cihaz reaktif ve numune barkod okuyucuya sahip olmalıdır.”
Hemakim Tıbbi Ürünler San. ve Tic. A.Ş.: Hemakim'e ait teknik doküman ve katalog adlı pdf dosyada Ek-9 sayfa 49'da görüldüğü üzere ilgili maddeyi karşılamaktadır.
Medikolife Laboratuvar Tıbbi Cihaz ve Sarf Malz. Sa. Tic. Ltd. Şti.: Medikolife'a ait teknik doküman ve katalog adlı pdf dosyada Ek-10'da sunulan cihazın reaktif ve numune barkod okuyucuya sahip olduğu bilgisine rastlanmamıştır, bu noktada ilgili maddeyi karşılamamaktadır.
Diakim Diagnostik Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.: Diakim'e ait teknik doküman ve katalog adlı pdf dosyada Ek-11'de tam otomatik kan grubu analizörünün 2 adet barkod tarayıcıya (örnek ve reaktif için 1, jel kart için 1 ) sahip olduğu bilgisi görülmüştür, ilgili maddeyi karşılamaktadır.
Teknik Şartname’nin 15’inci maddesi “Sistemde kullanılan kitlerin son kullanma tarihleri cihaz tarafından takip edilmeli ve gerekliğinde sesli ve görsel olarak kullanıcıyı uyarmalıdır.”
Hemakim Tıbbi Ürünler San. ve Tic. A.Ş.: Hemakim'e ait teknik doküman ve katalog adlı pdf dosyada Ek-9 sayfa 53. sayfa 245 ve sayfa 325'de görüldüğü üzere ilgili maddeyi karşılamaktadır.
Medikolife Laboratııvar Tıbbi Cihaz ve Sarf Malz. Sa. Tic. Ltd. Şti: Medikolife'a ait teknik doküman ve katalog adlı pdf dosyada Ek-10'da sunulan cihazın kullanılan kitlerin son kullanım tarihini takip ettiği ve gerektiğinde herhangi bir uyarı verdiği bilgisine rastlanmamıştır, buna göre ilgili maddeyi karşılamamaktadır.
Diakim Diagnostik Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti: Diakim'e ait teknik doküman ve katalog adlı pdf dosyada Ek-11’de sunulan cihazın kullanılan kitlerin son kullanım tarihini takip ettiği ve gerektiğinde herhangi bir uyan verdiği bilgisine rastlanmamıştır, buna göre ilgili maddeyi karşılamamaktadır.
Teknik Şartname’nin 19’uncu maddesi “Kullanılması mümkün olabilecek zamanı geçmiş reaktiflerin sistemde kullanılması cihaz tarafından otomatik olarak engellenmelidir.”
Hemakim Tıbbi Ürünler San. ve Tic. A.Ş.: Hemakim'e ait teknik doküman ve katalog adlı pd dosyada Ek-9 sayfa 245 ve 325'de görüldüğü üzere ilgili maddeyi karşılamaktadır.
Medicolife Laboratuvar Tıbbı Cihaz ve Sarf Malz. Sa. Tic. Ltd. Şti: Medicolife’a ait teknik doküman ve katalog adlı pdf dosyada Ek-10'da sunulan cihazın zamanı geçmiş reaktiflerin kullanımını sistemde otomatik olarak engellediğine dair bilgi görülmemiştir, buna göre ilgili maddeyi karşılamamaktadır.
Diakim Diagnostik Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.: Diakim'e ait teknik doküman ve katalog adlı pdf dosyada Ek-H'de sunulan cihazın zamanı geçmiş reaktiflerin kullanımını sistemde otomatik olarak engellediğine dair bilgi görülmemiştir, buna göre ilgili maddeyi karşılamamaktadır…” şeklinde görüş verilmiştir.
Söz konusu teknik görüş yazısı incelendiğinde, ihale üzerinde bırakılan Hemakim Tıbbi Ürünler San. ve Tic. A.Ş.nin ihalenin 13’üncü kısmına ilişkin olarak teklif ettiği ürünün Teknik Şartname’nin 5’inci, 12’nci, 15’inci ve 19’uncu maddelerini karşıladığı görülmüş olup, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinin dördüncü fıkrasında “ İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “… 7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:
…
7.5.2. Bu Madde boş bırakılmıştır.
7.5.3. Bu maddede istenen kalite standartlarına ilişkin diğer belgeler:
Belge Adı
İhale/Kısım/Kısımlar
Açıklama
Ortak Girişimlerde
ÜRÜN/ BARKOD BİLGİLERİ
İhale Bazında
TITUBB ve/veya ÜTS'ye yapılan başvurular neticesinde Sağlık Bakanlığı tarafından kayıt/bildirim işlemlerinin tamamlanmış olduğunu gösteren mala ait ürün numarasını (barkod) bilgileri yeterlilik bilgi tablosunda sunulacaktır.
Tek ortağın sunması yeterlidir.
ÜTS KAYDI
İhale Bazında
İsteklilerin, TITUBB da ve/veya ÜTS'de kayıtlı olduklarını, İhaleye giren firma bayi ise ihaleye girilen ürünün tedarikçi (üretici/ithalatçı) firmasının bayisi olduğu yeterlilik bilgi tablosunda sunulacaktır.
Tek ortağın sunması yeterlidir.
…” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “İmmünohematoloji Test Kitleriyle İlgili Şartlar” kısmının 11’inci maddesinde “ Her satın alma kalemi için teslim edilecek tüm ürünler en az 5 ay miatlı olmalıdır. Kitler miadı dolmadan bir ay öncesinde firmaya haber verilmek kaydıyla yeni tarihlilerle değiştirilecektir. Ticari test hücrelerinin son kullanma tarihleri firma tarafından düzenli olarak kontrol edilerek ticari hücrelerin son kullanma tarihinden en az 2 gün önce yeni miatlı hücreler çalışılan birime teslim edilmelidir.” düzenlemesi,
Aynı kısmın 12’nci maddesinde “Kartlardan kaynaklan hatalı sonuç tespiti durumunda hatalı sonuç veren ürünler 5 iş günü içinde yenileriyle değiştirilmelidir.” düzenlemesi,
Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşin süresi, işe başlama tarihinden itibaren 24 (YirmiDört) aydır… ” düzenlemesi,
Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 2022/2 sayılı “Tıbbi Cihazlarla İlgili Mal ve Hizmet Alımı İşlemleri Genelgesi”nin “Genel Esaslar” başlıklı 1’inci maddesinin 1.15’inci alt maddesinde “ Tıbbi Cihaz Yönetmelikleri kapsamındaki cihazların satın atımlarında, hizmet alımlarında veya kit ve sarf karşılığı hizmet atımlarında, aday veya isteklilerin ÜTS’de firma kaydının aranması zorunludur. Ayrıca ÜTS üzerinde yapılan ürün sorgulamalarında ürün durumu "Kayıtlı” veya “Sistemde Tekil Ürün Var" şeklinde olan ürünler haricindekilerin alımı yapılmamalıdır. Hizmet alım süreçlerinde, hizmet sunumunda kullanılacak cihazların aday veya isteklinin ÜTS’deki envanterinde bulunması gerekliliği aranmalıdır. Bu gerekliliğe, hizmet sunumuna başlamadan önce sözleşmede yer verilmelidir.” açıklaması,
http://utsuygulama.saglik.gov.tr adresinde 25.04.2024 tarihinde yayımlanan “ İmalatçı Tarafından Yeni Tıbbi Cihaz Yönetmeliği (MDR) Doğrultusunda Belgelendirilmeyecek Tıbbi Cihazların Ürün Takip Sistemi Uygulamaları Hakkında Duyuru” içeriğinde “ Bilindiği üzere; (AB) 2017/745 sayılı ve (AB) 2017/746 sayılı Tüzüklerinde yer alan ve belirli tıbbi cihazların ve in vitro tanı amaçlı tıbbi cihazların geçiş hükümlerini tadil eden (AB) 2023/607 Sayılı Avrupa Parlamentosu ve Konsey Tüzüğü” hükümleri ile söz konusu değişiklikler 02.04.2023 tarihinde Resmi Gazete’de yayımlanarak ülkemizde de AB üye ülkeler ile uyumlu olacak şekilde hayata geçirilmiştir. Mezkûr düzenlemeler uyarınca MDD ve AIMDD kapsamında üretilmiş olup geçiş hükümlerinden faydalanamayacak olan tıbbi cihazların imalatçısı veya ithalatçısı tarafından en geç 26.05.2024 tarihine kadar piyasaya arz edilebileceği, bu tarihten önce yasal olarak piyasaya arz edilmiş olan tıbbi cihazların ise varsa ürün raf ömrü boyunca piyasada bulundurulabileceği hususu tüm taraflar ile paylaşılmıştır…
…
İlgili mevzuat uyarınca 26.05.2024 tarihinden sonra ilgili geçiş hükümlerinden faydalanamayan ürünlerin piyasaya arzı yasak olup bahse konu mevzuat hükümlerine aykırı bir şekilde tıbbi cihaz piyasaya arz edildiğinin tespit edilmesi halinde 7223 sayılı Ürün Güvenliği ve Teknik Düzenlemeler Kanunu ve ilgili teknik düzenlemeler doğrultusunda gerekli işlemler tesis edilecektir.
Bununla birlikte, söz konusu mevzuat hükümleri doğrultusunda ilgili geçiş hükümlerinden faydalanmayan ürünlerin 26.05.2024 tarihi itibariyle ÜTS’de yer alan tekil ürün stoklarına ileri yönlü tekil ürün hareket bildirimleri (üretim bildirimi, ithalat bildirimi, verme bildirimi, tüketiciye verme bildirimi vb.) yapılmaması gerekmekte olup, bu tarihten önce yasal olarak piyasaya arz edilmiş ürünlerin ise varsa ürün raf ömrü boyunca tekil ürün hareket bildirimleri yapılabilecektir.
Bu bağlamda, bahse konu ürünlerin ürün kaydını gerçekleştiren firmalar tarafından 26.05.2024 tarihine kadar piyasaya arz edilmiş veya edilecek tekil ürünlere ilişkin ilgili hareket bildirimlerinin yapılması, anılan tarih itibariyle piyasaya arz edilmemiş ürünlerin ÜTS’de varolan tekil ürün stoklarının ise üretim iptal bildirimi, ithalat iptal bildirimi veya HEK/zayiat bildirimi altında “stok düzeltme” seçeneği ile kaldırılması gerekmektedir…” açıklaması yer almaktadır.
İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesi gereğince, isteklilerin, TITUBB’da ve/veya ÜTS'de kayıtlı olduklarına ilişkin belgeleri yeterlik bilgi tablosunda beyan etmeleri gerektiği anlaşılmıştır.
İhalenin 13’üncü kısmında ihale üzerinde bırakılan istekli olan Hemakim Tıbbi Ürünler San. ve Tic. A.Ş.nin yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde, “İhaleye Katılmak İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” sütununun “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” satırında teklif edilen ürünlere ilişkin ÜTS kayıt numaralarının beyan edilerek ilgili kayıtların yüklendiği görülmüştür.
Başvuru sahibini iddiası kapsamında belirttiği 8680196390011 ÜTS numaralı “Across Jel Doğrudan & Dolaylı Kan Gruplama ABO ile Dvı-/Dvı+” kitinin ve 8680196390264 ÜTS numaralı “Across Jel Çapraz eşleştirme” kitinin ÜTS kayıtları incelendiğinde, durum bilgisi olarak “ Sistemde Tekil Ürünü Var ” şeklinde kayıtlı oldukları, kayıtların “Özellikler” kısmında raf ömürlerinin 13 ay olarak ifade edildiği tespit edilmiştir.
Tekliflerin elektronik ortamda alındığı ihalelerde, katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin olarak istekliler tarafından herhangi bir belgenin sunulmayacağı, bu kapsamda tekliflerin ihale dokümanında yer alan "Yeterlik Bilgileri Tablosu" doldurulmak suretiyle sunulması gerektiği, ihaleye katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin değerlendirmenin de istekliler tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılacağı,
İhale dokümanının incelenmesinden, İdari Şartname’nin 7.5.3’üncü maddesi gereğince, teklif edilen ürünlerin ÜTS’de kayıtlı olmasının, mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin kriterler kapsamında istenildiği anlaşılmıştır.
Sağlık Bakanlığı Sağlık Hizmetleri Genel Müdürlüğü’nün 2022/2 sayılı “Tıbbi Cihazlarla İlgili Mal ve Hizmet Alımı İşlemleri Genelgesi”nde yer alan açıklamalar gereğince, ÜTS üzerinde yapılan ürün sorgulamalarında, ürün durumu "Kayıtlı” veya “Sistemde Tekil Ürün Var" şeklinde olan ürünlerin alımının yapılması gerektiği,
http://utsuygulama.saglik.gov.tr adresinde 25.04.2024 tarihinde yayımlanan “İmalatçı Tarafından Yeni Tıbbi Cihaz Yönetmeliği (MDR) Doğrultusunda Belgelendirilmeyecek Tıbbi Cihazların Ürün Takip Sistemi Uygulamaları Hakkında Duyuru” içeriğinde özetle, Avrupa Birliği düzenlemeleri gereğince, tıbbi cihazlara ilişkin mevzuatta değişiklikler yapıldığı, gerekli şartları haiz olmayan bazı tıbbi cihazların en geç 26.05.2024 tarihine kadar piyasaya arz edilebileceği, bu tarihten önce yasal olarak piyasaya arz edilmiş olan tıbbi cihazların ise varsa ürün raf ömrü boyunca piyasada bulundurulabileceği anlaşılmaktadır.
Netice itibariyle, teklif edilen ürünlerin ÜTS’de kayıtlı olmasının, mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin kriterler kapsamında düzenlendiği, ihale üzerinde bırakılan isteklinin de ilgili ÜTS kayıtlarına ilişkin bilgileri yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettiği, beyan edilen ürünlerin ihale tarihi itibariyle ürün durumu "Kayıtlı” veya “Sistemde Tekil Ürün Var" şeklinde Ürün Takip Sisteminde kayıtlı olduğu; ilgili ürünlerin piyasaya arzı ile ilgili olarak mevzuattaki değişiklikler çerçevesinde yapılacak işlemlerin ve doğacak yeni durumların, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında idare tarafından değerlendirmesi gerekeceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Bununla birlikte, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.
Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez. ” hükmü yer almaktadır.
Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin tamamının iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, ihalenin şikâyete konu kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında, 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 118.286,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden hesaplanan 157.733,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 39.447,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda tespit edilen aykırılıklar ve buna ilişkin inceleme ve hukuki değerlendirme aşağıda yapılmıştır.
1’inci iddiaya ilişkin olarak akademik bir kuruluş tarafından alınan ve 06.09.2024 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan teknik görüş cevap yazısı incelendiğinde;
-Başvuru sahibi Medikolife Laboratuvar Tıbbi Cihaz ve Sarf Malz. San. Tic. Ltd. Şti.nin ihalenin 13’üncü kısmına ilişkin olarak teklif ettiği ürünün Teknik Şartname’nin 5’inci maddesini karşıladığı; ancak 12’nci, 15’inci ve 19’uncu maddelerini karşılamadığı,
-Geçerli teklif sahibi olan Diakim Diagnostik Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ihalenin 13’üncü kısmına ilişkin olarak teklif ettiği ürünün Teknik Şartname’nin 12’nci maddesini karşıladığı; ancak 5’inci, 15’inci ve 19’uncu maddelerini karşılamadığı görülmüş olup, anılan isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin 13’üncü kısmına ilişkin olarak, başvuru sahibi Medikolife Laboratuvar Tıbbi Cihaz ve Sarf Malz. San. Tic. Ltd. Şti.nin ve Diakim Diagnostik Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
2) Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.
Kararın tam metnini oku
Başvuruya ilişkin olarak 2024/926 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 1’inci kısmında Turmed Tur. İnş. Tıbbi Malz. San. Tic. Ltd. Şti.nin ihale üzerinde bırakılan istekli olarak belirlendiği, anılan isteklinin sunduğu “ Ürün ve cihazlara ait katalog, prospektüs, Teknik Şartnameye Cevap ve ÜTS bilgileri” nin tarafına verilmesi için 24.07.2024 tarihinde idareye başvurduğu, ancak idarenin 25.07.2024 tarihli cevabi yazısında, 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun “Ticari Sır” başlıklı 23’üncü maddesinde yer alan hükme istinaden talebinin uygun görülmediği, anılan Kanun’un 3’üncü maddesinde gerekli tanımlamaların yer aldığı, ihalenin 1’inci kısmına şikayet başvurusunda bulunabilmek için gerekli bilgileri elde edemediğinden başvuru hakkının elinden alındığı, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesine istinaden ihalenin 1’inci kısmının iptal edilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur… ” hükmü,
Anılan Kanun’un 53’üncü maddesinde Kamu İhale Kurumunun görevlerinden birinin “ ihalenin başlangıcından sözleşmenin imzalanmasına kadar olan süre içerisinde idarece yapılan işlemlerin anılan Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerine uygun olmadığına ilişkin şikâyetleri inceleyerek sonuçlandırmak ” şeklinde olduğu hükmü,
Aynı Kanun’un “Bilgi ve belgeleri açıklama yasağı” başlıklı 61’inci maddesinde “Bu Kanunun uygulanmasında görevliler ile danışmanlık hizmeti sunanlar; ihale süreci ile ilgili bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve malî yönlerine ilişkin olarak gizli kalması gereken bilgi ve belgelerle işin yaklaşık maliyetini ifşa edemezler, kendilerinin veya üçüncü şahısların yararına kullanamazlar. Aksine hareket edenler hakkında ilgisine göre 58 ve 60 ıncı maddelerde belirtilen müeyyideler uygulanır.” hükmü yer almaktadır.
4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun;
“Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “ Bu Kanunda geçen;
…
d) Belge: Kurum ve kuruluşların sahip oldukları bu Kanun kapsamındaki yazılı, basılı veya çoğaltılmış dosya, evrak, kitap, dergi, broşür, etüt, mektup, program, talimat, kroki, plân, film, fotoğraf, teyp ve video kaseti, harita, elektronik ortamda kaydedilen her türlü bilgi, haber ve veri taşıyıcılarını,
e) Bilgi veya belgeye erişim: İstenen bilgi veya belgenin niteliğine göre, kurum ve kuruluşlarca, başvuru sahibine söz konusu bilgi veya belgenin bir kopyasının verilmesini, kopya verilmesinin mümkün olmadığı hâllerde, başvuru sahibinin bilgi veya belgenin aslını inceleyerek not almasına veya içeriğini görmesine veya işitmesine izin verilmesini,
…
ifade eder.” hükmü,
“İtiraz usulü” başlıklı 13’üncü maddesinde “ Bilgi edinme istemi reddedilen başvuru sahibi, yargı yoluna başvurmadan önce kararın tebliğinden itibaren onbeş gün içinde Kurula itiraz edebilir. Kurul, bu konudaki kararını otuz iş günü içinde verir. Kurum ve kuruluşlar, Kurulun istediği her türlü bilgi veya belgeyi onbeş iş günü içinde vermekle yükümlüdürler.
Kurula itiraz, başvuru sahibinin idarî yargıya başvurma süresini durdurur.” hükmü,
“Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu” başlıklı 14’üncü maddesinde “ Bilgi edinme başvurusuyla ilgili yapılacak itirazlar üzerine, verilen kararları incelemek ve kurum ve kuruluşlar için bilgi edinme hakkının kullanılmasına ilişkin olarak kararlar vermek üzere; Bilgi Edinme Değerlendirme Kurulu oluşturulmuştur… ” hükmü,
“Ticari Sır” başlıklı 23’üncü maddesinde “Kanunlarda ticarî sır olarak nitelenen bilgi veya belgeler ile, kurum ve kuruluşlar tarafından gerçek veya tüzel kişilerden gizli kalması kaydıyla sağlanan ticarî ve malî bilgiler, bu Kanun kapsamı dışındadır.” hükmü yer almaktadır.
Yapılan incelemede, Balıkesir İl Sağlık Müdürlüğü tarafından, 27.05.2024 tarihinde birim fiyat üzerinden, e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalenin “ 16 Kısım Laboratuvar Hizmet Alımı ” olduğu, toplam 40 adet ihale dokümanının indirildiği ihalenin başvuruya konu 1’inci kısmının “Rutin Biyokimya” olduğu,
İhalenin şikâyete konu kısmına 3 isteklinin teklif verdiği, tüm tekliflerin sınır değerin altında olduğu, 18.07.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin aşırı düşük teklif sorgulaması neticesinde sunulan açıklamaları uygun kabul edilen Turmed Tur. İnş. Tıbbi Malz. San. Tic. Ltd. Şti.nin uhdesinde bırakıldığı, diğer istekli olan Beysu Medikal Gıda San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise “Teklif ettiği cihazın Teknik Şartname’nin D.15’inci maddesini karşılamadığı” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalede ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin belirlenmediği anlaşılmıştır.
Başvuru sahibinin 24.07.2024 tarihinde idareye başvurarak Turmed Tur. İnş. Tıbbi Malz. San. Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu “ Teknik Şartnameye Cevap, kitlere ve cihazlara ait ÜTS belgeleri, kitlere ait prospektüsler ve cihazlara ait katalog” ların tarafına verilmesini talep ettiği; idarenin 25.07.2024 tarihli cevabi yazısında, 24.10.2003 tarihli ve 25269 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun “Ticari Sır” başlıklı 23’üncü maddesinde yer alan “Kanunlarda ticarî sır olarak nitelenen bilgi veya belgeler ile, kurum ve kuruluşlar tarafından gerçek veya tüzel kişilerden gizli kalması kaydıyla sağlanan ticarî ve malî bilgiler, bu Kanun kapsamı dışındadır.” hükmüne istinaden başvuru sahibinin talebini uygun görmediği,
Bunun üzerine, başvuru sahibinin 29.07.2024 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunduğu ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinin (d) ve (e) bentlerindeki tanımlara istinaden, ihalenin 1’inci kısmına itiraz etmek için gerekli bilgileri elde edemediğinden, başvuru hakkının elinden alındığını ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesi uyarınca işlem yapılmasını talep ettiği,
İdarenin 08.08.2024 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı , şikâyete cevap yazısında “…Raportörün raporuna göre; ‘Firmanın 24.07.2024 tarih 249470090 sayılı yazısına istinaden kurumumuz tarafından 25.07.2024 tarihinde 249568064 sayılı yazı ile dilekçesine cevap verilmiştir. 1. Rutin Biyokimya kısmına ait Turmed Tur. İnş. Tıbbi Malz. San. Tic. Ltd. Şti.nin firmasının Yeterlilik Bilgileri Tablosunda ve Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerinde, sunduğu evrakların ihale komisyonunca incelendiği ve uygun bulunduğu tespit edilmiş olup, Deva Kimya Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi firmasının itirazı uygun görülmemiştir.’ denildiğinden,
…
Şikâyetiniz haklı bulunmamıştır .” hususlarına yer verildiği görülmüştür.
Kamu İhale Kanunu’nun yukarıda aktarılan 61’inci maddesinde, ihale süreci ile ilgili bütün işlemlere, isteklilerin iş ve işlemleri ile tekliflerin teknik ve malî yönlerine ilişkin olarak gizli kalması gereken bilgi ve belgelerin ifşa edilemeyeceği belirtilmektedir.
Başvuru sahibinin, Bilgi Edinme Hakkı Kanunu kapsamında idareye yaptığı talep sonrasında aldığı cevaba göre, idarece yapılan söz konusu işlemle ilgili olarak, anılan Kanun’un yukarıda aktarılan 13’üncü maddesinde yer alan hükümde belirtilen süre zarfında Bilgi Edinme Değerlendirme Kuruluna başvuru hakkı bulunmaktadır.
Bu çerçevede, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve 4982 sayılı Bilgi Edinme Hakkı Kanunu’nun ilgili hükümleri değerlendirildiğinde; ihale işlem dosyası kapsamında isteklilerce sunulan bilgi ve belgelerin birer örneğinin, talepleri halinde diğer isteklilere verilebileceğine dair kamu ihale mevzuatında herhangi bir hükmün bulunmadığı, bir isteklinin teklifinde yer alan bilgi ve belgelerin bir diğer istekliye verilmesinin 4734 sayılı Kanun’un yukarıda yer verilen “Bilgi ve belgeleri açıklama yasağı” başlıklı 61’inci maddesine aykırılık teşkil edeceği; 4982 sayılı Kanun uyarınca bilgi edinme hakkı kapsamında istenen bilgi ve belgelerin birer örneğinin idarelerce verilmemesinin 4734 sayılı Kanun’da yer alan temel ilkelere aykırılık teşkil etmeyeceği, ayrıca ihale üzerinde bırakılan isteklinin ihale işlem dosyası kapsamında sunduğu “ Ürün ve cihazlara ait katalog, prospektüs, Teknik Şartnameye Cevap ve ÜTS bilgileri ”nin başvuru sahibine verilmemesine yönelik bir itirazı inceleme görevinin, Kamu İhale Kurumu’nun görevleri arasında sayılmadığı anlaşıldığından, başvurunun reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.
Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez. ” hükmü yer almaktadır.
Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.
Kararın tam metnini oku
KURUMCA YAPILAN İNCELEME:
Balıkesir İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 27.05.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 16 Kısım Laboratuvar Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Arges Laboratuvar ve Sağ. Sis. A.Ş. nin 24.07.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.08.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.08.2024 tarih ve 157158 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.08.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2024/921 sayılı şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle; ihalenin 3’üncü ve 10’uncu kısımlarında en düşük teklifi verdiği ve her iki kısım için sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının geçerli kabul edildiği, ancak 19.07.2024 tarihinde idarece EKAP üzerinden yapılan tebligat ile söz konusu kısımların iptal edildiğinin bildirildiği,
İdarece ihale dokümanına yönelik bütün değerlendirmeler tamamlandıktan sonra teklif değerlendirme sürecine girildiği, idarenin ihale sürecinde herhangi bir eksiklik tespit etmediği, şikâyet başvuruları üzerine zeyilnamelerin düzenlendiği, ihalenin gününde ve saatinde yapıldığı, idarenin ilgili kısımları iptal etme gerekçelerinin ihale tarihi ve saatinden önce farkına varılmış olması gerektiği, aynı zamanda idarenin bahsi geçen ihaleyi iptal etmeyerek gününde yapmış olmasının ihale dokümanında bir eksiklik olmadığını ve idarenin de bu durumun farkında olduğunun göstergesi olduğu, tekliflerin açılarak istekliler tarafından tamamen gizlilik esasına göre hazırlanan fiyatların tüm isteklilere duyurulması ile rekabet ortamının sağlandığı bir ihalede, sunulan tekliflerin de yaklaşık maliyetin altında olmasına rağmen ilgili kısımların iptal edilmesinin idarelerce gözetilmesi zorunlu olan usul, süre, eşit muamele ve saydamlık ilkelerine gölge düşürdüğü, idarenin ilgili kısımları iptal etme gerekçelerinin usul ve süre yönünden gözetmek zorunda olduğu temel esasları zedelediği,
Öte yandan, ihalenin 3’üncü kısmı için talep ettiği değişiklikler yapılmadığı halde, Dirim Tıp Özel Sağ. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin söz konusu kısma katılarak teklif verdiği, anılan isteklinin itirazı sonucunda bazı maddelerin değiştirilmesinin somut dayanaktan uzak olduğu ve zaten yapılamayan düzenleme ile bir hak kaybına da uğramadığı ortada iken söz konusu iddianın amacı dışında gündeme getirildiği, idarenin usulsüz olarak bu durumları kararına konu ederek mevzuata aykırı işlem tesis ettiği, ihaleyi iptal etme gerekçelerinin yerinde olmadığı iddialarına yer verilmiştir.
İptal gerekçeleri ile sınırlı olarak yapılan inceleme sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun;
“Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur… ” hükmü,
“Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptali” başlıklı 39’uncu maddesinde “İhale komisyonu kararı üzerine idare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum bütün isteklilere derhal bildirilir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez. Ancak, idare isteklilerin talepte bulunması halinde, ihalenin iptal edilme gerekçelerini talep eden isteklilere bildirir.” hükmü,
“İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “…İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.
İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.
İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır…” hükmü,
“Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikâyet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir. İhalenin iptaline ilişkin işlem ve kararlardan, sadece şikâyet ve itirazen şikâyet üzerine alınanlar itirazen şikâyete konu edilebilir ve bu kararlara karşı beş gün içinde doğrudan Kuruma başvuruda bulunulabilir.
Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler. İdare tarafından şikâyet veya itirazen şikâyet üzerine alınan ihalenin iptal edilmesi işlemine karşı yapılacak itirazen şikâyet başvuruları ise idarenin iptal gerekçeleriyle sınırlı incelenir…” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ nin “İhale ve ön yeterlik dokümanında değişiklik veya açıklama yapılması ” başlıklı 26’ncı maddesinde “ (1) İlan yapıldıktan sonra ihale ve ön yeterlik dokümanında değişiklik yapılmaması esastır. Değişiklik yapılması zorunlu olursa, bunu gerektiren sebep ve zorunluluklar bir tutanakla tespit edilerek önceki ilanlar geçersiz sayılır ve ihale yeniden aynı şekilde ilan olunur. Ancak, teklif ve başvuruların hazırlanmasını etkileyebilecek maddi veya teknik hatalar veya eksikliklerin idarece tespit edilmesi ya da idareye yazılı olarak bildirilmesi halinde, zeyilname düzenlenmek suretiyle dokümanda değişiklik yapılabilir. Yapılan bu değişikliklere ilişkin zeyilname, ihale dokümanının bir parçası olarak EKAP’a yüklenir ve ihale veya son başvuru tarihinden en az on gün öncesinde bilgi sahibi olmalarını temin edecek şekilde, EKAP üzerinden e-imza kullanarak doküman indirenlerin tamamına bildirim ve tebligat esasları çerçevesinde gönderilir. Ancak, belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde ise ihale sürecine devam edilebilmesi, Kanunun 26 ncı maddesine göre düzeltme ilanı yapılması ile mümkündür.
(2) Yapılan değişiklik nedeniyle tekliflerin veya başvuruların hazırlanabilmesi için ek süreye ihtiyaç duyulması halinde, ihale veya son başvuru tarihi bir defaya mahsus olmak üzere bir defa da yirmi gün zeyilname ile ertelenebilir. Zeyilname düzenlenmesi halinde; tekliflerini vermiş veya başvurularını yapmış olan istekli veya adaylara teklif veya başvurularını geri çekerek, yeniden teklif verme veya başvuru yapma imkânı tanınır.
…
(5) Kanunun 55 inci maddesi uyarınca şikâyet üzerine yapılan incelemede; başvuruların ya da tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale veya ön yeterlik dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, ihale veya son başvuru tarihine on günden az süre kalmış olsa dahi gerekli düzeltme yapılarak yukarıda belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defa daha ertelenebilir. Belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde ise ihale sürecine devam edilebilmesi, ancak Kanunun 26 ncı maddesine göre düzeltme ilanı yapılması ile mümkündür. ” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhale konusu alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: 16 KISIM LABORATUVAR HİZMET ALIMI
b) Türü: Hizmet alımı
…
e) Miktarı: 16 KISIM …” düzenlemesi,
“Bütün tekliflerin reddedilmesi ve ihalenin iptal edilmesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “34.1. İhale komisyonu kararı üzerine İdare, verilmiş olan bütün teklifleri reddederek ihaleyi iptal etmekte serbesttir. İdare bütün tekliflerin reddedilmesi nedeniyle herhangi bir yükümlülük altına girmez.
34.2. İhalenin iptal edilmesi halinde bu durum, bütün isteklilere gerekçesiyle birlikte derhal bildirilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Yapılan incelemede, Balıkesir İl Sağlık Müdürlüğü tarafından, 27.05.2024 tarihinde birim fiyat üzerinden, e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalenin “ 16 Kısım Laboratuvar Hizmet Alımı ” olduğu, toplam 40 adet ihale dokümanının indirildiği, ihalenin başvuruya konu 3’üncü kısmının “Rutin Hormon” ve 10’uncu kısmının da “Koagülasyon” olduğu,
İhalenin 3’üncü kısmına 6 isteklinin teklif verdiği, tüm tekliflerin sınır değerin altında olduğu, en düşük teklif sahibi olan başvuru sahibinin ve ikinci en düşük teklif sahibi olan Dirim Tıp Özel Sağ. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve sundukları açıklamaların ihale komisyonu tarafından geçerli kabul edildiği, bununla birlikte, 18.07.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile “…3. Kısım Rutin Hormon için ihale öncesinde Diakim Diagnostik Ürünler San. ve Tic Ltd. Şti. firmasının itirazına istinaden düzenlenen raportör raporu ile Zeyilname 4 ile yenilenen Teknik Şartnamenin uyumlu olmadığı ve güncel şartnamenin D3. maddesinde sehven hata yapıldığı tespit edilmiştir. Dirim Laboratuvar Kimyevi Maddeler Medikal Ürünler ve Sağlık Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi firması 21.05.2024 tarihinde itiraz etmiş ve raportör görevlendirilmiştir. Raportör raporunda itiraza konu olan bazı maddelerin değiştirilmesi uygun bulunmuş olup ihale daha önce iki defa zeyilname ile ertelendiği için zeyilname süresi olmadığından değişiklik yapılamamış olduğundan ilgili kısmın iptaline…” karar verildiği görülmüştür.
İhalenin 3’üncü kısmına ilişkin olarak 15.05.2024 tarihinde Diakim Diagnostik Ür. San. ve Tic Ltd. Şti.nin idareye şikayet başvurusunda bulunarak Teknik Şartname’nin " Cihaz test menüsünde belirtilen tüm paramatereleri çalışabilmeli menüsünde olmayan en fazla 2 parametre için D.4 maddesinde belirtilen özelliklerde tablo 3 te belirtilen cihaz sayılarına ilave bir cihaz kurabilir veya biyokimya laboratuvarında kurulu bir başka hormon cihazında çalışılabilir. " şeklindeki maddesinin " D.3 Cihaz test menüsünde belirtilen tüm paramatereleri çalışabilmeli menüsünde olmayan en fazla 2 parametre için tablo 3’te belirtilen cihaz sayılarına ilave bir cihaz kurabilir veya biyokimya laboratuvarında kurulu bir başka biyokimya veya hormon cihazında çalışılabilir." olarak düzenlenmesini talep ettiği,
Başvuru üzerine, idarece raportör tayin edildiği ve raportör raporunda, söz konusu D.3. maddesinin “ Cihaz test menüsünde belirtilen tüm paramatereleri çalışabilmelidir ancak menüsünde olmayan en fazla 2 parametre için tablo 3’te belirtilen cihaz sayılarına ilave olarak bir cihaz kurabilir veya laboratuvarımızda kurulu bir başka cihazda çalışılabilir.” şeklinde değiştirilmesine karar verildiği,
17.05.2024 tarihinde tebliğ edilen Zeyilname 4 ile söz konusu maddenin yeni halinin “ D.3 Cihaz test menüsünde belirtilen tüm parametreleri çalışabilmeli, menüsünde olmayan en fazla 2 parametre için tablo 3’te belirtilen cihaz sayılarına ilave bir cihaz kurulabilir veya biyokimya laboratuvarında kurulu bir başka hormon cihazında çalışılabilir. ” olarak düzenlendiği,
Daha sonra, 21.05.2024 tarihinde diğer bir istekli olan Dirim Tıp Özel Sağ. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin idareye şikayet başvurusunda bulunduğu ve dilekçesinde “…İhalenizin 3. Kısım Rutin Hormon Teknik Şartnamesi “D.3 Cihaz test menüsünde belirtilen tüm parametreleri çalışabilmeli, menüsünde olmayan en fazla 2 parametre için D.4. maddesinde belirtilen özelliklerde tablo 3’te belirtilen cihaz sayılarına ilave bir cihaz kurulabilir veya biyokimya laboratuvarında kurulu bir başka hormon cihazında çalışılabilir.” maddesi yer almaktadır. İlgili madde, Zeyilname 4 ile “D.3 Cihaz test menüsünde belirtilen tüm parametreleri çalışabilmeli, menüsünde olmayan en fazla 2 parametre için tablo 3’ te belirtilen cihaz sayılarına ilave bir cihaz kurulabilir veya biyokimya laboratuvarında kurulu bir başka hormon cihazında çalışılabilir.” şeklinde düzenlenmiştir.
İlgili madde teklif verecek firmaların menüsünde olmayan test parametreleri için farklı bir cihaz kurulabilmesine imkân sağlanmışken, kurulacak cihazın hangi yöntem ile çalışılması istendiği zeyilname ile kaldırılmıştır. Bu durumda mevcut test listesinde olmayan parametre için ekstra cihaz kurmak isteyen firmamızın hangi yöntem ile cihaz kuracağı Zeyilname 4 ile belirsizleşmiştir. Yöntem belirlenmediğinden dolayı örneğin floresan immunoassay yöntem teklif etmemiz halinde ihaleye katılım sağlayan diğer firmalardan yöntemin Teknik Şartname kriterlerini karşılamadığında dair itiraz gelebilir. Bu durum ihale sonrası yeterlilik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığının tespitini zorlaştıracak, muayene kabul aşamasında hukuki sorunlara yol açacağı ve ihale saydamlığına, rekabete gölge düşürecektir.” hususlarına yer vererek ilgili maddenin tekrar revize edilmesini talep ettiği,
Söz konusu başvuru üzerine, idarece başka bir raportör tayin edildiği ve bu raportörün raporunda “ Rutin hormon D3 maddesinde bahsi geçen ek cihazın özelliklerinin Teknik Şartname’ye eklenmesi gerektiğine ” karar verildiği tespit edilmiştir.
Öte yandan, ihalenin 10’uncu kısmına 4 isteklinin teklif verdiği, sadece en düşük teklifi veren başvuru sahibinin teklifinin sınır değerin altında kaldığı ve aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu, sunduğu açıklamanın ihale komisyonu tarafından geçerli kabul edildiği, bununla birlikte, 18.07.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile “…10. Kısım Koagülasyon için ihale öncesinde Zeyilname 3 ile Teknik Şartnamelerde yapılan değişiklikler düzenlenirken Tablo 1’de sehven 10. satırın şartnameye işlenmediği tespit edildiğinden ilgili kısmın iptaline…” karar verildiği görülmüştür.
10.05.2024 tarihinde tebliğ edilen Zeyilname 3 ile B.1 maddesindeki “ İhalede hastanelere göre istenen testlerin sayısı, SUT puanları ve toplam puanları Tablo 1'de belirtilmiştir. Toplam 41.144.650,00 SUT puanıdır.” şeklindeki düzenlemenin “ İhalede hastanelere göre istenen testlerin sayısı, SUT puanları ve toplam puanları Tablo 1'de belirtilmiştir. Toplam 65.829.518,00 SUT puanıdır.” şeklinde güncellendiği, “ İstenen Testlerin Sayısı, SUT Puanları ve Toplam Puanları ” başlıklı Tablo 1’in 10 sıra numaralı testinin bulunmadığı tespit edilmiş olup düzenlenen son Zeyilname ile ihale tarihinin 2’nci kez ertelendiği görülmüştür.
Kamu ihale mevzuatında yer alan düzenlemelerden, idarelerin yapmış oldukları ihaleleri iptal etme yetkisinin bulunduğu, bununla birlikte ihalenin iptali noktasında idarelerin sahip olduğu takdir yetkisinin sınırsız olmadığı, bu yetkinin kamu yararı ve hizmet gerekleri ile sınırlı olarak kullanılması gerektiği anlaşılmaktadır. İhalenin iptal edilmesine ilişkin işlemlerin gerçekleştirilmesinde takdir yetkisinin, gerekçe belirtilmek suretiyle kullanımı bu işlemin hukuka uygunluğu noktasında önem arz etmekte olup, 4734 sayılı Kanun’da ihalenin iptal edilmesi durumunda isteklilere gerekçeleri belirtilmek suretiyle bildirim yapılması gerektiğine işaret edilmiştir. Öte yandan, ihale dokümanında düzeltilmesi gereken hususların bulunduğunun tespit edildiği, ancak Zeyilname ile düzeltme yapma imkânının bulunmadığı hallerde, ihale süreci içerisinde idarenin takdir yetkisi çerçevesinde ihalenin iptal edilmesinin mümkün olduğu değerlendirilmektedir.
İhalenin 3’üncü kısmına ilişkin olarak Diakim Diagnostik Ür. San. ve Tic Ltd. Şti.nin 15.05.2024 tarihli şikayet başvurusu üzerine alınan raportör raporundaki düzenleme ile Zeyilname 4’te yer alan düzenleme arasında ifade farklılıklarının bulunduğu, bu Zeyilname ile maddenin ilk halinde yer alan “ D.4. maddesinde belirtilen özelliklerde” ifadesinin çıkarıldığı; daha sonra, 21.05.2024 tarihinde Dirim Tıp Özel Sağ. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin idareye şikayet başvurusunda bulunarak düzenlemenin ilk halinde yer alan “ D.4. maddesinde belirtilen özelliklerde” ifadesinin kaldırılmasının, kurulacak cihazın hangi yöntem ile çalışacağı hususunda tereddütlere yol açacağını ifade ederek maddenin tekrar revize edilmesini talep ettiği, bu şikayet üzerine düzenlenen raportör görüşünde de “ Rutin hormon D3 maddesinde bahsi geçen ek cihazın özelliklerinin Teknik Şartname’ye eklenmesi gerektiğine ” karar verildiği, ancak belirtilen hususta ihale dokümanında değişiklik yapılmadığı,
İhale komisyonunun 18.07.2024 tarihli kararı ile “ Diakim Diagnostik Ürünler San. ve Tic Ltd. Şti.nin başvurusu üzerine düzenlenen raportör raporu ile Zeyilname 4 ile yenilenen Teknik Şartname’nin uyumlu olmadığı ve güncel şartnamenin D3. maddesinde sehven hata yapıldığı, Dirim Tıp Özel Sağ. Ür. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin başvurusu üzerine görevlendirilen başka bir raportörün raporunda itiraza konu olan bazı maddelerin değiştirilmesinin uygun bulunduğu, ancak zeyilname yapma süresi olmadığından değişiklik yapılamadığı” gerekçelerine yer verildiği, bu gerekçenin raportör görüşünde belirtilen “ Rutin hormon D3 maddesinde bahsi geçen ek cihazın özelliklerinin Teknik Şartname’ye eklenmesi gerektiğine ” ilişkin değişiklik yapılmaması hususuna dayandırılarak ihalenin 3’üncü kısmının iptal edildiği anlaşılmıştır.
Diğer yandan, ihalenin 10’uncu kısmına ilişkin olarak “ İhale öncesinde Zeyilname 3 ile Teknik Şartname’de değişiklik yapılırken, “ İstenen Testlerin Sayısı, SUT Puanları ve Toplam Puanları” başlıklı Tablo 1’de sehven 10. satırın işlenmediğinin tespit edildiği” gerekçesine yer verildiği, bu kısım bakımından Zeyilname ile değiştirilen doküman düzenlemesinde eksiklik bulunduğu hususuna dayandırılarak ihalenin 10’uncu kısmının iptal edildiği anlaşılmıştır.
Netice itibariyle, anılan ihale komisyonu kararı ile söz konusu kısımların iptal gerekçelerinin açıklandığı, idareye yapılan şikayet başvuruları neticesinde düzenlenen Zeyilname 3 ve Zeyilname 4’te ilgili başvurulara yönelik raportör raporu ile uygun bulunan eksikliklerin tam olarak düzeltilmediği, ihale sürecine bu şekilde devam edildiği, söz konusu hatalı düzenlemelerin ve eksiklik gerekçelerinin ifade edildiği, başvuru konusu ihalede hizmet gerekleri açısından dokümanda düzeltme yapılmasının gerekliliğinin ortaya koyulduğu, ihalenin mevcut hali ile devamı ve sonuçlandırılmasının olası itirazları ve hukuki süreçleri beraberinde getirebileceği; ihale dokümanında düzeltilmesi gereken hususların bulunduğunun tespit edildiği, ancak ihalenin gerçekleştirilmiş olması nedeniyle Zeyilname ile düzeltme yapma imkânının bulunmadığı hallerde, teklif değerlendirme aşamasında da gerekçeleri ortaya konulmak suretiyle ihalelerin iptali konusunda idarelere tanınan takdir yetkisi çerçevesinde ihalenin iptal edilebileceği, başvuru konusu ihalenin 3’üncü ve 10’uncu kısımlarının iptali kararında da idarelere tanınan takdir yetkisinin kamu yararı ve hizmet gereklerine aykırı kullanıldığına yönelik bir tespit bulunmadığı hususları bir arada değerlendirildiğinde, idarece alınan ihalenin iptali kararının mevzuata aykırılık teşkil etmediği ve başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.
Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddiasında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.
Kararın tam metnini oku
Başvuruya ilişkin olarak 2024/933 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihalenin 5’inci kısmında, ihale üzerinde bırakılan istekli olan BT Tıbbi Ür. ve Veteriner Zirai Malz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.nin sunduğu aşırı düşük teklif açıklamalarının Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesine uygun olmadığı, idare tarafından “ cihaz maliyetleri ile hizmetin üretimi esnasında kullanılacak olan reaktiflerin ve sarf malzemelerin maliyetleri ”nin önemli teklif bileşeni olarak belirlendiği, buna göre Teknik Şartname’de sayıları ve teknik özellikleri tanımlanan tam otomatik idrar cihazlarının, hizmetin üretimi esnasında kullanılacak olan idrar striplerinin ve Teknik Şartname’de özellikleri ve sayıları belirtilmiş olan sarf malzemelerinin (idrar bardağı, idrar tüpleri, vakumlu idrar kapları) maliyetlerinin Ek-O.5, Ek-O.6 veya Ek-O.7 numaralı tutanaklardan biri ile açıklanması gerektiği, açıklama kapsamında tüm maliyet bileşenlerine yer verilmediği iddiasına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59 ’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.
(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.
a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;
1) Verilen hizmetin ekonomik olması,
2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
b) Aşırı düşük teklif sınır değerinin altında teklif sunan isteklilerin teklifi açıklama istenmeksizin reddedilir…” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Elektronik ihale ” başlıklı 59/A maddesinde “ (1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.
…
(10) İhale komisyonu tarafından 59 uncu madde kapsamında seçilen yönteme bağlı olarak ekonomik açıdan en avantajlı teklifin tespitinde aşağıdaki esaslar dikkate alınır:
…
b) Aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları istenir. Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri tevsik edici belgeleri veya aşırı düşük teklif açıklamasını sunmayan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır. Sunulan bilgi ve belgeler ile aşırı düşük teklif açıklamaları çerçevesinde;
1) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağlamadığı anlaşılan isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılır.
2) Yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin şartları sağladığı anlaşılan isteklilerin aşırı düşük teklif açıklamaları incelenir ve açıklamaları uygun görülmeyenlerin teklifleri reddedilir…” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: 16 KISIM LABORATUVAR HİZMET ALIMI
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
…
e) Miktarı: 16 KISIM
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Teknik Şartnamelerde belirtilen sağlık tesisleri ” düzenlemesi,
Aynı İdari Şartname’nin “İhalenin karara bağlanması” başlıklı 36’ncı maddesinde “…36.1.1. Aşırı düşük teklif sorgulamasının yapıldığı ihalelerde, aşırı düşük teklif sahibi tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlar ile teknik şartnameye cevaplar ve açıklamalara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmaları ve ihale dokümanında öngörülmesi halinde numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerini vermeleri/kurulumlarını yapmaları istenir …” düzenlemesi yer almaktadır.
Yapılan incelemede, Balıkesir İl Sağlık Müdürlüğü tarafından, 27.05.2024 tarihinde birim fiyat üzerinden, e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalenin “ 16 Kısım Laboratuvar Hizmet Alımı ” olduğu, toplam 40 adet ihale dokümanının indirildiği ihalenin başvuruya konu 5’inci kısmının “İdrar Analizi” olduğu,
İhalenin şikâyete konu kısmına 5 isteklinin teklif verdiği, tüm tekliflerin sınır değerin altında olduğu, sadece en düşük teklif sahibi ilk 2 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulduğu ve sunulan açıklamaların uygun kabul edildiği, 18.07.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin en düşük teklif sahibi BT Tıbbi Ür. ve Veteriner Zirai Malz. Paz. San. Tic. Ltd. Şti.nin uhdesinde bırakıldığı, başvuru sahibi Dıruı Rna Lab. Sis. ve Sağ. Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.nin de ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği,
04.06.2024 tarihinde EKAP üzerinden tebliğ edilen “ Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması ” konulu yazı ile;
“1.Cihaz maliyetleri;
2.Hizmetin üretimi esnasında kullanılacak olan reaktiflerin ve sarf malzemelerin maliyetleri ” hususlarında aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının talep edildiği görülmüştür.
Aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığına yönelik başvurularda, idarece gerçekleştirilen aşırı düşük teklif sorgulama işlemlerinin mevzuata uygun olup olmadığı hususu öncelikli olarak incelenmekte ve idarenin gerçekleştirdiği işlemlerde aykırılık tespiti halinde istekliler tarafından sunulan açıklamalar bakımından iddia konusu diğer hususlar hakkında herhangi bir değerlendirme yapılmamaktadır. Zira, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ile Kamu İhale Genel Tebliği’nin ilgili maddelerine aykırı olarak gerçekleştirilen işlemler üzerinden isteklilerden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, ihale sürecinin hatalı olarak devam etmesine neden olacaktır. Kaldı ki, mevzuata aykırı olacak şekilde aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi, yapılan açıklamaların mevzuata uygunluğu bakımından doğru bir değerlendirme yapılmasına engel olmaktadır.
Yukarıda yer verilen Yönetmelik hükümleri gereğince, aşırı düşük teklif açıklamasının isteneceği ihalelerde, teklif fiyatı sınır değerin altında olan tüm isteklilerden; aşırı düşük teklif açıklamaları ile birlikte yeterlik bilgileri tablosunda beyan ettikleri bilgi ve belgelerden EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayanlara ilişkin tevsik edici belgeleri sunmalarının istenilmesi gerekmektedir.
Sonuç olarak, idare tarafından sadece en düşük fiyatı veren ilk iki istekliden aşırı düşük teklif açıklamasının istenildiği, diğer 3 isteklinin aşırı düşük teklif sorgulamasına tabi tutulmadığı anlaşılmış olup, aşırı düşük teklif sorgulamasının yapıldığı ihalelerde, aşırı düşük teklif sahibi tüm isteklilerden aynı unsurları içeren ve aynı açıklama süresi verilmek suretiyle aşırı düşük teklif açıklamalarının istenilmesi gerektiği, aksi durumun aşırı düşük teklif sorgulama sürecinde sınır değer altında teklif veren istekliler arasında farklı kıstaslara göre değerlendirmelerde bulunulmasına yol açabileceği dikkate alındığında, aşırı düşük teklif sorgulamasının tüm istekliler bakımından yenilenmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.
Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddiasında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin tamamının iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.
Öte yandan, ihalenin şikâyete konu kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 78.855,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet üzerinden 157.733,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 78.878,00TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, teklifi sınır değerin altında olan tüm isteklilerden aşırı düşük teklif açıklamasının istenilmesi ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
2) Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.
Bu ihale %53.7 kırımla sonuçlandı. İdarenin benzer işlerdeki ortalama kırım oranı %23, yani ortalamadan yüksek kırım olarak sonuçlanmıştır.