MUHTELİF ARAÇ KİRALAMA

2024/186298 İhale Kayıt Numaralı “ Muhtelif Araç Kiralama ” İhalesi

Antika Turizm A.Ş. ,

Esenyurt Belediyesi Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü ,

Esenyurt Belediyesi Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 19.03.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Muhtelif Araç Kiralama ” ihalesine ilişkin olarak Antika Turizm A.Ş. nin 25.03.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 05.04.2024 tarih ve 140322 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 05.04.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2024/468 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Esenyurt Belediyesi Başkanlığı Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından ihalesi gerçekleştirilen 2024/186298 İKN’li “Muhtelif Araç Kiralama” ihalesine sunulan tekliflerinin idarece hesaplanan sınır değerin altında kalması nedeniyle idarenin 20.03.2024 tarihli yazısı ile 4734 sayılı Kanun’un 38’inci ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesinde yer alan hükümler gereğince 25.03.2024 tarihli mesai bitimine kadar idareye sunulmak üzere aşırı düşük fiyat teklif açıklamasının istenildiği, ancak idarece gönderilen aşırı düşük fiyat açıklaması istenilen yazıda, hangi maliyet bileşenleri açısından açıklama yapılması gerektiğine ilişkin bir ayrıntıya yer verilmediği, idareye 25.03.2024 tarihinde yapılan şikayet başvurusu zımnen reddedilerek ihalenin sonuçlandırıldığı ve idarece alınan ihale kararı 26.03.2024 tarihinde EKAP üzerinde firmalarına tebliğ edildiği, KİGT’nin 79.2.1. maddesinde yer alan düzenlemeye uygun olarak önemli maliyet bileşenlerinin belirlenerek fiyat açıklaması istenmesi gerekirken, bu işlemi yapmaktan imtina ederek alınan idare kararının Kanun’un 5’inci maddesinde yer alan temel ilkelere aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.
(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.
a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;
1) Verilen hizmetin ekonomik olması,
2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi
79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.
79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.
79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;
SD: Sınır değeri,
YM: Yaklaşık maliyeti,
n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,
T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan (Ek ibare: 29.06.2017-30109 R.G./2. md.) ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,
R: Sınır Değer Tespit Katsayısını
79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.
79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir…” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: MUHTELİF ARAÇ KİRALAMA
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.
d) Kodu:
e) Miktarı:
195 ADET SÜRÜCÜSÜZ VE YAKITSIZ MUHTELİF ARAÇ KİRALAMA HİZMETİ
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: ESENYURT BELEDİYESİ” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Sınır değer” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;
a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Teknik Şartname’de “1.İHALENİN KONUSU ve KAPSAMI
İlçemiz sınırları dâhilinde ve Dışında Belediyemizin hizmetleri ve gerçekleştireceği sosyal ve kültürel faaliyetler kapsamında, ilçemizdeki Spor Kulüpleri, Muhtarlıklar, Okullar ve ilçe halkının ulaşım taleplerini karşılamak amacıyla kullanılacak Muhtelif Araç kiralanması Hizmeti Alımı işidir.
…
3.İŞİN SÜRESİ
İşin süresi; 01/04/2024 tarihinde başlayıp 31/12/2024 tarihinde sona erecektir.
4.İHALE KAPSAMINDA ÇALIŞTIRILACAK ARAÇLARIN ÖZELLİKLERİ VE ÇALIŞMA ESASLARI
…
6.ARAÇLARIN KULLANIM ŞARTLARI:
6.1. Araçlar, Esenyurt Belediye Başkanlığı’nın hizmetleri, sosyal ve kültürel faaliyetleri kapsamında; şehir içinde ve şehirlerarası görevlerde, gece veya gündüz, hafta sonu veya hafta içi, resmi tatil günleri de dahil olmak üzere kullanılacaktır. Araçlar gece ve gündüz kullanılmayan saatlerde idarenin uygun gördüğü yerde park ettirilecektir.
6.2. Araçlar dizel veya benzinli yakıtla çalışacak olup, akaryakıt İdare tarafından karşılanacaktır.
6.3. Yüklenici kira süresi boyunca tüm araçlarda araç takip sistemi hazır ve çalışır durumda bulundurmak zorundadır.
6.4. Yüklenici kira süresi sonunda araçların yıpranmasından dolayı herhangi bir talepte bulunmayacaktır.
6.5. Araçlarda Karayolları Trafik Kanunu ve Yönetmeliklerinin öngördüğü tüm malzemeler (takoz, çekme halatı, ilk yardım seti, yangın söndürme cihazı v.b) ile mevzuatın bulundurulmasını zorunlu kıldığı bilgi ve belgeler (trafik ve tescil belgesi, trafik sigortası ) bulundurulacaktır.
6.6. Yüklenici tarafından araçlarda resim, slogan veya reklam içerikli sticker, poster v.b gibi şeyler bulundurulmayacaktır. İdarenin izin vermediği ses, müzik, görüntü ve haberleşme cihazı kullanılmayacaktır.
6.7. Bakım maliyetlerinin hesaplanabilmesi için öngörülen maksimum km bilgisi: 1. ve 12. Kalem dahil Araçlar Aylık Maksimum 6.000 Km Yol katedecektir. 13. 14. 15. 16. ve 17. Kalem Araçlar Aylık Maksimum 20.000 Km Yol katedecektir.
6.8. Araçlarla ilgili zorunlu mali mesuliyet, kasko sigortası, her türlü vergi ve buna benzer yasal gider ve yükümlülükler yükleniciye ait olup, zamanında yerine getirilecektir. Bu eksiklerden dolayı doğacak her türlü ceza ve zararlar yükleniciye ait olacaktır. Araçlara, ihale sözleşmesi tarihleri kapsamında tam kasko poliçesi kestirilecektir.
…
6.9. Araç bakım onarımları ile ilgili olarak;
6.9.1. Yüklenici, araçların her türlü bakım ve onarımını (Gerektiğinde yolda kalma durumunda müdahale) teminen İstanbul Avrupa yakasında en az bir yetkili servis tespit edecek ve bütün bu işler yüklenicinin bilgi ve denetiminde, söz konusu yetkili servislerde yapılacak ve bu işlemlerden doğacak mali yükümlülükler yükleniciye ait olacaktır.
6.9.2. Periyodik bakımların zamanında ve idarenin hizmetlerinde aksamaya meydan vermeyecek şekilde yapılabilmesi sağlanacaktır.
6.9.3. Kasım, Aralık, Ocak ve Şubat aylarında kar lastiği kullanılacaktır. Yılın diğer aylarında mevsimlik lastikler kullanılacaktır. Lastiklerin temini, sökme, takma işleri yüklenici firmaya ait olacaktır. Yedek lastiklerin temini korunması ve depolanması yükleniciye aittir.
6.9.4. Kiralama süresi içerisinde araçlardan herhangi biri, mekanik, elektronik, kaporta ve benzeri arızalardan dolayı çok sık hizmet dışı kalması ve bu arızaların teknik olarak çözümlenmemesi durumunda, yüklenici idarenin talebi üzerine aracı muadili ile değiştirmekle yükümlüdür. Bu aşamada gelemeyen araçların gelmediği gün için ücret ödemesi yapılmayacaktır.
6.10. Araçların, kiralama sözleşmesi süresinde; herhangi birinin çalınması, yanması, kullanılmayacak şekilde pert duruma ayrılması veya benzeri bir sebeple kullanılmayacak hale geldiği durumlarda araç değiştirilecektir. Değiştirilme işlemi, değiştirilecek aracın yerine verilecek yeni aracın, aynı marka, model olarak ve idarenin uygun görüşü alınarak yerine getirilecektir. İdarenin hizmetlerinde aksama yaşanmaması için, araca kasko ve trafik sigortası tanzim eden sigorta şirketinin, yükleniciye ödeme yapma zamanı beklenmeyecektir.
6.11. Kiralanacak olan araçlar Araç İdare Amirliği’nin vereceği Araç Görev Emri belgesi ile servise çıkacaklardır.
6.12. Gerektiğinde araçlara giydirme yapılacaktır. Bu işlemlerin giderleri idare tarafından karşılanacaktır.
6.13. İhale kapsamında idareye teslim edilen araçların tamamında OGS/HGS cihazı bulunacaktır, OGS/HGS Cihazı geçiş ücretleri idare tarafından karşılanacaktır. Söz konusu ücretler araçların iş süresince 1’er aylık geçişleri dikkate alınarak hazırlanacak, yansıtma faturası olarak tanzim edilecektir.” düzenlemeleri yer almaktadır.
19.03.2024 tarihinde e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen ihalede 22 adet ihale dokümanının EKAP’tan indirildiği, 11 istekli tarafından teklif sunulduğu, ihale komisyonunca gerçekleştirilen değerlendirmeler neticesinde 7 isteklinin teklifinin yeterli olmadığı (geçici teminatının uygun olmaması) gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, sınır değerin altında teklif sunan Efe Katı Atık Hizmetleri A.Ş. ve Antika Turizm A.Ş.den 25.03.2024 tarihine kadar aşırı düşük teklif açıklaması sunulmasının talep edildiği, ayrıca Efe Katı Atık Hizmetleri A.Ş.nin sunmuş olduğu iş deneyim belgesine ait asıl evraklar ve eklerinin 22.03.2024 tarihine kadar sunulmasının istendiği, anılan istekliler tarafından söz konusu belgeler ve aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmadığı gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakıldıkları, 26.03.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi Ser Filo İnş. Turizm Gıda Tekstil ve Sağlık Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. üzerinde ihalenin bırakıldığı, Mehteroğlu Taş. Turizm İnş. Tem. İmalat San. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
İdare tarafından ihale işlem dosyası kapsamında gönderilen bilgi ve belgeler incelendiğinde, teklif fiyatı sınır değerin altında kalan geçerli teklif sahibi Efe Katı Atık Hizmetleri A.Ş. ve Antika Turizm A.Ş.den “ Beyan edilen bilgileri tevsik eden belgelerin sunulması ve/veya numune/demonstrasyon işlemlerine ilişkin ürün örneklerinin verilmesi/kurulumların yapılması/aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması ” konu başlıklı 20.03.2024 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen yazı ile açıklama talebinde bulunulduğu söz konusu yazıda “ Muhtelif Araç Kiralama işine ait ihalede tekliflerin değerlendirmesi sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte, İdari Şartnamenin 7.9. maddesine uygun olarak, 25.03.2024 tarihine kadar İdaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 25.03.2024 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.
AÇIKLAMA:
İdari Şartnamenin 33.1 Maddesinde belirtilen "Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister" hükmü gereği teklif cetvelinin bütün kalemleri için aşırı düşük açıklaması yapılması gerekmektedir.” ifadelerine yer verilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 38’inci maddesinde, ihale komisyonunun, verilen tekliflerin değerlendirilmesinden sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olduğunu belirlediği teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak isteneceği hüküm altına alınmıştır. Ayrıca ihale komisyonunca, anılan maddede belirtilen hususlar kapsamında yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınmak suretiyle aşırı düşük tekliflerin değerlendirileceği belirtilmiş olup bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin tekliflerinin reddedileceği açıklanmıştır.
Bu çerçevede Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde, ihale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerine ilişkin olarak aşırı düşük tekliflerin tespiti ve değerlendirilmesi yönünde ayrıntılı açıklamalara yer verildiği, buna göre ihale ilanında ve dokümanında teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, teklif fiyatı sınır değerin altında kalan isteklilerin aşırı düşük teklif olarak tespit edileceği ve bu teklif sahiplerinden de teklifte önemli olduğu idarece belirlenen bileşenler ile ilgili ayrıntıların yazılı olarak talep edileceği hükme bağlanmıştır.
Bu kapsamda idarelerin aşırı düşük teklif sahiplerine gönderdiği aşırı düşük teklif açıklaması talep yazılarının kapsamının önemli olduğu, özellikle personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinin birçok maliyet bileşenini içerdiği dikkate alındığında, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında tüm bileşenlerin açıklanabilmesinin zor olduğu, dolayısıyla, ihale komisyonu tarafından, teklifi aşırı düşük olduğu tespit edilen isteklilere gönderilen aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazılarda, işin niteliğine göre isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmek suretiyle açıklama istenilmesinin gerektiği anlaşılmıştır,
Başvuruya konu ihalede idarece teklifi aşırı düşük sahibi isteklilere gönderilen yazıda yer alan ifadelere bakıldığında, yapılacak açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirlenmediği görülmüştür.
Yukarıda aktarılan mevzuat düzenlemeleri gereğince, gerek istekliler tarafından aşırı düşük tekliflerin sağlıklı bir şekilde açıklanabilmesi gerekse idarelerce bu açıklamaların eşit muamele ilkesi çerçevesinde sağlıklı bir şekilde değerlendirmenin yapılabilmesi bakımından mevzuata uygun bir aşırı düşük teklif sorgulama işleminin gerçekleştirilmiş olmasının gerektiği, ancak incelenen ihalede ihale komisyonu tarafından, açıklamaya esas olacak herhangi bir önemli teklif bileşeninin belirlenmemesi sebebiyle usulüne uygun gerçekleştirilmiş bir aşırı düşük teklif sorgulama işleminin mevcut olmadığı görülmüş olup, bu durumun da aşırı düşük teklif açıklamalarının sağlıklı bir şekilde hazırlanması ve sunulan açıklamaların da objektif kriterlere göre değerlendirilmesi imkânını ortadan kaldırdığı göz önünde bulundurulduğunda, aşırı düşük teklif sorgulaması işleminin mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından,
İdarece aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin açıkça belirtilmesi suretiyle teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen istekliden yeniden aşırı düşük teklifine ilişkin açıklama istenilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idare tarafından açıklamaya esas olacak önemli teklif bileşenlerinin belirtilmesi suretiyle teklifi aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Öte yandan 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.
Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Başvuru sahibi tarafından 118.286,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddialarında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde 118.286,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
2) Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumu’na yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.

2024/186298 İhale Kayıt Numaralı “ Muhtelif Araç Kiralama Hizmet Alımı” İhalesi

Cello Tem. Hiz. A.Ş.,

Esenyurt Belediye Başkanlığı Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü,

Esenyurt Belediye Başkanlığı Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 19.03.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “Muhtelif Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 27.03.2024 tarih ve 139126 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2024/429 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.
Başvuru dilekçesinde özetle;
1) Teknik Şartname’nin "İhale kapsamında çalıştırılacak araçların özellikleri ve çalışma esasları" başlıklı 4’üncü maddesinde 17 çeşit ve 195 adet olmak üzere araçların model yıllarına yer verildiği, benzer nitelikteki araçların model yıllarının farklı farklı belirlendiği, anılan madde ile belli bir firmanın işaret edildiği, araçlar için belirlenen asgari model yıllarına (2012, 2017, 2019 ve 2020 yılı) ilişkin düzenlemenin iş kapsamında çalıştırılacak araçları hali hazırda araç parkında bulunduran isteklilere avantaj sağlayacağı, daha üst model yılı araçlara sahip istekliler için ise dezavantaj doğuracağı, düşük modelli araca sahip olan isteklilerin haksız kazanç sağlayacağı, istekliler arasında fırsat eşitliği sağlanması açısından işin süresi göz önünde bulundurularak her bir araç tipi için araç faydalı ömür süreleri dikkate alınarak yaklaşık maliyetin hesaplanması gerektiği, örneğin model yılı 2012 olarak belirlenen 45 kişilik otobüs, minibüs, midibüsler için VUK 333 no’lu Tebliğ’de faydalı ömrün 5 yıl olarak verildiği, Teknik Şartname’de yer alan araçların amortisman müddetlerinin işin süresi ile uyumlu olmadığı,
2) 18.03.2024 tarihinde yapılacak olan ihale için, ihale dokümanında ihale konusu işe başlama tarihinin 01.04.2024 ve bitirme tarihinin 31.12.2024 olarak belirlendiği, 4734 sayılı Kanun’un 40, 41 ve 42’nci maddeleri göz önüne alındığında, geriye kalan tüm ihale süreci ve tekliflerin değerlendirilmesi için herhangi bir sürenin öngörülmediğinin ortaya çıktığı, ihale tarihi ile işyeri teslim ve işe başlama tarihi arasında 14 günlük bir süre öngörüldüğünün anlaşıldığı, uyulması gerekli kanuni süreler çıkarıldığında, İdari Şartname’nin 33’üncü maddesine göre yapılacak aşırı düşük teklif sorgulaması süreçleri de dahil olmak üzere tekliflerin değerlendirilmesi, belgelerin ve teminatların kontrolü, ihalenin tüm oturumlarının yapılabilmesi için bir veya iki gün gibi bir süre kaldığı, bu arada ihaleye ilişkin olarak herhangi bir itirazen şikayet başvurusunun bulunmamasının gerektiği, idarenin öngördüğü sürelere uygun olarak ihalenin sonuçlanabilmesinin ancak ihaleye tek firmanın katılması ve o firmanın ihalede belirlenen tüm şartları sağlaması ve işi halen yapmakta olması ile mümkün olduğu,
18.03.2024 tarihinde yapılacak olan bu büyüklükte bütçeye sahip bir ihalenin işbaşı tarihinin 14 gün sonrasına verilmesinin işi yapan firmaya avantaj sağlayacağı ve başka bir firma tarafından teklif verilmesinin mümkün olmadığı, ihale süreci ve itiraz süreleri de göz önüne alındığında işin belirlenen sürede sözleşmeye bağlanmasının mümkün olmadığı, ihale kapsamında temin edilecek 195 adet aracın büyük bölümünün spesifik özelliklere haiz, özel imalat süreci gerektiren ve piyasadan ivedilikle temini mümkün olmayan araçlar olduğu, bu şekilde mevcut durumda işi yapan ve mevcut araçlara sahip olan firmaya büyük avantaj sağlandığı, diğer isteklilerin araçları bu sürede temin etmesi mümkün olmadığından ihaleye katılamayacağı, isteklilerin bu miktardaki aracı ihaleyi almadan temin ederek katılım öncesinde hazır etmesinin ticari hayatın gereklerine aykırı olduğu, ekonomik koşulların araç temininde sıkıntı yarattığı, bu durumun mevcutta halen işi yapan ve yüklenici konumunda olan istekli dışındaki diğer adayların ihaleye katılımı engelleyici ve rekabet ortamının oluşmasına engel mahiyette olduğu,
3) 5018 Sayılı Kamu Mali Yönetimi ve Kontrol Kanunu’nun 26’ncı maddesinde yeterli ödeneği bulunmayan işler için yüklenmeye girişilemeyeceğinin, yüklenme süresinin mali yılla sınırlı olduğunun hükme bağlandığı, 5393 Sayılı Belediye Kanunu’ nun 67’nci maddesi ile ihale sürelerinin ilk mahalli idareler genel seçimlerini izleyen altıncı ayın sonu ile sınırlandırıldığı, Mart 2024 yılında mahalli idareler seçimlerinin yapılacak olduğu, ihalenin süre yönünden yasanın emredici hükmüne aykırılık teşkil ettiği, 4734 Sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinde ertesi mali yılda gerçekleştirilecek süreklilik arz eden mal ve hizmet alımları için bir önceki mali yıl sona ermeden ihaleye çıkılabileceğinin belirtildiği, ilgili yasa maddelerinin birlikte değerlendirildiğinde idarece ancak bir takvim yılı için ihaleye çıkılabileceği, bu ihale sürecinin de bir sonraki mahalli idareler genel seçimlerini izleyen altıncı ayın sonu ile sınırlı olduğunun anlaşıldığı, işin süreklilik arzeden bir iş olduğu kabul edilse dahi ihale süresinin 2024 yılı mahalli idareler genel seçimlerini izleyen 6 ayın sonu ile sınırlı olması ve 30.09.2024 tarihinde sona erecek şekilde sözleşme imzalanması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “İstekli olabilecek: İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi...” hükmüne,
Anılan Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.
Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır.
Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır...” hükmüne,
Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir” hükmüne,
Aynı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “ Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.
İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır… ” hükmüne,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.
(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.
(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmüne,
Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;
…
c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,
ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,
d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,
izleyen günden itibaren başlar.
(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur” hükmüne,
Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.
(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;
…
c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.
…
(3) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihi başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir. Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümlerine yönelik başvurularda, dokümanın (EKAP üzerinden e-imza kullanılarak indirildiği tarih, başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih olarak belirtilir.
…
(9) Aynı kişi tarafından birden fazla ihaleye, birden fazla kişi tarafından aynı ihaleye veya birden fazla ihaleye tek dilekçe ile başvuruda bulunulamaz.
…
(11) İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik elden veya posta yoluyla yapılan başvurularda, şikayet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur. EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet) gönderilen dilekçelerde ise ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’ta yer alan belge veya bu belgeye ait bilgiler dilekçe ekine EKAP’tan aktarılır.” hükmüne,
Söz konusu Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;
…
c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,
ç) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı,
…
yönlerinden sırasıyla incelenir.
…
(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmüne,
Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir” hükmüne yer verilmiştir.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “…İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması bulunmaktadır.
Aynı Tebliğ’in ekinde yer alan “Şikâyet Başvuru Dilekçesi Örneği”nin Ekler kısmındaki “Not” başlığı altında “3- İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik başvurularda, şikâyet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur.” açıklaması yer almaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve açıklamalarından, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilecekleri, istekli olabilecek kişilerin ihale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanını EKAP üzerinden indirmiş gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişim ve konsorsiyumu ifade ettiği anlaşılmaktadır.
İhale ilanına, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik olarak başvuruların ihale tarihinden önce yapılması gerektiği, bu aşamada başvuru sahibinin istekli olabilecek statüsünde olduğu, istekli olabileceklerin ise ihale konusu alanda faaliyet göstermesi gerektiği açıktır. Bu bağlamda, bu hususu tevsik etmek için İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 8’inci maddesinin önbirinci fıkrası ile gerçek veya tüzel kişinin ihale ilanına, ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik olarak yapılan başvurularda, başvuru ehliyetini haiz olup olmadığının tespiti amacıyla şikâyet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunluluğu getirilmiş, e-şikâyet yoluyla gönderilen dilekçelerde ise faaliyete ilişkin EKAP'ta yer alan belgenin veya belgeye ait bilgilerin dilekçe ekine EKAP'tan aktarılacağı kurala bağlanmış, ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğinin hangi belgelerle tevsik edileceği hususunda ise kısıtlayıcı bir belirleme yapılmamıştır.
Dolayısıyla ilana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet) gönderilen idareye şikayet dilekçelerinde ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’ta yer alan belgenin veya bu belgeye ait bilgilerin dilekçe ekine EKAP’tan aktarılması gerekmektedir.
Kamu İhale Kurumuna itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu, idareye usulüne uygun olarak şikayet başvurusunda bulunulmasıdır.
Yapılan inceleme neticesinde, başvuru sahibi tarafından ihale dokümanının 12.03.2024 tarihinde indirildiği, ihale dokümanına yönelik olarak aynı gün 12.03.2024 tarihinde idareye EKAP üzerinden e-şikayet başvurusunda bulunulduğu, şikayet dilekçesi ekinde yer alan “Faaliyet Konusu İşe İlişkin Belgeler” başlıklı belgede teyit bilgisi olarak 29.11.2022 tarihli ve 10714 sayılı Türkiye Ticaret Sicil Gazetesi’nin 839’uncu sayfasına atıf yapıldığı görülmüştür. Söz konusu sayfa ve devamı 840’ıncı sayfa incelendiğinde tescil konusunun “yönetim kurulu/yetkililer (yönetim kurulu süre ve sayısı, tek ortaklık bilgisi” hususuna ilişkin olduğu, ancak başvuru sahibinin ihale konusu alanda faaliyet gösterdiğine ilişkin bir bilginin bulunmadığı tespit edilmiştir.
Bu nedenle, ihale dokümanına yönelik olarak EKAP üzerinden e-imza kullanılarak idareye e-şikâyette bulunan başvuru sahibi tarafından ilgili mevzuat hükümleri gereği e-şikâyet dilekçesi ekinde sunulan belgede, ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğini tevsik eden bilgilerin yer almadığı görüldüğünden, şikâyet başvurusunun İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin 11’inci fıkrasına uygun olmadığı anlaşılmış olup, başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca şekil yönünden reddi gerekmektedir.
Diğer taraftan, İhale İlanı’nın 2’nci maddesinde “ İhale konusu hizmet alımının
a) Adı: Muhtelif Araç Kiralama
b) Niteliği, türü ve miktarı: 195 adet sürücüsüz ve yakıtsız muhtelif araç kiralama hizmeti Ayrıntılı bilgiye EKAP’ta yer alan ihale dokümanı içinde bulunan idari şartnameden ulaşılabilir.
c) Yapılacağı/teslim edileceği yer: Esenyurt Belediyesi
ç) Süresi/teslim tarihi: İşe başlama tarihi 01.04.2024, işin bitiş tarihi 31.12.2024
d) İşe başlama tarihi: 01.04.2024” düzenlemesine,
Söz konusu İlan’ın 3’üncü maddesinde “ İhalenin
a) İhale (son teklif verme) tarih ve saati: 18.03.2024 - 10:30
b) İhale komisyonunun toplantı yeri (e-tekliflerin açılacağı adres): Belediye binası 5. kat ihale toplantı salonu” düzenlemesine yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin 2’nci ve 3’üncü iddialarının ihale dokümanının 16.02.2024 tarihli İhale İlanı’na yansıyan ve söz konusu İhale İlanı’nın 2’nci ve 3’üncü maddelerindeki düzenlemelere ilişkin olduğu anlaşılmıştır. Bu çerçevede, şikâyetçinin şikâyet konusu hususun farkına vardığı veya farkına varmış olması gereken tarih olan 16.02.2024 tarihini izleyen 10 (on) gün içinde ve en geç 26.02.2024 Pazartesi günü mesai bitimine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken, bu süreyi geçirdikten sonra 12.03.2024 tarihinde EKAP üzerinden e-şikayet başvurusunda bulunduğu, dolayısıyla başvuru sahibinin 2’nci ve 3’üncü iddiaları açısından idareye yapılan şikâyet başvurusunun süresinde olmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun şekil yönünden, 2’nci ve 3’üncü iddialara ilişkin olarak ise ayrıca süre yönünden reddi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Başvurunun reddine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddialarının incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca başvuru sahibi tarafından e-şikâyet dilekçesi ekinde sunulan belgede, ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğini tevsik eden bilgilerin yer almadığı görüldüğünden şikâyet başvurusunun İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin 11’inci fıkrasına uygun olmadığı anlaşılmış olup, başvurunun 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi uyarınca şekil yönünden, 2’nci ve 3’üncü iddialara ilişkin olarak ise ayrıca süre yönünden “başvurunun reddine” karar verilmiştir.
Başvuruya konu ihale Esenyurt Belediye lığı Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 19.03.2024 tarihinde yapılan “Muhtelif Araç Kiralama Hizmet Alımı” ihalesi olup, 22 ihale dokümanı indirilen ihaleye 11 isteklinin katıldığı, 2 isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakıldığı, tekliflerin değerlendirilesi süreci tamamlanmadığından henüz ihale komisyonu kararı alınmadığı anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “ İstekli olabilecek: İhale konusu alanda faaliyet gösteren ve ihale veya ön yeterlik dokümanı satın almış gerçek veya tüzel kişiyi ya da bunların oluşturdukları ortak girişimi,
… İfade eder…. ” hükmü,
“İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler , bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.
...
c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine,
karar verilir. …” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “… (11) İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik elden veya posta yoluyla yapılan başvurularda, şikayet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur. EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikayet) gönderilen dilekçelerde ise ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’ta yer alan belge veya bu belgeye ait bilgiler dilekçe ekine EKAP’tan aktarılır. ” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle; … b) Başvuru ehliyeti, …yönlerinden sırasıyla incelenir.
(2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir.
(3) Birinci fıkrada yer alan bilgi ve belgeleri içermeyen ve henüz başvuru süresi dolmamış olan itirazen şikayet başvurularında, başvuru süresinin sonuna kadar söz konusu eksiklikler başvuru sahibi tarafından giderilebilir.
(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in ekinde yer alan “Şikayet Başvuru Dilekçesi Örneği”nin “Ekler” kısmındaki “Not” başlığı altında “… 3- İlana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik başvurularda, şikayet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belge eklenmesi zorunludur. ” açıklaması yer almaktadır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinde “…(8) Aday veya istekliler tarafından, yedinci fıkradaki koşulları taşıyan katılım ve yeterlik kriterlerine ilişkin belgeler ile Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınan geçici teminat mektubu, sunulmayacak belgeler tablosunda gerekli bilgilere yer verilmesi şartıyla başvuru veya teklif zarfında sunulmaz. Bu durumda, katılım ve yeterlik kriterleri ile geçici teminat mektubuna ilişkin değerlendirme, sunulmayacak belgeler tablosunda yer verilen bilgiler kullanılmak suretiyle EKAP veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden ulaşılan bilgi ve belgeler esas alınarak yapılır…” düzenlemesi yer almaktadır.
İdari Şartnamenin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:
Tüm araç kiralama işleri benzer iş olarak kabul edilecektir. ” düzenlemesine yer verilmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, ilana ve ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik olarak idareye yapılacak şikâyet başvurularında şikâyet dilekçesi ekine ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin belgenin eklenmesi, EKAP üzerinden e-imza kullanılarak (e-şikâyet) gönderilen şikâyet dilekçelerinde ise ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin EKAP’ta yer alan belgenin veya bu belgeye ait bilgilerin dilekçe ekine EKAP’tan aktarılması gerekmektedir.
Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilmesinin ön koşulu ise idareye usulüne uygun olarak şikâyet başvurusunda bulunulmasıdır.
Yapılan inceleme neticesinde başvuru sahibi Cello Tem. Hiz. A.Ş. tarafından ihale dokümanına ilişkin olarak ihale dokümanının edinildiği tarih olan 12.03.2024 tarihinde idareye e-şikayet başvurusunda bulunulduğu, şikâyet dilekçesi ekinde yer alan “Faaliyet Konusu İşe İlişkin Belgeler” başlıklı belgede teyit adresi olarak 29.11.2022 tarihli ve 10714 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin 839’uncu sayfasına atıf yapıldığı, Gazetenin resmi internet adresi olan “ www.ticaretsicil.gov.tr ” üzerinden sorgulama yapıldığında 29.11.2022 tarihli ve 10714 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesindeki bilgilerin anılan tüzel kişiliğin yönetim kurulu/yetkililer (yönetim kurulu süre ve sayısı, tek ortaklık bilgisinin tesciline ilişkin olduğu görülmüştür.
Her ne kadar başvuru sahibinin ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin olarak şikâyet dilekçesi ekinde yer alan “Faaliyet Konusu İşe İlişkin Belgeler” başlıklı bilgide beyan edilen 29.11.2022 tarihli ve 10714 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yer alan ilan tüzel kişiliğin yönetim kurulu/yetkililer (yönetim kurulu süre ve sayısı, tek ortaklık bilgisinin tesciline ilişkin olsa da tüzel kişiliğin ticaret unvanının “Cello Tem. Hiz. A.Ş.” olduğu, “Faaliyet Konusu İşe İlişkin Belgeler” başlıklı belgede teyit adresi olarak Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nin tarih, sayı ve sayfa bilgisi yanında Gazete’nin internet sayfası olan “ www.ticaretsicil.gov.tr ” adresi bilgisine de yer verildiği, Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Belgelerin sunuluş şekli” başlıklı 31’inci maddesinin 8’inci fıkrası gereği, katılım ve yeterlik kriterleri ile sunulmayacak belgeler tablosunda yer verilen bilgilerin değerlendirmesinin EKAP veya kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden ulaşılan bilgi ve belgelerin esas alınarak yapılması gerektiği, buna göre tüzel kişiliğin ihale konusu alanda faaliyet gösterdiğinin teyidinin beyan etmiş olduğu internet sayfası üzerinden tescili ve ilanı yapılan bilgilerin esas alınarak değerlendirilmesi gerektiği, ticaret unvanında yer alan “Tem. Hiz.” ibaresinden ve tüzel kişiliğin kuruluşunun tesciline ilişkin 20.04.2017 tarihli ve 9310 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde tüzel kişiliğin kuruluşunun tesciline ilişkin ilanın amaç ve konusuna ilişkin 3’üncü maddesinin 9’uncu alt maddesinde her türlü kara, hava ve deniz taşıtlarının, iş ve sanayi makinalarının yurt içinde ve yurt dışında imalatını ve ticaretini yapmak, kamu ve özel kuruluşlara kiralanması faaliyetinde bulunmak ve bununla ilgili ihalelere katılmak ifadelerine yer verildiği, bu ifadeden tüzel kişiliğin hizmet sektörü alanında her türlü kara, hava ve deniz taşıtlarının, iş ve sanayi makinalarının kiralaması alanında faaliyet gösterdiği, başvuruya konu ihalenin konusunun “Muhtelif Araç Kiralama Hizmet Alımı” olduğu, ihalede tüm araç kiralama işlerinin benzer iş olarak tanımlandığı, benzer iş tanımının geniş yorumlanması gerektiği hususları bir arada değerlendirildiğinde, başvuru sahibinin ihale konusu alanda faaliyet gösterdiği, bu hususun başvuru sahibi tüzel kişiliğin ticaret unvanından ve Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde tüzel kişiliğin kuruluşunun tesciline ilişkin ilanından da anlaşıldığı, başvuru sahibinin şikâyet dilekçesi ekinde yer alan “Faaliyet Konusu İşe İlişkin Belgeler” başlıklı bilgide beyan edilen 29.11.2022 tarihli ve 10714 sayılı Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi’nde yer alan ilanın anılan tüzel kişiliğin yönetim kurulu/yetkililer (yönetim kurulu süre ve sayısı, tek ortaklık bilgisinin tesciline ilişkin olmasının başvuru sahibinin ihale konusu alanda faaliyet göstermediği sonucunu doğurmayacağı, buna göre başvurunun şekil yönünden mevzuata uygun olduğu, bu nedenle de başvuruya ilişkin olarak esasın incelenmesine geçilerek esastan karar verilmesi gerektiği değerlendirilmiştir.
Açıklanan nedenlerle, başvuru sahibinin iddiasına ilişkin olarak yukarıda tespiti yapılan aykırılıklar ve değerlendirmeler doğrultusunda 2’nci ve 3’üncü iddialara ilişkin olarak süre yönünden başvurunun reddine ilişkin kısmına katılmakla birlikte başvuru sahibinin ihale konusu alanda faaliyet gösterildiğine ilişkin kısmının esasının incelenerek sonucuna göre esastan karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle Kurul çoğunluğunun “başvurunun reddine” niteliğindeki kararına katılmıyorum.

2024/186298 İhale Kayıt Numaralı “ Muhtelif Araç Kiralama ” İhalesi

Halil ÇALIK ,

Esenyurt Belediyesi Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü ,

Esenyurt Belediyesi Ulaşım Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 19.03.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Muhtelif Araç Kiralama ” ihalesine ilişkin olarak Halil Çalık ’ın 12.03.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 28.03.2024 tarih ve 139319 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 28.03.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2024/435 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesindeki tablonun 1. satırında yer alan özel aykırılık halinin niteliği itibariyle bir defa gerçekleşebilecek bir aykırılık olduğu, yüklenicinin sözleşmenin imzalanması ile ihale konusu hizmetin sözleşme ve eklerine uygun şekilde yerine getirme yükümlülüğü altına girdiği, yüklenicinin araçların tamamını eksiksiz ve noksansız olarak idareye teslim etmemesinin bu aşamada tekerrür edebilecek nitelikte olmadığı, bu halin sözleşmenin feshi sonucunu doğuracak mahiyette olduğu, dolayısıyla söz konusu aykırılık halinin mahiyeti itibarıyla birden fazla kez gerçekleşemeyeceği yani bu ihlalin tekerrürünün mümkün olmadığı görüldüğünden ilgili düzenlemenin Tip Sözleşmeye aykırı olduğu,
Yüklenicinin araçların tamamını eksiksiz olarak işe başlama tarihi itibariyle teslim etmesi ve aksi halde idarenin sözleşmeyi feshetmesi, eğer sözleşmeyi feshetmiyorsa da işe başlama tarihinden sonra 20 tekrar sayısı gerçekleşinceye kadar ceza uygulaması gerekmesine rağmen idare tarafından sözleşme tarihi ile işe başlama tarihi arasında araçların eksiksiz teslim edilmesinin istendiği, aksi halde ceza uygulanacağının belirtildiği, ancak bu durumda da sözleşme tarihi ile işe başlama tarihi arasında eksiksiz temin edilmeyen araçların işe başlama tarihinin sonrasında da eksiksiz temin edilmemesi halinde cezalara ilişkin tablonun 1. satırında yer alan mevcut düzenlemeye göre ceza kesilemeyeceği, örneğin sözleşme tarihi ile işe başlama tarihi arasında 3 gün olması halinde 3 gün için ceza kesildikten sonra bu özel aykırılık hali kapsamında ceza kesilemeyeceğinden dolayı idare tarafından nasıl bir işlem yapılacağı hususunun da belirsiz ve mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde “İhale dokümanında; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler bulunur. Ön yeterlik dokümanında ise adaylarda aranılan şartlara, ön yeterlik kriterlerine ve gerekli diğer belge ve bilgilere yer verilir.
İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:
…
r) İhale konusu işin başlama ve bitirme tarihi, yapılma yeri, teslim şartları ve gecikme halinde alınacak cezalar...” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sözleşme Tasarısı” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) İdare, sözleşme tasarısını bu Yönetmeliğin ekinde yer alan tip sözleşmeyi esas alarak hazırlar.
(2) Tip sözleşmede boş bırakılan veya dipnota alınan hususlar, işin özelliğine ve sözleşme türüne (götürü bedel/birim fiyat) göre 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmayacak şekilde düzenlenir.
(3) İdare, tip sözleşmede düzenlenmeyen, ancak işin özelliğine göre düzenlenmesine gerek duyulan hususları, 4734 ve 4735 sayılı Kanunlar ile diğer mevzuat hükümlerine aykırı olmamak koşuluyla, maddeler halinde düzenleyerek “Diğer Hususlar” bölümüne ekleyebilir…” hükmü,
Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşmenin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.
16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2’nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.
16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. 26.1 Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de … sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.
Özel Aykırılık Halleri
Aykırılık Hali
İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı
Aykırılık Sayısı
1
2
3
…
16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.
Ağır Aykırılık Halleri
1
2
3
….
…
16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30’unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.
16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2’nci ve 16.1.3’üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır.
16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.
16.3. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde 4735 sayılı Kanunun 20’nci maddesi gereğince en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için ilk sözleşme bedeli üzerinden 16.1.1’inci maddede belirtilen ceza oranında (kısmi kabul öngörülmüşse süresinde tamamlanmayan kısmın ilk sözleşme bedeli üzerinden) gecikme cezası uygulanır. Yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gecikmenin yol açtığı aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir.
16.3.1. İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2’nci veya 16.1.3’üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz.
16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi,
Anılan Tip Sözleşme’nin 16.1.2’nci maddesine ilişkin 26 numaralı dipnota ilişkin ek dipnotlarda ise “26.1 Bu kısımda aykırılık hali olarak somut fiillere yer verilebilecek olup, cezaya ilişkin yazılacak oranlar ilk sözleşme bedelinin %2’sinden fazla olamaz.
26.2 Bu kısma yazılacak sayı otuzdan az olmamak üzere idarece belirlenecektir.
26.3 Bu kısma yazılacak sayı üçten az olmamak üzere idarece belirlenecektir. ” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: MUHTELİF ARAÇ KİRALAMA
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.
d) Kodu:
e) Miktarı:
195 ADET SÜRÜCÜSÜZ VE YAKITSIZ MUHTELİF ARAÇ KİRALAMA HİZMETİ
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: ESENYURT BELEDİYESİ” düzenlemesi,
Sözleşme Tasarı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir. Cezalar, aykırılık halleri ve sözleşmenin feshine ilişkin hususlar bu Sözleşmenin 16, 24, 25, 26, 27, 28 ve 29 uncu maddelerinde düzenlenmiştir. Bu hususlara ilişkin olarak söz konusu maddeler dışındaki ve ihale dokümanındaki diğer düzenlemeler sadece 16.1.1 inci madde kapsamında değerlendirilir.
16.1.1. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci maddesinde yer alan özel aykırılık ve 16.1.3 üncü maddesinde yer alan ağır aykırılık halleri dışında, sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak ceza oranı, ilk sözleşme bedelinin Yüzde 1 'dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.
16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan özel aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 140 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.
Özel Aykırılık Halleri
Aykırılık Hali
İlk Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı
Aykırılık Sayısı
1
Yüklenicinin, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren işe başlama tarihine kadar araçların tamamını eksiksiz ve noksansız olarak İdareye teslim etmemesi durumunda, (ilk sözleşme bedeli üzerinden kesilecek ceza, aykırılık halinin giderilmediği her bir takvim günü için kesilecektir)
On Binde 5
20
.
…
…
…
16.1.3. Aşağıdaki tabloda yer alan ağır aykırılık hallerinden herhangi birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.
Ağır Aykırılık Halleri
1
Sözleşme kapsamındaki iş ile ilgili olarak; Yüklenicinin ticari menfaat temin etmek maksadıyla; yalan beyan, yanıltıcı eylem (araç kilometrelerini değiştirmek vb. gibi) veya sahte belge ile işlem yaptığının tespit edilmesi durumunda,
16.1.3.1. Sözleşmenin feshine yol açan fiil nedeniyle ayrıca, ilk sözleşme bedelinin %2'si oranında ceza uygulanacaktır.
16.1.4. Bu sözleşme kapsamında kesilecek cezaların toplam tutarı hiçbir durumda ilk sözleşme bedelinin % 30?unu geçemez. Toplam ceza tutarının ilk sözleşme bedelinin % 30?unu geçtiğinin anlaşılması durumunda bu orana kadar ceza uygulanır ve 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme feshedilir.
16.1.5. Bu sözleşmenin 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerinde yer verilen aykırılıklar kapsamında somut fiillere yer verilmemesi halinde, söz konusu maddelerde yer alan cezalar ve/veya fesih yaptırımları uygulanamaz. Ayrıca, aynı aykırılığın 16.1.2 nci ve 16.1.3 üncü maddelerde birlikte sayıldığı hallerde, sözleşme uygulamasında 16.1.3 üncü madde dikkate alınır.
16.2. Yukarıda belirtilen cezalar ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın yükleniciye yapılacak ödemelerden kesilir. Cezanın ödemelerden karşılanamaması halinde ceza tutarı yükleniciden ayrıca tahsil edilir.
16.3. Yüklenici sözleşmeye uygun olarak işi süresinde bitirmediği takdirde 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesi gereğince en az on gün süreli yazılı ihtar yapılarak gecikilen her takvim günü için ilk sözleşme bedeli üzerinden 16.1.1 inci maddede belirtilen ceza oranında (kısmi kabul öngörülmüşse süresinde tamamlanmayan kısmın ilk sözleşme bedeli üzerinden) gecikme cezası uygulanır. Yapılacak ihtarda belirtilen sürenin bitmesine rağmen aynı durumun devam etmesi halinde, ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminat gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir. Gecikmenin yol açtığı aykırılığın işin niteliği gereği giderilmesinin mümkün olmadığı hallerde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilebilecektir.
16.3.1. İşin tamamının ya da varsa kısmi kabule konu kısmının süresinde bitirilmemesi haline ilişkin olarak 16.1.2 nci veya 16.1.3 üncü maddelerde yapılan düzenlemeler uygulanmaz.
16.4. Sözleşmenin uygulanması sırasında yüklenicinin 4735 sayılı Kanunun 25 inci maddesinde sayılan yasak fiil veya davranışlarda bulunduğunun tespit edilmesi, halinde ise ayrıca protesto çekmeye gerek kalmaksızın kesin teminat ve varsa ek kesin teminatlar gelir kaydedilir ve sözleşme feshedilerek hesabı genel hükümlere göre tasfiye edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 16’ncı maddesinde yer alan açıklamalar uyarınca idarelerce hazırlanacak Sözleşme Tasarılarının 16.1.2’nci maddesinde, cezaya konu olacak özel aykırılık halleri ve ceza oranları ile söz konusu hallerin kaç defa gerçekleşmesi durumunda idarece sözleşmenin feshedileceğinin belirtilebileceği, 16.1.3’üncü maddesinde ise idarece 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği aykırılık hallerinin belirlenebileceği anlaşılmaktadır.
Şikâyete konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanacağı, tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 140 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceğinin düzenlendiği görülmüştür.
Bahse konu Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan tabloda 7 adet özel aykırılık hali belirlendiği, anılan madde kapsamında yer alan tabloda 1 numaralı satırda “Yüklenicinin, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren işe başlama tarihine kadar araçların tamamını eksiksiz ve noksansız olarak İdareye teslim etmemesi durumunda, (ilk sözleşme bedeli üzerinden kesilecek ceza, aykırılık halinin giderilmediği her bir takvim günü için kesilecektir)” özel aykırılık halinin belirlendiği, ilk sözleşme bedeli üzerinden kesilecek ceza oranının on binde 5, sözleşmenin feshini gerektirecek aykırılık sayısının 20 olarak belirlendiği görülmüştür.
Yukarıda yer verilen Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin 16’ncı maddesine ilişkin açıklamalar uyarınca; anılan maddenin 16.1.2 numaralı bendinde, cezaya konu olacak aykırılık hallerinin, bunlara ilişkin ceza oranlarının ve tekrarlanabilecek asgari ceza sayısının ilgili bentte bulunan tablo kapsamında somut fiillere yer ver verilerek idarece belirlenebileceği anlaşılmıştır.
Yapılan değerlendirmede, şikayete konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan 1 nolu aykırılıkta, yüklenici tarafından, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren işe başlama tarihine kadar araçların tamamının eksiksiz ve noksansız olarak idareye teslim edilmesi gerektiği, işe başlama tarihi itibarı ile araçların tamamının eksiksiz ve noksansız olarak idareye teslim edilmemesi durumunda ilgili aykırılığa ilişkin cezanın uygulanacağı, bu aykırılık halinin giderilmediği her bir takvim günü için ilk sözleşme bedeli üzerinden on binde 5 oranında ceza kesileceğinin aynı maddede ifade edildiği, dolayısıyla söz konusu özel aykırılık sayısının 20, toplam özel aykırılık halinin de 140’a ulaşması durumunda protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceğinin düzenlendiği anlaşılmış olup, söz konusu düzenlemede mevzuata aykırılık bulunmadığı ve başvuru sahibinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.
Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oyçokluğu ile karar verildi.
KARŞI OY
Başvuru sahibinin itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesi neticesinde, Kurul çoğunluğunca “ itirazen şikâyet başvurusunun reddine ” karar verilmiştir.
Anılan kararda, şikayete konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan 1 nolu aykırılıkta, yüklenici tarafından, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren işe başlama tarihine kadar araçların tamamının eksiksiz ve noksansız olarak idareye teslim edilmesi gerektiği, işe başlama tarihi itibarı ile araçların tamamının eksiksiz ve noksansız olarak idareye teslim edilmemesi durumunda ilgili aykırılığa ilişkin cezanın uygulanacağı, bu aykırılık halinin giderilmediği her bir takvim günü için ilk sözleşme bedeli üzerinden on binde 5 oranında ceza kesileceğinin aynı maddede ifade edildiği, dolayısıyla söz konusu özel aykırılık sayısının 20, toplam özel aykırılık halinin de 140’a ulaşması durumunda protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceğinin düzenlendiği anlaşılmış olup, söz konusu düzenlemede mevzuata aykırılık bulunmadığı ifade edilmiştir.
Uyuşmazlık konusu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanacağı, tabloda yer verilen özel aykırılıklardan herhangi birinin ilgili aykırılık için aynı satırda belirtilen sayıya ve toplam özel aykırılık halinin de 140 sayısına ulaşması koşullarının birlikte gerçekleşmesi durumunda 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceğinin düzenlendiği, bahse konu Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan tabloda 7 adet özel aykırılık hali belirlendiği, anılan madde kapsamında yer alan tabloda 1 numaralı satırda “Yüklenicinin, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren işe başlama tarihine kadar araçların tamamını eksiksiz ve noksansız olarak İdareye teslim etmemesi durumunda, (ilk sözleşme bedeli üzerinden kesilecek ceza, aykırılık halinin giderilmediği her bir takvim günü için kesilecektir)” özel aykırılık halinin belirlendiği, ilk sözleşme bedeli üzerinden kesilecek ceza oranının on binde 5, sözleşmenin feshini gerektirecek aykırılık sayısının 20 olarak belirlendiği görülmüştür.
Yukarıda yer aldığı üzere Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yer alan “ Yüklenicinin, sözleşmenin imzalandığı tarihten itibaren işe başlama tarihine kadar araçların tamamını eksiksiz ve noksansız olarak İdareye teslim etmemesi durumunda, …” şeklindeki özel aykırılık halinin ancak bir defaya mahsus olabileceği, yüklenicinin işe başlayabilmek için ihale konusu araçların tamamının idareye teslim etme yükümlülüğünün bulunduğu, bu yükümlülüğü yerine getirmediğinde işe başlayamayacağı, dolayısıyla bu durumun bir defaya mahsus gerçekleşebileceği anlaşıldığından, birden fazla gerçekleşme ihtimali olmayan bir duruma ilişkin yapılan düzenlemenin de uygulanmasının mümkün olmadığı açıktır.
Bu itibarla, idarece Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde yapılan düzenlemenin mevzuata uygun olmadığı ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, uyuşmazlığa konu ihalede “ihalenin iptaline” karar verilmesi gerektiği yönündeki düşüncemle, Kurul çoğunluğunun “itirazen şikâyet başvurusunun reddine” niteliğindeki kararına katılmıyorum.