KDZ EREĞLİ BELEDİYESİ İŞLETME VE İŞTİRAKLER MÜDÜRLÜĞÜ İKTİSADİ VE SOSYAL TESİSLER İŞLETMELERİNDE VE MEMUR YEMEKHANESİNDE 2025 YILINDA KULLANILMAK ÜZERE 10 KISIMDA MAL ALIMI İŞİ

Ereğli Belediyesi İşletme ve İştirakler Müdürlüğü tarafından yapılan 2024/1504387 ihale kayıt numaralı "Kdz Ereğli Belediyesi İşletme ve İştirakler Müdürlüğü İktisadi ve Sosyal Tesisler İşletmelerinde ve Memur Yemekhanesinde 2025 Yılında Kullanılmak Üzere 10 Kısımda Mal Alımı İşi" ihalesine ilişkin olarak, Zeki Aydın itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 12.02.2025 tarihli ve 2025/UM.II-502 sayılı karar ile “Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,” karar verilmiştir.
Davacı Zeki Aydın tarafından anılan Kurul kararının başvuru bedelinin iade edilmemesine ilişkin kısmının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 25. İdare Mahkemesi'nin 16.04.2025 tarih ve E:2025/467, K:2025/570 sayılı kararı ile "davanın reddine" karar verilmesi üzerine yapılan temyiz incelemesi sonucunda Danıştay 13. Dairesi'nin 15.10.2025 tarih ve E:2025/1672, K:2025/3162 sayılı kararı ile “... Uyuşmazlık, davacının itirazen şikayet başvurusu sonucunda Kurul tarafından düzeltici işlem belirlenmesine karar verilmesine karşın, davacı tarafından "aşırı düşük teklif açıklamasının hukuka uygun olduğunun iddia edildiği ancak Kurul tarafından "teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmemesi nedeniyle aşırı düşük teklif açıklamasının tekrar istenilmesi gerektiği" gerekçesiyle düzeltici işlem belirlendiği, dolayısıyla, davacının tüm iddiaları yönünden haklı bulunmadığından bahisle itirazen şikayet başvuru bedelinin iade edilmemesinden kaynaklanmaktadır.
Bu noktada, işbu uyuşmazlık kapsamında davacının aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olduğuna dair ileri sürdüğü hususlara ilişkin olarak yaptığı itirazen şikayet başvurusu üzerine henüz Kurul tarafından herhangi bir değerlendirme yapılmamakla birlikte, yukarıda da belirtildiği üzere Kurul tarafından alınan düzeltici işlem kararı sonucunda yapılan ihale işlemleri kapsamında sonuç olarak davacının aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığının anlaşılması halinde, ihaleyi gerçekleştiren idarenin işbu davadaki hukuka aykırı işlemi nedeniyle iki defa başvuru bedeli ödemek zorunda kalacağı, bu durumun ise ölçülülük ilkesine aykırı olacağı açıktır.
Öte yandan, davacının aşırı düşük teklif açıklamasının baştan beri hukuka uygun olması halinde ise uyuşmazlığın başından beri haklı olan davacının hukuka aykırı bir şekilde işbu dava konusu işlem kapsamında itirazen şikayet başvuru bedeli ödemeye katlanması gerekecek, bu durum ise 4734 sayılı 53. maddesinin (j) fıkrasına aykırı olacaktır.
Bu itibarla, dava konusu işlemin itirazen şikayet başvuru bedelinin iade edilmemesine ilişkin kısmında hukuka uygunluk, bu kısım yönünden davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukuki isabet görülmemiştir.” gerekçelerine yer verilerek "mahkeme kararının bozulmasına, dava konusu işlemin iptaline" kesin olarak karar verilmiştir.
Anayasa'nın 138'inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu'nun 28'inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Kamu İhale Kurulu'nun 12.02.2025 tarihli ve 2025/UM.II-502 sayılı kararının başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığına ilişkin kısmının iptaline,
Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 118.286,00 TL tutarındaki başvuru bedelinin iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.

2024/1504387 İhale Kayıt Numaralı “ Kdz Ereğli Belediyesi İşletme ve İştirakler Müdürlüğü İktisadi ve Sosyal Tesisler İşletmelerinde ve Memur Yemekhanesinde 2025 Yılında Kullanılmak Üzere 10 Kısımda Mal Alımı İşi ” İhalesi

Zeki AYDIN,

Ereğli Belediye Başkanlığı İşletme ve İştirakler Müdürlüğü ,

Ereğli Belediye Başkanlığı İşletme ve İştirakler Müdürlüğü tarafından 10.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Kdz Ereğli Belediyesi İşletme ve İştirakler Müdürlüğü İktisadi ve Sosyal Tesisler İşletmelerinde ve Memur Yemekhanesinde 2025 Yılında Kullanılmak Üzere 10 Kısımda Mal Alımı İşi ” ihalesine ilişkin olarak Zeki Aydın ’ın 27.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 30.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 07.01.2025 tarih ve 175319 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 07.01.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2025/83 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) Aşırı düşük sorgulaması yapılan ihalenin 9. kısmı “kahve grubu alımı” kısmında aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, EKAP üzerinden sunulan yeterlilik belgelerinde Aferin Gıda Sanayi ve Dış Ticaret Anonim Şirketi’ne ait yetki yazısı ve işletme kayıt belgelerinin sunulduğu, ancak aşırı düşük teklif sorgulamasında farklı bir firma olan Bolu Er Gıda firmasına ait aşırı düşük beyan ve belgelerinin sunulduğu gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, mevzuat uyarınca aşırı düşük teklif açıklamalarında hangi firmadan teklif alacakları ile ilgili bir kısıtlama bulunmadığı, ihale dokümanına ve teklif verilen ürünlere uygun olmak koşulu ile üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınabileceği, fiyat teklif almaları sonucunda ihale dışı bırakılıp teminatlarının gelir kaydedilmesi ve yasaklılık işlemlerinin başlatılmasının mevzuata uygun olmadığı,
2) Teklif verdikleri 1. kısım “kuru gıda alımı”, 3. kısım “süt ve süt ürünleri alımı”, 4. kısım “su alımı”, 5. kısım “alkolsüz içecek alımı” 6. kısım “simit alımı” ve 7. kısım “tatlı alımı” kısımlarında ise işletme kayıt belgelerinin olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, söz konusu kısımlarda tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinin uygun olmadığı, EKAP üzerinden geçerli işletme kayıt belgelerinin bulunduğunun teyit edilebileceği, yetkili satıcılık belgesi aldıkları firmalar ve o firmaların işletme kayıt belgesinin de tekliflerine eklendiği, idarece sadece ihalenin 9. kısmında geçici teminatlarının gelir kaydedildiği belirtilmesine rağmen teklif verdikleri diğer tüm kısımlarda da teminatlarının gelir kaydedilerek yasaklılık işlemlerinin başlatıldığı, itiraz süreci içinde ilgili firma ile sözleşme imzalandığı, ihalenin tümüyle iptal edilerek ihale dosyasının İçişleri Bakanlığı’na gönderilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “ İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır. ” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ …Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi
79.1. Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer aşağıdaki kurallara göre tespit edilir.
79.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde kar hariç yaklaşık maliyet tutarı sınır değer olarak kabul edilir.
79.1.2. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımı ihalelerinde sınır değer;
SD: Sınır değeri,
YM: Yaklaşık maliyeti,
n: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif sayısını,
T1, T2, T3….Tn: İhalenin ilk oturumunda teklif mektubu ve geçici teminatı usulüne uygun olduğu anlaşılan ve teklif tutarı yaklaşık maliyetin yüzde 60’ından düşük ve yaklaşık maliyetten yüksek olanlar dışındaki isteklilerin teklif bedellerini,
R: Sınır Değer Tespit Katsayısını
79.1.3. 79.1.2 nci maddede yer alan R değeri her yıl 1 Şubat tarihinden geçerli olmak üzere Kurum tarafından belirlenir ve ilan edilir. İhalenin konusu veya işin niteliğine göre Kurum tarafından farklı R değerleri belirlenebilir.
79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir...” açıklaması,
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. İlgili mevzuatı gereğince ödenecek vergi (kdv hariç), resim, harç ile ulaşım, nakliye, boşaltma ve her türlü sigorta giderlerinin teklif fiyata dahil edilerek verilecektir
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Bu madde boş bırakılmıştır.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “Verilen tekliflerden diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların, ihale komisyonu tarafından tespit edilmesi halinde, bu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu tarafından;
a) İmalat sürecinin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen malın özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük teklifler değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
İnceleme konusu ihalenin şikayet konusu 9. kahve grubu alımı kısmına 2 isteklinin katıldığı, söz konusu kısımda başvuru sahibi Zeki Aydın’ın aşırı düşük teklif açıklamalarının uygun olmadığı, EKAP üzerinden sunulan yeterlilik belgelerinde Aferin Gıda Sanayi ve Dış Ticaret Anonim Şirketi’ne ait yetki yazısı ve işletme kayıt belgelerinin sunulduğu, ancak aşırı düşük teklif sorgulamasında farklı bir firma olan Bolu Er Gıda firmasına ait aşırı düşük beyan ve belgelerinin sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, anılan kısma teklif veren diğer istekli Üreten Temizlik İnş. Kim. Gıd. Mak. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin de tek geçerli teklif olarak kalması sebebiyle rekabetin sağlanmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılarak 17.12.2024 tarihli ihale komisyon kararı ile ihalenin 9. kısmının iptal edildiği tespit edilmiştir.
İdarece, anılan kısımda başvuru sahibi Zeki Aydın’dan 11.12.2024 tarihli ve 310 sayılı yazı ile “… Sunulması Gereken Belgeler
9. KISIM KAHVE GRUBU ALIMI için: İhale İlanında yer alanın 15. Diğer hususlar: Maddesinde yer alan Teklif fiyatı ihale komisyonu tarafından aşırı düşük olarak tespit edilen isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. ve İdari Şartnamenin
Madde 33 - Aşırı düşük teklifler
33.1. Verilen tekliflerden diğer tekliflere veya yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanların, ihale komisyonu tarafından tespit edilmesi halinde, bu teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu tarafından;
a) İmalat sürecinin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temininde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen malın özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamalar dikkate alınarak aşırı düşük teklifler değerlendirilir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir. Madesine istinaden 3 (üç) iş günü içinde Kdz.Ereğli Belediyesi İşletme ve İştirakler Müdürlüğü MURTAZA MAH.HASAN ARSLAN SOK. NO:39 67300 - EREĞLİ / ZONGULDAK adresinde bulunan İhale Komisyonumuza Aşırı Düşük Cevabınızı sunmanız gerekmektedir...” ifadelerine yer verilerek aşırı düşük teklif açıklaması istenildiği,
17.12.2024 tarihli ihale komisyon kararı ile başvuru sahibi Zeki Aydın’ın ihalenin 9. Kısmında aşırı düşük teklif açıklamasının “… Ekap üzerinden sunulan yeterlilik belgelerinde Aferin Gıda Sanayi ve Dış Ticaret Anonim Şirketi’ne ait yetki yazısı ve İşletme kayıt belgelerini sunduğu, ancak aşırı düşük sorgulamasında farklı bir firma olan Bolu Er Gıda firmasına ait aşırı düşük beyan ve belgelerini sunduğundan dolayı aşırı düşük sorgulaması uygun olmadığından Komisyonumuzca değerlendirme dışı bırakılmıştır…” gerekçelerine yer verilerek reddedildiği görülmüştür. Şikayet başvurusuna idarece verilen cevapta da, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklaması bu gerekçe ile uygun olmadığı belirtilerek usul ekonomisi yönünden başvuru sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif sorgulaması ile ilgili diğer belgelerin incelenmesine gerek duyulmadığı belirtilmiştir.
Kamu ihale mevzuatı uyarınca isteklilerin aşırı düşük açıklamalarını mevzuata uygun/geçerli şekilde yapabilmeleri ve idarelerin yapılan açıklamaları sağlıklı şekilde değerlendirebilmelerinin ön koşulu, idareler tarafından yapılan aşırı düşük teklif sorgulamasının 4734 sayılı Kanun’un 38’inci maddesi ve Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.1’inci maddesine uygun yapılmasıdır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları çerçevesinde aşırı düşük teklif sorgulamasının bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde teklifte önemli olduğu idarece tespit edilen teklif bileşenleri üzerinden yapılması gerekmektedir.
Yapılan incelemede, idare tarafından aşırı düşük teklif olduğu belirlenen istekliye gönderilen 20.12.2024 tarihli aşırı düşük teklif sorgulama yazısında genel olarak ilgili doküman ve mevzuat düzenlemelerine yer verildiği, ancak önemli teklif bileşenlerinin açıkça belirlenmediği görülmüştür. Nitekim, ihalenin 9. kısım kahve grubu kısmı incelendiğinde, söz konusu kısmın birbirinden farklı 13 kalem ürün içerdiği, bunlardan hangilerinin önemli maliyet bileşeni olduğu hususunda aşırı düşük teklif sorgulama yazısında herhangi bir belirleme yapılmadığı, bunun yanında, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” başlığı altında yer alan ulaşım, nakliye ve boşaltma gibi maliyet kalemlerinin de önemli maliyet bileşeni olup olmadığı hususunda belirleme yapılmadığı anlaşılmıştır. Bu şekilde yapılan sorgulama sonucu istekli tarafından sunulan açıklamaların denetlenmesinin sağlıklı bir şekilde yapılamayacağı, hangi unsurların önemli teklif bileşeni olarak belirleneceği hususunda idarenin takdir yetkisinin bulunduğu, ancak önemli teklif bileşeni belirlenmeksizin açıklama istenilmesinin mevzuata uygun olmadığı anlaşılmıştır.
Netice itibarıyla, idare tarafından teklifte önemli olduğu tespit edilen maliyet bileşeni ve/veya bileşenlerinin açık ve tereddüde mahal vermeyecek şekilde belirlenerek, ihalenin 9. kısmında aşırı düşük teklif sorgulamasının yeniden yapılması gerektiği anlaşılmıştır.
Diğer taraftan, idarece başvuru sahibinin aşırı düşük teklif sorgulama aşamasında Bolu Er Gıda firmasına ilişkin belgelerin sunulmasının ihalede sunulan yetkili satıcılık belgesinin değiştirilmesi anlamına geldiği belirtilerek yasak fiil veya davranışlarda bulunulduğu gerekçesiyle aşırı düşük teklif sorgulamasına ilişkin diğer belgeler incelenmeksizin başvuru sahibinin değerlendirme dışı bırakılması ve geçici teminatının gelir kaydedilmesi işleminin, tekliflerin verilmesi aşamasında yeterlik kriteri olarak istenilen yetkili satıcılık belgesi ile aşırı düşük teklif sorgulaması aşamasında verilen fiyat teklifinin birbirinden farklı belgeler olduğu, bu çerçevede söz konusu belgelerin farklı firmalardan alınmasında aykırılık bulunmadığı dikkate alındığında, söz konusu işlemin mevzuata uygun olmadığı anlaşılmış olup idarece teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirlenmesi suretiyle aşırı düşük teklif sorgulamasının yenilenmesi ve başvuru sahibi tarafından aşırı düşük teklif sorgulaması kapsamında sunulacak tüm belgelerin bu çerçevede değerlendirilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(1) Ekonomik ve mali yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliğin saptanması amacıyla öngörülecek değerlendirme kriterleri ve istenecek belgeler, rekabeti engelleyecek şekilde belirlenemez.
(2) Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur…” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “…(4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7.1’inci maddesinin (ı) bendinde; “İhale konusu işin ya da malın satış faaliyetinin yerine getirilebilmesi için ilgili mevzuat gereğince alınması zorunlu olan sicil, izin, ruhsat, faaliyet belgesi vb. belgeler:”
Belge Adı
İhale/Kısım/Kısımlar
Açıklama
Ortak Girişimlerde
Yetkili Satıcılık / Yetki Belgesi / Bayilik Belgesi
İhale Bazında
İstekliler üretici değil ise, üretici firma veya üretici firmanın yetkilendirdiği firma ile imzalanmış Yetkili Satıcılık / Yetki Belgesi veya Bayilik Belgesini yeterlik bilgileri tablosuna yükleyeceklerdir. Söz konusu belgeleri yüklemeyen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılacaktır.
Tek ortağın sunması yeterlidir.
İşletme Kayıt Belgesi
İhale Bazında
İstekliler üretici ise, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik?in Ek-14?ünde belirtilen faaliyet konularından teklif edilen kalemleri içeren, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından verilen, ihale tarihi itibariyle geçerliliği bulunan, istekli adına düzenlenmiş ?İşletme Kayıt Belgesi?ni yeterlik bilgileri tablosuna yükleyeceklerdir. Yüklemeyen isteklilerin teklifleri değerlendirme dışı bırakılacaktır.
Tek ortağın sunması yeterlidir.
-İşletme Kayıt Belgesi-
İhale Bazında
İstekliler üretici değil ise, kendi adına düzenlenmiş Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik?in Ek-14?ünde belirtilen faaliyet konularından herhangi birini içeren ?İşletme Kayıt Belgesi?ni ve üretici adına düzenlenmiş faaliyet konularından teklif edilen kalemleri içeren ?İşletme Kayıt Belgesi?ni yeterlik bilgileri tablosuna yükleyeceklerdir. Söz konusu belgeler ihale tarihi itibariyle geçerli olacaktır.
Tek ortağın sunması yeterlidir.
düzenlemesine yer verilmiştir.
Başvuru sahibi isteklinin yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde; “Sicil, İzin, Ruhsat ve Faaliyet Belgeleri” bölümünün “İşletme Kayıt Belgesi” kısmında Zeki Aydın adına düzenlenen, “TR-67-K-003459” kayıt numaralı “Depo, Perakende, Toplu Tüketim İşletmeleri” faaliyet konulu işletme kayıt belgesine, Aferin Gıda Sanayi ve Dış Ticaret Anonim Şirketi adına düzenlenen, “TR-34-K-095890” kayıt numaralı “Gıda üretimi yapan işletmeler” faaliyet konulu işletme kayıt belgesine, Bolu Er Gıda Hay. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen, “TR-14-K-001513” kayıt numaralı “Depo, Gıda Satış ve Diğer Perakende Faaliyet Gösteren İşletmeler” faaliyet konulu işletme kayıt belgesine, Ekiciler Süt Gıda Tar. Hay. San. ve Tic. A.Ş. adına düzenlenen, “07-0066” kayıt numaralı “Çiğ süt ve süt ürünleri” kategorili işletme onay belgesine, Dünya İçecek Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenen, “TR-67-K-006399” kayıt numaralı “Depo, Gıda Satış ve Diğer Perakende Faaliyet Gösteren İşletmeler” faaliyet konulu işletme kayıt belgesine;
“Yetkili Satıcılık / Yetki Belgesi / Bayilik Belgesi” kısmında Zeki Aydın adına Aferin Gıda Sanayi ve Dış Ticaret Anonim Şirketi tarafından “Sweet Heaven” markalı ürünlerin satışına ilişkin düzenlenen yetki belgesine, Zeki Aydın adına Dünya İçecek Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından çeşitli içecek markalarının satışına ilişkin düzenlenen yetki belgesine, Zeki Aydın adına Bolu Er Gıda Hay. Nak. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından çeşitli gıda ve kahve markalarının teminine ilişkin düzenlenen yetki belgesine ve yine Zeki Aydın adına Yazdoğan Gıda Ltd. Şti. tarafından distribütörü olduklarını belirttikleri “Ekici” marka süt ve süt ürünlerinin teminine ilişkin düzenlenen yetki belgesine yer verildiği tespit edilmiştir.
Başvuru sahibi Zeki Aydın adına düzenlenen belge dahil EKAP’a yüklenen 4 adet işletme kayıt belgesinin Tarım ve Orman Bakanlığı’nın ggbs.tarim.gov.tr. adresinden sorgulanması neticesinde anılan belgelerin aktif durumda olduğu görülmüştür.
Yukarıda yer verilen doküman düzenlemeleri çerçevesinde yapılan değerlendirmede, ihaleye ait İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinin (ı) bendi kapsamında, istekli üretici ise, Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik’in Ek-14’ünde belirtilen faaliyet konularından teklif edilen kalemleri içeren, İl/İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü tarafından verilen, ihale tarihi itibariyle geçerliliği bulunan, istekli adına düzenlenmiş “İşletme Kayıt Belgesi”ni yeterlik bilgileri tablosuna yükleyecekleri; istekli üretici değil ise, kendi adına düzenlenmiş Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik’in Ek-14’ünde belirtilen faaliyet konularından herhangi birini içeren “İşletme Kayıt Belgesi”ni ve üretici adına düzenlenmiş faaliyet konularından teklif edilen kalemleri içeren “İşletme Kayıt Belgesi”ni yeterlik bilgileri tablosuna yükleyecekleri, ayrıca söz konusu düzenleme çerçevesinde istekli üretici değil ise, üretici firma veya üretici firmanın yetkilendirdiği firma ile imzalanmış Yetkili Satıcılık / Yetki Belgesi veya Bayilik Belgesini yeterlik bilgileri tablosuna yükleyecekleri,
Bu kapsamda anılan istekli tarafından kendi adına düzenlenen 1 adet “Depo, Perakende, Toplu Tüketim İşletmeleri” faaliyet konulu işletme kayıt belgesi ile üretici ve perakendeci çeşitli firmalara ait 3 adet işletme kayıt belgesi ile 1 adet işletme onay belgesinin yeterlik bilgileri tablosunda belirtildiği ve EKAP’a yüklendiği, bunun yanında başvuru sahibi istekli tarafından yine İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinin (ı) bendi kapsamında üretici, distribütör ve perakendeci 4 adet firma tarafından başvuru sahibi adına düzenlenen yetki belgesinin de yeterlik bilgileri tablosunda belirtilerek EKAP’a yüklendiği, söz konusu işletme kayıt belgelerinin faaliyet konularının genel olarak teklif verilen kısımlara ilişkin olduğu ve yetki belgelerinin de genel olarak teklif verilen kısımları kapsadığı ve dokümana uygun olduğu, bunun yanında, işletme kayıt belgelerinin aktif durumda bulunduğu anlaşıldığından idarece başvuru sahibinin teklifinin 1. kısım kuru gıda alımı, 3. kısım süt ve süt ürünleri alımı, 4. kısım su alımı, 5. kısım alkolsüz içecek alımı, 6. kısım simit alımı ve 7. kısım tatlı alımı kısımlarında EKAP üzerinden yüklediği belgelerin İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinin (ı) bendinde yer alan düzenlemeye uygun olmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılmasının uygun olmadığı, başvuru sahibinin bu husustaki iddiasının yerinde olduğu anlaşılmıştır.
Diğer taraftan, idarece söz konusu kısımlarda başvuru sahibinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının yanında, geçici teminatının gelir kaydedilmesi işleminin de, teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı dikkate alındığında mevzuata uygun olmadığı anlaşılmaktadır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, idarenin ihalenin 9. Kısım kahve grubu alımı kısmında, Zeki Aydın’dan mevzuata uygun şekilde teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenlerin belirtilmesi suretiyle yeniden aşırı düşük teklif açıklaması istenilmesi ve irat kaydedilen geçici teminatının iade edilmesi,
1. kısım kuru gıda alımı, 3. kısım süt ve süt ürünleri alımı, 4. kısım su alımı, 5. kısım alkolsüz içecek alımı, 6. kısım simit alımı ve 7. kısım tatlı alımı kısımlarında da başvuru sahibinin teklifinin değerlendirmeye alınması ve irat kaydedilen geçici teminatının iade edilerek bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.
Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, başvuru sahibinin birinci iddiası kapsamında yapılan inceleme sonucunda iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.

2024/1504387 İhale Kayıt Numaralı “ Kdz Ereğli Belediyesi İşletme ve İştirakler Müdürlüğü İktisadi ve Sosyal Tesisler İşletmelerinde ve Memur Yemekhanesinde 2025 Yılında Kullanılmak Üzere 10 Kısımda Mal Alımı İşi ” İhalesi

Ayşe DEMİRCİ,

Ereğli Belediye Başkanlığı İşletme ve İştirakler Müdürlüğü ,

Ereğli Belediye Başkanlığı İşletme ve İştirakler Müdürlüğü tarafından 10.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Kdz Ereğli Belediyesi İşletme ve İştirakler Müdürlüğü İktisadi ve Sosyal Tesisler İşletmelerinde ve Memur Yemekhanesinde 2025 Yılında Kullanılmak Üzere 10 Kısımda Mal Alımı İşi ” ihalesine ilişkin olarak Ayşe Demirci ’nin 31.12.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 31.12.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 03.01.2025 tarih ve 175043 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 03.01.2025 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2025/39 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, tekliflerinin ihale teklifini ve dokümanını Selahattin Sünger firması ile aynı IP numarasından indirip aynı IP numarasından yükledikleri gerekçesi ile değerlendirme dışı bırakılarak yasaklamaya ve geçici teminatın gelir kaydedilmesine ilişkin işlemlerin yapılmasının mevzuata aykırı olduğu, Selahattin Sünger firmasının ihalenin farklı bir kısmına teklif verdiği, kısmi teklife açık ihalelerde her bir kısmın ayrı bir ihale olarak değerlendirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kanunun 17’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) bendinde “ İsteklileri tereddüde düşürmek, katılımı engellemek, isteklilere anlaşma teklifinde bulunmak veya teşvik etmek, rekabeti veya ihale kararını etkileyecek davranışlarda bulunmak ”, (d) bendinde ise “ Alternatif teklif verebilme halleri dışında, ihalelerde bir istekli tarafından kendisi veya başkaları adına doğrudan veya dolaylı olarak, asaleten ya da vekaleten birden fazla teklif vermek. ” yasak fiil ve davranış olarak sayılmış, aynı Kanunun 58 inci maddesinde de, yasak fiil ve davranışta bulunanların kamu ihalelerine girmekten yasaklanacağına ilişkin hükme yer verilmiştir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinde “(6) Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerde; ilanda ve dokümanda işin başvuruda bulunulabilecek veya teklif verilebilecek her bir kısmı ve bu kısımlar için tespit edilen yeterlik kriterleri ayrı ayrı gösterilir. Aday veya isteklinin yeterlik değerlendirmesi, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılır.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Kısmi tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 16.4’üncü maddesinde “16.4.1. İhalelerde, ihale dokümanında belirtilmesi kaydıyla, kısmi teklif verilebilmesi mümkün bulunmaktadır. Ancak, kısmi teklif verilebilen ihalelerde isteklilerce her bir iş kısmına ayrı ayrı teklif vermek suretiyle işin tamamına teklif verilebileceği gibi, ihale dokümanında belirtilen kısımlardan bazılarına da teklif verilebilecektir.
16.4.2. Kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalede; aday veya isteklinin yeterlik değerlendirmesi, başvuruda bulunduğu veya teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılacaktır. İstekli, teklif ettiği kalemlerin/kısımların toplam bedeli üzerinden geçici teminat sunacaktır. Ancak isteklinin teklif verdiği kısımlardan birinde veya birkaçında, geçici teminatının gelir kaydedilmesi gereken hallerden biri ortaya çıktığında, ilgili kısım veya kısımlara ilişkin teklif fiyatları esas alınarak gelir kaydedilecek geçici teminat tutarı belirlenecektir.
16.4.3. İşin tamamına veya bir kısmına teklif veren isteklinin teklif verdiği kısım veya kısımlardan birkaçı veya tamamı için ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi olarak belirlenmesi söz konusu olduğunda, hizmet alımları ve yapım işleri ihaleleri hariç, bu istekli ile tek bir sözleşme imzalanacaktır. Ancak, mal alımlarında bir idareye bağlı birimlerin ihtiyaçlarının bir merkezden yapılan ihale ile karşılanması amacıyla kısmi teklife imkan verilen ihalelere münhasıran ve idari şartnamenin “Kısmi teklife ilişkin açıklamalar” başlığı altında idarece bu hususun düzenlenmiş olması kaydıyla her bir kısım için ayrı ayrı sözleşme imzalanabilecektir. Ayrı ayrı sözleşmeye bağlanacak her kısım için ayrı kesin teminat alınacaktır.
16.4.4. Kısmi teklife açık olan ihalelere yönelik şikayet veya itirazen şikayet başvurusunda bulunulması halinde başvuru sonuçlandırılmadan sözleşme imzalanamaz. Bu durumda, başvuruya konu edilmeyen diğer kısım/kalem veya gruplara ilişkin sözleşmeler imzalanabilecektir.” açıklamaları yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.
20.2. Bu ihaledeki kısım sayısı 10’dur. İhale kısımlarına ilişkin koşullar altta düzenlenmiştir;
İhaleye teklif verecek istekliler birim fiyat teklif cetvelinde belirtilen kısımların her birine, bir kaçına veya tamamına teklif verebilirler. Birim fiyat teklif cetvelindeki kısımlarda belirtilen malın veya malların her bir kısmına en düşük teklifi veren, ihale üzerinde bırakılan istekliler ile üzerinde kalan kısımların için tek bir sözleşme imzalanacaktır. (İstekliler teklif verdikleri Kısımlar içindeki bütün kalemlere teklif vermek zorundadır.)” düzenlemesi yer almaktadır.
İhalenin şikayet konusu 8. kısmına 2 isteklinin katıldığı, 23.12.2024 tarihli ihale komisyon kararı ile başvuru sahibi Ayşe Demirci’nin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasının ardından ihalenin 8. kısmının tek geçerli teklif kalması ve o teklifin de verimlilik ilkesi gözetilerek ekonomik açıdan uygun bulunmaması gerekçe gösterilerek iptal edildiği,
Başvuru sahibi Ayşe Demirci’nin ihalenin 8. kısmı olan “Ekmek ve ekmek ürünleri alımı” kısmına teklif verdiği, Selahattin Sünger’in ise 4. kısım “Su alımı” ve 5. kısım “Alkolsüz içecek alımı” kısımlarına teklif verdiği,
Ayşe Demirci ile Selahattin Sünger’in aynı IP adresi ile (*****246.30) ihale dokümanını indirip ihalenin farklı kısımlarına aynı IP adresi ile (*****234.54) teklif verdikleri tespit edilmiştir.
Yukarıda yer alan yönetmelik ve tebliğ hükümleri bir arada değerlendirildiğinde, kısmi teklife açık ihalelerde teklif verilebilecek her bir kısmı ve bu kısımlar için tespit edilen yeterlik kriterlerinin ayrı ayrı gösterilmesi, isteklinin yeterlik değerlendirmesinin teklif verdiği her bir kısım için ayrı ayrı yapılması gerektiği, her kısma ilişkin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibinin kısma teklif verenler arasından belirlenebileceği, dolayısıyla her bir kısım için tekliflerin değerlendirilmesi ve ihale kararının verilmesi süreçlerinin ayrı ayrı işleyeceği anlaşılmaktadır.
Bu doğrultuda, kısmi teklife açık ihalelerde farklı kısımlara verilen tekliflerin yeterlik değerlendirilmesinin yapılması ve ihalenin karara bağlanması hususlarını etkilemeyeceği, bu nedenle bu tür ihalelerde farklı kısımlara teklif veren isteklilerin tekliflerinin aynı IP adresinden verilmiş olmasının 4734 sayılı Kanun’un 17’nci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (d) bendi kapsamında değerlendirilmesinin uygun olmayacağı anlaşılmış olup bu itibarla başvuru sahibinin iddialarının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Ayşe Demirci’nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.
Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Başvuru sahibi tarafından 118.286,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu iddialarında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 118.286,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
2) Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.

2024/1504387 İhale Kayıt Numaralı “ Kdz Ereğli Belediyesi İşletme ve İştirakler Müdürlüğü İktisadi ve Sosyal Tesisler İşletmelerinde ve Memur Yemekhanesinde 2025 Yılında Kullanılmak Üzere 10 Kısımda Mal Alımı ” İhalesi

Üreten Temizlik İnşaat Kimya Gıda Makine San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Ereğli Belediye Başkanlığı İşletme ve İştirakler Müdürlüğü,

Ereğli Belediyesi İşletme ve İştirakler Müdürlüğü tarafından 10.12.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Kdz Ereğli Belediyesi İşletme ve İştirakler Müdürlüğü İktisadi ve Sosyal Tesisler İşletmelerinde ve Memur Yemekhanesinde 2025 Yılında Kullanılmak Üzere 10 Kısımda Mal Alımı ” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 31.12.2024 tarih ve 174785 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2024/1898 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.
Başvuru dilekçesinde özetle; ihalelerin iptali ile ilgili idarelere takdir yetkisi verilmiş ise de bu yetkinin sınırsız olmadığı, kamu yararı ile sınırlı olduğu, ihalenin 4, 5, 8 ve 9’uncu kısımlarında diğer isteklilerin teklifinin çeşitli nedenlerle değerlendirme dışı bırakıldığı, ihalenin anılan kısımlarında yaklaşık maliyetin altında sadece kendilerinin geçerli teklif sunduğu, değerlendirme dışı bırakılan geçersiz fiyat teklifleri ile geçerli bir fiyat teklifinin karşılaştırılmasının mevzuata uygun olmadığı, ihalede tek geçerli teklif kalmasının ihalede rekabetin oluşmadığı anlamına gelmeyeceği, ayrıca bir sonraki yapılacak ihalede alımın daha düşük bedelle gerçekleştirilebileceği gerekçesiyle şikâyet başvurularının idare tarafından reddedilmesi hususları bir arada değerlendirildiğinde ihalenin ilgili kısımlarının iptal edilmesinin mevzuata uygun olmadığı,
Sonuç olarak ihalenin ilgili kısımlarının iptal gerekçesinin yerinde olmadığı, ihtiyaçların uygun şartlarda ve zamanında karşılanması ile kaynakların verimli kullanılması ilkelerinin dikkate alınması gerektiği, dolayısıyla anılan kısımlara ilişkin olarak ihalenin iptali kararının iptal edilerek ihalenin ilgili kısımlarının kendi üzerlerinde bırakılması gerektiği, söz konusu hususa ilişkin olarak emsal Kurul kararı ve Mahkeme kararının bulunduğu iddialarına yer verilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler ” hükmü,
Aynı maddenin onbirinci fıkrasının (c) bendinde “Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir.” hükmü,
Anılan Kanun’un “Elektronik Kamu Alımları Platformu” başlıklı Ek-1’inci maddesinde “Bu Kanunun 13 üncü maddesi saklı kalmak üzere bu Kanunda veya diğer kanunlarla bu Kanundan istisna edilenler ile doğrudan teminle yapılanlar da dâhil olmak üzere, her türlü mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin alım, ihale ve sözleşme süreçlerine ilişkin olarak; yaklaşık maliyetin ve dokümanların hazırlanması, ilanların yayımlanması, tekliflerin veya yeterlik başvurularının sunulması ve değerlendirilmesi, ihalelerin sonuçlandırılması, sözleşmelerin imzalanması, sonuç bildirimi, hakedişlerin düzenlenmesi gibi her türlü işlem, onay, bildirim ve tebligatlar ile şikayet ve itirazen şikayet başvuruları kısmen veya tamamen Kurum tarafından kurulan ve işletilen Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden gerçekleştirilebilir.
Kurum, EKAP’ın kurulması ve işletilmesine, birinci fıkra kapsamında yapılacak işlemlere, alım, ihale ve sözleşme süreçlerinde elektronik araçların kullanımına ilişkin usul ve esaslar ile EKAP üzerinden yapılması zorunlu işlemleri belirlemeye yetkilidir...” hükmü yer almaktadır.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru yolları” başlıklı 4’üncü maddesinin üçüncü fıkrasında “İtirazen şikayet:
a) Şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya süresi içinde karar alınmaması halinde,
b) Şikayet başvurusu üzerine idare tarafından şikayet dilekçesinin kayıtlara alındığı tarih veya sonrasında herhangi bir nedenle alınan ihalenin iptali kararına karşı,
c) İtirazen şikayet üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verildikten sonra idare tarafından verilen ihalenin iptali kararına karşı,
Kuruma yapılan başvurudur.” hükmüne,
Anılan Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;
a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı,
…
yönlerinden sırasıyla incelenir.
…
(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmüne,
Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne,
Aynı Yönetmelik’in 15.04.2023 tarihi itibariyle yürürlüğe giren “Başvuruların e-şikayet ve e-itirazen şikayet olarak yapılması zorunluluğu” başlıklı Ek-1’inci maddesinde “(1) İhalelere yönelik şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının, bu Yönetmeliğin elektronik ortamda yapılacak şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularına ilişkin hükümleri esas alınarak EKAP üzerinden e-imza kullanılarak yapılması zorunludur” hükmüne yer verilmiştir.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurusu” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareye yapılan şikayet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararın uygun bulunmaması veya on günlük süre içersinde idare tarafından bir karar alınmaması hallerinde veya şikayet ya da itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı doğrudan Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.
(2) İhalenin iptali kararlarından sadece aşağıda belirtilenler itirazen şikayete konu edilebilir:
a) Şikayet başvurusu üzerine idare tarafından şikayet dilekçesinin kayıtlara alındığı tarih veya sonrasında herhangi bir nedenle idare tarafından alınan iptal kararları.
b) İtirazen şikayet üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine veya düzeltici işlem belirlenmesine karar verildikten sonra idare tarafından alınan iptal kararları.
(3) Herhangi bir şikayet veya itirazen şikayet başvurusu olmaksızın idare tarafından alınan ihalenin iptali kararlarına karşı Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulamayacağından, bu kararlar ancak idari yargı mercilerinde dava konusu edilebilir.” açıklamasına,
Anılan Tebliğ’in “Başvuruların e-şikayet ve e-itirazen şikayet olarak yapılması zorunluluğu” başlıklı Ek Madde 1’inde “(1) İhalelere yönelik şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının, bu Tebliğin elektronik ortamda yapılacak şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularına ilişkin hükümleri esas alınarak EKAP üzerinden e-imza kullanılarak yapılması zorunludur” açıklamasına yer verilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun Ek-1’inci maddesinde şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularının kısmen veya tamamen Kurum tarafından kurulan ve işletilen Elektronik Kamu Alımları Platformu (EKAP) üzerinden gerçekleştirilebileceği, Kurumun, EKAP’ın kurulması ve işletilmesine, birinci fıkra kapsamında yapılacak işlemlere, alım, ihale ve sözleşme süreçlerinde elektronik araçların kullanımına ilişkin usul ve esaslar ile EKAP üzerinden yapılması zorunlu işlemleri belirlemeye yetkili olduğu hüküm altına alınmıştır.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 15.04.2023 tarihi itibariyle yürürlüğe giren Ek-1’inci maddesinde yer alan söz konusu düzenleme ile 15.04.2023 tarihinden sonra ilanı veya duyurusu yapılmış olan ihalelere yönelik başvuruların, anılan Yönetmelik’in elektronik ortamda yapılacak şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularına ilişkin hükümleri esas alınarak EKAP üzerinden e-imza kullanılarak yapılması zorunlu hale getirilmiştir.
Yapılan inceleme neticesinde, söz konusu ihalenin 4, 5 ve 9’uncu kısımlarının idare tarafından 17.12.2024 tarihinde iptal edildiği ve ihale iptal kararının aynı tarihte EKAP üzerinden isteklilere tebliğ edildiği, ihalenin 8’inci kısmının ise idare tarafından 23.12.2024 tarihinde iptal edildiği ve ihale iptal kararının aynı tarihte EKAP üzerinden isteklilere tebliğ edildiği anlaşılmıştır.
Bu çerçevede başvuruya konu ihalenin 4, 5, 8 ve 9’uncu kısımlarının iptali kararına karşı yapılan itirazen şikâyet başvurusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığının anlaşılabilmesi amacıyla İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğin 8’inci maddesinin üçüncü fıkrası uyarınca ihalenin iptali kararı öncesinde idareye yapılmış herhangi bir şikâyet başvurusu olup olmadığı konusunda EKAP üzerinden sorgulama yapıldığı, sorgulama neticesinde ise ihalenin iptali işleminden önce idareye herhangi bir şikâyet başvurusunda bulunulmadığı tespit edildiğinden ihalenin anılan kısımlarının iptaline karşı yapılan bu başvurunun Kurumun görev alanında bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Ayrıca, itirazen şikâyet dilekçesi ekinde yer alan belgeler incelendiğinde başvuru sahibi tarafından 118.286,00 TL başvuru bedelinin Kurum hesabına yatırıldığı görülmüştür. Ancak, başvuru sahibi tarafından ihalenin iptal edilen 4, 5, 8 ve 9’uncu kısımlar itirazen şikâyet konusu edilmektedir. Dolayısıyla söz konusu kısımların yaklaşık maliyetinin 12.426.334,33 TL olduğu, yaklaşık maliyeti 6.573.254,00 TL’den 26.293.115,00 TL’ye kadar olan ihaleler için Kanun’da öngörülen başvuru bedelinin 78.855,00 TL olduğu dikkate alındığında, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında yer alan “…Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir.” açıklaması uyarınca, fazla yatırılan 39.431,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iade edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun görev yönünden reddi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Başvurunun reddine,
2) Fazla ödenen başvuru bedelinin başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.