Hazır Yemek Yükleniciliği

2024/1034409 İhale Kayıt Numaralı “ Hazır Yemek Yükleniciliği ” İhalesi

Degsan Gıd. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Yeşil Akhisar Yem. İşl. Gıd. Mad. Tem. İşl. ve Tem. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı ,

Balıkesir Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü,

Balıkesir Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü tarafından 13.09.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Hazır Yemek Yükleniciliği ” ihalesine ilişkin olarak Degsan Gıd. Tem. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti. - Yeşil Akhisar Yem. İşl. Gıd. Mad. Tem. İşl. ve Tem. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı nın 18.11.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 19.11.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 29.11.2024 tarih ve 172286 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 29.11.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2024/1537 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının uygun olmadığı şöyle ki:
- Sunulan Ek- H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin standart forma uygun düzenlenmediği,
- Kullanılacak ürünlere ait fiyatlar kamu kurum ve kuruluşlarının fiyat tarifelerinde yer aldığı halde ana çiğ girdi maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin kullanıldığı, fiyat tekliflerinin mevzuata aykırı olarak düzenlendiği ve ekinde sunulması gereken belgelerin sunulmadığı,
- Sunulan aşırı düşük maliyet açıklamalarında, toplam tutar ve toplam maliyetler üzerinden açıklama yapıldığı,
- Çalıştırılacak personele ait giyim giderlerinin, “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilmesi gerekirken “ İşçilik Giderleri” kısmına dahil edildiği ve mevzuata aykırı olarak yapılan bu yanlış hesaplamanın işçilik giderinin toplam teklif tutarına oranını ve dolayısıyla da işçilik oranını değiştirdiği,
-İlgili hükümlere göre hesaplanan toplam ana girdi tutarı ve hesaplanan toplam işçilik tutarının toplanarak toplam teklif tutarına bölünmesinin gerektiği, ancak ilgili firmalar tarafından yapılan hesaplamalarda her öğün için birim ana girdi ve işçilik birim maliyetinin toplanarak, teklif birim fiyatına bölünerek hesaplama yapıldığı,
- Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen birim fiyatların, ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli fiyatlar olması gerekirken sunulan internet çıktılarında birim fiyatların geçerli olduğu tarihlerin bulunmadığı, belgede bulunan tarihlerin bilgisayardan çıktı alındığı tarih olduğu ve gerçeği yansıtmadığı,
- İlgili hükümde belirtildiği üzere ticaret borsaları tarafından ilan edilen birim fiyatların kullanılması durumunda ilgili malın ortalama birim fiyatının açıklamalarda kullanılmasının gerektiği, oysa ilgili istekliler tarafından sunulan açıklama dosyasında ortalama fiyatların değil, ilgili mala ilişkin en düşük fiyatların kullanıldığı, sunulan bültenlerin internet çıktısı olarak sunulduğu ve onaylı olarak sunulmadığından ilgili ticaret borsa fiyatlarının internet sitelerinden teyit edilmesinin zorunlu olduğu, söz konusu isteklilerce kullanılan bültenlerin teyit edilemediği,
- Sunulan toptancı hali fiyatlarının ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde belirlenen ortalama fiyatlar olması gerekirken, 12 aylık dönem öncesi ve ihale tarihi sonrası belirlenen fiyatların kullanıldığı,
- İlgili istekliler tarafından sunulan Ek-O.7 belgelerinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördükleri mal miktarının en az yarısı kadar alım veya 1/20’si oranında da satış yapmış olmalarının gerektiği, sunulan açıklamalarda, sözleşme süresince kullanılması gereken çiğ girdi malzemelerinin hesaplanması ve düzenlenen Ek-O.7 belgelerinde hesaplanan bu miktarların en az yarısı kadar alım veya 1/20’si oranında satış yapıldığının belirtilmesi gerekmekteyken, sadece kişi başına düşen gramajlar üzerinden hesaplama yapılarak Ek-O.7 belgesinin hatalı tanzim edildiği, ilgili tutanaklarda “Tarih” ve “Sayı” bilgisinin yer almadığı, söz konusu belgelerin Kamu İhale Genel Tebliği’nin 8.4’üncü maddesine uygun hazırlanmadığı ve ilgili meslek mensubu tarafından da her sayfasının kaşelenip imzalanmadığı, ilgili tutanağın 1’inci sayfasında yer alan SMMM bilgileri ile ilgili meslek mensubunun kaşe bilgilerinin birbirinden farklı olduğu, tutanağın ekinde sunulması gereken ilgili meslek mensubuna ait faaliyet belgesinin de sunulmadığı, sunulmuş olsa dahi anılan belgenin geçerlilik süresinin dolduğu,
- Düzenlenen EK-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında ana girdi listesine bir bütün olarak yer verildiği, belirtilen listenin isteklinin söz konusu malı imalatlarında kullanıyor olması durumuna göre 150-ilk madde ve malzeme, 151-yarı mamuller-üretim hesaplarında veya malların ticaretinin yapılıyor olmasına göre 153-ticari mallar hesabında olup olmadığına ilişkin tablo halinde sınıflandırma yapılmadığı, diğer bir ifade ile Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağını sunan isteklinin ana girdi listesindeki hangi ürünlerin üreticisi, hangi ürünlerin satıcısı olduğunun ayrı tablolar halinde belirtilmediğinden söz konusu belgenin bu bakımdan mevzuata uygun olmadığı, ilgili tutanakta yer alan her bir Ana Girdi için ayrı ayrı satır açılması gerekirken, bütün ana girdilere tek bir tabloda bir bütün olarak yer verildiği,
- Sunulan EK-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında açıklamaya konu malların toplam alış/satış tutarlarının toplam miktara bölünmesi sonucunda bulunan ortalama birim maliyetleri / ortalama birim satış fiyatlarının yanlış hesaplandığı, sunulan tutanağın EK-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı standart forma uygun olarak hazırlanmadığı,
- İhale ilan tarihi itibariyle düzenlenen EK-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağının ilan tarihinden önceki üç ay içerinde ilgili firmaların mali bilgilerini içerir şekilde düzenlenmesinin gerektiği, oysa ilgili istekliler tarafından sunulan belgelerin ve tevsik etmek üzere beyan edilen faturaların bu dönemi kapsamadığı, ilgili istekliler tarafından tanzim edilen EK-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağında hesaplamaların hangi dönemi kapsadığına ilişkin belirleme yapılmadığı,
- İlgili isteklilerin maliyet/satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.7) ile ekmek ve ambalajlı su girdisine ilişkin açıklama yapmasının mümkün olmadığı, zira hesaplanan toplam poşetli ekmeklerin, mevzuat gereği 3 aylık dönem içerisinde en az yarısı kadar alış %5 oranında satış yapmış olmalarının mümkün olmadığı,
- EK-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanağı ekinde ve açıklama dosyası içeriğinde, açıklamaya konu gıda maddelerinin alış ve satışı ile iştigal edildiğine ilişkin belge sunulmadığı,
- Sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında, ortalama menü maliyetlerinin hatalı hesaplandığı, yapılan hesaplamalarda gün sayısının fazla, menü toplam maliyetinin eksik, ortalama maliyetin ise ana girdi hesabına eksik hesaplama yapılarak yansıtıldığı, yapılan bu hatalı hesaplama neticesinde ortalama öğün maliyetinin düşük hesaplandığı,
- Ana girdi tablosunda bulunan malzemelerin birim fiyatlarının hatalı olarak Ek-H.4 Cetveline yansıtıldığı,
- Ana çiğ girdilerin fiyatlarını tevsik amacıyla, Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanunu’nun 51’inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belgelerin sunulması gerekirken bu hükme riayet edilmediği, ayrıca ilgili ürünlere, Teknik Şartname’deki yemek reçetelerinde yer verilmesine rağmen, ana girdiler tablosunda adı geçen ürünlerin yer almadığı,
- Ana girdilerden olan “ceviz içi”, “fındık içi”, “badem içi” ve “çam fıstık içi” ürünlerinin birim fiyatları ticaret borsası bültenlerinde yer aldığı, ancak anılan isteklilerin, ilgili ürünlerin fiyatlarının tevsiki amacıyla, ticaret borsalarında yer alan “kabuklu ceviz” ve “kabuklu fındık” birim fiyatlarını kullandığı, yahut ticaret borsa bültenlerinde salt “fındık”, salt “ceviz”, “fındık içi”, “ceviz içi” ürünleri ayrı ayrı yer aldığından ve birim fiyatları da birbirinden farklılık arz ettiğinden, ilgili isteklikler tarafından salt “fındık” ve salt “ceviz” üzerinden açıklamada bulunulduğundan tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
- Teknik Şartname’de yapılan düzenlemeler gereğince, ilgili ürünlerin “yağlı”, “tam yağlı”, “pastörize, “baldo”, “UHT”, niteliğine haiz olmaları gerektiği açık olup, ilgili firmalar tarafından yukarıda anılan ürünler için öngörülen bedellerin tevsiki için sunulan ticaret borsası bültenlerinde sadece “kaşar peyniri”, “beyaz peynir”, “tulum peyniri”, “örgü peynir”, “pirinç”, “süt”, “yoğurt”, “süzme yoğurt”, “yumurta”, “ayran” ibarelerinin yer aldığı görüleceğinden, anılan ürünlerin niteliğinin ihale dokümanında düzenlendiği üzere “tam yağlı”, “yağlı”, “pastörize”, “baldo”, “UHT”, “kiraz”, “napolyon”, “mandalina” “çekirdeksiz”, “kırmızı mercimek”, “futbol” olma özelliklerini karşılayıp karşılamadığı hususunun açıkça anlaşılamadığı,
- Aşırı düşük teklif açıklamalarının İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesindeki düzenlemeler dikkate alınmadan yapıldığı, şöyle ki; işçilik maliyetlerinin KİK İşçilik Hesaplama Modülüne göre “asgari işçilik maliyeti” üzerinden hesaplanması gerekirken %4 sözleşme ve genel giderler dahil işçilik maliyeti üzerinden hesaplandığı, personele verilmesi gereken yemek ve yol giderlerinin işçilik hesabına dahil edildiği, yol ve yemek giderinin yardımcı giderler olarak işçilik giderinden ayrıştırılmasının gerektiği,
- İlgili istekliler tarafından sunulan açıklama dosyalarında, birim fiyat tekliflerini tevsik etmek üzere oluşturulan maliyet hesaplamaları kapsamında kullanılan ürünlerin birim fiyatlarının gerçeği yansıtmadığı, adet olarak tevsik edilmesi gereken ürünlerin, kilogram fiyatları üzerinden, kilogram olarak tevsik edilmesi gereken ürünlerin ise adet fiyatları üzerinden hesaplandığı, maliyet hesaplamalarının hatalı yapıldığı, özellikle maydanoz, dereotu, limon, yumurta gibi ürünlerin piyasada adet ve kilogram fiyatlarının birbirinden farklı olduğu, bu ürünlerin Teknik Şartname hükümlerine göre, kilogram olarak hesaplanması gerekirken, adet fiyatlarının kullanıldığı,
- Ayçiçek yağı, zeytinyağı, salça gibi ürünlerin piyasada farklı ambalaj ve miktara sahip ürünlerden 1 lt. ve/veya 1 kg. olan ürünlerin birim fiyatları yerine 0,5 lt. ve/veya 0,5 kg. olan ürünlerin birim fiyatları kullanılarak maliyet hesaplaması yapıldığı,
- İlgili firmalar tarafından sözleşme giderlerine ilişkin herhangi bir açıklama yapılmadığı,
- Sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında, ürün birim maliyetlerini değiştiren ürün özellikleri dikkate alınmadan hesaplama yapıldığı,
- Aşırı düşük teklif açıklaması sunan bazı isteklilerin idarece açıklama isteme yazısı ekinde tebliğ edilen malzeme listesine göre, bazı isteklilerin ise Teknik Şartname’de bulunan örnek menü ve gramaj tablolarını esas alarak açıklama sunmuş olabileceği, aynı ihale konusu hizmet için isteklilerin birbirinden farklı veri ve yöntemlerle açıklama sunmasının “eşitlik” ilkesiyle bağdaşmayacağı, iki farklı temel üzerine yapılmış açıklamaların birbiri ile ve yaklaşık maliyet ile kıyaslanamayacağından basiretli tacir olma yükümlülüğü gereği, Teknik Şartname’ye tam olarak uygun sunulan açıklamaların dikkate alınması, diğer aşırı düşük teklif açıklama dosyalarının ise değerlendirme dışı bırakılmasının gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 39. md.; Değişik: 06/02/2018-30324 R.G./6. md.) Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır. (Ek cümle: 30/09/2020-31260 R.G./17. md.) 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 ve 24 üncü maddeleri gereğince kadroya geçiş uygulamasına tabi olan hizmet alımları ile bu hizmetlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan hizmetler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak değerlendirilecektir.
78.1.1. (Ek madde: 06/02/2018-30324 R.G./6. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.
78.1.2. (Ek madde: 06/02/2018-30324 R.G./6. md.) Danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetleri, 78.1.1 inci maddede yer alan koşullara bakılmaksızın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak kabul edilmez.
78.1.3. (Ek madde: 06/02/2018-30324 R.G./6. md.; Değişik madde: 30/09/2020-31260 R.G./18. md.) Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan ve niteliği gereği süreklilik arz eden park bahçe bakım ve onarım işi, çöp toplama, cadde, sokak, meydan vb. temizlik işleri, bu işlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan refüj ve yeşil alanların bakım ve onarımı, ot temizliği, çim biçimi, toprak işleme, arazi hazırlığı, fidan üretimi, dikimi ve bakımı ile ağaç budama, sulama ve bakımı, sürücülü araç/iş makinesi kiralama vb. işler ile Kurum tarafından belirlenecek diğer işler, 78.1.1 inci maddede yer alan diğer koşullara bakılmaksızın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak kabul edilir.
78.1.4. (Ek madde: 06/02/2018-30324 R.G./6. md.) Niteliği gereği süreklilik arz etme koşulu dışında diğer koşulları taşıyan ve ihale edilmesi mümkün olan (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./19. md.) hizmet alımları ile 78.1.1 maddede belirtilen koşulları taşıyan hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerinde, teklifler ile aşırı düşük tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesinde bu Tebliğin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri için öngördüğü düzenlemeler (asgari işçilik maliyeti ile sözleşme giderleri ve genel giderlerin hesabı, sınır değer tespiti, işçilik hesaplama modülünün kullanım zorunluluğu vb.) aynen uygulanır.
78.1.5. (Ek madde: 30/09/2020-31260 R.G./20. md.) İhalelerin 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine uygunluğunun tespit edilmesinde; kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olup olmadığına ilişkin değerlendirme, ilgili kısma ilişkin yaklaşık maliyet de dikkate alınarak her bir kısım için ayrı ayrı yapılır. Herhangi bir kısmın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde olması halinde, ihale personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilir.
78.2. (Mülga: 12/06/2015-29384 R.G./5. md.)
78.3. (Değişik: 12/06/2015-29384 R.G./6. md.; Değişik madde: 18/05/2024-32550 R.G/37. md., yürürlük: 15/06/2024) Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur.
78.3.1. (Ek madde: 18/05/2024-32550 R.G/37. md., yürürlük: 15/06/2024) Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.
...
78.29. (Ek:07/06/2014-29023 R.G./48. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.” açıklaması,
Aynı Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi
...
79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.
79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.
79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı veya satış tutarı tespit tutanağı düzenlenecektir. Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.
Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.
79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.
79.2.2.4. Ticaret Borsası Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 18/5/2004 tarihli ve 5174 sayılı Türkiye Odalar ve Borsalar Birliği ile Odalar ve Borsalar Kanununun 51 inci maddesinin (c) bendi uyarınca borsa idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.
79.2.2.5. Toptancı Hal Fiyatları: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin 11/3/2010 tarihli ve 5957 sayılı Sebze ve Meyveler ile Yeterli Arz ve Talep Derinliği Bulunan Diğer Malların Ticaretinin Düzenlenmesi Hakkında Kanun uyarınca faaliyet gösteren toptancı hali idaresi tarafından düzenlenen ve ilgili malın ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününe ait ortalama fiyatını gösteren belge ile açıklama yapılabilir.
79.2.2.6. Özel veya Münhasır Hak Sahibi Kuruluşların Uyguladığı Fiyatlar: İlgili mevzuatı uyarınca, belirli mal veya hizmetlerin kamuya sunulması konusunda lehine sınırlama bulunan kuruluşların tedarikçisi oldukları mallar veya sunucusu oldukları hizmetler için uyguladıkları fiyatlar ile açıklama yapılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.
79.2.2.7. İsteklinin Kendi Ürettiği, Aldığı veya Sattığı Mallara İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin kendi ürettiği, aldığı veya sattığı mallara ait fiyatların kullanılması durumunda, istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre aşırı düşük teklif açıklamasına konu mal için düzenlenen maliyet/satış tutarı tespit tutanağı ile açıklama yapılabilir.
Maliyetler dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az yarısı kadar alım yapmış olması gerekir.
Satışlar dayanak alınarak yapılan açıklamanın geçerli olabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, malın ticaretinin isteklinin faaliyet alanında olması ve isteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde ihale konusu işte kullanılmasını öngördüğü mal miktarının en az 1/20’si kadar satış yapmış olması gerekir.
İsteklinin ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içinde 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelere açıklama konusu mala ilişkin satış yapmış ve satılan malın idarece kabul edilmiş olması durumunda, maliyet/satış tutarı tespit tutanağı sunulmasına gerek bulunmayıp sadece söz konusu satışa ilişkin fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, YMM, SMMM ya da vergi dairesince onaylı suretleri ile de belgelendirme yapılabilir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
79.2.2.8. İsteklinin Ortağı Olduğu Tüzel Kişiye Ait İşletmeden Mal Çekmesiyle Oluşan Emsal Bedel: Teklifi oluşturan maliyt bileşenlerine ilişkin olarak isteklinin ortağı olduğu tüzel kişiye ait işletmeden mal çekmesi veya satın alması durumunda söz konusu malın emsal bedeli ile değerlenmesi gereklidir. Emsal bedelinin tespitinde 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri esas alınır. Bu durumda, Vergi Usul Kanununa göre hesaplanan emsal bedeli gösteren ve istekliyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından hazırlanarak imzalanan ve kaşelenen beyanın verilmesi yeterlidir. Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”
79.2.4. Tutanakların ilan/davet tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay veya bundan önceki üç ay içindeki bilgiler esas alınarak düzenlenmesi zorunludur.
Örneğin; ilan tarihi 10.03.2024 olan ve açık ihale usulü ile yapılan bir ihalede ilan tarihinin içinde bulunduğu aydan önceki üç ay olan “01.12.2023-29.02.2024” veya bundan önceki üç ay olan “01.09.2023-30.11.2023” aralığına ilişkin tutanaklar sunulur.
79.2.5. İşletme hesabına göre defter tutuluyor olması durumunda; yukarıda belirtilen tutanaklar, işletme hesabı defteri ve işletme hesap özeti kayıtlarına göre düzenlenir.
79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.
Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.
Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur. Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.
Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.
Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.
Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.
...
79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.
79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.
79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.
79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü” ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.
...
79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Hazır Yemek Yükleniciliği
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
…
e) Miktarı: Müdürlüğümüzde öğrenim görecek öğrencilere 3 öğün ve en az 4 çeşit olmak üzere, şartnamesine göre, Müdürlüğümüzün Mutfak, Yemekhane ve Demirbaşları kullanılarak hazır yemek verilmesi ve sonrası hizmetlerin yapılması işidir.
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Balıkesir Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü ” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “İhaleye ilişkin bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1.
a) İhale kayıt numarası: 2024/1034409
b) İhale usulü: Açık ihale.
c) İhale (son teklif verme) tarihi ve saati: 13.09.2024
Saat: 10:00 ” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;
a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.
İlgili düzenlemelerden söz konusu işin 3 öğün ve en az 4 çeşit olmak üzere, Balıkesir Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü’nün mutfak, yemekhane ve demirbaşları kullanılarak hazır yemek verilmesi ve sonrası hizmetlerin yapılması işi olduğu anlaşılmıştır.
İdarece yapılan değerlendirme neticesinde teklifi aşırı düşük olarak nitelendirilen isteklilere 16.09.2024 tarihli ve ekinde 14 günlük örnek yemek menüsü ve ana çiğ girdi miktar ve türlerini gösteren liste yer alan aşırı düşük teklif sorgulama yazısı gönderilmiştir.
Aside Yem. ve Tem. Hiz. San. Tic. A.Ş. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece “Aside Yemekçilik ve Temizlik Hizmetleri San. Tic. A.Ş. firması vermiş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasında Ekap İşçilik Hesaplama sayfasında yaptığı hesaplamalarda bulunan asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplama yaptığı tespit edilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.3.1. maddesi ”78.3.1. (Ek madde: 18/05/2024-32550 R.G/37. md., yürürlük: 15/06/2024) Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet atımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır. " Şeklinde düzenlenmiştir.
İşçilik gideri hesaplamasında sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti yerine asgari işçilik maliyet üzerinden hesaplama yaptığından e-teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, Emir Sos. Hiz. İş Sağ. ve Güv. Gıd. İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının ise idarece uygun bulunduğu görülmüştür.
Bu kararı takiben Aside Yem. ve Tem. Hiz. San. Tic. A.Ş. tarafından yapılan itirazen şikayet başvurusu neticesinde alınan 31.10.2024 tarihli ve 2024/UH.I-1402 sayılı Kurul kararı ile “Aside Yem. ve Tem. Hiz. San. Tic. A.Ş.nin teklifinin değerlendirmeye alınması” yönünde düzeltici işlem kararı alındığı, söz konusu Kurul kararının gereğini teminen idarece alınan 08.11.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Aside Yem. ve Tem. Hiz. San. Tic. A.Ş.nin üzerinde bırakıldığı anlaşılmıştır.
İhale uhdesinde kalan Aside Yem. ve Tem. Hiz. San. Tic. A.Ş. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi Emir Sos. Hiz. İş Sağ. ve Güv. Gıd. İnş. Tur. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının incelenmesi neticesinde;
Anılan isteklilerce sunulan Ek- H.4 malzemeli yemek sunumu hesap cetvelinin standart forma uygun düzenlendiği ve cetvelde yer alan ilgili hesaplamaların doğru yapıldığı görülmüştür.
Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında birim fiyatların tevsiki için üçüncü kişilerden alınmış fiyat tekliflerinin kullanılmadığı görülmüştür.
Sunulan aşırı düşük maliyet açıklamalarında, toplam tutar ve toplam maliyetler üzerinden açıklama yapılmadığı görülmüştür.
Yapılan hesaplamalarda, ihale konusu iş kapsamında çalıştırılacak personele ait giyim giderlerinin işçilik giderleri kısmına dahil edilmediği görülmüştür.
Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulan kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilen birim fiyatların, ihale ilan tarihi ile ihale tarihi arasında geçerli fiyatlar olduğu görülmüştür.
Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında kullanılan ticaret borsaları tarafından ilan edilen ortalama birim fiyatların kullanıldığı, söz konusu bültenlerin teyit edilebildiği, Ticaret Borsası Bültenlerinin açıklama kapsamında sunulduğu, bültenlerin ihale tarihinden önceki son 12 ayın herhangi bir işlem gününde gerçekleşen ortalama fiyatı gösterdiği, ticaret bültenlerinde yer alan ve birim fiyatları kullanılan ürünlerin idarece belirlenen ürün niteliklerini haiz olduğu ve ürünlere ait birimlerin idarece söz konusu ürünler için belirlenen birimlerle aynı olduğu görülmüştür.
Aşırı düşük teklif açıklamaları kapsamında toptancı hali fiyatlarının kullanılmadığı görülmüştür.
Anılan istekliler tarafından sunulan Ek-O.7 Maliyet/Satış Tutarı Tespit Tutanaklarının mevzuata uygun düzenlendiği ve mevzuat gereği belirtilmesi gereken bilgilerin söz konusu belgeye aktarıldığı, tutanağın ekinde sunulması gereken belgelerin sunulduğu, tutanaklarda yer alan tabloların ilgili kısımlarının doldurulduğu ve hesaplamaların doğru yapıldığı, söz konusu tutanaklarda yer alan ürünlere ilişkin satış miktarları incelendiğinde, örneğin paketli roll ekmek ve pet su girdilerinin satış miktarlarının sözleşme süresince söz konusu girdilerin kullanımı için öngörülen miktarın 1/20’sinden az olmadığı görülmüş, diğer girdiler için de kullanılması gereken çiğ girdi malzemelerinin 1/20’si oranında satış yapıldığına ilişkin hesaplamaların yer aldığı görülmüştür.
Sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarında, ortalama menü maliyetlerinin doğru hesaplandığı ve maliyetlerin ana girdi hesabına doğru yansıtıldığı görülmüştür.
Ana girdi tablosunda bulunan malzemelerin birim fiyatlarının Ek-H.4 cetveline doğru yansıtıldığı, ayrıca idarece örnek yemek menüsünde yer alan yemekler için belirlenen gramaj listelerinde yer alan girdilere isteklilerce sunulan ana girdi tablosunda yer verildiği görülmüştür.
Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında hesaplanan işçilik maliyetlerinin kamu ihale mevzuatına uygun hesaplanmış olduğu görülmüştür.
Aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sözleşme giderlerinin hesaplandığı görülmüştür.
Sunulan aşırı düşük teklif açıklamalarının idarece açıklama isteme yazısı ekinde tebliğ edilen örnek menüye göre hazırlandığı görülmüştür.
Yukarıda yer verilen gerekçeler doğrultusunda başvuru sahibi isteklinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından, başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.

2024/1034409 İhale Kayıt Numaralı “ Hazır Yemek Yükleniciliği ” İhalesi

Mfs Yem. Tur. Tem. Bil. Gıd. İnş. Öze. Sağ. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.,

Balıkesir Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü ,

Balıkesir Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü tarafından 13.09.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Hazır Yemek Yükleniciliği ” ihalesine ilişkin olarak Mfs Yem. Tur. Tem. Bil. Gıd. İnş. Öze. Sağ. Hiz. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 26.09.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 02.10.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.10.2024 tarih ve 166007 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.10.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2024/1250 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İdarece aşırı düşük teklif açıklama yazısının ekinde gönderilen ana çiğ girdi miktarları listesi incelendiğinde çörekotu, hindistan cevizi, kabartma tozu, kekik, kırmızı toz biber, kimyon, kuru nane, pasta katkı maddesi, pudra şekeri, sumak, susam, tarçın, toz karabiber, tuz, vanilya, yaş hamur mayası gibi baharat sınıfında olan ve mevzuat hükümlerine göre açıklama yapılması gerekmeyen tali çiğ girdilerin idarece ana çiğ girdi olarak belirlendiği,
-Örnek menüde yer alan baklava(cevizli) ürününün Teknik Şartname’ye göre hazır şerbetli tatlı olarak verileceğinin belirtildiği ancak ana çiğ girdi miktarları listesinde baklava (cevizli) ürününün bulunmadığı,
-Ana çiğ girdi miktarları listesinde, örnek menüde yer alan kıymalı yeşil mercimek yemeğinin ana bileşeni olan yeşil mercimek girdisine ve kıymalı kapuska yemeğinin ana girdisi olan beyaz lahana girdisine yer verilmediği,
-Ana çiğ girdi miktarları listesinde kesme şeker, kornişon turşu, kuru soğan, patates, salatalık, simit (hazır-110 gr), tavuk eti (bonfile), tereyağ, yeşil biber ve yufka (böreklik) girdileri için belirlenen toplam ihtiyaç miktarlarının eksik hesaplandığı, bazı malzeme kalemlerine ise hiç yer verilmediği,
2) Teknik Şartname’de öğrencilere yemek ile birlikte verilecek ekmeğin 50 gr ambalajlı roll ekmek olarak belirtildiği ancak Teknik Şartname’nin 124’üncü maddesinde roll ekmek için belirlenen gramaj miktarının 60 gr olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.…” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Sınır değer ve aşırı düşük teklifler” başlıklı 59’uncu maddesinde “(1) İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra Kurum tarafından belirlenen yönteme göre sınır değeri hesaplar.
(2) Aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirme işlemlerine ilişkin olarak, ihale ilanı ve dokümanında belirtilmek kaydıyla üçüncü, dördüncü ve beşinci fıkralardaki koşullar çerçevesinde aşağıdaki seçeneklerden bir tanesi kullanılır.
a) Sınır değerin altında olan teklifler ihale komisyonunca aşırı düşük teklif olarak tespit edilir ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğu tespit edilen bileşenler ile ilgili ayrıntılar yazılı olarak istenir. İhale komisyonu;
1) Verilen hizmetin ekonomik olması,
2) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
3) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir…” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi
…
79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.
Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.
(Değişik cümle: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur.Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.
Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.
Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.
(Ek fıkra: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Hazır Yemek Yükleniciliği
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.
d) Kodu: ----
e) Miktarı:
Müdürlüğümüzde öğrenim görecek öğrencilere 3 öğün ve en az 4 çeşit olmak üzere, şartnamesine göre, Müdürlüğümüzün Mutfak, Yemekhane ve Demirbaşları kullanılarak hazır yemek verilmesi ve sonrası hizmetlerin yapılması işidir.
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Balıkesir Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;
a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü,
gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi bulunmaktadır.
İdarece yapılan değerlendirme neticesinde teklifi aşırı düşük olarak nitelendirilen isteklilere 16.09.2024 tarihli ve ekinde 14 günlük örnek yemek menüsü ve ana çiğ girdi miktarlarını gösteren liste yer alan aşırı düşük teklif sorgulama yazısı gönderilmiştir.
Yapılan incelemede, idarece aşırı düşük teklif açıklama yazısının ekinde gönderilen ana çiğ girdi miktarları listesi incelendiğinde çörekotu, hindistan cevizi, kabartma tozu, kekik, kırmızı toz biber, kimyon, kuru nane, pasta katkı maddesi, pudra şekeri, sumak, susam, tarçın, toz karabiber, tuz, vanilya, yaş hamur mayası gibi baharat sınıfında olan ve mevzuat hükümlerine göre açıklama yapılması gerekmeyen tali çiğ girdilerin idarece ana çiğ girdi listesinde belirtildiği görülmekle birlikte, bununla birlikte ilgili Kamu İhale Genel Tebliği açıklamaları kapsamında söz konusu girdilerin tali çiğ girdi olduğunun ve bu girdiler için açıklama sunulmasının gerekmediğinin açık olduğu, idarece söz konusu girdilere ana çiğ girdi listesinde yer verilmiş olmasının söz konusu amir hükmü ortadan kaldırmayacağı ve bu bağlamda isteklilerin açıklama sunmasına ve sunulacak açıklamaların Tebliğ hükümlerine göre değerlendirilmesine engel oluşturmayacağı, bu doğrultuda aşırı düşük teklif açıklaması sunan isteklilerce bir tereddüt yaşanmasına sebep olmayacağı anlaşılmıştır.
Örnek menüdeki baklava (cevizli) yemeğinin yer aldığı öğünlerde 3 dilim halinde ve toplam 130 gr olarak servis edileceğinin ilgili doküman düzenlemelerinde belirlendiği, isteklilerce bu bilgiler ışığında maliyet hesaplaması yapılabileceği anlaşılmıştır.
Örnek menüde yer alan kıymalı yeşil mercimek yemeğinin ana bileşeni olan yeşil mercimek girdisinin ve kıymalı kapuska yemeğinin ana girdisi olan beyaz lahana girdisinin miktarının Teknik Şartname’de yer alan gramaj listesine açıkça belirtildiği, isteklilerce bu bilgiler ışığında maliyet hesaplaması yapılabileceği, söz konusu girdilere ana çiğ girdi listesinde yer verilmemiş olmasının bu hususta bir engel teşkil etmeyeceği anlaşılmıştır.
Başvuru sahibi istekli tarafından iddia konusu edilen ve idarece ana çiğ girdi miktarları listesinde kesme şeker, kornişon turşu, kuru soğan, patates, salatalık, simit (hazır-110 gr), tavuk eti (bonfile), tereyağ, yeşil biber ve yufka (böreklik) girdileri için belirlenen toplam ihtiyaç miktarlarının ihalenin tümü için değil iki haftalık örnek menüdeki toplam miktar için belirlenmiş olduğu, başvuru sahibinin ise ihalenin tamamı için hesaplama yaptığı, ayrıca Teknik Şartname’de düzenlenmiş gramaj listelerinde örnek menüde yer alan yemeklere ilişkin girdi miktar ve türlerine yer verildiği, esas olanın da örnek menüde yer alan yemeklerin, söz konusu yemekler için ihale dokümanında düzenlenmiş gramaj listeleri kullanılarak açıklanması olduğu, bu doğrultuda iddia konusu edilen hususların aşırı düşük teklif açıklaması hazırlanmasında herhangi bir engel teşkil etmediği sonucuna varılmıştır.
Yukarıda yer verilen gerekçeler doğrultusunda başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.
(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.
(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;
…
c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,
ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,
d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikâyet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,
izleyen günden itibaren başlar.
(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez ” hükmü bulunmaktadır.
Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin Yükümlülüğü” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.16. Yüklenici, öğrencilere her öğünde asgari 4 (Dört) çeşitten az olmamak kaydı ile yemek verecektir. Kahvaltılar en az 4 (Dört) çeşit olacak, her öğünde verilecek 0,5 Lt. su ve 50 gramlık rol ekmek miktarı çeşit sayılmayacaktır.” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Yemek Düzeni ve Temizlik İle İlgili Hususlar” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1.3. Ekmekler muntazam şekilde masalara servis yapılacaktır. Bu hizmetin takibini şef garson yapacaktır. 4.000 kalorilik yemek menü listeleri için; Sabah Kahvaltısında 2 (İki ) adet, Öğlen yemeğinde 2 (İki) adet, Akşam Yemeğinde ise 2 (İki) adet 50 (Elli) gram Roll ekmek verilecektir. Sözleşme süresi Ramazan ayını içermesi durumunda, Ramazan ayında Akşam yemeği menüsünde Roll ekmek verine, kişi başına 100 gr Ramazan pidesi verilecektir.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’de “Madde 124 Ekmek (60 Gramlık-Rol)” başlığı altında “Türk Gıda Kodeksi Ekmek ve Ekmek Çeşitleri Tebliği (Tebliğ No: 2013/2) Ürün özellikleri MADDE 5 ç) Bendi Diğer özellikler başlığı 2. Fıkra “Ekmek, kepekli ekmek, tam buğday unlu ekmek, tam buğday ekmeği ve ekşi hamur ekmekleri en az 250 gram ağırlıktan başlayarak 50’şer gram arttırılmak suretiyle piyasaya arz edilir. Toplu tüketim yerleri için çeşitli sözleşme ve taahhütler çerçevesinde üretilen, doğrudan tüketiciye arz edilmeyen ekmek, kepekli ekmek, tam buğday unlu ekmek, tam buğday ekmeği ve ekşi hamur ekmekleri muhtelif ağırlıklarda üretilebilir.” Bu fıkraya istinaden ekmeklerin adet ağırlığı pişmiş olarak 60 (altmış) gram Rol Ekmek olacaktır.” düzenlemesi bulunmaktadır.
Uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi gerekmektedir.
Bu bağlamda, söz konusu iddianın ihale dokümanına yönelik olduğu dikkate alındığında, başvuru sahibi istekli tarafından ihale dokümanının edinildiği 12.09.2024 tarihini izleyen 10 gün içinde en geç ihale tarihi olan 13.09.2024 tarihinden üç iş günü öncesine kadar bu iddiaya yönelik olarak şikayet başvurusunda bulunulması gerekirken anılan iddiaya bu süre geçtikten sonra 26.09.2024 tarihinde şikâyet başvuru dilekçesinde yer verildiği anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.
Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.

2024/1034409 İhale Kayıt Numaralı “ Hazır Yemek Yükleniciliği ” İhalesi

Aside Yem. ve Tem. Hiz. San. Tic. A.Ş.,

Balıkesir Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü ,

Balıkesir Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü tarafından 13.09.2024 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Hazır Yemek Yükleniciliği ” ihalesine ilişkin olarak Aside Yem. ve Tem. Hiz. San. Tic. A.Ş.nin 03.10.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 09.10.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.10.2024 tarih ve 166091 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.10.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2024/1255 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, taraflarınca sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece sözleşme ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti yerine sadece asgari işçilik maliyeti üzerinden açıklama yapıldığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı ancak idarece yapılan söz konusu değerlendirmenin hatalı olduğu iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. (Değişik: 07/06/2014-29023 R.G./ 39. md.; Değişik: 06/02/2018-30324 R.G./6. md.) Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır. (Ek cümle: 30/09/2020-31260 R.G./17. md.) 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 ve 24 üncü maddeleri gereğince kadroya geçiş uygulamasına tabi olan hizmet alımları ile bu hizmetlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan hizmetler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak değerlendirilecektir.
78.1.1. (Ek madde: 06/02/2018-30324 R.G./6. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.
78.1.2. (Ek madde: 06/02/2018-30324 R.G./6. md.) Danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetleri, 78.1.1 inci maddede yer alan koşullara bakılmaksızın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak kabul edilmez.
78.1.3. (Ek madde: 06/02/2018-30324 R.G./6. md.; Değişik madde: 30/09/2020-31260 R.G./18. md.) Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan ve niteliği gereği süreklilik arz eden park bahçe bakım ve onarım işi, çöp toplama, cadde, sokak, meydan vb. temizlik işleri, bu işlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan refüj ve yeşil alanların bakım ve onarımı, ot temizliği, çim biçimi, toprak işleme, arazi hazırlığı, fidan üretimi, dikimi ve bakımı ile ağaç budama, sulama ve bakımı, sürücülü araç/iş makinesi kiralama vb. işler ile Kurum tarafından belirlenecek diğer işler, 78.1.1 inci maddede yer alan diğer koşullara bakılmaksızın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak kabul edilir.
78.1.4. (Ek madde: 06/02/2018-30324 R.G./6. md.) Niteliği gereği süreklilik arz etme koşulu dışında diğer koşulları taşıyan ve ihale edilmesi mümkün olan (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./19. md.) hizmet alımları ile 78.1.1 maddede belirtilen koşulları taşıyan hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerinde, teklifler ile aşırı düşük tekliflerin hazırlanması ve değerlendirilmesinde bu Tebliğin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri için öngördüğü düzenlemeler (asgari işçilik maliyeti ile sözleşme giderleri ve genel giderlerin hesabı, sınır değer tespiti, işçilik hesaplama modülünün kullanım zorunluluğu vb.) aynen uygulanır.
78.1.5. (Ek madde: 30/09/2020-31260 R.G./20. md.) İhalelerin 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine uygunluğunun tespit edilmesinde; kısmi teklif verilmesine imkan tanınan ihalelerin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olup olmadığına ilişkin değerlendirme, ilgili kısma ilişkin yaklaşık maliyet de dikkate alınarak her bir kısım için ayrı ayrı yapılır. Herhangi bir kısmın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı niteliğinde olması halinde, ihale personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilir.
78.2. (Mülga: 12/06/2015-29384 R.G./5. md.)
78.3. (Değişik: 12/06/2015-29384 R.G./6. md.; Değişik madde: 18/05/2024-32550 R.G/37. md., yürürlük: 15/06/2024) Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanında, haftalık çalışma saatlerinin tamamını idarede geçirecek personel sayısının belirtilmesi halinde teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilmesi ve her bir işçilik maliyeti için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması zorunludur.
78.3.1. (Ek madde: 18/05/2024-32550 R.G/37. md., yürürlük: 15/06/2024) Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.
...
78.29. (Ek:07/06/2014-29023 R.G./48. md.) Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde, sözleşme gideri ve genel giderler dahil toplam asgari işçilik maliyetinin altında işçilik bedeli sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır.” açıklaması,
Aynı Tebliğ’in “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi
…
79.2.6. Malzemeli yemek hizmet alımı ihalelerinde aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesinde kullanılmak üzere teknik şartnamede asgari iki haftalık örnek menü düzenlemesi yapılır ve bu menüde yer alan yemeklerin içerikleri ile çiğ girdi miktarları belirtilir.
Bu ihalelerde; teklifi aşırı düşük bulunan istekli öncelikle (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “ana girdi”, “işçilik” ve “yardımcı gider” oranlarının belirtildiği Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelini (Mülga ibare: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) hazırlayarak açıklaması kapsamında sunar. Açıklamanın geçerli kabul edilebilmesi için (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,80’den az ve 0,95’den çok olmaması gerekir. Oran belirtmeyen veya belirttiği oran 0,80’den az veya 0,95’den çok olan isteklilerin teklifleri reddedilir.
(Değişik cümle: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) Bu maddede yer alan ana girdi ibaresi kapsamında, kırmızı et; beyaz et; balık; işlenmiş et ürünleri (sucuk, salam, sosis, kavurma gibi); kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve; toz şeker, süt; yoğurt, ayran; yağ ürünleri (ayçiçek yağı, zeytinyağı, tereyağı) kahvaltı malzemeleri (peynir, zeytin, yumurta, reçel, bal gibi); pet su, ekmek açıklama yapılacak unsurlar olarak dikkate alınır. İdarenin ihale dokümanında bu girdilerin dışında ana girdi niteliğinde malzeme içeren yemek öğünü düzenlemesi durumunda aşırı düşük teklif açıklama yazısında açıklama istenecek unsurlar arasında bu malzemelerin de belirtilmesi zorunludur.Bu çerçevede, isteklinin beyan ettiği orana uygun teklif sunması durumunda, yemek pişirilmesi için gerekli enerji giderleri (doğalgaz, LPG gibi), temizlik malzemeleri, su, sigorta giderleri, ilaçlama ve hijyen sağlama giderleri, bakım onarım, amortisman, nakliye, sözleşme giderleri ve genel giderler, portör muayenesi ve tali çiğ girdiler (tuz, baharat, tatlandırıcı vb.) gibi unsurlar “yardımcı girdiler” başlığında değerlendirilir ve bu unsurlar için açıklama sunulması gerekmez.
Örneğin; 1.000 öğün yemek alımı için çıkılan bir ihalede, birim fiyat olarak 5 TL teklif veren bir isteklinin, 5.000 TL olan toplam teklif bedelinin aşırı düşük olarak değerlendirilmesi ve istekli tarafından sunulan Malzemeli Yemek Sunumu Hesap Cetvelinde (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) “(Ana Girdi Maliyeti+İşçilik Maliyeti)/Toplam Teklif Tutarı” oranının 0,90 olarak belirtilmesi halinde, teklifin 4.500 TL’sinin ana çiğ girdi ile işçilik toplamını içerdiği kabul edilir ve isteklinin sadece bu kısma ilişkin açıklama yapması gerekir. Teklifin 500 TL’lik kısmının ise yardımcı giderlere ilişkin olduğu kabul edildiğinden, bu kısma ilişkin açıklama yapılması gerekmemektedir.
Malzemeli yemek alımı ihalelerinde, (Değişik ibare: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) kırmızı et; beyaz et; balık; kuru gıdalar (pirinç, bulgur, nohut, mercimek, kuru fasulye gibi); sebze; meyve maliyetlerinin tevsiki amacıyla üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri kullanılamaz. Ancak 79.2.2 nci maddede yer alan diğer yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifleri ile açıklama yapılabilir.
(Ek fıkra: 25/01/2017-29959 R.G./13. md.) Malzemeli yemek alımı ihalelerinde sadece iki haftalık örnek menüdeki ana girdiler ve işçilik giderleri dikkate alınarak açıklama yapılmalıdır. İsteklilerin örnek menüdeki girdiler ve işçilik gideri kullanılarak teklif ettikleri birim fiyatı açıklamaları gerekmekte olup toplam miktar ve tutar açıklaması yapılmayacaktır. Örneğin normal kahvaltı, diyet kahvaltı, ara öğün, normal yemek ve diyet yemek gibi birim fiyatları içeren bir ihalede, isteklilerin teklif ettikleri birim fiyatı; örnek menüyü ve bu menünün üretimi için gerekli işçilik tutarını kullanarak tevsik etmeleri durumunda açıklama uygun kabul edilecektir.
...
79.3.5. (Değişik madde: 18/05/2024-32550 R.G/39. md., yürürlük: 15/06/2024) Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, ancak sözleşme ve genel giderler içerisinde yer alan açıklamanın yapıldığı tarihte geçerli olan oran ve tutarlar üzerinden hesaplanan ihale kararı damga vergisi ve sözleşme damga vergisi ile Kanunun 53 üncü maddesinin (j) bendinin 1 numaralı alt bendinde belirtilen tutarı aşan sözleşmelerde sözleşme bedelinin onbinde beşi oranındaki Kurum payı ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Hazır Yemek Yükleniciliği
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.
d) Kodu: ----
e) Miktarı:
Müdürlüğümüzde öğrenim görecek öğrencilere 3 öğün ve en az 4 çeşit olmak üzere, şartnamesine göre, Müdürlüğümüzün Mutfak, Yemekhane ve Demirbaşları kullanılarak hazır yemek verilmesi ve sonrası hizmetlerin yapılması işidir.
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Balıkesir Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü ” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “İhaleye ilişkin bilgiler” başlıklı 3’üncü maddesinde “3.1.
a) İhale kayıt numarası: 2024/1034409
b) İhale usulü: Açık ihale.
c) İhale (son teklif verme) tarihi ve saati: 13.09.2024
Saat: 10:00 ” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.
-Çalıştırılması öngörülen işçilerin 9 (Dokuz) ay üzerinden maliyet hesaplaması yapılacak ve aşağıda belirtilen ücretler ödenecektir.
-Yüklenici çalıştırdığı işçilerden Gıda Mühendisi veya Diyetisyen için asgari ücretin % 130 fazlası, Aşçıbaşı için asgari ücretin % 130 fazlası , Aşçı için asgari ücretin % 90 fazlası, Aşçı Yardımcısı için asgari ücretin % 40 fazlası, Şef Garson için asgari ücretin % 30 fazlası, Garson için asgari ücretin % 20 fazlası, Bulaşıkçı ve Temizlikçi için asgari ücretin % 20 fazlası üzerinden ödeme yapacak ve bu giderler teklife yansıtılacaktır. Yüklenici çalıştırdığı işçilerin, işin yapılmakta olduğu bir işkolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatla kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını sağlayacaktır. -Ayrıca çalıştırılacak olan işçilerin yol ve yemek giderleri yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacağından yüklenici bu giderleri teklifine dahil edecektir. Çalışan personele 2000 kalori yemek verilecek olup, personelin aylık çalışma gün sayısı 26 gündür -Yemekhanede günlük ortalama 45 KG. LPG tüketilmekte olup yüklenici bu gideri maliyetine yansıtacaktır. (9 ay üzerinden maliyet hesaplaması yapılacaktır.) -Yemekhanede günlük ortalama 8 Ton su tüketilmekte olup yüklenici bu gideri maliyetine yansıtacaktır. (9 ay üzerinden maliyet hesaplaması yapılacaktır.) -Yemekhanede günlük ortalama 150 Kwh elektrik tüketilmekte olup yüklenici bu gideri maliyetine yansıtacaktır. (9 ay üzerinden maliyet hesaplaması yapılacaktır.) -Yemekhanede ısınma için günlük ortalama 185 Kg. kömür tüketilmekte olup yüklenici bu gideri maliyetine yansıtacaktır. (Yemekhanede 01Kasım – 31 Mart tarihleri arasında kaloriferler yanmaktadır. Maliyet hesabı kömür kilogramı için 6.28 TL. üzerinden yapılacaktır.) - İşin yürütülmesi sırasında kullanılacak olan malzeme giderleri, bakım onarım giderleri, ekte verilen listedeki demirbaş malzeme giderleri, yine ekte verilen listedeki aylık temizlik malzeme giderleri, yine ekte verilen listeye göre personelin kıyafet giderleri, personelin servis ve yemek giderleri, su gideri, ekmek gideri, ilaçlama gideri, nakliye giderlerini teklif fiyatına dahil edecektir
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Kısa vadeli sigorta prim oranları belirtilecektir.
Bu işte İş Kazaları ve Meslek Hastalıkları Sigorta Pirim oranı % 2 (Yüzdeiki)” düzenlemesi bulunmaktadır.
İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir.
Sıra No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 3
Miktarı
Teklif Edilen 4 Birim Fiyat
Tutarı
Birimi
İşçi sayısı
Ay/gün/saat
1
Gıda Mühendisi ve Aşçıbaşı (Brüt asgari ücretin %130 fazlası + Yemek ve Yol Gideri )(Brüt asgari ücretin %130 fazlası)
Ay
2
9
2
Aşçı (Brüt asgari ücretin %90 fazlası + Yemek ve Yol Gideri)(Brüt asgari ücretin %90 fazlası)
Ay
6
9
3
Aşçı Yardımcısı (Brüt asgari ücretin % 40 fazlası + Yemek ve Yol Gideri)(Brüt asgari ücretin %40 fazlası)
Ay
10
9
4
Şef Garson (Brüt asgari ücretin % 30 fazlası + Yemek ve Yol Gideri)(Brüt asgari ücretin %30 fazlası)
Ay
1
9
5
Garson (Brüt asgari ücretin %20 fazlası + Yemek ve Yol Gideri)(Brüt asgari ücretin %20 fazlası)
Ay
10
9
6
Bulaşıkçı ve Temizlikçi (Brüt asgari ücretin %20 fazlası + Yemek ve Yol Gideri)(Brüt asgari ücretin %20 fazlası)
Ay
7
9
I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç) 5
Sıra No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6
Birimi
Miktarı
Teklif Edilen 4 Birim Fiyat
Tutarı
1
Sabah Kahvaltısı (Günlük Ortalama 4.000 Kalori İçin)
öğün
93.600
2
Öğle Yemeği (Günlük Ortalama 4.000 Kalori İçin)
öğün
93.600
3
Akşam Yemeği (Günlük Ortalama 4.000 Kalori İçin)
öğün
93.600
4
Resmi Tatil İşçilik Maliyeti Gıda Mühendisi ve Aşçıbaşı (Brüt asgari ücretin %130 fazlası)
gün
27
5
Resmi Tatil İşçilik Maliyeti Aşçı (Brüt asgari ücretin %90 fazlası)
gün
81
6
Resmi Tatil İşçilik Maliyeti Aşçı Yardımcısı (Brüt asgari ücretin %40 fazlası)
gün
135
7
Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Resmi Tatil İşçilik Maliyeti Şef Garson (Brüt asgari ücretin %30 fazlası)
gün
13,5
8
Resmi Tatil İşçilik Maliyeti Garson (Brüt asgari ücretin %20 fazlası)
gün
135
9
Resmi Tatil İşçilik Maliyeti Bulaşıkçı ve Temizlikçi (Brüt asgari ücretin %20 fazlası)
gün
94,5
İlgili düzenlemelerden söz konusu işin 3 öğün ve en az 4 çeşit olmak üzere, Balıkesir Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü’nün mutfak, yemekhane ve demirbaşları kullanılarak hazır yemek verilmesi ve sonrası hizmetlerin yapılması işi olduğu anlaşılmıştır.
İdarece yapılan değerlendirme neticesinde teklifi aşırı düşük olarak nitelendirilen isteklilere 16.09.2024 tarihli ve ekinde 14 günlük örnek yemek menüsü ve ana çiğ girdi miktar ve türlerini gösteren liste yer alan aşırı düşük teklif sorgulama yazısı gönderilmiştir.
Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece “Aside Yemekçilik ve Temizlik Hizmetleri San. Tic. A.Ş. firması vermiş olduğu aşırı düşük teklif açıklamasında Ekap İşçilik Hesaplama sayfasında yaptığı hesaplamalarda bulunan asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplama yaptığı tespit edilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliğinin 78.3.1. maddesi ”78.3.1. (Ek madde: 18/05/2024-32550 R.G/37. md., yürürlük: 15/06/2024) Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet atımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin teklifleri, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılır. " Şeklinde düzenlenmiştir.
İşçilik gideri hesaplamasında sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyeti yerine asgari işçilik maliyet üzerinden hesaplama yaptığından e-teklifi değerlendirme dışı bırakılmıştır.” gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.1.1’inci maddesinde açıklandığı üzere personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dâhil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade etmektedir. Bu bağlamda söz konusu işin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı işi olduğu belirlenmiştir.
İdari Şartname’de yer alan düzenlemelerden ihale konusu iş kapsamında çalışacak gıda mühendisi ve aşçıbaşı için yapılacak ödemede brüt asgari ücretin %130 fazlasının, aşçı için yapılacak ödemede brüt asgari ücretin %90 fazlasının, aşçı yardımcısı için yapılacak ödemede brüt asgari ücretin % 40 fazlasının, şef garson için yapılacak ödemede brüt asgari ücretin % 30 fazlasının, garson için yapılacak ödemede brüt asgari ücretin %20 fazlasının bulaşıkçı ve temizlikçi için yapılacak ödemede brüt asgari ücretin %20 fazlasının esas alınması gerektiği anlaşılmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.3.1’inci maddesinde personel çalıştırılmasına dayalı olmayan ve teklif fiyata dahil giderler arasında işçilik giderine yer verilen hizmet alımlarında, birim fiyat teklif cetvelinde her bir işçilik maliyeti için açılan satırda, ilgili mevzuatına göre hesaplanacak sözleşme gideri ve genel giderler dahil asgari işçilik maliyetinin altında teklif sunan isteklilerin tekliflerinin, ihale dokümanına aykırı teklif sunulduğu gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakılacağı ifade edilmiştir.
Bu bağlamda mezkur iş kapsamında gıda mühendisi ve aşçıbaşı, aşçı, aşçı yardımcısı, şef garson, garson, bulaşıkçı ve temizlikçi işçilik gideri için teklif edilmesi gereken aylık asgari tutarın sözleşme ve genel gider hariç sırasıyla 56.472,06 TL, 46.650,84 TL, 34.373,30 TL, 31.918,99 TL, 29.463 TL ve 29.463,69 TL olduğu anlaşılmıştır.
Mezkur iş kapsamında gıda mühendisi ve aşçıbaşı, aşçı, aşçı yardımcısı, şef garson, garson, bulaşıkçı ve temizlikçi ulusal bayramlar ve genel tatil günleri işçilik gideri için teklif edilmesi gereken günlük asgari tutarın sözleşme ve genel gider hariç sırasıyla 1.882,40 TL, 1.555,03 TL, 1.145,81 TL, 1.063,98 TL, 982,12 TL ve 982,12 TL olduğu anlaşılmıştır.
Sözleşme giderlerinin hesaplanmasında 488 sayılı Damga Vergisi Kanunu’nun “Akitlerle ilgili kâğıtlar” başlıklı bölümünde “A. Belli parayı ihtiva eden kâğıtlar: 1. Mukavelenameler, taahhütnameler ve temliknameler” için sözleşme bedelinin binde 9,48 oranında damga vergisi alınacağı, “II. Kararlar ve mazbatalar” başlıklı bölümünde “2. İhale Kanunlarına tabi olan veya olmayan resmi daire ve kamu tüzel kişiliğini haiz kurumların her türlü ihale kararları” için sözleşme bedelinin binde 5,69 oranında karar pulu ücreti alınacağı ve 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu gereğince ödenmesi gereken Kamu İhale Kurumu payı oranının %0,05 olduğu hüküm altına alınmıştır.
Bu çerçevede ilgili mevzuat uyarınca, başvuru konusu ihale açısından sözleşme damga vergisi, sözleşme karar pulu ücreti ve Kamu İhale Kurumu payı olmak üzere isteklilerin teklif fiyatının % 1,567’sine tekabül eden tutarda sözleşme giderlerinin hesaplanması gerektiği anlaşılmıştır.
Başvuru sahibi Aside Yem. ve Tem. Hiz. San. Tic. A.Ş.ye ait birim fiyat teklif mektubu incelendiğinde gıda mühendisi ve aşçıbaşı, aşçı, aşçı yardımcısı, şef garson, garson, bulaşıkçı ve temizlikçi işçilik gideri için sırasıyla teklif edilen aylık birim fiyatların 65.437,38 TL, 54.712,62 TL, 41.945,01 TL, 39.391,50 TL, 36.837,96 TL, 36.837,96 TL olduğu göz önüne alındığında , ihale konusu işe ilişkin olarak sözleşme ve genel giderler dahil işçilik gideri için teklif edilmesi gereken asgari tutarın karşılandığı tespit edilmiştir.
Yine aynı istekli tarafından gıda mühendisi ve aşçıbaşı, aşçı yardımcısı, şef garson, garson, bulaşıkçı ve temizlikçi ulusal bayramlar ve genel tatil günleri işçilik gideri için sırasıyla teklif edilen günlük birim fiyatların 2.181,25 TL, 1.823,75 TL, 1.398,17 TL, 1.313,05 TL, 1.227,93 TL, 1.227,93 TL olduğu göz önüne alındığında ihale konusu işe ilişkin olarak sözleşme ve genel giderler dahil ulusal bayramlar ve genel tatil günleri işçilik gideri için teklif edilmesi gereken asgari tutarın da karşılandığı tespit edilmiştir.
Anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması incelendiğinde, işçilik için yapılan maliyet açıklamalarında işçilik maaş maliyetinin asgari işçilik maliyeti üzerinden hesaplandığı, bununla birlikte söz konusu tutara, aylık yol gideri, aylık yemek gideri ve teklif fiyatının % 1,567’sine tekabül eden tutarda sözleşme giderlerinin de hesaplanarak dahil edildiği görülmüş olup, idarece şikayet başvurusu üzerine alınan kararda ileri sürülenin aksine anılan istekli tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında yapılan işçilik gideri hesaplamasında sözleşme giderlerinin hesaplamaya katılmış olduğu görüldüğünden başvuru sahibi isteklinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
Ayrıca, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 6’ncı alt bendinde “… Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.
Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez. ” hükmü yer almaktadır.
Başvuru sahibi tarafından 118.286,00 TL başvuru bedelinin Kurum şikâyet gelirleri hesabına yatırıldığı görülmüştür. Yapılan incelemede anılan isteklinin itirazen şikâyete konu tüm iddialarında haklı olduğu tespit edilmiş olup, Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde 118.286,00 TL’lik başvuru bedelinin iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, Aside Yem. ve Tem. Hiz. San. Tic. A.Ş.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen otuz gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1)Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
2) Başvuru bedelinin Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kamu İhale Kurumuna yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.