Kemal Serhadlı POMEM Hazır Yemek Hizmetleri Yükleniciliği ve Sonrası Hizmetlerin Yürütülmesi İşi

2023/1256093 İhale Kayıt Numaralı “ Kemal Serhadlı Pomem Hazır Yemek Hizmetleri Yükleniciliği ve Sonrası Hizmetlerin Yürütülmesi İşi ” İhalesi

Mem Yemekçilik İnşaat Temizlik Petrol Nak. Taah. Hayv. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. ,

Adana Kemal Serhadlı Polis Meslek Eğitim Merkezi ,

Adana Kemal Serhadlı Polis Meslek Eğitim Merkezi tarafından 12.12.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Kemal Serhadlı Pomem Hazır Yemek Hizmetleri Yükleniciliği ve Sonrası Hizmetlerin Yürütülmesi İşi ” ihalesine ilişkin olarak Mem Yemekçilik İnşaat Temizlik Petrol Nak. Taah. Hayv. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. nin 28.02.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.03.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 15.03.2024 tarih ve 137382 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 15.03.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2024/378 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, EKAP üzerinden taraflarına tebliğ edilen ihale komisyonu kararı ile ihalenin Aras Üretim Destek Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi uhdesinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Tepe Group Kurumsal Hizmetler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olduğunun belirtildiği, ancak ihale üzerinde bırakılan Aras Üretim Destek Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketini temsile yetkili ve şirketin tek ortağı olan Yönetim Kurulu Başkanı Murat Ertan Lale hakkında kamu ihaleleri ile ilgili olarak ihaleye fesat karıştırmak suçundan Batman Cumhuriyet Savcılığı tarafından bir iddianamenin hazırlandığı, bu iddianamenin Batman 2. Ağır Ceza Mahkemesi tarafından kabul edilerek 19.02.2024 tarihinde 2024/38 Esas Numarasıyla ilgili şahıs hakkında kamu davası açıldığı ve yargılama sonuna kadar 4734 sayılı Kanun kapsamında yer alan kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılamayacağı, bu durumun, iddianamelerin kabulünü müteakiben Batman Cumhuriyet Başsavcılığınca Kamu İhale Kurumu’na bildirilme aşamasında olduğu, kamu davası gereğince yasaklılar listesinde söz konusu kişinin görülemediği, dolayısıyla 12.01.2024 tarihli İhale Komisyon Kararı’nda belirtilen Aras Üretim Destek Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin teklifinin hukuken geçerli olmadığı, Kamu İhale Kanunu’nun 59’uncu maddesi hükümleri gereğince anılan istekli ile sözleşme imzalanmasının mümkün bulunmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ise ihaleye katılamayacaklar arasında bulunduğu ve ihaleye katılmaktan yasaklı olmasına rağmen ihaleye iştirak ettiği, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İsteklilerin ceza sorumluluğu” başlıklı 59’uncu maddesinin ikinci fıkrasında “Bu Kanun kapsamında yapılan ihalelerden dolayı haklarında birinci fıkra gereğince ceza kovuşturması yapılarak kamu davası açılmasına karar verilenler ve 58 inci maddenin ikinci fıkrasında sayılanlar yargılama sonuna kadar Kanun kapsamında yer alan kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılamaz. Haklarında kamu davası açılmasına karar verilenler, Cumhuriyet Savcılıklarınca sicillerine işlenmek üzere Kamu İhale Kurumuna bildirilir.” hükmü,
Aynı Kanun’un “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.
Şikayet ve itirazen şikayet başvuruları, dava açılmadan önce tüketilmesi zorunlu idari başvuru yollarıdır. Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.
...
Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;
...
c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikayete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikayet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine, karar verilir.” hükmü,
Anılan Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.
...
İdare, şikayet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikayetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.
Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir.” hükmü,
Söz konusu Kanun’un “Kuruma itirazen şikayet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “İdareye şikayet başvurusunda bulunan veya idarece alınan kararı uygun bulmayan aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından 55 inci maddenin dördüncü fıkrasında belirtilen hallerde ve sürede, sözleşme imzalanmadan önce itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir. . .” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.
…
(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;
…
c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,
ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,
…
izleyen günden itibaren başlar.
(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Alınacak kararlar” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) Şikâyet üzerine idare tarafından yapılan inceleme sonucunda gerekçeli olarak;
...
c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşmenin imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde ihalenin iptalini veya düzeltici işlem belirlenmesini gerektirecek hukuka aykırılığın tespit edilememesi hallerinde başvurunun reddine, karar verilir.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;
a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı,
b) Başvuru ehliyeti,
c) Başvurunun süresinde yapılıp yapılmadığı,
ç) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı,
d) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarasının belirtilip belirtilmediği,
e) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği,
f) İdareye başvuru tarihi ile varsa idarenin cevabının başvuru sahibine bildirildiği tarihin belirtilip belirtilmediği,
…
yönlerinden sırasıyla incelenir.
(2) Başvuru dilekçesi ve ekinde yukarıda belirtilen ön inceleme konuları bakımından bir aykırılığın bulunmaması durumunda esasın incelenmesine geçilir.
…
(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir. “ hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinin birinci fıkrasında “16 ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir...” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Teyit İşlemleri” başlıklı 30.5’inci maddesinde “…ç) Hakkında kamu davası açılanlar 1/11/2012 tarihli ve 6359 sayılı Kamu İhale Kanununda Değişiklik Yapılması Hakkında Kanun gereğince 4734 sayılı Kanunun 11 inci maddesinin birinci fıkrasının (a) bendi kapsamından çıkarıldığından, yapılan teyit sonucunda hakkında kamu davası açılan aday veya istekli durumunda olanların, anılan Kanunun 59 uncu maddesinde belirtilen yasağa rağmen ihaleye katılmış olduklarının tespiti halinde değerlendirme dışı bırakılması, ancak geçici teminatlarının gelir kaydedilmemesi ve idarece haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı verilmemesi gerekmektedir.…” açıklaması bulunmaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Kemal Serhadlı POMEM Hazır Yemek Yükleniciliği ve Sonrası Hizmetlerin Yürütülmesi İşi
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.
d) Kodu:
e) Miktarı:
İdarenin mutfağında pişirilmek üzere İşçili ve Malzemeli Hazır Yemek Hizmeti Alımı 60.810 öğün/adet Sabah Kahvaltısı
60.810 öğün/adet Öğle Yemeği
60.810 öğün/adet Akşam Yemeği
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kemal Serhadlı Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü Mutfağı ve Yemekhanesi (Atakent Mahallesi Yaşar Doğu Caddesi No:104) Yüreğir/ADANA” düzenlemesine,
Aynı Şartname’nin “İhaleye katılamayacak olanlar” başlıklı 9’uncu maddesinde “…
9.3. Haklarında ihalelere katılmaktan yasaklama kararı bulunmaması kaydıyla, kamu davası açılanlara ilişkin olarak Kanunun 59 uncu maddesinde yer verilen özel düzenleme veya özel kanunlarda yer verilen düzenlemeler nedeniyle ihalelere katılamayacak durumda olduğu halde ihalelere katılan istekliler sadece ihale dışı bırakılır. Bu durumda olanlar hakkında ayrıca 4734 sayılı Kanunun 11 inci ve 58 inci maddelerinde yer alan idari yaptırımlar uygulanmaz.” düzenlemesine yer verilmiştir.
İhale işlem dosyası kapsamında gönderilen belgeler ile EKAP üzerinden erişilen bilgilerden; başvuruya konu ihalenin Adana Kemal Serhadlı Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü’nün “Kemal Serhadlı Pomem Hazır Yemek Hizmetleri Yükleniciliği ve Sonrası Hizmetlerin Yürütülmesi İşi” ne ilişkin olduğu, ihale ilanının 13.11.2023 tarihinde yapıldığı, 17 adet ihale dokümanı indirildiği, 12.12.2023 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 9 istekli tarafından teklif verildiği, 13.12.2023 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen bildirim ile geçerli teklif sahibi isteklilerden teklifi sınır değerin altında kalan Aras Üretim Destek Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinden aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, anılan istekli tarafından 18.12.2023 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulduğu, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda sunulan açıklamaların uygun bulunarak 12.01.2024 tarihli ihale komisyonu kararı ile ihalenin Aras Üretim Destek Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin Tepe Group Kurumsal Hizmetler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olarak belirlendiği, başvuru sahibinin teklifinin ise geçerli bulunduğu ve teklif fiyatı itibarıyla üçüncü sırada yer aldığı anlaşılmıştır.
Başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan isteklinin temsil yetkilisi ve tek ortağı olan Yönetim Kurulu Başkanı Murat Ertan Lale hakkında Batman 2. Ağır Ceza Mahkemesi’nde 19.02.2024 tarihinde 2024/38 Esas Numarasıyla kamu davası açıldığı, yargılama sonuna kadar 4734 Sayılı Kanun Kapsamında yer alan Kamu Kurum ve Kuruluşlarının ihalelerine katılamayacağı, dolayısıyla 12.01.2024 tarihli ihale komisyonu kararında belirtilen Aras Üretim Destek Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin teklifinin hukuken geçerli olmadığı, Kamu İhale Kanunu’nun 59’uncu maddesi hükümleri gereğince anılan istekli ile sözleşme imzalanmasının mümkün bulunmadığından teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ise ihaleye katılamayacaklar arasında bulunduğu ve ihaleye katılmaktan yasaklı olmasına rağmen ihaleye iştirak ettiği, bu nedenle teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddia edilmektedir.
İtirazen şikayet dilekçesi kapsamında iddia konusu edilen hususların farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.
Buna göre, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla, süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.
Başvuru sahibinin dilekçesinde ileri sürülen ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ise ihaleye katılamayacaklar arasında bulunduğu ve ihaleye katılmaktan yasaklı olmasına rağmen ihaleye iştirak ettiği, yönündeki iddiası ile ilgili olarak, başvuru sahibinin şikâyete konu işlem veya eylemleri 12.01.2024 tarihli ihale komisyonu kararının aynı tarihte EKAP üzerinden tebliği ile öğrendiği veya bu tarih itibarıyla şikâyet konusunun farkına varılmış olması gerektiği, başvuru sahibinin belirtilen tarihi izleyen 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunmadığı, bu hususa yönelik olarak 28.02.2024 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunduğu görülmüştür.
Bu tespitler neticesinde, başvuru sahibinin ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ise ihaleye katılamayacaklar arasında bulunduğu ve ihaleye katılmaktan yasaklı olmasına rağmen ihaleye iştirak ettiği yönündeki iddiasını uyuşmazlığa konu hususların farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde yazılı şekilde ileri sürmesi, bir diğer deyişle başvuruda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 15.03.2024 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Ayrıca, başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan isteklinin temsil yetkilisi ve tek ortağı olan Yönetim Kurulu Başkanı Murat Ertan Lale hakkında kamu davası açıldığı, yargılama sonuna kadar 4734 Sayılı Kanun Kapsamında yer alan Kamu Kurum ve Kuruluşlarının ihalelerine katılamayacağı yönündeki iddiası incelendiğinde; ihale tarihinde (12.12.2023) şirketin tek ortağının Murat Ertan Lale olduğu ve teklifin de anılan şahıs tarafından elektronik imza ile imzalandığı tespit edilmiş olup idare tarafından EKAP üzerinden yapılan yasaklılık sorgulamalarında, herhangi bir yasaklılık kaydına rastlanılmadığı anlaşılmıştır. Öte yandan başvuru sahibinin itirazen şikâyet dilekçesi ekinde hakkında kamu davası açıldığı öne sürülen Murat Ertan Lale hakkında bu hususa yönelik kanıtlayıcı bir belgenin de sunulmadığı görülmüştür.
Bu veriler doğrultusunda başvuru sahibinin ihale üzerinde bırakılan istekli Aras Üretim Destek Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketinin yönetim kurulu başkanı Murat Ertan Lale hakkında kamu davası açıldığına yönelik iddiasının yerinde olmadığı anlaşıldığından, bahse konu iddiasının reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde “ başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması ” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.

2023/1256093 İhale Kayıt Numaralı “ Kemal Serhadlı POMEM Hazır Yemek Hizmetleri Yükleniciliği ve Sonrası Hizmetlerin Yürütülmesi İşi ” İhalesi

Mem Yemekçilik İnşaat Temizlik Petrol Nakliyat Taahhüt Hayvancılık Turizm Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi ,

Adana Kemal Serhadlı Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü ,

Adana Kemal Serhadlı Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü tarafından 12.12.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Kemal Serhadlı POMEM Hazır Yemek Hizmetleri Yükleniciliği ve Sonrası Hizmetlerin Yürütülmesi İşi ” ihalesine ilişkin olarak Mem Yemekçilik İnşaat Temizlik Petrol Nakliyat Taahhüt Hayvancılık Turizm Sanayi Ve Ticaret Limited Şirketi nin 22.01.2024 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 23.01.2024 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 02.02.2024 tarih ve 130249 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 02.02.2024 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2024/173 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, taraflarına EKAP üzerinden tebliğ edilen kesinleşen ihale kararında; ihalenin Aras Üretim Destek Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi uhdesinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin ise Tepe Group Kurumsal Hizmetler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olarak belirlendiğinin öğrenildiği, ancak söz konusu isteklilerin ihalede aranan yeterlik kriterlerini karşılamadığı, şöyle ki;
1) Anılan isteklilerin teklif mektuplarının temsil ve ilzama yetkili olan kişiler tarafından e-imza ile imzalanmadığı,
2) Beyan edilen/sunulan geçici teminat mektuplarının ihale dokümanı ekinde yer alan standart forma uygun olmadığı, geçici teminat mektubu standart formunda yazılan bilgiler ile sunulan geçici teminat mektupları üzerindeki bilgilerin birbirleriyle örtüşmediği, teminat sürelerinin istenilen süreyi kapsamadığı, anılan belgelerin tutarlarının toplam tekliflerin %3’ünü karşılamadığı,
3) Söz konusu isteklilerin şirketi temsile yetkili olan kişiler ile ortakları ve ortaklık oranlarına ilişkin bilgilerin EKAP sisteminde kayıtlı olmadığı ve yeterlik bilgileri tablosunda da beyan edilmediği,
4) Beyan edilen yılsonu bilançosu veya eş değer belgelerin, toplam ciroyu gösteren gelir tablolarının ihalede istenen oranları karşılamadığı, teklifleri kapsamında 2022 yılına ait bilanço bilgileri veya 2022 yılı ile birlikte 2021 yılına ait bilanço bilgilerinin beyan edilmesi gerekirken, sadece 2021 yılına ait bilanço bilgilerinin beyan edildiği, ayrıca yeterlik bilgileri tablosunda bilanço bilgilerinin yer aldığı kısımda, bilanço yılının boş bırakıldığı, toplam cironun hangi yıla ait olduğunun anlaşılamadığı,
5) Anılan isteklilerin İdari Şartname’nin 7.5.1’inci maddesinde istenilen iş deneyim kriterlerini sağlayamadığı, iş deneyimlerini tevsik etmek üzere beyan edilen/sunulan belgelerin, anılan Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde belirtilen benzer iş tanımına uygun olmadığı, iş bitirme belgelerinin tutarlarının; götürü bedel veya birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanmış işlerde; her türlü fiyat farkları hariç, varsa iş artışları dahil, hakedişteki sözleşme fiyatları ile yapılan işin tutarı üzerinden belirlenmesi gerekirken sunulan iş bitirme belgesini düzenleyen idare tarafından yanlış hesaplandığı, iş bitirme belgelerinin belge tutarına fiyat farklarının da dahil edildiği, iş bitirme belgelerinin belge tutarından fiyat farkları çıkarıldığında, isteklilerce fiilen gerçekleştirilen iş tutarlarının, İdari Şartname’nin 7.5.1’inci maddesinde istenilen iş deneyim oranını sağlayamadığının görüleceği,
6) Söz konusu istekliler tarafından iş deneyimini tevsik etmek üzere beyan edilen/sunulan belgelerin özel sektöre gerçekleştirilen yemek hizmeti alımı işine ait olduğu, ancak bu belgelerin ekinde sunulması gereken belge konusu işe ait sözleşme, fatura ve SGK belgelerinin beyan edilmediği/sunulmadığı, iş kapsamında düzenlenen fatura örneklerinin yetkili meslek mensupları veya vergi daireleri tarafından onaylanmadığı, ayrıca ihalenin ilk ilan tarihinden önce sözleşme damga vergilerinin yatırılmadığı, yeterlik bilgileri tablolarında da, özel sektöre gerçekleştirilen işlere ait sözleşmenin damga vergilerinin ödendiğine dair bilgi ve belgelerin beyan edilmediği, ayrıca belgeye konu işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş belgelerin üzerinde yer alan adres (İş Yeri Adresi) ile yemek hizmetinin yerine getirildiği, personellerin çalıştırıldığı firma/kuruluş adresinin (İşveren Adresi) birbirinden farklı olduğu, dolayısıyla çalıştırılan personele ilişkin belgelerin sunulan sözleşmeyle uyumlu olmadığı, sözleşmede yazan yemek birim fiyatları ile o işe ilişkin kesilen faturalarda yazan yemek birim fiyatlarının uyumlu olmadığı, karşılıklı mutabakat olmadan keyfi olarak yemek birim fiyatlarının kesilen faturalar üzerinde değiştirildiği,
7) İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinin (ı) bendi gereği sunulması gereken işletme kayıt belgesinin sistemde kayıtlı olmadığı, belgenin faaliyet konusunun yemek hizmeti alımı işini kapsamadığı, iş kapsamında pişirilen yemeğin yüklenici araçları ile hizmet verilecek alana taşınacağı ancak sunulan belgenin bu şekilde gerçekleştirilecek işe uygun olmadığı, bu gerekçelerle söz konusu isteklilerin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:
…
b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;
1) İsteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler, …” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “(1) İhaleler, e-teklif alınmak suretiyle bu maddeye uygun olarak yapılabilir.
…
(5) e-teklifler EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlanır ve e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortakların tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. Kısmi teklife açık ihalelerde teklif mektubu eklerinin her bir kısım için ortak girişimlerin katıldığı ihalelerde ise yeterlik bilgileri tablosunun her bir ortak tarafından ayrı ayrı doldurulması gerekmektedir...” hükmü,
Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesi ile uygulama yönetmeliklerindeki tanımların yanında;
…
c) e-teklif: Elektronik ortamda EKAP üzerinden hazırlanarak istekli veya istekli adına yetkili kişi veya kişilerce e-imza ile imzalanmış teklifi,
…
ifade eder.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “e-tekliflerin hazırlanması ve sunulması” başlıklı 19’uncu maddesinde “(1) e-teklifler, istekliler tarafından EKAP üzerinden hazırlanır. İlan ve ihale dokümanında, EKAP üzerinden sorgulanması mümkün olmayan katılım ve yeterlik belgelerinin Kurum tarafından belirlenen usul ve esaslara uygun şekilde bilgisayarda taratılarak e-teklif kapsamında sunulacağı yönünde düzenleme yapılır.
(2) e-teklifler, istekliler tarafından EKAP üzerinden hazırlandıktan sonra e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortak girişim ortaklarının tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur….” hükmü bulunmaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Kemal Serhadlı POMEM Hazır Yemek Yükleniciliği ve Sonrası Hizmetlerin Yürütülmesi İşi
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.
d) Kodu:
e) Miktarı:
İdarenin mutfağında pişirilmek üzere İşçili ve Malzemeli Hazır Yemek Hizmeti Alımı 60.810 öğün/adet Sabah Kahvaltısı
60.810 öğün/adet Öğle Yemeği
60.810 öğün/adet Akşam Yemeği
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kemal Serhadlı Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü Mutfağı ve Yemekhanesi (Atakent Mahallesi Yaşar Doğu Caddesi No:104) Yüreğir/ADANA” düzenlemesine,
Anılan Şartname’nin “Tekliflerin sunulma şekli” başlıklı 22’nci maddesinde “22.1. e-teklifler istekliler tarafından EKAP üzerinden, yalnızca teklif mektubu ve ekleri doldurularak hazırlandıktan sonra e-imza ile imzalanarak ihale tarih ve saatine kadar gönderilir. Ortak girişimlerde e-teklifin ortakların tamamı tarafından e-imza ile imzalanması zorunludur. Teklife ilişkin e-anahtar, e-teklif ile birlikte ihale tarih ve saatine kadar EKAP üzerinden gönderilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
İhale işlem dosyası kapsamında gönderilen belgeler ile EKAP üzerinden erişilen bilgilerden; başvuruya konu ihalenin Adana Kemal Serhadlı Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü’nün “Kemal Serhadlı Pomem Hazır Yemek Hizmetleri Yükleniciliği ve Sonrası Hizmetlerin Yürütülmesi İşi” ne ilişkin olduğu, ihale ilanının 13.11.2023 tarihinde yapıldığı, 17 adet ihale dokümanı indirildiği, 12.12.2023 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 9 istekli tarafından teklif verildiği, 13.12.2023 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen bildirim ile geçerli teklif sahibi isteklilerden teklifi sınır değerin altında kalan Aras Üretim Destek Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nden aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, anılan istekli tarafından idarece belirlenen 18.12.2023 tarihinde aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulduğu, ihale komisyonu tarafından yapılan değerlendirmeler sonucunda sunulan açıklamaların uygun bulunarak ihalenin Aras Üretim Destek Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi üzerinde bırakıldığı, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibinin Tepe Group Kurumsal Hizmetler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi olarak belirlendiği, başvuru sahibinin teklifinin ise geçerli bulunduğu ve teklif fiyatı itibarıyla üçüncü sırada yer aldığı anlaşılmıştır.
İhale üzerinde bırakılan istekli Aras Üretim Destek Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin temsil ve ilzama yetkili görevlilerine yönelik olarak idarece yapılan ticaret sicili bilgileri sorgulamalarında anılan adına e-teklifi imzalayan Murat Ertan Lale’nin şirketi münferiden temsile yetkili yönetim kurulu başkanı olduğu ve 27.09.2022 tarihinden başlamak üzere 13.09.2025 tarihine kadar şirketi temsile münferiden yetkili olduğu,
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Tepe Group Kurumsal Hizmetler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin temsil ve ilzama yetkili görevlilerine yönelik olarak idarece yapılan ticaret sicili bilgileri sorgulamalarında anılan adına e-teklifi imzalayan Remziye Polat’ın şirketi münferiden temsile yetkili müdürü olduğu ve 19.12.2018 tarihinden başlamak üzere şirketi temsile münferiden yetkili olduğu görülmüştür.
Söz konusu istekliler adına e-teklifleri imzalayan adı geçen şahısların temsil yetkilerine ilişkin olarak EKAP üzerinden yapılan incelemede her iki yöneticinin de temsil ettikleri şirketleri her hususta münferiden temsil ve ilzama yetkili kılındığı görülmüştür.
Yapılan tespitler sonucunda ihale üzerinde bırakılan istekli Aras Üretim Destek Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Tepe Group Kurumsal Hizmetler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin elektronik tekliflerinin şirketleri temsil ve ilzama yetkili yöneticileri tarafından mevzuata uygun olarak imzalandığı anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde “İhalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır…” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.
…
(4) Teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez. İstekli tarafından sunulacak geçici teminatın Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda, mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın sunulmayacak belgeler tablosunda belirtilmesi yeterlidir.
(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir…” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “ …
6) Geçici teminat mektuplarının Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21 inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması halinde, mektuba ilişkin ayırt edici numara; anılan maddeye uygun olarak alınmaması halinde ise düzenlenen mektuba ilişkin bilgiler, yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir. Geçici teminat mektubu dışındaki teminatların saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırıldığına ilişkin bilgiler de aynı şekilde yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir.
…
(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için, sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır…” hükmü,
Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Geçici Teminatlar” başlıklı 21’inci maddesinde “…(2) Geçici teminat mektupları Kurumla “EKAP Üzerinden Online Bilgi Alışverişine Yönelik İşbirliği Yapılmasına Dair Protokol” imzalamış olan kuruluşlardan alınır. İlgilinin talebi halinde, kuruluş tarafından Ek-1’de yer alan “Geçici Teminat Mektubu Bilgileri Formu” düzenlenerek kendisine verilir. Geçici teminat mektupları, elektronik imza kullanılmak suretiyle elektronik veya ıslak imza kullanılmak suretiyle fiziki ortamda düzenlenebilir. Ancak düzenlenen geçici teminat mektubuna kuruluş tarafından ayırt edici bir numara verilerek mektuba ilişkin bilgilerin EKAP’a aktarılması ve verilen ayırt edici numaranın istekli tarafından e-teklif kapsamında EKAP üzerinden gönderilmesi gerekir. Geçici teminat mektuplarına ilişkin bilgilerin, 6/12/2012 tarihli ve 6362 sayılı Sermaye Piyasası Kanununa göre merkezi takas kuruluşu olarak faaliyet gösteren kuruluşlar dâhil yetkilendirilmiş merkezi bir kuruluş tarafından EKAP’a aktarılması durumunda da düzenlenen mektupların bu fıkraya uygun olarak alındığı kabul edilir…” hükmü bulunmaktadır.
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.
…
c) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar…” düzenlemesine,
Anılan Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.
…
26.3. Geçici teminat olarak kullanılan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 09.04.2024 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.
26.4. Geçici teminatı ihalede istenilen katılma şartlarını sağlamayan teklifler değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesine,
Aynı Şartname’nin “Geçici teminatın verilmesi” başlıklı 28’inci maddesinde “28.1. Geçici teminat mektubunu düzenleyen kuruluş tarafından mektuba verilen ayırt edici numara yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilir.
28.2. Teminat mektupları dışındaki teminatların Adana Defterdarlığı Muhasebe Müdürlüğü Veznesine yatırılması ve teminatın yatırıldığını gösteren belgelere ilişkin bilgilerin yeterlik bilgileri tablosunun ilgili bölümünde belirtilmesi gerekir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Yapılan incelemede, ihale üzerinde bırakılan Aras Üretim Destek Hiz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan “Yeterlik Bilgileri Tablosu”nun “Teminata İlişkin Bilgiler” satırının “Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21’inci Maddesinin İkinci Fıkrasına Uygun Olarak Alınan Geçici Teminat Mektubu alt satırında “M101012387807554R” beyanının yer aldığı, anılan belge EKAP üzerinden sorgulandığında ise, söz konusu geçici teminat mektubunun Türkiye Emlak Katılım Bankası tarafından düzenlendiği, geçerlilik tarihinin 06.05.2024 ve tutarının 540.000,00 TL olduğu, anılan isteklinin toplam teklif tutarının 8.391.780,00 TL olduğu dikkate alındığında ihalede sunulması gereken geçici teminatın en az 251.753,40 TL olması gerektiği,
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Tepe Group Kurumsal Hizmetler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan “Yeterlik Bilgileri Tablosu”nun “Teminata İlişkin Bilgiler” satırının “Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliğinin 21’inci Maddesinin İkinci Fıkrasına Uygun Olarak Alınan Geçici Teminat Mektubu” alt satırında “M101012312608431R” beyanının yer aldığı, anılan belge EKAP üzerinden sorgulandığında ise, söz konusu geçici teminat mektubunun Türkiye Halk Bankası tarafından düzenlendiği, geçerlilik tarihinin 30.12.2024 ve tutarının 550.000,00 TL olduğu, anılan isteklinin toplam teklif tutarının 11.736.330,00 TL olduğu dikkate alındığında ihalede sunulması gereken geçici teminatın en az 352.089,90 TL olması gerektiği tespit edilmiştir.
Yapılan tüm bu tespitler neticesinde başvuru sahibinin iddiasına konu edilen istekliler tarafından sunulan teminat mektuplarının teklif bedeline göre sağlanması gereken tutarı karşıladığı, ayrıca geçerlilik tarihlerinin de İdari Şartname’de belirtilen 09.04.2024 tarihinden önce olmadığı anlaşılmış ve başvuru sahibinin anılan isteklilerin teminat sürelerinin istenilen süreyi kapsamadığı, anılan belgelerin tutarlarının toplam tekliflerin %3’ünü karşılamadığı iddiaları yerinde bulunmamıştır.
Diğer taraftan, ihale üzerinde bırakılan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli tarafından elektronik ortamda alınmış geçici teminat mektubuna ait ayırt edici numaranın beyan edildiği, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri ve doküman düzenlemeleri uyarınca istekliler tarafından beyan edilen geçici teminat mektubunun Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin 21’inci maddesinin ikinci fıkrasına uygun olarak alınması durumunda mektuba kuruluş tarafından verilen ayırt edici numaranın yeterlik bilgileri tablosunda belirtilmesinin yeterli olduğu, dolayısıyla standart forma uygun olarak düzenlendiğinin kabulü gerektiği anlaşılmış olup başvuru sahibi tarafında öne sürülen geçici teminat mektuplarının ihale dokümanı ekinde yer alan standart forma uygun olmadığı, geçici teminat mektubu standart formunda yazılan bilgiler ile sunulan geçici teminat mektupları üzerindeki bilgilerin birbirleriyle örtüşmediği yönündeki iddiaların da yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,
…
b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,
teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır…” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Elektronik ihale” başlıklı 59/A maddesinde “…
(9) İhale dokümanında belirtilen geçici teminat mektubu, katılım belgeleri ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin değerlendirme, istekliler tarafından beyan edilen bilgi ve belgelerden; EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanarak temin veya teyit edilebilenler için sorgulama sonucunda elde edilen bilgiler; belirtilen yöntemle temin veya teyit edilemeyenler için ise yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgiler esas alınarak yapılır. Bu değerlendirme sonucunda ihalede öngörülen şartları sağlamadığı anlaşılan teklifler değerlendirme dışı bırakılır.” hükmü,
Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği’nin “Gerçek ve tüzel kişilerin EKAP’a kaydı” başlıklı 7’nci maddesinde “ …(5) EKAP’a kayıtlı olan; gerçek kişilerin kendileri ile vekil veya temsilcilerine; tüzel kişilerin kendileri, ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranları (halka arz edilen hisseler hariç)/üyeleri/kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevliler ile vekil veya temsilcilerine ilişkin aşağıda yer alan bilgileri EKAP’a kaydetmeleri ve son başvuru veya ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellemeleri zorunludur.
Bu kişilerin;
a) Gerçek kişi olması halinde adı, soyadı ve T.C. kimlik numarası ile varsa işletme adı ve ticaret unvanı,
b) Tüzel kişi olması halinde ticaret unvanı, vergi kimlik numarası ile varsa işletme adı. Tüzel kişilerde; yönetimdeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelere/kuruculara ilişkin kayıt kapsamında ticaret sicil verileri esas alınır. Ayrıca anonim şirketlerde (tek ortaklı şirketler hariç) ortaklar ve ortaklık oranlarının kaydı kapsamında, beyan edilen kişilere ilişkin pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları; şirket niteliğinde olmayan tüzel kişilerde ise üyelerin veya kurucuların kaydı kapsamında Türkiye Ticaret Sicili Gazetelerinde yer almayan bilgileri içeren belgelerin ilgili kısımları da taranarak EKAP’a yüklenir…
(6) Bu madde kapsamında EKAP’a kaydedilen bilgilerin eksiksiz, doğru ve güncel olması gerekmektedir. EKAP’a kayıtlı gerçek veya tüzel kişiler tarafından, beşinci fıkrada belirtilen bilgilerde değişiklik yapılmasının gerektiği hallerde bu değişikliklerin, en geç değişiklik tarihini izleyen 7 (yedi) gün içerisinde ancak her durumda son başvuru veya ihale tarihinden önce, son başvuru veya ihale tarihinden sonra gerçekleşen değişikliklerin sözleşme imzalanmadan önce güncellenerek EKAP’a kaydedilmesi zorunludur… ” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.
a) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgiler;
…
2) Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile, ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
İhale üzerinde bırakılan Aras Üretim Destek Hiz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde, söz konusu tablonun “Teklif Vermeye Yetkili Olunduğuna İlişkin Bilgiler” bölümünün “Ortaklar/Üyeler/Kurucular ile Yöneticilere Ait Bilgiler” kısmının “Ortaklar ve Ortaklık Oranlarına/Üyelere/Kuruculara Ait Bilgiler” satırında “MURAT ERTAN LALE, 633********, 100,00000000000000, ARAS ÜRETİM DESTEK HİZMETLERİ SANAYİ VE TİCARET ANONİM ŞİRKETİ, Türkiye” bilgilerinin, “Yöneticilere ait bilgiler” satırında ise “MURAT ERTAN LALE, 633********, Yönetim Kurulu Üyesi, Türkiye” bilgilerinin yer aldığı görülmüştür.
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Tepe Group Kurumsal Hizmetler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosu incelendiğinde ise; anılan tablonun “Teklif Vermeye Yetkili Olunduğuna İlişkin Bilgiler” bölümünün “Ortaklar/Üyeler/Kurucular ile Yöneticilere Ait Bilgiler” kısmının “Ortaklar ve Ortaklık Oranlarına/Üyelere/Kuruculara Ait Bilgiler” satırında “REMZİYE POLAT, 235********, 100000,00/100000,00, Türkiye” bilgilerinin, “Yöneticilere ait bilgiler” satırında “REMZİYE POLAT, 235********, Müdür, Türkiye” bilgilerinin yer aldığı görülmüştür.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden EKAP’a kayıtlı olan tüzel kişilerin kendileri, ortakları ve ortaklık oranlarına, üyeleri ya da kurucuları, teklif veya başvuru mektubu ya da sözleşme imzalamaya ve sözleşmenin yürütülmesi konusunda tüzel kişiliği temsile yetkili yönetimindeki görevlileri ile vekilleri veya temsilcilerine ilişkin bilgilerin EKAP’a kaydedilmesinin ve söz konusu bilgilerin ihale tarihinden ve sözleşme imzalamadan önce güncellenmesinin zorunlu olduğu, EKAP’a kaydedilen bilgilerin eksiksiz, doğru ve güncel olması gerektiği, ihaleye teklif veren isteklilerce kaydedilen/güncellenen bilgilerinin yeterlik bilgileri tablosuna EKAP üzerinden yansıyacağı anlaşılmaktadır.
Bu çerçevede yeterlik bilgileri tablosunun “ Teklif Vermeye Yetkili Olunduğuna İlişkin Bilgiler” bölümüne ilişkin olarak “açıklamalar” sütununun ilgili satırında “İdari Şartnamenin 7.1.A.2 maddesi / Bilgiler EKAP üzerinden yansıyacaktır.” ifadeleri yer almakta olup isteklilerce ihale tarihinden önce EKAP’a kaydedilen bilgilerin yeterlik bilgileri tablosunun ilgili satırında görünmesi, dolayısıyla isteklilerin yönetimindeki görevlileri ile ilgisine göre, ortakları ve ortaklık oranlarına, üyelerine ya da kurucularına ilişkin değerlendirmelerin EKAP’tan otomatik olarak aktarılan veriler üzerinden yapılması, anonim şirketlerde ise tek ortaklı şirketler dışındaki şirketlerin ortaklık bilgilerinin yeterlik bilgileri tablosunda istekli tarafından beyan edileceği ve anonim şirkete ilişkin anılan bilgilerin teyidinin bahse konu isteklilerin EKAP’a yüklemiş oldukları pay defterleri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımları üzerinden yapılması gerekmektedir.
Bu doğrultuda yapılan incelemeler neticesinde, başvuru sahibinin iddiasında adı geçen isteklilerin sunmuş olduğu yeterlik bilgileri tablolarının ilgili satırlarında tüzel kişiliğin ortaklarına, üyelerine veya kurucularına dair T.C. kimlik numarası bilgileri ile ortakların ortaklık oranlarına ilişkin bilgilerin bulunduğu ve söz konusu bilgilerin idarece ihale tarihi sonrasında EKAP üzerinden ilgili kurum ve kuruluşların sistemlerinden yapılan sorgulama sonucunda erişilen bilgilerle uyumlu olduğu, ayrıca ihale üzerinde bırakılan istekli Aras Üretim Destek Hiz. San. ve Tic. A.Ş.nin tek ortaklı bir anonim şirket olduğu, dolayısıyla pay defteri ile dayanağı yönetim kurulu karar defterinin ilgili kısımlarının taranarak EKAP’a kayıt edilme zorunluluğunun bulunmadığı anlaşılmıştır.
Tüm bu tespit ve değerlendirmeler sonucunda başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlilik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “ İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:
a)Ekonomik ve malî yeterliğin belirlenmesi için;
…
2)İsteklinin, ilgili mevzuatı uyarınca yayınlanması zorunlu olan bilançosu veya bilançosunun gerekli görülen bölümleri, yoksa bunlara eşdeğer belgeleri, …” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;
a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,
b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,
her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.
(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar.
(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.
(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır…” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “( 1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde;
a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,
b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgenin, her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.
…
(4) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.
(5) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.
(6) İş hacmini gösteren belgelere ilişkin kriterler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:
a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde, toplam cironun teklif edilen bedelin % 25’inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15’inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.
…
(8) Altıncı ve yedinci fıkralardaki kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır…” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “İş hacmine ilişkin belge tutarlarının güncellenmesi” başlıklı 37’nci maddesinde “ (1) İş hacmine ilişkin belge tutarları aşağıdaki şekilde güncellenir:
a) Yıllık toplam ciro, gelirin elde edildiği yılın Haziran ayına ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir…” hükmü bulunmaktadır.
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ 7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:
…
7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yılsonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yılsonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yılsonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H) sunmaları gerekmektedir.
Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi
gerekir.
Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
…
7.4.3. İstekli tarafından;
a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,
b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgeler,
birinin sunulması yeterlidir.
Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.
Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.
Toplam cironun teklif edilen bedelin % 25'inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15'inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.
Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Gelir tablosunun veya serbest meslek kazanç defteri özetinin, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur…” düzenlemesine yer verilmiştir.
İhale üzerinde bırakılan istekli Aras Üretim Destek Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “İhaleye Katılmak İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” sütununun “Ekonomik ve Mali Yeterliğe İlişkin Bilgiler” bölümünün “Bilanço bilgileri (Yeterlik değerlendirmesinde esas alınan yıllar)” kısmının “Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınan Yıllar” satırında “2022”, “ Cari Oran (Dönen Varlıklar/Kısa Vadeli Borçlar)” satırında “16,3074683805613”, “Öz Kaynak Oranı (Öz Kaynaklar/Toplam Aktif)” satırında “0,93867840325283”, “Kısa Vadeli Banka Borçlarının Öz Kaynaklara Oranı” satırında “0” , anılan bölümün “İş Hacmi Bilgileri” kısmının “Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınması İstenen Yıllar” satırında “2022” , “Bu Yıllara Ait Toplam Ciro/Fatura Tutarı” satırında “*****988,29 TRY (Türk Lirası)” , “Buraya girilen bilgi” satırında “toplam ciro tutarıdır” bilgilerinin beyan edildiği görülmüştür.
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Tepe Group Kurumsal Hizmetler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “İhaleye Katılmak İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” sütununun “Ekonomik ve Mali Yeterliğe İlişkin Bilgiler” bölümünün “Bilanço bilgileri (Yeterlik değerlendirmesinde esas alınan yıllar)” kısmının “Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınan Yıllar” satırında “2022”, “ Cari Oran (Dönen Varlıklar/Kısa Vadeli Borçlar)” satırında “14,9903168797649”, “Öz Kaynak Oranı (Öz Kaynaklar/Toplam Aktif)” satırında “0,317400451449451”, “Kısa Vadeli Banka Borçlarının Öz Kaynaklara Oranı” satırında “0” , anılan bölümün “İş Hacmi Bilgileri” kısmının “Yeterlik Değerlendirmesinde Esas Alınması İstenen Yıllar” satırlarında sırasıyla “2022” , “2021” “Bu Yıllara Ait Toplam Ciro/Fatura Tutarı” satırlarında sırasıyla “*****324,70 TRY (Türk Lirası)” , “*****022,49 TRY (Türk Lirası)” ve “Buraya girilen bilgi” satırlarında “toplam ciro tutarıdır” bilgilerinin beyan edildiği görülmüştür.
Aktarılan mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemelerinden, isteklilerin ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri kapsamında ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin sunacakları bilanço ve eşdeğer belgelerde cari oranın en az 0.75, öz kaynak oranının en az 0.15, kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının ise 0,50’den küçük olması gerektiği, iş hacmini gösteren belgelere ilişkin olarak da isteklinin toplam cirosunun teklif ettiği bedelin %25’inden, hizmet işleri cirosunun ise teklif ettiği bedelin %15’inden az olmaması gerektiği anlaşılmaktadır.
Tüm bu tespit ve değerlendirmeler çerçevesinde; e-teklif alınmak suretiyle gerçekleştirilen inceleme konusu ihalede; istekliler tarafından beyan edilen bilanço bilgilerinin idarece EKAP üzerinden teyit ve temin edilebilen bilgiler olduğu ve Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) ile yapılan entegrasyon kapsamında EKAP’a aktarıldığı, söz konusu istekliler tarafından beyan edilen bilgiler ile EKAP’ta yer alan bilgilerin uyumlu olduğu; başvuru sahibinin iddiasına konu edilen isteklilerin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla (2022) ilişkin cari oranının 0,75’ten; öz kaynak oranının 0,15’ten az olmadığı ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olduğu anlaşılmış olup başvuru sahibinin bilançoya ilişkin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan, başvuru sahibinin iş hacmi bilgilerine yönelik iddiasının incelenmesi neticesinde; anılan istekliler tarafından yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen iş hacmi bilgilerinin idarece EKAP üzerinden teyit ve temin edilebilen bilgiler olduğu, Gelir İdaresi Başkanlığı (GİB) ile yapılan entegrasyon kapsamında EKAP’a aktarıldığı, istekliler tarafından beyan edilen bilgiler ile EKAP’ta yer alan bilgilerin uyumlu olduğu anlaşılmıştır.
İhale üzerinde bırakılan istekli Aras Üretim Destek Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nin teklif fiyatının 8.391.780,00 TL olduğu ve bu durumda anılan isteklinin sağlaması gereken toplam ciro tutarının 2.097.945,00 TL (8.391.780,00x0,25) olduğu belirlenmiş olup, anılan istekli tarafından ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla (2022) ilişkin olarak beyan edilen toplam ciro tutarının ihalede istenilen tutarı karşıladığı anlaşılmıştır.
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Tepe Group Kurumsal Hizmetler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklif fiyatının 11.736.330,00 TL olduğu ve bu durumda anılan isteklinin sağlaması gereken toplam ciro tutarının 2.934.082,50 TL (11.736.330,00x0,25) olduğu belirlenmiş olup, anılan istekli tarafından ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla (2022) ilişkin olarak beyan edilen toplam ciro tutarının ihalede istenilen tutarı karşıladığı anlaşılmıştır.
Bu değerlendirmeler neticesinde başvuru sahibinin iddiasına konu ettiği her iki istekli tarafından 2022 yılına ilişkin olarak beyan edilen yılsonu bilanço oranlarının ve toplam ciro tutarlarının ihalede istenilen koşulları karşıladığı sonucuna ulaşıldığından başvuru sahibinin iddiası yerinde bulunmamıştır.
5) Başvuru sahibinin 5’inci ve 6’ncı iddialarına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “İş deneyimini gösteren belgeler“ başlıklı 39’uncu maddesinde “(1)İş deneyimini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde; teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
a) İlk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin,
…
(2) İlk ilan veya davet tarihi ile ihale veya son başvuru tarihi arasında kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleri, ilgisine göre birinci fıkranın (a) veya (b) bendi kapsamında değerlendirilir.
(3) İş deneyiminin belirlenmesi amacıyla;
a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b), (c) ve (f) bentlerine göre yapılan ihalelerde, teklif edilen bedelin % 25’i ile % 50’si aralığında idarece belirlenecek bir orandan az olmamak üzere,
…
ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler ile teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması istenir.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “İş deneyim tutarının tespiti” başlıklı 46’ncı maddesinde “ (1) İş bitirme belgelerine, son hakediş raporu veya varsa kesin hakediş raporundaki fiilen gerçekleştirilen işle ilgili tutarlar herhangi bir güncelleştirmeye tabi tutulmadan yazılır.
(2) Bu tutar;
a) Götürü bedel veya birim fiyat üzerinden sözleşmeye bağlanmış işlerde; her türlü fiyat farkları hariç, varsa iş artışları dâhil, hakedişteki sözleşme fiyatları ile yapılan işin tutarı üzerinden,
…
KDV hariç olarak belirlenir. ” hükmü,
Söz konusu Yönetmelik’in “Değerlendirmeye ilişkin esaslar” başlıklı 48’inci maddesinde “(1) İhale konusu iş veya benzer işlerle ilgili tek sözleşmeye dayalı olarak iş deneyimini gösteren belgeler değerlendirmeye alınır. Birden çok iş deneyimini gösteren belge hiçbir şekilde toplanamaz.
(2) İş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarları iş deneyiminde değerlendirmeye alınmaz…” hükmü,
Bahsi geçen Yönetmelik’in “İş deneyim tutarının güncellenmesi” başlıklı 49’uncu maddesinde “(1)İş deneyimini gösteren belgelerde yazılı tutarlar aşağıdaki şekilde güncellenir:
a) 4734 sayılı Kanun kapsamında ihale edilmiş işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler, belgeye konu işin ihale tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endeksin, ilk ilan veya davet tarihinin içinde bulunduğu aydan bir önceki aya ait endekse oranlanması suretiyle bulunan katsayı üzerinden güncellenir…” hükmü bulunmaktadır.
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…
7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:
7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya
b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,
sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 40'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.
…
7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:
Kamu veya özel sektörde yapılan her türlü malzemeli yemek üretimi ve dağıtım yükleniciliği işleri benzer iş olarak değerlendirilecektir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
İhale üzerinde bırakılan istekli Aras Üretim Destek Hiz. San. ve Tic. A.Ş. tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “İhaleye Katılmak İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” sütununun “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” kısmının “EKAP’ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi” bölümünün “Belgeye EKAP Tarafından Verilen Sayı” satırında “2019/555168-1-4305577-1-3” beyanına yer verildiği görülmüştür.
Anılan istekli tarafından yeterlik bilgileri tablosu kapsamında beyan edilen iş deneyim belgesine yönelik olarak EKAP üzerinden yapılan sorgulama sonucunda; söz konusu iş deneyim belgesinin Aile, Çalışma ve Sosyal Hizmetler Bakanlığı Saray Rehabilitasyon Merkez Müdürlüğü tarafından Aras Üretim Destek Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi adına düzenlendiği, bahse konu yüklenici iş bitirme belgesinde işin adının “İl Müdürlüğümüze bağlı Saray Engelsiz Yaşam Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğü ile Şereflikoçhisar Bakım ve Rehabilitasyon Merkezi Müdürlüğünün, Mart - Aralık 2020 dönemine ait 10 aylık Malzemeli Mamul Yemek Hizmet alımı” olduğu ve işin tanımının “ Hizmet Alımı-2020 Yılı 10 Aylık (Mart-Aralık) Malzeme Dahil Yemek Hazırlama ve Dağıtım Hizmeti Alımı” olarak yapıldığı, ilk sözleşme bedelinin “11.964.315,60 TRY” sözleşme tarihinin “28.02.2020”, ihale tarihinin “16.12.2019” , kabul tarihinin “31.12.2020” olduğu, belge tutarının “11.824.830,68 TRY” olarak düzenlendiği görülmüş, belgenin “Açıklama” satırında ise “ Müdürlüğümüzün 2020 yılı 10 aylık (Mart-Aralık) Malzeme Dahil Yemek Hazırlama ve Dağıtım hizmeti alımı ihalesi, 31.12.2020 tarihinde tamamlanmıştır.” bilgilerine yer verildiği tespit edilmiştir.
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Tepe Group Kurumsal Hizmetler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “İhaleye Katılmak İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” sütununun “Mesleki ve Teknik Yeterliğe İlişkin Bilgiler” kısmının “EKAP’ta Kayıtlı Olan İş Deneyim Belgesi” bölümünün “Belgeye EKAP Tarafından Verilen Sayı” satırında 6 farklı iş deneyim belgesine ilişkin olarak sırasıyla “2021/651649-5111772-1-1”, “2021/593668-5103255-1-1” , “2021/234808-4956629-1-1” , “2020/522229-4326206-1-1” , “2020/143358-3993961-1-1” , “2019/560412-3759465-1-1” beyanlarına yer verildiği görülmüştür.
Anılan istekli tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosu kapsamında ilk sırada beyan edilen iş deneyim belgesine yönelik olarak EKAP üzerinden yapılan sorgulama sonucunda; söz konusu iş deneyim belgesinin Emniyet Genel Müdürlüğü Balıkesir Polis Meslek Eğitim Merkezi tarafından Tepe Group Kurumsal Hizmetler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - Adana Ft Yemekçilik Temizlik Bilgi İşlem Nakliye İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi İş Ortaklığı adına düzenlendiği, bahse konu yüklenici iş bitirme belgesinde işin adının “ Hazır Yemek Yükleniciliği ” olduğu ve işin tanımının “Hazır Yemek Yükleniciliği işi” olarak yapıldığı , iş ortaklığı olan yüklenicinin ortaklık oranlarının “Tepe Group Kurumsal Hizmetler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - 99,00%; Adana Ft Yemekçilik Temizlik Bilgi İşlem Nakliye İnşaat Taahhüt Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi - 1,00%” şeklinde belirtildiği, ilk sözleşme bedelinin “ 9.187.722,32 TRY” , sözleşme tarihinin “02.11.2021”, ihale tarihinin “19.10.2021” , kabul tarihinin “30.06.2022” olduğu, belge tutarının “6.352.224,73 TRY” olarak düzenlendiği görülmüş, belgenin “Açıklama” satırında ise hiçbir bilgiye yer verilmediği görülmüştür.
Yukarıda yer verilen mevzuat maddelerinde iş deneyim belgelerinin istenildiği ihalelerde istekliler tarafından iş deneyimini tevsik için teknolojik ürün deneyim belgesinin ve yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere uygun olmak kaydıyla; ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin, devredilen işlerde ise devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80’inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işleriyle ilgili iş deneyimini gösteren belgelerin sunulmasının zorunlu olduğu, iş deneyimini gösteren belgelerde yer alan ancak, ihale konusu iş veya benzer iş kapsamında bulunmayan işlerin tutarlarının iş deneyiminde değerlendirmeye alınmayacağı anlaşılmaktadır.
Bu doğrultuda, ihale üzerinde bırakılan istekli Aras Üretim Destek Hiz. San. ve Tic. A.Ş.nin teklif bedelinin 8.391.780,00 TL olduğu ve bu ihalede sağlaması gereken asgari iş deneyim tutarının (8.391.780,00x0,40) 3.356.712,00 TL olduğu, anılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesine konu malzeme dahil yemek hazırlama ve dağıtım hizmeti alımı işinin ihalede benzer iş olarak belirlenen “her türlü malzemeli yemek üretimi ve dağıtım yükleniciliği işleri”ne uygun olduğu , ihalede sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarını karşıladığı anlaşılmıştır.
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Tepe Group Kurumsal Hizmetler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin teklif bedelinin ise 11.736.330,00 TL olduğu, bu ihalede sağlaması gereken asgari iş deneyim tutarının (11.736.330,00x0,40) 4.694.532,00 TL olduğu, anılan istekli tarafından sunulan iş deneyim belgesine konu işin ihalede belirlenen benzer işe uygun olduğu, anılan isteklinin %99 oranında iş ortağı olduğu işten edindiği iş deneyim belgesinin hissesine düşen belge tutarının da (6.352.224,73x0,99 = 6.288.702,48 TL) ihalede sağlanması gereken asgari iş deneyim tutarını karşıladığı anlaşılmıştır.
Ayrıca anılan isteklilerce sunulan iş deneyim belgelerinin, belgeleri düzenleyen yetkili kurum/kuruluşlar tarafından Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne uygun olarak EKAP üzerinden anılan Yönetmelik’in ekinde yer alan standart form esas alınarak düzenlendiği dikkate alındığında, anılan belgede belirtilen tutarın ilgili standart formda yer alan açıklamalar doğrultusunda Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 46’ncı maddesindeki düzenlemeler esas alınarak her türlü fiyat farkları ve KDV hariç olarak sisteme kaydedilmesi zorunluluğunun bulunduğu, kaldı ki her iki iş deneyim belgesinde de belge tutarının ilk sözleşme bedelinin altında olduğu, dolayısıyla söz konusu iş deneyim belgelerinin mevzuata uyguna olarak fiyat farkları hariç olarak düzenlendiğinin anlaşılabileceği sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, başvuru sahibi tarafından ihale üzerinde bırakılan istekli Aras Üretim Destek Hiz. San. ve Tic. A.Ş. ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Tepe Group Kurumsal Hizmetler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi’nin özel sektöre gerçekleştirilen işlere ilişkin sunmuş olduğu iş deneyim belgelerinin mevzuata uygun olmadığı öne sürülmüşse de söz konusu istekliler tarafından özel sektöre gerçekleştirilen işlere ilişkin iş deneyim belgesi beyan edilmediği anlaşılmıştır.
Yapılan tüm bu tespit ve değerlendirmeler neticesinde anılan istekliler tarafından beyan edilen iş deneyim belgelerinin İdari Şartname düzenlemelerinde aranan kriterlere uygun olduğu görülmüş ve başvuru sahibinin iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
6) Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:
…
b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;
1) İsteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler, …” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “… (4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü,
11.06.2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’na dayanılarak hazırlanan Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik’in “Kayıt usul ve esasları” başlıklı 6’ncı maddesinde “ Depo, perakende, toplu tüketim işletmecileri Ek-2’deki; gıda üreten işletmeciler Ek-3’teki bilgi ve belgeler ile birlikte yetkili merciye başvururlar.
(2) Yetkili merci tarafından başvuru on beş iş günü içerisinde incelenir. Bilgilerin ve belgelerin eksiksiz hazırlanmış olması durumunda, gıda işletmelerine yetkili merci tarafından Ek-5’te yer alan işletme kayıt belgesi, Ek-14’te yer alan kayıt kapsamındaki gıda işletmelerinin faaliyet konuları belirtilerek düzenlenir. Gıda Hijyeni Yönetmeliği hükümlerine uygunluğu açısından ekmek, ekmek çeşitleri, diğer ekmek çeşitleri ve sade pide üreten işletmeler yerinde resmi kontrole tabi tutulur. Yerinde yapılan resmi kontrol sonucunda işletmenin uygun bulunması halinde Ek-5’te yer alan işletme kayıt belgesi, Ek-14’te yer alan kayıt kapsamındaki gıda işletmelerinin faaliyet konuları belirtilerek düzenlenir.
…
(7) Bakanlık kayıtlı gıda işletmeleri için liste oluşturur ve bu listeleri güncel tutar .” hükmü bulunmaktadır.
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerekmektedir.
…
ı) İstekli Firma adına düzenlenmiş ihale tarihi itibariyle geçerliliğini yitirmemiş ilgili kuruluşlardan aldıkları İşletme Kayıt Belgesini sunacaklardır…” düzenlemesine yer verilmiştir.
İhale üzerinde bırakılan istekli Aras Üretim Destek Hiz. San. ve Tic. A.Ş.nin tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “İhaleye Katılmak İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” sütununun “Teklif Vermeye Yetkili Olunduğuna İlişkin Bilgiler” bölümünün “Sicil, İzin, Ruhsat ve Faaliyet Belgeleri” kısmının “Belge Adı ve Düzenleyen Kurum / Kuruluş” satırında “İŞLETME KAYIT BELGESİ, T.C. YALOVA VALİLİĞİ İL TARIM VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ” , “Belgenin Tarihi, Sayısı ve Geçerlik Tarihi” satırında “22.12.2022, TR-77-K-006233” bilgilerinin beyan edildiği görülmüştür.
Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Tepe Group Kurumsal Hizmetler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından sunulan yeterlik bilgileri tablosunun “İhaleye Katılmak İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” sütununun “Teklif Vermeye Yetkili Olunduğuna İlişkin Bilgiler” bölümünün “Sicil, İzin, Ruhsat ve Faaliyet Belgeleri” kısmının “Belge Adı ve Düzenleyen Kurum / Kuruluş” satırında ise “İŞLETME KAYIT BELGESİ, T.C ÇUKUROVA KAYMAKAMLIĞI İLÇE TARIM VE ORMAN MÜDÜRLÜĞÜ” , “Belgenin Tarihi, Sayısı ve Geçerlik Tarihi” satırında “30.09.2019, TR-01-K-029577, SÜRESİZ” bilgilerinin beyan edildiği görülmüştür.
Bahse konu işletme kayıt belgelerine ilişkin olarak idarece www.ggbs.tarim.gov.tr adresi üzerinden yapılan sorgulamalarda anılan belgelerin kayıt kapsamında olduğu bilgisinin edinildiği belirlenmiştir.
İtirazen şikayet incelemesi kapsamında ihale üzerinde bırakılan istekli Aras Üretim Destek Hiz. San. ve Tic. A.Ş tarafından beyan edilen işletme kayıt belgesine yönelik olarak yapılan sorgulamada “TR-77-K-006233” kayıt numaralı işletme kayıt belgesinin anılan istekli adına kayıtlı olduğu, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Tepe Group Kurumsal Hizmetler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından beyan edilen “ TR-01-K-029577 ” kayıt numaralı işletme kayıt belgesinin de söz konusu istekli adına kayıtlı olduğu, her iki belgenin de aktif olduğu tespit edilmiştir.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri uyarınca idarelerce ihale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen belgelerin istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere ihale dokümanı düzenlemelerinde yer verilmesi gerektiği, bu doğrultuda İdari Şartname’de isteklilerce ilgili, kuruluşlarca kendi adlarına düzenlenmiş olan ve ihale tarihi itibariyle geçerliliğini yitirmemiş işletme kayıt belgelerini teklifleri kapsamında beyan edilmesinin istenildiği anlaşılmaktadır.
Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde, ihale üzerinde bırakılan istekli Aras Üretim Destek Hiz. San. ve Tic. A.Ş ve ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli Tepe Group Kurumsal Hizmetler Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi tarafından beyan edilen işletme kayıt belgelerinin kendi adlarına kayıtlı ve aktif durumda olduğu anlaşılmış, başvuru sahibinin İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinin (ı) bendi gereği sunulması gereken işletme kayıt belgelerinin sistemde kayıtlı olmadığı iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Ayrıca idarece İdari Şartname’nin ilgili düzenlemesinde işletme kayıt belgesinin faaliyet konusuna ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı, diğer bir anlatımla faaliyet alanı bakımından sınırlayıcı herhangi bir koşul aranmaksızın sadece ihale tarihi itibarıyla geçerliliğini koruyan işletme kayıt belgesinin sunulmasının talep edildiği görüldüğünden, anılan isteklilerin iddia konusu yeterlik kriterini karşıladığı anlaşılmış ve başvuru sahibinin iddiasının bu yönüyle de yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.
Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.

2023/1256093 İhale Kayıt Numaralı “ Kemal Serhadlı POMEM Hazır Yemek Hizmetleri Yükleniciliği ve Sonrası Hizmetlerin Yürütülmesi İşi ” İhalesi

Begaş İnş. Tic. Taah. Ltd. Şti. ,

Adana Kemal Serhadlı Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü ,

Adana Kemal Serhadlı Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü tarafından 12.12.2023 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Kemal Serhadlı POMEM Hazır Yemek Hizmetleri Yükleniciliği ve Sonrası Hizmetlerin Yürütülmesi İşi ” ihalesine ilişkin olarak Begaş İnş. Tic. Taah. Ltd. Şti. nin 06.12.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 08.12.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 18.12.2023 tarih ve 122319 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 18.12.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2023/1448 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, ihale dokümanı ve eklerinin taraflarınca incelendiği ve mevzuata aykırı düzenlemelerin bulunduğunun tespit edildiği;
1) İdari Şartname’nin 25.3.1’inci ve Teknik Şartname’nin 4.4’üncü maddesinde çalıştırılacak olan işçilerin yol ve yemek giderlerinin yüklenici tarafından ayni olarak karşılanacağının ve teklif fiyata dahil edilmesi gerektiğinin düzenlendiği, ancak Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78.15’inci maddesinde göre çalışacak personelin yol ve yemek maliyetlerinin ayni olarak karşılanması durumunda yol maliyeti için aylık gün sayısının, yine ayni olarak karşılanacak yemek maliyetinin karşılanması için ise yemek çeşidi ve kalori miktarı gibi bilgilerin ihale dokümanında belirtilmesinin zorunlu kılındığı halde, ihale dokümanında yol maliyeti için aylık gün sayısına, yemek maliyetinin karşılanması için ise yemek çeşidi ve kalori miktarına yer verilmediği,
2) Teknik Şartname’nin 3.8.5’inci maddesinde “ İş Programına uygun olarak işin başlangıcında ve bitiminde olmak üzere, ücreti yükleniciye ait olmak üzere, işyerindeki malzemeleri ve tesisleri incelemek, test etmek ve eksikleri belirlemek amacıyla bağımsız bir veya birkaç teknik eleman getirecektir. Bu teknik eleman marifetiyle kontrol edilen ekipman veya cihazlarda tespit edilen eksiklikler yüklenici tarafından teslime hazır hale getirilecektir. İdarece verilen sürede yüklenici tarafından yerine getirilmeyen arıza veya eksiklikler bir tutanakla tespit edilir, eksiklik veya arızaya dair tutarlar faturalandırılarak yüklenicinin teminatından kesilir.” düzenlemesinin yapıldığı, ancak 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nde yüklenicinin teminatından kesinti yapılmak suretiyle tahsil edilmesi gereken durumların açık ve net bir şekilde tanımlandığı, söz konusu Şartname maddesinin yürürlükteki mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil ettiği,
3) Teknik Şartname’nin 3.11.1’inci maddesinde “Hakediş alınıp alınmamasına bakılmaksızın yüklenici çalışanlarının maaşlarını ödemek zorundadır.” düzenlemesine yer verildiği, ancak benzer hususa yönelik olarak alınan Ankara Onikinci İdare Mahkemesi’nin 30.05.2019 tarih ve E:2019/644, K:2019/1221 sayılı kararında “… yüklenici firmanın hakedişlerin ödenmesi beklenilmeden personel ücretlerini, her ayın 1 ile 15’i arasında gecikmeye mahal vermeyecek şekilde ödemesi aksi durumda cezai şart uygulanmasının idarenin yükleniciye ödemesi gereken hakedişleri zamanında ödememesinin yasal bir zemini bulunmadığı ve bu duruma ilişkin belirlilik bulunmadığı halde hakedişteki gecikmenin yükleniciden kaynaklanmadığı durumlarda dahi yüklenici hakkında cezai şart uygulanmasına yer verilmesine ilişkin kısmında hukuka ve hakkaniyete uyarlık görülmemiştir.” ifadelerine yer verildiği, yapılan bu düzenleme ile idare tarafından maaş ödemeleri için gün belirlemesi yapılmasının hakkaniyetli olmadığının söz konusu Mahkeme kararından da anlaşıldığı, anılan Teknik Şartname maddesinin “hakediş ödemesi yapıldıktan… gün içinde maaşlarının ödenmesi” şeklinde değiştirilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “… 78.15. Çalışacak personelin yemek ve yol maliyetlerinin isteklilerce ayni olarak karşılanmasının öngörüldüğü işlerde, bu ihtiyaçların isteklilerce ayni olarak karşılanacağı idari şartnamelerin ilgili maddesinde belirtilecek ve aylık gün sayısı gösterilecek, ancak buna ilişkin bir bedel öngörülmeyecek, personelin bu ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin kriterler ve asgari standartlar (yemek çeşidi, kalori vb.) ise ihale dokümanının ilgili bölümünde belirlenecektir. Bu şekilde verilen tekliflerin değerlendirilmesinde ise tekliflerin söz konusu ayni ödemeleri de içerdiği kabul edilerek değerlendirmeler buna göre yapılacaktır. …” açıklaması bulunmaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Kemal Serhadlı POMEM Hazır Yemek Yükleniciliği ve Sonrası Hizmetlerin Yürütülmesi İşi
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.
d) Kodu:
e) Miktarı:
İdarenin mutfağında pişirilmek üzere İşçili ve Malzemeli Hazır Yemek Hizmeti Alımı 60.810 öğün/adet Sabah Kahvaltısı
60.810 öğün/adet Öğle Yemeği
60.810 öğün/adet Akşam Yemeği
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kemal Serhadlı Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü Mutfağı ve Yemekhanesi (Atakent Mahallesi Yaşar Doğu Caddesi No:104) Yüreğir/ADANA” düzenlemesine,
Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ …
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1.
İhale konusu hizmette KDV Hariç işçilik, vergi, resim, sözleşmenin çoğaltılması, harç, nakliye, hamaliye, giyim, Mutfakta kullanılan elektrik, su, doğalgaz, yemek pişirilmesi ve hazırlanması için gerekli her türlü malzeme, yükleniciye teslim edilen demirbaş malzemelerin bakım, onarım ve tamiratı sigorta, kira bedeli vb. giderlerinin tamamı isteklilerce teklif edilecek fiyata dahildir
Bu hizmet alımında 18+2 personel çalışacak olup, İdaremizce yüklenici firmanın yemek hizmeti alımı ile ilgili olarak çalıştıracağı işçilere yol ve yemek ücreti verilmeyecektir. Yol ve Yemek ücretleri yükleniciye ait olup teklif fiyatına dahil edilecektir.
Mesul Müdüre asgari ücretin %100 ü, Gıda Mühendisi ve diyetisyene asgari ücretin %100 ü, Aşçıbaşına asgari ücretin %100 ’ü, Aşçılara asgari ücretin % 60’si, Aşçı yardımcılarına asgari ücretin %30’u ve diğer personellere ise asgari ücretin %15 fazlası ödeme yapılacak ve bu hususu iş sözleşmesinde belirtecektir. Seçilen personel işin özelliğine ve niteliğine uygun olacaktır.
Gıda Mühendisi veya Diyetisyen (1 Kişi. Üniversitelerin ilgili bölümünü bitirmiş gıda mühendisi veya diyetisyen unvanı almış en az 2 yıl deneyimli olduğu belgelenecek.(referans)
Sorumlu Müdür(Mesul Müdür)(1 Kişi. Hazır yemek servis hizmetleri genel tanımına uyan benzer işlerde işletme müdürü olarak en az 1 yıl deneyimli lisans mezunu)
Aşçı başı (1 Kişi:-Aşçılık belgeli veya bonservisli, -En az 10 yıl tecrübeli,-İlkokul ve üstü mezunu.)
Aşçı(3 Kişi:-Aşçılık belgeli veya bonservisli, -En az 5 yıl tecrübeli,-İlkokul ve üstü mezunu.)
Aşçı (Her türlü Tatlı pasta ve hamur işlerinden anlayan ve yapabilen) (1 Kişi: Aşçılık belgeli veya bonservisli, -En az 5 yıl tecrübeli,-İlkokul ve üstü mezunu.)
Aşçı Yardımcısı (Mutfak Görevlisi)(4 Kişi: Aşçı Yrd. Belgeli veya bonservisli, İlkokul ve üstü mezunu.)
Garson(4 Kişi: En az İlkokul Mezunu)
Bulaşıkçı(3 Kişi: En az İlkokul Mezunu veya okuryazar (Sanayi Tipi Bulaşık Makinası Kullanabilen tecrübeli)
Meydancı (Temizlikçi) 1 Kişi: En az İlkokul Mezunu veya okuryazar.
Şoför/Depocu 1 kişi: En az Ortaokul Mezunu, B sınıfı ehliyeti olacaktır.
İdaremizce, teklif mektubunda belirtilen bedel üzerinden ödeme yapılacaktır. Ayrıca işçilik ücreti ödenmeyecektir. İstekliler teklif mektubunda işçilik dahil teklif vereceklerdir.
İşçilerin izin, rapor alması, eksik işçi çalıştırma veya işçinin işe gelmediği günler için işçilik hesabı: kamu ihale kurumu işçilik hesaplama modülünde belirtilen bedel üzerinden bir aylık işçilik ücretinin 30'a(otuz) bölünmesi ile bir günlük işçilik ücreti üzerinden hesaplanacaktır.
İşçilerin işe gelmedikleri veya raporlu oldukları günlerde, idare tarafından bu günler için ödeme yapılmayacak olup, kamu ihale kurumu işçilik hesaplama modülünde belirtilen bedel üzerinden hesaplanarak, yüklenicinin hakedişinden düşülecektir.
Çalıştırılacak olan işçilerin hijyen eğitimi giderleri teklif fiyata dahil edilecektir.
- İşin yürütülmesi sırasında kullanılacak olan malzeme giderleri, içme suyu giderleri, demirbaş malzeme giderleri, temizlik malzeme giderleri, personelin kıyafet giderleri, ekmek gideri, ilaçlama gideri, nakliye giderleri teklif fiyatına dahil edilecektir.” düzenlemesine,
Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2024; işi bitirme tarihi 30.08.2024
9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır.” düzenlemesine,
Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin Yükümlülüğü” başlıklı 3’üncü bölümünün “Çalışanların Yiyeceği, İçeceği, Ulaşımı ve diğer hususlar” başlıklı 3.14’üncü maddesinde “3.14.1 Çalışanların yemek ve ulaşımı ayni (Bir işin karşılığı olarak işçiye işveren tarafından para yerine mal ile yapılan her türlü ödemedir.) olarak yüklenici tarafından karşılanacaktır…” düzenlemesine yer verilmiştir.
İhale işlem dosyası kapsamında gönderilen belgeler ile EKAP üzerinden erişilen bilgilerden; başvuruya konu ihalenin Adana Kemal Serhadlı Polis Meslek Eğitim Merkezi Müdürlüğü’nün “Kemal Serhadlı Pomem Hazır Yemek Hizmetleri Yükleniciliği ve Sonrası Hizmetlerin Yürütülmesi İşi” ne ilişkin olduğu, ihale ilanının 13.11.2023 tarihinde yapıldığı, 17 adet ihale dokümanı indirildiği, 12.12.2023 tarihinde gerçekleştirilen ihaleye 9 istekli tarafından teklif verildiği, 13.12.2023 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen bildirim ile geçerli teklif sahibi isteklilerden teklifi sınır değerin altında kalan Aras Üretim Destek Hizmetleri Sanayi ve Ticaret Anonim Şirketi’nden aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulmasının istenildiği, ihale komisyonu kararının henüz alınmadığı, başvuru sahibinin ise ihaleye teklif vermediği anlaşılmıştır.
İdarece ihale konusu iş kapsamında alımı yapılacak yemek hizmetinin toplam 20 personel ile gerçekleştireceğinin düzenlendiği, söz konusu personel için verilecek olan yol ve yemek ücretlerinin yüklenici tarafından karşılanacağı, bu nedenle idarece iş kapsamında çalıştırılacak personele ilişkin bahse konu maliyetlerin teklif fiyatına dahil edilerek isteklilerce teklif fiyatı öngörülmesinin istenildiği tespit edilmiştir.
Başvuru sahibinin iddiasına dayanak olarak belirttiği Kamu İhale Genel Tebliği’nin 78’inci maddesinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında çalışacak personelin yemek ve yol maliyetlerinin isteklilerce ayni olarak karşılanmasının öngörüldüğü hallerde bu ihtiyaçların isteklilerce ayni olarak karşılanacağının idari şartnamelerin ilgili maddesinde belirtileceği ve aylık gün sayısının gösterileceği, bu maliyetlere ilişkin bir bedel öngörülmeyeceği personelin söz konusu ihtiyaçlarının karşılanmasına ilişkin kriterler ve asgari standartların (yemek çeşidi, kalori vb.) ihale dokümanının ilgili bölümünde belirleneceği anlaşılmaktadır.
Yapılan inceleme ve tespitler neticesinde; başvuruya konu ihalenin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olmadığı belirlenmiş dolayısıyla Tebliğ’in 78.15’inci maddesinde yer alan açıklamaların bu ihaleye yönelik olmadığı anlaşılmıştır. Bu itibarla başvuru sahibinin söz konusu Tebliğ maddesine aykırı olarak ihale dokümanında yol maliyeti için aylık gün sayısına, yemek maliyetinin karşılanması için yemek çeşidi ve kalori miktarına yer verilmediği yönündeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Ayrıca, iş kapsamında çalışacak personelin yemek ihtiyacının karşılanmasına yönelik olarak kriterler ve asgari standartların (yemek çeşidi, kalori vb.) ihale dokümanı kapsamında belirlenmediği görülmekle birlikte, ihaleye teklif veren istekliler veya teklif vermeyi planlayarak doküman edinen istekli olabileceklerin ihale konusu iş sektöründe faaliyet gösterdikleri ve bu sektörde faaliyet gösterenlerce ihale konusu işte çalıştırılacak personel için verilecek yemek bedelinin ihale dokümanında belirtilen hususların dikkate alınarak belirlenip teklif fiyatına yansıtılabileceği, öte yandan ihale konusu işin süresinin ve hizmet verilecek gün sayısının da ihale dokümanında belirli olduğu bu veriler üzerinden iş kapsamında çalışacak personel için oluşacak yol maliyetinin de hesaplanabileceği hususları bir arada değerlendirildiğinde, söz konusu ihale dokümanı düzenlemelerinin isteklilerce sağlıklı teklif oluşturulması bakımından engel teşkil etmeyeceği anlaşılmış ve başvuru sahibinin iddialarının bu yönüyle de yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Kesin teminat ve ek kesin teminatların geri verilmesi” başlıklı 13’üncü maddesinde “ Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra alınmış olan kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların;
a) Yapım işlerinde; varsa eksik ve kusurların giderilerek geçici kabul tutanağının onaylanmasından sonra yarısı, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi ve kesin kabul tutanağının onaylanmasından sonra kalanı,
b) Yapım işleri dışındaki işlerde Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesinin getirildiği saptandıktan sonra; alınan mal veya yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmesi halinde yarısı, garanti süresi dolduktan sonra kalanı, garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı yükleniciye iade edilir.
Yüklenicinin bu iş nedeniyle idareye ve Sosyal Sigortalar Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanunî vergi kesintilerinin yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatlar paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir.
İşin konusunun piyasadan hazır halde alınıp satılan mal alımı olması halinde, Sosyal Sigortalar Kurumundan ilişiksiz belgesi getirilmesi şartı aranmaz. ” hükmü,
Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Kesin teminatın ve ek kesin teminatın geri verilmesi” başlıklı 51’inci maddesinde “Taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun şekilde yerine getirildiği usulüne göre anlaşıldıktan ve yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Güvenlik Kurumundan ilişiksizlik belgesinin getirilmesi halinde yapılan iş için bir garanti süresi öngörülmüş ise kesin teminatın ve varsa ek kesin teminatın yarısı, garanti süresinin sonunda tamamı; garanti süresi öngörülmeyen hallerde ise tamamı yükleniciye iade edilir.
Yüklenicinin sözleşme konusu işler nedeniyle idareye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan yasal vergi kesintilerinin kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde kesin teminat ve ek kesin teminat, 4735 sayılı Kanunun 13’üncü maddesi hükmüne göre paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı yükleniciye geri verilir.
Yukarıdaki hükümlere göre mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde; işin kabul tarihinden veya varsa garanti süresinin bitim tarihinden itibaren iki (2) yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve bankasına veya sigorta şirketine iade edilir. Teminat mektubu dışındaki teminatlar sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedilir. ” hükmü bulunmaktadır.
Sözleşme Tasarı’nın “ Kesin teminat ve ek kesin teminatın geri verilmesi” başlıklı 11.4’üncü maddesinde “11.4.1. Taahhüdün, sözleşme ve ihale dokümanı hükümlerine uygun olarak yerine getirildiği ve Yüklenicinin bu işten dolayı idareye herhangi bir borcunun olmadığı tespit edildikten sonra, Sosyal Güvenlik Kurumundan alınan ilişiksiz belgesinin İdareye verilmesinin ardından kesin teminat ve varsa ek kesin teminatların tamamı, Yükleniciye iade edilecektir.
11.4.2. Yüklenicinin bu iş nedeniyle İdareye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanuni vergi kesintilerinin hizmetin kabul tarihine kadar ödenmemesi durumunda protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin ve ek kesin teminat paraya çevrilerek borçlarına karşılık mahsup edilir, varsa kalanı Yükleniciye iade edilir.
11.4.3. Yukarıdaki hükümlere göre mahsup işlemi yapılmasına gerek bulunmayan hallerde; kesin hesap ve kabul tutanağının onaylanmasından itibaren iki yıl içinde idarenin yazılı uyarısına rağmen talep edilmemesi nedeniyle iade edilemeyen kesin teminat mektupları hükümsüz kalır ve düzenleyen bankaya veya sigorta şirketine iade edilir. Teminat mektubu dışındaki teminatlar sürenin bitiminde Hazineye gelir kaydedilir.” düzenlemesine,
Teknik Şartname’nin “Yüklenicinin yükümlüğü” başlıklı 3’üncü maddesinde “…
3.8.5. İş programına uygun olarak işin başlangıcında ve bitiminde olmak üzere, ücreti yükleniciye ait olmak üzere, işyerindeki malzemeleri ve tesisleri incelemek, test etmek ve eksiklikleri belirlemek amacıyla bağımsız bir veya birkaç teknik eleman getirilecektir. Bu teknik eleman marifetiyle kontrol edilen ekipman veya cihazlarda tespit edilen eksiklikler yüklenici tarafından teslime hazır hale getirilecektir. İdarece verilen sürede yüklenici tarafından yerine getirilmeyen arıza veya eksiklikler bir tutanakla tespit edilir, eksiklik veya arızaya dair tutarlar faturalandırılarak yüklenicinin teminatından kesilir.” düzenlemesine yer verilmiştir.
Teknik Şartname’nin itirazen şikayete konu edilen maddesinde; yüklenicinin getireceği teknik elemanlar ile iş programına uygun olarak işin başlangıcında ve bitiminde olmak üzere, işyerindeki malzemeleri ve tesisleri inceleyeceği, test edeceği ve varsa eksiklikleri belirleyeceği, söz konusu kontrol sonucunda ekipman ve/veya cihazlarda bir eksiklik ya da arıza tespit edilmesi halinde ücreti yükleniciye ait olmak üzere, bu aksaklıkların idarece verilen süre içinde giderilerek teslime hazır hale getirileceği, bu sürede giderilmeyen arıza veya eksikliklerin idarece tespit edileceği ve bu aksaklıkların giderilmesi için gerekli parasal tutarların faturalandırılarak yükleniciden mahsup edileceğinin düzenlendiği görülmüştür.
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun yukarıda yer verilen 13’üncü maddesinde kesin teminatın iadesine ilişkin hükümlere yer verilmiş olup, söz konusu maddeden yüklenicinin iş nedeniyle idareye ve Sosyal Güvenlik Kurumuna olan borçları ile ücret ve ücret sayılan ödemelerden yapılan kanunî vergi kesintilerinin yapım işlerinde kesin kabul tarihine, diğer işlerde kabul tarihine veya varsa garanti süresinin bitimine kadar ödenmemesi halinde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın kesin teminatların paraya çevrilerek yüklenicinin borçlarına karşılık mahsup edileceği, varsa kalanının yükleniciye geri verileceği anlaşılmaktadır.
Teknik Şartname maddesinde yer alan düzenleme ile idarece işin başlangıcında yükleniciye teslim edilen ve işyerinde hâlihazırda mevcut olan malzemelerin iş bitiminde eksik veya arızalı bir şekilde idareye teslim edilmesinin önüne geçilmesinin amaçlandığı, işin bitiminde söz konusu malzemelerde bir eksiklik veya arıza bulunması durumunda idarece verilen süre içerisinde bu eksikliklerin giderilmesinin istenileceği, idarece tespit edilen aksaklıkların yüklenici tarafından giderilmemesi halinde de bu eksik ve arızaların giderilmesi için gerekli tutarların yükleniciye fatura edileceği anlaşılmaktadır.
4735 sayılı Kanun’un 13’üncü maddesinde yer alan hüküm doğrultusunda yüklenicinin gerçekleştirmiş olduğu iş nedeniyle doğan borçlarının kabul tarihine kadar idareye ödenmesi gerektiği, bu borçların ödenmemesi halinde kabul tarihi sonrasında borca karşılık gelen tutarın kesin teminattan kesilmek suretiyle mahsup edileceği, yüklenicinin de iş nedeniyle oluşan borcuna karşılık kesin teminattan mahsup edilecek tutar ile sorumlu olduğu açıktır. Ayrıca yüklenicinin iş dolayısıyla oluşan borcunu ödememesi halinde ortaya çıkacak sonucun kesin teminatın gelir kaydedilmesi anlamına gelmediği, teminatın paraya çevrilmek suretiyle oluşan borcun tazminine yönelik olduğu anlaşılmalıdır.
Bu itibarla, yüklenicinin, işin başlangıcında idarece sağlam ve eksiksiz olarak teslim edilen malzemeleri işin bitiminde eksik veya arızalı şekilde iade etmesi durumunda, Hizmet İşleri Genel Şartnamesi uyarınca idareye karşı borç altına gireceğinin de aşikâr olduğu, itirazen şikâyete konu edilen Teknik Şartname maddesinde yer verilen düzenleme ile işin bitiminde yüklenicinin gidermediği eksik ve arızalar nedeniyle idareye herhangi bir borcunun bulunduğunun tespiti halinde sözleşme süresinin sona ermesini müteakip bu borca karşılık gelen tutarın kesin teminattan mahsup edilerek taahhüdün sözleşme ve şartname hükümlerine uygun şekilde yerine getirilmesini sağlamanın amaçlandığı ve dolayısıyla söz konusu düzenlemenin yürürlükteki mevzuata aykırı olmadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
4857 sayılı İş Kanunu’nun “Ücret ve ücretin ödenmesi” başlıklı 32’nci maddesinde “…Ücret en geç ayda bir ödenir…” hükmü,
Anılan Kanun’un “Ücretin gününde ödenmemesi” başlıklı 34’üncü maddesinde “Ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçi, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabilir. Bu nedenle kişisel kararlarına dayanarak iş görme borcunu yerine getirmemeleri sayısal olarak toplu bir nitelik kazansa dahi grev olarak nitelendirilemez. Gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranı uygulanır. Bu işçilerin bu nedenle iş akitleri çalışmadıkları için feshedilemez ve yerine yeni işçi alınamaz, bu işler başkalarına yaptırılamaz.” hükmü,
Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Çalışanların özlük hakları” başlıklı 38’inci maddesinde “Yüklenici çalıştırdığı işçilerin, işin yapılmakta olduğu bir işkolu veya meslekte aynı tipteki bu iş için mevzuatla kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarını ve ücret almalarını sağlayacaktır. Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve uygun bir bölgedeki işkolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tespit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır. Yüklenici, varsa alt yüklenicilerinin bu çalışma şartlarına uymalarını sağlamak için gerekli tedbirleri alacaktır.
Kontrol teşkilatı, yüklenici veya alt yüklenici tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol etmekle ayrıca bu konuda kendisine ulaşan başvuruları (talep ve ihbarları) ivedilikle değerlendirmekle yükümlüdür.
Bu amaçla yüklenicinin hakediş istemesi üzerine, bu istek ve hakedişin ödeneceği tarih (yaklaşık olarak), şantiye şefliği, işyeri ilan tahtası veya işçilerin toplu bulunduğu yerler gibi işçilerin görebileceği yerlere yazılı ilan asılmak suretiyle duyurulur. İlanın yapıldığı, kontrol teşkilatının ve yüklenici veya vekili ile işçi temsilcisinin imzaladıkları bir tutanakla tespit edilerek bu tutanağın bir kopyası hakedişin ödeme yerine gönderilir.
Personel alacakları, hakediş raporunun düzenlendiği tarihten önceki (işçi ücretleri ödeme günü öncesindeki) günler için belirlenmiş sayılır. Bu tür alacakların üç (3) aylık tutarından fazlası hakkında idareye herhangi bir sorumluluk düşmez.
…
İdare tarafından gerek resen gerekse de başvuru üzerine bordroların ve/veya ücret ödemesini gösterir diğer bilgi ve belgelerin (yüklenici veya alt yüklenicinin kayıtları, puantaj, hesap pusulaları gibi) incelenmesi neticesinde ücret ve/veya yan ödemelerin eksik ödendiğinin veya ödenmediğinin tespit edilmesi halinde bu durumun yüklenici tarafından bordroya bağlanması sağlanır ve bu bordrolar hakediş raporu ile birlikte ödeme yerine gönderilir. Aynı zamanda, ücret ve/veya yan ödemelerin, ödenmeyen kısmı yüklenicinin hakedişinden kesilir ve tabi olunan mali mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından doğrudan işçinin banka hesabına yatırılır. Bu husus ayrıca bir tutanağa da bağlanır.
Yüklenicinin iş verdiği alt yüklenicilerin gündelikçi, haftalıkçı veya aylıkçı olarak işyerinde çalıştırdığı işçi, personel ve teknik elemanların tamamı da yüklenicinin elemanları hükmünde olup, bunların ücretlerinin ödenmesinden de doğrudan doğruya yüklenici sorumludur. Yüklenici, bunların ücretleri hakkında da aynen kendi elemanları gibi ve yukarıda belirtildiği şekilde işlem yapmak zorundadır.
Personel alacaklarının kontrol edilebilmesi için yüklenici, teknik ve yönetici personeli ile işçilerine yaptığı ödemelerin bordrolarından birer kopyasını, bordroların düzenlenmesi tarihinden başlayarak en çok bir ay içinde, kontrol teşkilatına verecek ve bu bordrolarda teknik ve yönetici personel ile işçilerin sanatları ve çalıştıkları yerler, ad ve soyadları ile doğum yerleri ve tarihleri belirtilecektir.
Bordrolarda yüklenicinin veya vekilinin imzası bulunacaktır…” hükmü,
Anılan Şartname’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “a) Sözleşme bedelinin iş süresince dönemler itibariyle ödenmesi:
Sözleşme konusu hizmetin yüklenici tarafından belli bir süre boyunca devamlı olarak verilmesi (4’üncü maddede tanımlanan sürekli nitelikte bir iş olması) veya işin bölümlere ayrılabilir olması durumunda sözleşmede belirtilen aralıklarla, kesin ödeme mahiyetinde olmamak ve kazanılmış hak sayılmamak üzere geçici hakediş ödemeleri yapılır. Yüklenici tarafından yapılan işlerin bedelleri, sözleşmedeki kayıtlara ve ilgili kanunlara göre yapılacak kesintiler de çıktıktan sonra, sözleşmenin ödemeye ilişkin hükümleri çerçevesinde kendisine ödenir.
İdarenin isteği halinde yüklenici, kesin hesapları kontrol teşkilatının denetimi altında olmak üzere işe paralel olarak yürütmek zorundadır. Bu halde, geçici hakediş raporlarının düzenlenmesinde, bitmiş iş kısımları için bu kesinleştirilmiş miktarlar dikkate alınır.
Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.
1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde… Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır…” hükmü bulunmaktadır.
Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. Sözleşme bedeli (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlara ilişkin bedel dahil) Adana Defterdarlığı Muhasebe Müdürlüğünce ve Genel Şartnamenin hatalı, kusurlu ve eksik işlere ilişkin hükümleri saklı kalmak kaydıyla aşağıda öngörülen plan ve şartlar çerçevesinde ödenecektir:
12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır.
12.2. Yüklenici iş programına göre daha fazla iş yaparsa, İdare bu fazla işin bedelini imkan bulduğu takdirde öder.
12.3. Yüklenici yapılan işe ilişkin hakediş ve alacaklarını idarenin yazılı izni olmaksızın başkalarına devir veya temlik edemez. Temliknamelerin noterlikçe düzenlenmesi ve idare tarafından istenilen kayıt ve şartları taşıması zorunludur.” düzenlemesine,
Teknik Şartname’nin “Çalışanların Özlük Hakları” başlıklı 3.11.1’inci maddesinde “Yüklenici çalıştırdığı personele ait her türlü özlük hakları ve maaş giderlerini karşılamakla doğrudan sorumludur.
Yüklenici çalıştırdığı işçilerin, işin yapılmakta olduğu bir işkolu veya meslekte aynı tipteki bu iş İçin mevzuatla kabul edilenlerden daha az elverişli olmayan şartlarda çalışmalarım ve ücret almalarını sağlayacaktır.
Mesul müdüre asgari ücretin %100 fazlası, Gıda Mühendisi ve diyetisyene asgari ücretin %100 fazlası, aşçıbaşına asgari ücretin %100 fazlası, Aşçılara asgari ücretin % 60 fazlası, Aşçı yardımcılarına asgari ücretin %30 fazlası, diğer personele ise asgari ücretin %15 fazlası ödeme yapılacak ve bu hususu iş sözleşmesinde belirtecektir. Seçilen personel işin özelliğine ve niteliğine uygun olacaktır.
Ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarının toplu sözleşme veya mevzuatla tespit edilmemiş olması halinde yüklenici, en yakın ve uygun bir bölgedeki işkolu veya meslekteki aynı tip bir iş için mevzuatla tespit edilenlerden daha az elverişli olmayan ücret, yan ödeme ve çalışma şartlarını sağlayacaktır.
Hakkedişin alınıp alınmamasına bakılmaksızın yüklenici çalışanlarının maaşlarını ödemek zorundadır.” düzenlemesine yer verilmiştir.
İhale dokümanı düzenlemelerinde iş kapsamında çalıştırılacak mesul müdüre asgari ücretin %100 fazlası, gıda mühendisi ve diyetisyene asgari ücretin %100 fazlası, aşçıbaşına asgari ücretin %100 fazlası, aşçılara asgari ücretin % 60 fazlası, aşçı yardımcılarına asgari ücretin %30 fazlası, diğer personele ise asgari ücretin %15 fazlası tutarında maaş ödemesinin yapılacağı, söz konusu ücretlerin hakediş ödemesi yapılıp yapılmamasından bağımsız olarak her ay düzenli olarak ödenmesi gerektiğinin düzenlendiği görülmüştür.
Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, işçi ücretlerinin yüklenici tarafından ödenmesi gerektiği ücreti ödeme gününden itibaren yirmi gün içinde mücbir bir neden dışında ödenmeyen işçinin, iş görme borcunu yerine getirmekten kaçınabileceği, gününde ödenmeyen ücretler için mevduata uygulanan en yüksek faiz oranının uygulanacağı ve kontrol teşkilatının, yüklenici veya alt yüklenici tarafından istihdam edilen işçilerin ücretlerinin tam ve zamanında ödenip ödenmediğini her ay resen kontrol etmekle ayrıca bu konuda kendisine ulaşan başvuruları (talep ve ihbarları) ivedilikle değerlendirmekle yükümlü olduğu, personel alacaklarının, hakediş raporunun düzenlendiği tarihten önceki (işçi ücretleri ödeme günü öncesindeki) günler için belirlenmiş sayılacağı ve bu tür alacakların üç (3) aylık tutarından fazlası hakkında idareye herhangi bir sorumluluk düşmeyeceği, aynı zamanda ücret ve/veya yan ödemelerin, ödenmeyen kısmının yüklenicinin hakedişinden kesileceği ve tabi olunan mali mevzuat hükümleri çerçevesinde idare tarafından doğrudan işçinin banka hesabına yatırılabileceği, Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde hakediş raporunun, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere en geç sözleşmesinde yazılı sürenin sonunda, eğer sözleşmede bu hususta bir kayıt yoksa otuz gün içinde tahakkuka bağlanması ödemenin de bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde yapılması gerektiği anlaşılmaktadır.
Ayrıca Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin yukarıda aktarılan 42’nci maddesinde hakedişin tahakkuka bağlanması ve ödeme yapılması için öngörülen süreler ile 4857 sayılı İş Kanunu’nun yine yukarıda yer verilen hükümleri uyarınca işçi ücretlerini aylık dönemlerde ödeme yükümlülüğü bulunduğu dikkate alındığında, yüklenicinin çalıştırmış olduğu personel maaşlarını ödenmesi gereken süre ile idarece düzenlenerek yükleniciye yapılacak hakedişin ödenmesi gereken sürenin birbirinden farklılık gösterebileceği ve Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde belirlenen usul doğrultusunda idarece hakediş ödemesi yapılacak dönemin ücreti henüz yükleniciye ödenmemişken, yüklenicinin işçi ücretlerini ödeme yükümlülüğünün doğabileceği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, hakediş ödemelerinin idarelerce çeşitli gerekçelerle yapılamaması durumlarında dahi işçi ücretlerinin aylık dönemlerde ödenmesi zorunluluğunun bulunduğu, istekliler tarafından söz konusu hususun göz önünde bulundurularak teklif fiyatı oluşturulmasının mümkün olduğu, kaldı ki istekliler açısından bir maliyet unsuru olarak ortaya çıkabilecek söz konusu durumlar karşısında başvuruya konu ihalede ekonomik ve mali yeterlik kriterlerini karşılayan isteklilerin belli bir likidite varlığının bulunması ve finansal güce sahip olması gerektiğinin açık olduğu hususları bir arada değerlendirildiğinde, idarece Teknik Şartname’de yapılan söz konusu düzenlemenin yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerine aykırılık teşkil etmediği ve hatta söz konusu düzenlemenin yüklenici tarafından işçi ücretlerinin zamanında ödenmesinin sağlanarak işçi mağduriyetinin önlenmesi amacıyla yapıldığı, dolayısıyla iş kapsamında çalıştırılacak personel lehine ve işçi haklarını korumaya yönelik olduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Öte yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez.
Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanun’un öngördüğü şekilde " başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması " koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.