Araç Kiralama Hizmet Alımı

2022/927805 İhale Kayıt Numaralı “ Araç Kiralama Hizmet Alımı ” İhalesi

Al-Sağ Tem. Yem. Ser. ve Per. Hiz. İnş. Taş. Tic. Ltd. Şti.

Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü ,

Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 20.10.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Araç Kiralama Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Al-Sağ Tem. Yem. Ser. ve Per. Hiz. İnş. Taş. Tic. Ltd. Şti.nin 02.01.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.01.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine başvuru sahibince 16.01.2023 tarih ve 73847 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 13.01.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2023/117 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İhalenin üzerinde bırakıldığı istekli G.E.S. Nak. İnş. Taah. Tur. Yem. ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmadığı, üzerinde mevzuat gereği bulunması zorunlu olan “4734 sayılı Kanun'un 34 üncü maddesi uyarınca, bu teminat mektubu her ne suretle olursa olsun haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz” ifadesinin yer almadığı,
2) Anılan istekli tarafından teklif edilen araçların birim fiyatlarının kasko değer listesinde bulunan değerlerin %2’si olma kuralına aykırılık taşıdığı, söz konusu istekli tarafından sunulan kasko değer listesinin 2022 yılı Ekim ayına ait olduğu ancak mevzuat gereği harcama talimatının verildiği ayın dikkate alınması gerektiği, istekli tarafından verilen birim fiyatların harcama tarihinin verildiği aya ait kasko değer listesinin %2’sinden daha yüksek bir teklif tutarını içerdiği,
3) Anılan istekli tarafından teklif dosyası kapsamında sunulan belgelerin ve teklif zarfının imza atmaya yetkili kişiler tarafından imzalanmadığı iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere Yönelik Başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler.” hükmü,
Anılan maddenin onbirinci fıkrasında “Başvurular üzerine ihaleyi yapan idare veya Kurum tarafından gerekçeli olarak;
… c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşme imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde hukuka aykırılığın tespit edilememesi veya itirazen şikâyet başvurusuna konu hususun Kurumun görev alanında bulunmaması hallerinde başvurunun reddine karar verilir…” hükmü,
Aynı Kanun’un “Yargısal inceleme” başlıklı 57’nci maddesinde “Şikâyetler ile ilgili Kurum tarafından verilen nihai kararlar Türkiye Cumhuriyeti Mahkemelerinde dava konusu edilebilir ve bu davalar öncelikle görülür.” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) Başvurular öncelikle;
a) Başvuru konusunun Kurumun görev alanında bulunup bulunmadığı,
… yönlerinden sırasıyla incelenir.” hükmü,
Söz konusu Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde “(1)16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir...” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurul kararlarına karşı başvuru” başlıklı 17’nci maddesinde “(1) 4734 sayılı Kanunun 57’nci maddesi uyarınca Kurul kararları idare yargı mercilerinde dava konusu edilebileceğinden, hak kaybına uğranılmaması bakımından Kurul kararının yeniden incelenmesi talebiyle Kuruma başvuruda bulunulmaması önem arz etmektedir.” açıklaması yer almaktadır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde Kamu İhale Kurulunun, Kuruma gelen itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak gerekçesini belirtmek suretiyle karar vereceği, aynı Kanun’un 57’nci maddesinde ise şikâyetler ile ilgili olarak Kurum tarafından verilen nihai kararların mahkemelerde dava konusu edilebileceği hüküm altına alınmış; İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’de yer alan “4734 sayılı Kanunun 57’nci maddesi uyarınca Kurul kararları idare yargı mercilerinde dava konusu edilebileceğinden, hak kaybına uğranılmaması bakımından Kurul kararının yeniden incelenmesi talebiyle Kuruma başvuruda bulunulmaması önem arz etmektedir” açıklaması ile de Kurul tarafından karara bağlanan hususlar hakkında yargısal denetim yolunun işletilmesi gerektiği hususu ayrıca vurgulanmıştır.
İtirazen şikayete konu ihalenin Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen “Araç Kiralama Hizmet Alımı işi” olduğu, söz konusu ihalede 03.11.2022 tarihinde alınan ihale komisyonu kararı ile itirazen şikayete konu ihalenin 4’üncü kısmının Al-Sağ Tem. Yem. Ser. ve Per. Hiz. İnş. Taş. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı, G.E.S. Nak. İnş. Taah. Tur. Yem. ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin geçici teminat mektubunun standart forma uygun bulunmaması nedeniyle değerlendirme dışı bırakıldığı, bunun üzerine G.E.S. Nak. İnş. Taah. Tur. Yem. ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti. tarafından idareye şikayet başvurusunda bulunulduğu, şikayet başvurusunun idarece reddedilmesi üzerine itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, 13.12.2022 tarihli ve 2022/UH.II-1591 sayılı Kurul kararı ile düzeltici işlem belirlenmesi yönünde karar verildiği, idarece alınan 21.12.2022 tarihli ihale komisyonu kararı ile G.E.S. Nak. İnş. Taah. Tur. Yem. ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınarak ihalenin anılan istekli üzerinde bırakıldığı görülmüştür.
Başvuru sahibinin dilekçesinde belirtilen söz konusu iddianın G.E.S. Nak. İnş. Taah. Tur. Yem. ve Tem. Hiz. Tic. Ltd. Şti. tarafından 21.11.2022 tarihinde yapılan itirazen şikayet başvurusu üzerine alınan 13.12.2022 tarihli ve 2022/UH.II-1591 sayılı Kurul kararında yer alan 1’inci iddia kapsamında incelendiği ve anılan kararda “Yukarıda yer verilen hususlar çerçevesinde, 4734 sayılı Kanun’un 34’üncü maddesinde yer alan ve tüm idareleri bağlayan “her ne suretle olursa olsun, idarece alınan teminatların haczedilemeyeceği ve üzerine ihtiyati tedbir konulamayacağı”na dair hükmün geçici teminat mektubu standart formuna 20.10.2020 tarih ve 31260 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik ile eklendiği, bahse konu değişikliğin mevzuatta zaten var olan bir hususa açıklık getirdiği, bu düzenlemeye konu ibarenin 4734 sayılı Kanun’un 34’üncü maddesinde var olan ve tüm idareleri bağlayan bir amir hüküm olduğu, dolayısıyla anılan ibarenin başvuru sahibi tarafından sunulan geçici teminat mektubunda bulunmamasının esasa etkili olmadığı…” ifadelerine yer verilerek sonuçlandırılmış olması sebebiyle Kurul kararına itiraz niteliğinde olduğu anlaşılmıştır.
Anılan Kanun hükmü uyarınca, itirazen şikâyet başvurusu üzerine Kamu İhale Kurulunca verilen nihai kararlara karşı itiraz, ancak dava açılması suretiyle yapılabilecektir. Herhangi bir sebeple Kurul kararlarına karşı itiraz niteliğindeki başvuruların Kurumca incelenmesi ve Kurulca karara bağlanan hususları değiştiren veya onayan nitelikte yeni bir Kurul kararı alınması mümkün olmadığından, Kurul kararına itiraz niteliği taşıyan iddialara ilişkin olarak anılan kamu ihale mevzuatı çerçevesinde Kurum tarafından yapılacak bir işlem bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:
…
b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;
…
6) İhale konusu işin yerine getirilebilmesi için gerekli görülen tesis, makine, teçhizat ve diğer ekipmana ilişkin belgeler, … İhale konusu işin niteliğine göre yukarıda belirtilen bilgi veya belgelerden hangilerinin yeterlik değerlendirmesinde kullanılacağı, ihale dokümanında ve ihale veya ön yeterliğe ilişkin ilân veya davet belgelerinde belirtilir.” hükmü,
Anılan Kanun’un “İhale ve ön yeterlik dokümanının içeriği ve idari şartnamede yer alması zorunlu hususlar” başlıklı 27’nci maddesinde “… İdari şartnamede ihale konusuna göre asgari aşağıdaki hususların belirtilmesi zorunludur:
…
e) İsteklilerde aranılan şartlar, belgeler ve yeterlik kriterleri.
…
k) İhale kararının alınmasından sözleşmenin imzalanmasına kadar uygulanması gereken ve bu Kanunda belirtilen usul ve esaslar…” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yeterliğin belirlenmesinde uyulacak ilkeler” başlıklı 28’inci maddesinin ikinci fıkrasında “Yeterlik değerlendirmesi için istenecek belgelerin ve yeterlik değerlendirmesinde aranılacak kriterlerin, ihale veya ön yeterlik ilanı ile idari şartnamede veya ön yeterlik şartnamesinde ya da davet yazısında belirtilmesi zorunludur.” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;
a) Adı: Müdürlüğümüz ve Bağlı Sağlık Tesislerinin 2023 ve 2024 Yılları için Araç Kiralama Hizmet Alımı
b) Miktarı ve türü: Sağlık tesislerinde kullanılmak üzere 17 Adet Diyaliz Hasta Taşıma Aracı, 4 Adet Hasta Taşıma Aracı, 6 Adet Hizmet Aracı Kiralama, 27 Adet Sağlık Müdürlüğü için Hizmet Aracı Kiralama,23 adet Evde Bakım Hizmetleri İçin Araç Kiralama işidir. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
c) Yapılacağı yer: Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Sağlık Tesisleri (Ayrıntısı Teknik Şartnamede Düzenlenmiştir.)
ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…
7.5.4. İsteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği bu şartnamenin 7 nci maddesi dışındaki maddeleri ile teknik şartnamede belirtilen aşağıdaki belgeler:
{Belirtilmemiştir}
7.5.5. Bu Şartnamenin 7 nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgeler tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmaz…” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir.
20.2. Kısmi teklife ilişkin açıklamalar
20.2.1. İhale 5(beş) kısımdan oluşmakta olup, istekliler istedikleri kısım ya da kısımlara teklif verebilirler. Aynı kısım içinde yer alan kalemlerin tamamına teklif verilmesi zorunludur.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Diğer hususlar” başlıklı 47’nci maddesinde “…1-Araç bilgi formu (İhalenin 3., 4., ve 5. kısımlarına teklif verecek olan istekliler Araç bilgi formunu eksiksiz olarak doldurulup kaşeli imzalı şekilde sunulması zorunludur)
…
3-İstekliler 3., 4., ve 5. kısımlar için tekliflerini hazırlarken; 2006/10193 sayılı “Hizmet Alımı Suretiyle Taşıt Edinilmesine İlişkin Esas ve Usuller” adlı Bakanlar Kurulu Kararının Genel Esaslar başlıklı 6. maddesinin 2. nolu alt maddesinin (a), (b), (c) bendi hükümlerini dikkate alacaklardır…” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale dokümanı kapsamında yer alan araç bilgi formunun,
ARAÇ BİLGİ FORMU 1
S.No
Teklif Edilen Aracın
Model Yılı
Markası
Modeli/Tipi
Araç Kodu 2
Kasko Bedeli (TL)
Miktarı
Birimi
Araç İçin Teklif Edilen Birim Fiyat
Toplam
Tutarı
4. KISIM SAĞLIK MÜDÜRLÜĞÜ İÇİN HİZMET ARACI KİRALAMA
1
24
ay
2
24
ay
3
24
ay
4
24
ay
5
24
ay
6
24
ay
7
24
ay
8
24
ay
TOPLAM TEKLİF TUTARI
şeklinde düzenlendiği görülmüştür.
İhale dokümanının eki olan “Birim Fiyat Telif Cetveli Standart Form” ise ihalenin 4’üncü kısmı için aşağıdaki şekilde düzenlenmiştir:
A 1
B 2
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 3
Miktarı
Teklif Edilen 4 Birim Fiyat
Tutarı
Birimi
İşçi sayısı
Ay/gün/saat
Şoför Ücreti(Brüt asgari ücret)(Brüt asgari ücret)(Brüt asgari ücret)
Ay
19,00
24,000
I. ARA TOPLAM (K.D.V Hariç) 5
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6
Birimi
Miktarı
Teklif Edilen 4 Birim Fiyat
Tutarı
1 Adet minibüs 13+1 (sürücü yakıt hariç)
ay
24,000
3 Adet Otomobil hususi 8+1 (sürücü yakıt hariç)
ay
24,000
19 Adet Panelvan Binek Tipi Araç 4+1 (sürücü yakıt hariç)
ay
24,000
1 Adet pick-up (4*4) (sürücü yakıt hariç)
ay
24,000
3 Adet binek sedan tipi araç (sürücü yakıt hariç)
ay
24,000
Ulusal Bayram ve Genel Tatil Günleri Çalışacak Şoför Ücreti(4 şoför x 15,5 gün=62 gün 2 yıl için 62x2=124 gün)(Brüt asgari ücret)
gün
124,000
II. ARA TOPLAM (K.D.V. Hariç) 7
KISIM TOPLAM TUTARI (K.D.V Hariç)
Başvuru konusu ihaleye ilişkin ihale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde; İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde sayılan belgeler dışındaki belgelerin tekliflerin değerlendirilmesinde yeterlik kriteri olarak dikkate alınmayacağı, anılan Şartname’nin 7’nci maddesi dışındaki diğer maddeleri veya Teknik Şartname’de düzenlenen ve isteklilerce teklifleri kapsamında sunulması gereken belgeler var ise buna ilişkin istenilen belgelerin İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde açıkça belirtilmesi gerektiği, bu çerçevede; her ne kadar söz konusu ihaleye ait İdari Şartname’nin 47’nci maddesinde “ Araç bilgi formu (İhalenin 3., 4., ve 5. kısımlarına teklif verecek olan istekliler Araç bilgi formunu eksiksiz olarak doldurulup kaşeli imzalı şekilde sunulması zorunludur)” düzenlemesine yer verilmiş olsa da, İdari Şartname’nin 7.5.4’üncü maddesinde düzenlenmediği, ayrıca söz konusu Şartname’nin 7.5.5’inci maddesinde anılan Şartnamenin 7’nci maddesinde sayılan belgelerin dışında yeterlik kriterlerinin dikkate alınamayacağının düzenlendiği, yapılan incelemede başvuru konusu ihaleye ait İdari Şartname’de araç bilgi formunun yeterlik kriteri olarak belirlenmediği, bu durumda araç kasko değerlerinin ilgili mevzuat hükümleri kapsamında değerlendirilmesinin tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında yapılamayacağı, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yapılacağı anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kanun’un 37’nci maddesi uyarınca ihale komisyonları tarafından gerçekleştirilecek yeterlik değerlendirmelerinin ihale dokümanı içerisinde yer verilen yeterlik belgeleri ve kriterleri üzerinden sonuçlandırılması gerektiği hüküm altına alınmış olup, ihale dokümanında yeterlik kriteri olarak ihalede kullanılacak araçlara ilişkin herhangi bir bilgi/belge sunulmasına ilişkin düzenleme bulunmadığından, sunulması zorunlu olmayan ve idarece istenilmeyen belgeler üzerinden değerlendirme yapılmasına da imkân bulunmamaktadır.
Ayrıca, Teknik Şartname’de yer alan tüm özellikleri karşılayan araçların sözleşmeyi imzalayacak olan yüklenici tarafından sözleşme süresince temin edilmesi zorunlu olduğundan, anılan özellikleri taşımayan araçların sözleşmede kullanılması durumunun 4735 sayılı Kanun’un 25’inci maddesinde yer alan “ihale dokümanı ve sözleşme hükümlerine uygun olarak taahhüdünü yerine getirmemek” hükmü dahilinde dikkate alınacağı ve söz konusu yüklenici hakkında cezai işlemlerin uygulanacağı hususları da göz önünde bulundurulmak suretiyle hareket edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Yukarıda aktarılan tespit ve değerlendirmeler neticesinde, ihale kapsamında sunulan tekliflerin, araç kasko değerlerinin %2’sinin üzerinde olup olmadığına ilişkin değerlendirmenin teklif değerlendirilmesi aşamasında yapılamayacağı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının uygun olmadığı sonucuna varılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
İhale üzerinde bırakılan istekli tarafından teklif dosyası kapsamında sunulan belgeler incelendiğinde, Haydar Gebiç’in şirketin %100 pay sahibi ortağı olduğu, 15.02.2021 tarihli ve 3316 sayılı imza sirkülerinin sunulduğu, anılan belgede Haydar Gebiç’in 01.06.2011 tarihinden itibaren şirketi münferiden temsil etmeye yetkili bulunduğunun belirtilerek imzasının onaylandığı, yine 25.01.2019 tarihli imza beyannamesinin sunulduğu, teklif mektubunun anılan istekli adına Furkan Gebiç tarafından imzalandığı, Furkan Gebiç’in, şirketin %100 pay sahibi Haydar Gebiç tarafından yetkilendirildiğini gösteren 16.07.2020 tarihli ve 15854 sayılı vekâletnamenin ve 01.09.2020 tarihli Furkan Gebiç’e ait imza beyannamesinin sunulduğu anlaşılmış olup, ihale üzerinde bırakılan isteklilerin teklif zarfı ve içeriğinde yer alan belgelerin temsil ve ilzama yetkili kişiler tarafından imzalandığı, anılan kişilere ait imza beyannamelerinin sunulduğu, idarece EKAP üzerinden yapılan sorgulamalarda erişilen isteklilerin yönetimindeki görevlileri ile ortakları ve ortaklık oranlarına ilişkin bilgilerin güncel olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Diğer yandan, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliği’n “İtirazen şikâyet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinin altıncı fıkrasında “… Kısmi teklife açık ihalelerde ise tekliflerin verilmesi ile bu aşamadan sonraki işlemlere ilişkin başvurularda, başvuru bedeli toplam yaklaşık maliyet üzerinden yatırılır. Başvuruya konu kısmın yaklaşık maliyetine göre fazla yatırıldığı tespit edilen tutar Kurum tarafından başvuru sahibine iade edilir…” açıklaması yer almaktadır.
Ayrıca ihalenin şikâyete konu 4. kısmının yaklaşık maliyeti dikkate alındığında 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesi uyarınca ödenmesi gereken itirazen şikâyet başvuru bedelinin 27.654,00 TL olduğu, başvuru sahibi tarafından toplam yaklaşık maliyet tutarı üzerinden 41.482,00 TL’nin Kurum hesaplarına yatırıldığı, bu nedenle fazla ödendiği tespit edilen 13.828,00 TL’nin yazılı talebi halinde başvuru sahibine iadesinin gerektiği anlaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) 4734 sayılı Kanunun 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
2) Fazla ödenen başvuru bedelinin, başvuru sahibinin yazılı talebi halinde iadesine,
Oybirliği ile karar verildi.

2022/927805 İhale Kayıt Numaralı “ Araç Kiralama Hizmet Alımı ” İhalesi

G.E.S. Nakliyat İnş. Taah. Tur. Yemekhane ve Tem. Hizm. Tic. Ltd. Şti. ,

Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü ,

Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 20.10.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Araç Kiralama Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak G.E.S. Nakliyat İnş. Taah. Tur. Yemekhane ve Tem. Hizm. Tic. Ltd. Şti. nin 11.11.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 29.11.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 21.11.2022 tarih ve 61839 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 21.11.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2022/1340 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İhale komisyonu kararında kendilerinin sunduğu geçici teminat mektubunun standart forma uygun olmadığı gerekçesiyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakıldığı, söz konusu ihale komisyonu kararının 4 ve 5’inci kısımlarında geçici teminat mektubu gerekçe gösterilerek tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, şöyle ki;
- 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 34’üncü maddesinde teminat olarak kabul edilecek değerlerin yer aldığı, söz konusu madde gerekçesinde ise teminatların haczedilmesine ve üzerine tedbir konulmasına ilişkin yasağın gerekçesine yer verildiği, İdari Şartname’nin 26’ncı maddesinde geçici teminatın düzenlendiği, ayrıca 30/09/2020 tarihli Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklikle geçici teminat mektubu standart formu içerisine “ 4734 sayılı Kanun’un 34 üncü maddesi uyarınca, bu teminat mektubu her ne suretle olursa olsun haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz. ” düzenlemesinin eklendiği, bu çerçevede mevzuatta yer alan düzenlemeler gereğince idareye sunulmuş bulunan teminat mektuplarının haczedilemeyeceği ve üzerlerine ihtiyati tedbir konulamayacağı, emredici bir kuralın geçici teminat mektubuna eklenmesinin ya da eklenmemesinin idarenin bu geçici teminat mektubu nedeniyle sahip olduğu haklara bir halel getirmeyeceği, dolayısıyla da geçici teminat mektubunda “ bu mektuptan doğan alacak haklarının haczedilemeyeğine ya da bu haklara tedbir uygulanamayacağına ” ilişkin ibarenin bulunmasının herhangi bir öneminin bulunmadığı,
- Geçici teminat mektubuna “ Bu teminat mektubu haczedilebilir ve üzerine ihtiyati tedbir konulabilir. ” ibaresinin eklenmesinin hukuki bir hükmünün olmayacağı, zira Kanunun emredici hükümlerine aykırı düzenlemelerin yokluk yaptırımına tabi olduğu, banka tarafından 4734 sayılı Kanuna tabi bir ihale için verilen herhangi bir geçici teminat mektubunun haczedilmesi ya da ödenmemesi yönünde bir tedbir kararının uygulanmasının söz konusu olamayacağı,
- Geçici teminat mektubunun söz konusu ibareleri içermemesi nedeniyle tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması kararının, bu eksikliğin teminat mektubunun teminat olma şartını koruyup korumadığı hususunda da değerlendirilmesi gerektiği, sundukları geçici teminat mektubunun standart formdan farklı olmasının tek başına değerlendirme dışı bırakma gerekçesi yapılmaması gerektiği, zira sunulmuş olan geçici teminat mektubunda idareye istenen teminatı sağlayıp sağlamadığına bakılması gerektiği, sundukları belgenin standart formda unsurları yer alan teminat olma şartını sağladığı,
- İhale komisyon kararında eksik olduğu belirtilen düzenlemenin, geçici teminatın gelir kaydedileceği hallerin ortaya çıkması halinde idarenin geçici teminatın şartsız ve kesin olarak gelir kaydetmesini engelleyecek bir niteliği bulunmadığı, olası bir haciz ya da ihtiyati tedbir kararı karşısında Kanunun emredici hükmü gereği idarenin ve bankanın bu emredici hüküm ile bağlı olduğu, başka bir deyişle idarenin bu teminatı irat kaydetme ve teminat konusu tutarı hesaplarına geçirme hususunda hiçbir engelle karşılaşmamasının temel amaç olarak değerlendirilmesi gerektiği, ancak ihale komisyon kararında böyle bir gerekçenin söz konusu olmadığı, dolayısıyla ihale komisyon kararının hukuka aykırı olduğu,
2) 5’inci kısımda teklif veren isteklilerden Al-Sağ Temizlik Yem. Ser. ve Per. Hiz. İnş. Taş. Tic. Ltd. Şti’nin ve Horon Tur Turizm Org. Hiz. Nak. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.’nin tekliflerinin geçerli kabul edilmesinin mümkün olmadığı, ancak ihale komisyon kararında ihale komisyon kararında Al-Sağ Temizlik Yem. Ser. ve Per. Hiz. İnş. Taş. Tic. Ltd. Şti’nin ekonomik açıdan en avantajlı teklif ve Horon Tur Turizm Org. Hiz. Nak. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.’nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif olarak belirlendiği, ihale komisyon kararının hukuka aykırı olduğu, anılan her iki isteklinin tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği, şöyle ki;
a) İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesinde “…Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur. … Toplam cironun teklif edilen bedelin % 20'sinden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 12'sinden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir ." düzenlemesine yer verildiği, ancak anılan isteklikler tarafından sunulan belgelerin söz konusu düzenlemeye aykırı olduğu;
- Anılan istekliler tarafından sunulan ciro ile ilgili gelir tablosunun her sayfasında İdari Şartname’de yer alan düzenlemeye aykırı olarak meslek mensubunun kaşe, imza ve TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı,
- Ayrıca, İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesinde sunulan belgelerde yer alan ciro oranlarının karşılanmasının yeterlik kriteri olarak düzenlendiği, ancak anılan isteklilerin ekonomik yeterliği bu oranları sağlamamasına rağmen idare tarafından tekliflerin kabul edilmesinin hukuka aykırı olduğu, dolayısıyla anılan isteklilerin teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmesi gerektiği,
b) İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde bilanço düzenlemesine yer verildiği, ancak anılan isteklikler tarafından sunulan belgelerin söz konusu düzenlemeye aykırı olduğu;
- Anılan istekliler tarafından sunulan bilanço, bilanço bilgileri tablosu ve eşdeğer belgelerin her sayfasında İdari Şartname’de yer alan düzenlemeye aykırı olarak meslek mensubunun kaşe, imza ve TÜRMOB kaşesinin bulunmadığı, birden fazla sayfadan oluşan belgede yalnızca son sayfanın imzalanmasının idareye fotokopi evrak sunulması anlamına geleceği,
- İdari Şartname’nin 7.4.2’nci maddesinde isteklilerin sunduğu/sunacağı belgelerin taşıması gereken asgari kriterlerin açıkça belirtildiği, ancak anılan isteklilerin ekonomik yeterliği bu oranları sağlamamasına rağmen sunulan bilanço, bilanço bilgileri tablosu ve eşdeğer belgelerde bu oranlar sağlanmış gibi düzenlemelerin yapıldığı, idarenin EKAP sisteminden bu oranların doğru olup olmadığını kontrol etme yükümlülüğü bulunmasına rağmen idare tarafından bu işlemin yapılmadığı ve anılan istekliler tarafından sunulan gerçeğe aykırı belgeler üzerinden işlem tesis edilmesinin mevzuata aykırı olduğu, anılan isteklilere ait tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verilmesi gerektiği, dolayısıyla ihalenin 4 ve 5’inci kısımlarında düzeltici işlem tesis edilmek şartı ile söz konusu kısımların kendileri üzerinde bırakılmasına karar verilmesi gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Geçici teminat” başlıklı 33’üncü maddesinde “İhalelerde, teklif edilen bedelin % 3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır...” hükmü,
Anılan Kanun’un “Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 34’üncü maddesinde “…Teminat olarak kabul edilecek değerler aşağıda gösterilmiştir:
a) Tedavüldeki Türk Parası.
b) Teminat mektupları.
c) Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri ve bu senetler yerine düzenlenen belgeler.
İlgili mevzuatına göre Türkiye’de faaliyette bulunmasına izin verilen yabancı bankaların düzenleyecekleri teminat mektupları ile Türkiye dışında faaliyette bulunan banka veya benzeri kredi kuruluşlarının kontrgarantisi üzerine Türkiye’de faaliyette bulunan bankaların veya özel finans kurumlarının düzenleyecekleri teminat mektupları da teminat olarak kabul edilir.
(c) bendinde belirtilen senetler ve bu senetler yerine düzenlenen belgelerden nominal değere faiz dahil edilerek ihraç edilenler, anaparaya tekabül eden satış değeri üzerinden teminat olarak kabul edilir.
Teminat mektupları dışındaki teminatlar ihale komisyonlarınca teslim alınamaz. Bunların saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine yatırılması zorunludur.
İhale üzerinde kalan istekli ile ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekliye ait teminat mektupları ihaleden sonra saymanlık ya da muhasebe müdürlüklerine teslim edilir. Diğer isteklilere ait teminatlar ise hemen iade edilir. İhale üzerinde kalan istekli ile sözleşme imzalanması halinde, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine ait teminat sözleşme imzalandıktan hemen sonra iade edilir.
Teminatlar, teminat olarak kabul edilen diğer değerlerle değiştirilebilir.
Her ne suretle olursa olsun, idarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz…” hükmü,
Anılan Kanun’un “Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “… Bu Kanun kapsamında verilecek teminat mektuplarının kapsam ve şeklini tespite Kamu İhale Kurumu yetkilidir.
32 nci maddeye göre belirlenen tekliflerin geçerlilik süresinden en az otuz gün fazla süreli olmak kaydıyla, geçici teminat mektuplarında süre belirtilir. Teklif geçerlilik süresinin uzatılması halinde, geçici teminat mektuplarının süresi de aynı süre ile uzatılır. Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir.
İlgili mevzuatına aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları kabul edilmez…” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teminatlar” başlıklı 55’inci maddesinde “(1) İhalelerde, teklif edilen bedelin yüzde üçünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınır.
…
(4) Teminat mektuplarının kapsam ve şeklinin, bu Yönetmeliğin ekinde yer alan standart formlara uygun olması zorunludur. Standart formlara uygun olarak düzenlenmemiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez.
…
(5) Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, ihale dokümanında belirtilen teklif geçerlilik süresinin bitiminden itibaren otuz günden az olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.
…
(8) Her ne suretle olursa olsun, idarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz…” hükmü yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;
a) Adı: Müdürlüğümüz ve Bağlı Sağlık Tesislerinin 2023 ve 2024 Yılları için Araç Kiralama Hizmet Alımı
b) Miktarı ve türü: Sağlık tesislerinde kullanılmak üzere 17 Adet Diyaliz Hasta Taşıma Aracı, 4 Adet Hasta Taşıma Aracı, 6 Adet Hizmet Aracı Kiralama, 27 Adet Sağlık Müdürlüğü için Hizmet Aracı Kiralama, 23 adet Evde Bakım Hizmetleri İçin Araç Kiralama İşidir. Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
c) Yapılacağı yer: Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü ve Bağlı Sağlık Tesisleri (Ayrıntısı Teknik Şartnamede Düzenlenmiştir.)
ç) Bu bent boş bırakılmıştır.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “İhale dokümanının kapsamı” başlıklı 5’inci maddesinde “5.1. İhale dokümanı aşağıdaki belgelerden oluşmaktadır:
a) İdari Şartname.
b) Teknik Şartnameler.
c) Sözleşme Tasarısı.
ç) Hizmet İşleri Genel Şartnamesi (İhale dokümanı kapsamında verilmemiştir.)
d) Standart formlar:
… Standart Form-KİK024.1/H: Geçici Teminat Mektubu…” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:
…
ç) Bu Şartnamede belirlenen geçici teminata ilişkin standart forma uygun geçici teminat mektubu veya geçici teminat mektupları dışındaki teminatların Saymanlık ya da Muhasebe Müdürlüklerine yatırıldığını gösteren makbuzlar. …” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Geçici teminat” başlıklı 26’ncı maddesinde “26.1. İstekliler, teklif ettikleri bedelin % 3'ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir. Teklif edilen bedelin % 3'ünden az oranda geçici teminat veren isteklinin teklifi değerlendirme dışı bırakılır.
…
26.3. Geçici teminat olarak sunulan teminat mektuplarında geçerlilik tarihi belirtilmelidir. Bu tarih, 18.03.2023 tarihinden önce olmamak üzere istekli tarafından belirlenir.
26.4. Kabul edilebilir bir geçici teminat ile birlikte verilmeyen teklifler, istenilen katılma şartlarının sağlanamadığı gerekçesiyle İdare tarafından değerlendirme dışı bırakılacaktır.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 27’nci maddesinde “27.1. Teminat olarak kabul edilecek değerler aşağıda sayılmıştır:
a) Tedavüldeki Türk Parası.
b) Teminat mektupları.
c) Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri ve bu senetler yerine düzenlenen belgeler.
27.2. 27.1. maddesinin (c) bendinde belirtilen senetler ve bu senetler yerine düzenlenen belgelerden nominal değere faiz dahil edilerek ihraç edilenler, anaparaya tekabül eden satış değeri üzerinden teminat olarak kabul edilir.
27.3. İlgili mevzuatına göre Türkiye'de faaliyette bulunmasına izin verilen yabancı bankaların düzenleyecekleri teminat mektupları ile Türkiye dışında faaliyette bulunan banka veya benzeri kredi kuruluşlarının kontrgarantisi üzerine Türkiye'de faaliyette bulunan bankaların düzenleyecekleri teminat mektupları da teminat olarak kabul edilir.
27.4. Teminat mektubu verilmesi halinde, bu mektubun kapsam ve şeklinin, Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen esaslara ve standart formlara uygun olması gerekir. Bu esaslara ve standart formlara aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektupları geçerli kabul edilmez.
27.5. Teminatlar, teminat olarak kabul edilen diğer değerlerle değiştirilebilir.
27.6. Her ne suretle olursa olsun, İdarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.” düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuruya konu ihalenin Trabzon İl Sağlık Müdürlüğü tarafından gerçekleştirilen toplam 5 kısımdan oluşan “Araç Kiralama Hizmet Alımı” alımı işi olduğu, bahse konu ihalenin 20.10.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirildiği, ihalede 11 adet ihale dokümanının EKAP üzerinden indirildiği, ihalenin şikâyete konu 4’üncü kısmında 4, 5’inci kısmında ise 3 geçerli teklifin yer aldığı, 03.11.2022 tarihli kesinleşen ihale komisyonu kararı ile başvuru sahibi G.E.S. Nakliyat İnş. Taah. Tur. Yemekhane ve Tem. Hizm. Tic. Ltd. Şirketi’nin teklif zarfında sunmuş olduğu geçici teminat mektubunda “Bu teminat mektubu her ne suretle olursa olsun haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.” ibaresinin yer almadığından dolayı tüm kısımlarda teklifinin değerlendirme dışı bırakılmasına karar verildiği, ayrıca ihalenin 4 ve 5’inci kısımlarının Al-Sağ Temiz. Yemekhane Servis ve Per. Hizm. İnş. Taş. Tic. Ltd. Şti. üzerinde bırakıldığı ve yine söz konusu kısımlarda Horon Tur Tur. Org. Hizm. Nak. İnş. ve Tic. Ltd. Şti.nin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlendiği görülmüştür.
Yukarıda aktarılan mevzuat gereği, ihalelerde teklif edilen bedelin %3'ünden az olmamak üzere, istekli tarafından verilecek tutarda geçici teminat alınacağı, tedavüldeki Türk Parası, teminat mektupları ile Hazine Müsteşarlığınca ihraç edilen Devlet İç Borçlanma Senetleri ve bu senetler yerine düzenlenen belgelerin teminat olarak kabul edilecek değerler olduğu, teminatların teminat olarak kabul edilen diğer değerlerle değiştirilebileceği, teminat mektubu verilmesi halinde, bu mektubun kapsam ve şeklinin, Kamu İhale Kurumu tarafından belirlenen esaslara ve standart formlara uygun olması gerektiği, bu esaslara ve standart formlara aykırı olarak düzenlenmiş teminat mektuplarının geçerli kabul edilmeyeceği, her ne suretle olursa olsun, idarece alınan teminatların haczedilemeyeceği ve üzerine ihtiyati tedbir konulamayacağı anlaşılmıştır.
Şikâyete konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “Teminat olarak kabul edilecek değerler” başlıklı 27’nci maddesinde yer alan “…Her ne suretle olursa olsun, İdarece alınan teminatlar haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz…” düzenlemesinden de idarece alınan teminatların haczedilemeyeceği ve üzerine ihtiyati tedbir konulamayacağı anlaşılmaktadır.
30.09.2020 tarihli ve 31260 sayılı Resmi Gazete’de “Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nde Değişiklik Yapılmasına Dair Yönetmelik” yayımlanmış olup, söz konusu Yönetmelik’in 10’uncu maddesinde “ Aynı Yönetmeliğin eki Ek-1’de yer alan KİK024.1/H numaralı Geçici Teminat Mektubunun son paragrafına “ 4734 sayılı Kanunun 34 üncü maddesi uyarınca, bu teminat mektubu her ne suretle olursa olsun haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz cümlesi eklenmiştir.” hükmüne yer verilmiştir. Öte yandan söz konusu ek cümle Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin ekinde yer alan geçici teminat mektubu standart formuna da (KİK024.1/H) eklenmiş ve yürürlük tarihi 20.10.2020 olarak belirlenmiştir.
Yapılan incelemede başvuru sahibi tarafından sunulan geçici teminat mektubunun 14.10.2022 tarih ve 11020003683 sayılı olduğu, Yapı ve Kredi Bankası A.Ş. Trabzon şubesi tarafından düzenlendiği, söz konusu geçici teminat mektubu üzerinde “4734 sayılı Kanun’un 34 üncü maddesi uyarınca, bu teminat mektubu her ne suretle olursa olsun haczedilemez ve üzerine ihtiyati tedbir konulamaz.” ibaresinin yer almadığı görülmüştür.
Yukarıda yer verilen hususlar çerçevesinde, 4734 sayılı Kanun’un 34’üncü maddesinde yer alan ve tüm idareleri bağlayan “ her ne suretle olursa olsun, idarece alınan teminatların haczedilemeyeceği ve üzerine ihtiyati tedbir konulamayacağı” na dair hükmün geçici teminat mektubu standart formuna 20.10.2020 tarih ve 31260 sayılı Resmi Gazete’de yayımlanan değişiklik ile eklendiği, bahse konu değişikliğin mevzuatta zaten var olan bir hususa açıklık getirdiği, bu düzenlemeye konu ibarenin 4734 sayılı Kanun’un 34’üncü maddesinde var olan ve tüm idareleri bağlayan bir amir hüküm olduğu, dolayısıyla anılan ibarenin başvuru sahibi tarafından sunulan geçici teminat mektubunda bulunmamasının esasa etkili olmadığı, bu itibarla başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımları İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;
a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,
b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,
her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.
(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar.
(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.
(4) Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
…
(7) Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.. .” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “İş hacmini gösteren belgeler” başlıklı 36’ncı maddesinde “ (1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde;
a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,
b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgenin, her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.
(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir.
(3) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.
(4) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.
(5) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.
(6) İş hacmini gösteren belgelere ilişkin kriterler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:
a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde, toplam cironun teklif edilen bedelin % 25’inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15’inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.
…
(11) Gelir tablosunun veya serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur...” hükmü yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “…7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:
7.4.1. Bu madde boş bırakılmıştır.
7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)
sunmaları gerekmektedir.
Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi
gerekir.
Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
…
Serbest meslek erbabı tarafından sunulan, ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, son yıla ait toplam gelirin toplam gidere oranının veya son iki yıla ait gelir ve giderlerin parasal tutarlarının ortalaması üzerinden bulunacak oranın en az (1,25) olması şartı aranır. Serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması gerekir.
…
7.4.3. İstekli tarafından;
a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,
b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgeler,
birinin sunulması yeterlidir.
Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.
Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.
Toplam cironun teklif edilen bedelin % 20'sinden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 12'sinden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.
Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Gelir tablosunun veya serbest meslek kazanç defteri özetinin, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir. …” düzenlemesi yer almaktadır.
İhalenin şikâyete konu 5’inci kısmında ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi olarak belirlenen Al-Sağ Temiz. Yemekhane Servis ve Per. Hizm. İnş. Taş. Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan belgelerden;
İş hacmini gösteren belgeler incelendiğinde, “2021” yılına ait ayrıntılı gelir tablosunun sunulduğu, sunulan belgede 2021 yılına ait toplam ciro tutarının “*.***.*70,40 TL” olarak belirtildiği, ciro ile ilgili gelir tablosunun her sayfasında meslek mensubunun kaşe, imza ve TÜRMOB kaşesinin bulunduğu görülmüş olup; anılan isteklinin 2021 yılına ait gelir tablosu EKAP üzerinden incelendiğinde, net satışlar tutarının *.***.*70,40 TL olarak belirtildiği ve söz konusu tutarın ihalenin başvuruya konu olan 5’inci kısmına ilişkin teklif bedelinin (6.517.468,80 x %20=1.303.493,76 TL) %20’si olan tutardan fazla olduğu, böylece ihale dokümanında istenilen ciro oranını sağladığı anlaşılmıştır.
Ayrıca anılan istekli tarafından bilanço bilgileri tablosu ve eki ayrıntılı bilançonun (2021 yılı) sunulduğu, bilanço bilgileri tablosunda cari oranın “1,5861”, öz kaynak oranının “0,22” ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “0,4341” olarak belirtildiği, bilanço bilgileri tablosu ve ayrıntılı bilançonun her sayfasında meslek mensubunun kaşe, imza ve TÜRMOB kaşesinin bulunduğu görülmüş olup; anılan istekliye ait 2021 yılı verilerinin inceleme kapsamında EKAP üzerinde sorgulamasının yapıldığı ve bu kapsamda 2021 yılı bilanço verileri esas alınarak yapılan hesaplama neticesinde, anılan istekliye yönelik olarak cari oranın “1,5861*****”, öz kaynak oranının “0,2212*****” ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “0,4341*****” olduğu tespit edilmiştir.
Söz konusu ihalenin şikâyete konu 5’inci kısımda ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olarak belirlenen Horon Tur Tur. Org. Hizm. Nak. İnş. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan belgelerden;
İş hacmini gösteren belgeler incelendiğinde, “2021” yılına ait ayrıntılı gelir tablosunun sunulduğu, sunulan belgede 2021 yılına ait toplam ciro tutarının “**.***.*05,87 TL” olarak belirtildiği, ciro ile ilgili gelir tablosunun her sayfasında meslek mensubunun kaşe, imza ve TÜRMOB kaşesinin bulunduğu görülmüş olup; anılan isteklinin 2021 yılına ait gelir tablosu EKAP üzerinden incelendiğinde, net satışlar tutarının **.***.*05,87 TL olarak belirtildiği ve söz konusu tutarın ihalenin başvuruya konu olan 5’inci kısmına ilişkin teklif bedelinin (6.733.132,80 x %20=1.346.626,56 TL) %20’si olan tutardan fazla olduğu, böylece ihale dokümanında istenilen ciro oranını sağladığı anlaşılmıştır.
Ayrıca anılan istekli tarafından bilanço bilgileri tablosu ve eki ayrıntılı bilançonun (2021 yılı) sunulduğu, bilanço bilgileri tablosunda cari oranın “4,82”, öz kaynak oranının “0,569” ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “0,135” olarak belirtildiği, bilanço bilgileri tablosu ve ayrıntılı bilançonun her sayfasında meslek mensubunun kaşe, imza ve TÜRMOB kaşesinin bulunduğu görülmüş olup; anılan istekliye ait 2021 yılı verilerinin inceleme kapsamında EKAP üzerinde sorgulamasının yapıldığı, bu kapsamda 2021 yılı bilanço verileri esas alınarak yapılan hesaplama neticesinde, anılan istekliye yönelik olarak cari oranın “4,8216*****”, öz kaynak oranının “0,5692*****” ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının “0,1285*****” olduğu tespit edilmiştir.
Anılan istekli tarafından sunulan bilanço bilgileri tablosunda belirtilen kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranı (0,135) ile EKAP üzerinden yapılan sorgulama neticesinde elde edilen anılan istekliye ait 2021 yılı bilanço verileri esas alınarak yapılan hesaplamada kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının (0,1285) uyumlu olmadığı tespit edilmiş olup, söz konusu verilerin idarece istenilen asgari oranı karşıladığı, dolayısıyla bahse konu uyumsuzluğun esasa etkili bir uyumsuzluk olmadığı anlaşılmıştır.
Yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler doğrultusunda, anılan isteklilerin İdari Şartname’nin 7.4.2 ve 7.4.3’üncü maddelerinde düzenlenen yeterlik kriterlerini sağladığı, istekliler tarafından sunulan toplam ciro tutarının, anılan istekliler tarafından ihalenin başvuruya konu kısmında sağlanması gereken asgari ciro tutarını ve bilanço oranını karşıladığı, yine söz konusu belgelerde meslek mensubunun kaşe, imza ve TÜRMOB kaşesinin bulunduğu ve İdari Şartname’de belirtilen kriterlere uygun oldukları tespit edilmiş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, ihalenin şikâyete konu edilen 4 ve 5’inci kısımlarında G.E.S. Nakliyat İnş. Taah. Tur. Yemekhane ve Tem. Hizm. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.