Kuşadası İlçesi Sınırları İçerisinde Katı Atıkların Toplanması, Taşınması, Kent Temiziliği ve Vektörle Mücadele Çalışmaları Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı

2022/1232427 İhale Kayıt Numaralı “ Kuşadası İlçesi Sınırları İçerisinde Katı Atıkların Toplanması, Taşınması, Kent Temizliği ve Vektörle Mücadele Çalışmaları Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı ” İhalesi

Ser Filo İnşaat Turizm Gıda Tekstil ve Sağlık Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.

Kuşadası Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü ,

Kuşadası Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 15.12.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Kuşadası İlçesi Sınırları İçerisinde Katı Atıkların Toplanması, Taşınması, Kent Temizliği ve Vektörle Mücadele Çalışmaları Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Ser Filo İnşaat Turizm Gıda Tekstil ve Sağlık Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. nin 04.01.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.01.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.01.2023 tarih ve 73760 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.01.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Kamu İhale Kurulunun 23.08.202 3 tarihli ve 2023/MK- 204 sayılı kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.
Başvuruya ilişkin olarak 2023/109-02 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İhale konusu işle aynı nitelikte olan 2022/692350, 2022/1071996, 2022/1080277, 2022/1073064, 2022/1282194 ihale kayıt numaralı ihalelerin yaklaşık maliyeti karşılaştırıldığında, idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin piyasa koşullarına göre doğruyu ve gerçeği yansıtmadığı, yüksek olarak hesaplandığı, ihale öncesi yaklaşık maliyet hesaplanırken hangi firmalardan teklif alındığının, piyasa araştırması için teklif sunan isteklilerin ihaleye iştirak edip etmediğinin, etmişler ise ihale öncesi sundukları tekliflerle ihalede sundukları tekliflerin uyumlu olup olmadıklarının araştırılması gerektiği, yaklaşık maliyet çok yüksek hesaplandığından dolayı tekliflerinin sınır değerin altında kaldığı ayrıca piyasa araştırması için teklif veren firmaların yaklaşık maliyeti yükseltmek için gizli anlaşma yapmalarının Türk Ceza Kanunu’na göre suç olduğu,
2) İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde benzer işin “ Kent Temizlik Hizmetlerinde (Çöplerin Toplanması ve Taşınması, Cadde ve Sokakların Makine İle Süpürülmesi – Yıkanması Hizmetleri) Yüklenici Tarafından Temin Edilen Araçlar İle Yapılan Sürücülü ve/veya Sürücüsüz Araç Kiralanması Hizmet İşleri Benzer İş Olarak Kabul Edilecektir.” şeklinde belirlendiği, bahse konu benzer iş tanımının işin kendisi olduğu, “ İş Amacına Göre Üzerine Çeşitli Ekipmanlar Monte Edilmiş Yük Taşımada Kullanılmayan veya Yük Taşımada Kullanılan Motorlu Araç Kiralanması’’ terimlerin benzer iş tanımı araç kiralama olmadığından şikâyete konu ihaleye katılımı engellediği, benzer iş tanımının her türlü araç kiralanması işi şeklinde belirlenmesinin daha doğru olacağı, rekabeti ve katılımı kısıtlamayacağı,
3) Taraflarınca sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülmediği, açıklamada istenilen belgelerin araçların ithal olması sebebiyle süresinde temin edilmesinin mümkün olmadığı, açıklamalarının reddedilmesinin tekliflerinin gerçekliğini değiştirmediği iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
İhale süreci içerisinde başvuru konusu ihaleye ilişkin alınan 08.02.2023 tarihli ve 2023/UH.II-317 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verildiği,
Davacı Ser Filo İnş. Tur. Gıda Teks. ve Sağ. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 16. İdare Mahkemesinin 30.03.23023 tarihli E:2023/383, K:2023/547 sayılı kararında dava konusu Kurul kararının ikinci ve üçüncü iddiasının süre yönünden reddedilmesine ilişkin kısımların iptaline karar verildiği,
Ankara 16. İdare Mahkemesinin anılan kararının uygulanmasını teminen alınan 31.05.2023 tarihli ve 2023/MK-122 sayılı Kurul kararı ile “1) Kamu İhale Kurulunun 08.02.2023 tarihli ve 2023/UH.II-317 sayılı kararında 2'nci iddiaya ilişkin değerlendirme ile 3'üncü iddiasının süre yönünden reddedilmesine ilişkin değerlendirmeleri içeren kısmının iptaline,
2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin 2'nci iddiası ile 3'üncü iddiasının süre yönünden reddedilen kısmının esasının incelenmesine,” karar verildiği,
Söz konusu Mahkeme ve Kurul kararı doğrultusunda Ser Filo İnş. Tur. Gıda Teks. ve Sağ. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti.nin ikinci ve üçüncü iddialarının ilgili kısımlarının incelenmesi neticesinde alınan Kamu İhale Kurulunun 22.06.2023 tarihli ve 2023/UH.II-939 sayılı kararı ile “Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,” karar verildiği,
Kurum tarafından Mahkeme kararının temyizi üzerine Danıştay Onüçüncü Dairesi tarafından verilen 12.07.2023 tarihli ve E:2023/1747, K:2023/3466 sayılı kararda “… Temyize konu Mahkeme kararının davacının itirazen şikâyet başvurusunda yer alan 3 (a) iddia yönünden davanın reddine ilişkin kısmında hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır.
Dava konusu işlemin; davacı şirketin 1. iddiasına ilişkin kısmı yönünden;
. Aktarılan kanunî düzenlemelere göre kamu ihalelerine yönelik şikâyet başvurusu süresi, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren islemeye başlayacak olup, ihale sürecindeki hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem ve eylemlerin "farkına varıldığı tarihin" ise ihalenin bütün hüküm ve sonuçlarının yer aldığı kesinleşen ihale kararının ilgililere tebliğ edildiği tarih olarak kabul edilmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; dava konusu ihalenin 15/12/2022 tarihinde gerçekleştirildiği, ihale komisyonu kararının 29/12/2022 tarihinde tebliğ edildiği, yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığına yönelik davacı şirket tarafından 04/01/2023 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu, hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlemin 29/12/2022 tarihinde öğrenildiğinin kabulü gerektiğinden, şikâyet süresinin bu tarihten itibaren hesaplanması gerekmekte olup bu tarih esas alındığında yasal süresi içinde şikâyet başvurusu yapıldığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla davacının idareye şikâyet başvurusunun yaklaşık maliyete ilişkin kısmı yönünden sürenin ihale tarihi olan 15/12/2022 tarihi esas alınarak reddine ilişkin dava konusu
işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Dava konusu işlemin; davacı şirketin 2 ve 3(b) iddialarına ilişkin kısmı yönünden;
Dairemizin tüm üyelerinin katılımıyla 12/07/2023 tarihinde yapılan toplantıda içtihat değişikliğine gidilmiş olup, aktarılan kurallardan şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği, öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği, bu iki aşamalı idarî başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağı, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülemeyeceği, şikâyet başvurusunun Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususlarla ilgili idarî usulün bir parçası olduğu, ihale dokümanına yönelik iddia konusu hususların farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen on gün içerisinde ve her durumda ihale gününden üç is günü öncesine kadar ileri sürülmesi gerektiği, süresinde ileri sürülmeyen iddiaların süre aşımı sebebiyle Kurul tarafından incelenemeyeceği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, Kamu İhale Kurumu'nun itirazen şikâyet başvurularını şikâyet dilekçesinde ileri sürülen iddialar ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlarla sınırlı olarak incelemesi gerekmektedir. Aksi hâlde, şikâyet aşamasında ileri sürülmeyen hususlar yönünden Kanun'un aradığı "şikâyet" aşaması atlanarak doğrudan itirazen şikâyet yolu açılmış olacaktır ki, bu durum merci tecavüzü oluşturacağı gibi, Kanun'un emredici bir hükmünün uygulanmaması sonucunu doğuracaktır.
Belirtilen gerekçelerle, şikâyet dilekçesinde ileri sürülmeyen bir iddianın itirazen şikâyet dilekçesinde ileri sürülmesi durumunda bu iddianın doğrudan Kurul'ca incelenmesi mümkün olmadığından, temyize konu Mahkeme kararının incelenen kısmında hukuka uygunluk, itirazen şikâyet başvurusunun süre yönünden reddine ilişkin Kurul kararında ise hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.” gerekçesiyle Ankara 16. İdare Mahkemesi'nin 30.03.2023 tarihli E:2023/383, K:2023/547 sayılı kararının 3(a) iddiasına ilişkin kısmının onanmasına, 1’inci iddia yönünden davanın reddine ilişkin kısmının bozulmasına ve bu kısım yönünden dava konusu işlemin iptaline, 2 ve 3(b) iddiaları yönünden ise dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının bozulmasına ve bu kısım yönünden davanın reddine karar verildiği,
Danıştay Onüçüncü Dairesinin anılan kararının uygulanmasını teminen alınan 23.08.2023 tarihli ve 2023/MK-204 sayılı Kurul kararı ile “ 1- Kamu İhale Kurulunun 31.05.2023 tarihli ve 2023/MK-122 sayılı kararı ile bu karar gereğince yapılan inceleme sonucu verilen 22.06.2023 tarihli ve 2023/UH.II-939 sayılı kararının iptaline,
2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Kamu İhale Kurulunun 08.02.2023 tarihli ve 2023/UH.II-317 sayılı kararının 2 ve 3’üncü iddialarına ilişkin kısmı yönünden hukuken geçerliliğini koruduğuna,
3- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin 1’inci iddiasının esasının incelenmesine geçilmesine” karar verildiği görülmüştür.
Söz konusu Kurul kararı üzerine esas incelemesi başvuru sahibinin 1’inci iddiası ile sınırlı yapılmıştır. Bu kapsamda yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.
(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;
a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,
b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,
c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,
ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,
d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,
Esas alınır.
(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.
(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.
(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” 9’uncu maddesinde (1) “Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;
a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.
b) Birim fiyata dâhil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dâhil olmayan başka giderler öngörülmez.
...
(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.
(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.
(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir. ” hükmü yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Kuşadası İlçesi Sınırları İçerisinde Katı Atıkların Toplanması, Taşınması, Kent Temizliği ve Vektörlerle Mücadele Çalışmaları Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş makinesi Kiralama
…
e) Miktarı: Evsel Nitelikli Katı Atıkların Toplanması Nakli ile Kent Temizliği ve Vektörle Mücadele Çalışmaları Hizmet İşlerini Yürütmek için 21 Ay Süre ile 21 İş Kalemi Olmak Üzere Toplam 52 Adet Makine ve Ekipmanın Şoför Hariç Çalıştırılması işidir.
Yaz Sezonlarında (2023 yılı 15 Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, 15 Ekim - 2024 yılı 15 Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül) toplam 11,5 ay boyunca 21 kalemde 52 araç çalıştırılacaktır. Kış Sezonlarında (2023 yılı Ocak, Şubat, Mart, 15 Nisan, 15 Ekim, Kasım, Aralık - 2024 yılı Ocak, Şubat, Mart, 15 Nisan) toplam 9,5 ay boyunca 21 kalemde 44 araç çalıştırılacaktır.
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kuşadası Belediyesi Mücavir Alan Sınırları İçerisinde” düzenlemesi almaktadır.
İhaleye ait birim fiyat teklif cetveli aşağıdaki gibi düzenlenmiştir.
Sıra No
Açıklama
Birimi
Miktarı
1
Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (7+1 m³)
saat
38.668,5
2
Hidrolik Sıkıştırmalı Çöp Kamyonu (13+1,5 m³)
saat
60.840
3
Hidrolik Sıkıştırmalı Özel Çöp Kamyonu (20 m³)
saat
4.504,5
4
Mini Damperli Çöp Kamyoneti
saat
12.402
5
Konteyner Yıkama Aracı
saat
3.870,5
6
6 m³ lük Vakumlu Yol Süpürme Aracı
saat
3.870,5
7
4 m³ lük Vakumlu Yol Süpürme Aracı
saat
3.870,5
8
Yol Süpürme ve Yıkama aracı
saat
3.870,5
9
Hidrostatik Yol Süpürme Aracı
saat
3.878
10
8 tonluk Yol Yıkama Tankeri
saat
3.870,5
11
5 tonluk Yol Yıkama Tankeri
saat
3.870,5
12
Buharlı Mobil Yıkama Aracı
saat
3.878
13
Elektrikli Vakumlu Temizlik Makinesi
ay
21
14
Elektrikli Çöp Toplama Aracı
ay
21
15
Sepetli Motosiklet
ay
63
16
Servis Minibüsü
ay
21
17
Açık Kasa Damperli Kamyon
saat
3.863
18
Yeraltı ve Yerüstü Konteyner Yıkama Aracı
saat
1.475
19
Kamyonet
ay
105
20
Kaptı Kaçtı
ay
84
21
Denetim Aracı
ay
21
İdare tarafından hazırlanan ihale onay belgesi ekinde yer alan yaklaşık maliyet hesap cetveli incelendiğinde; yaklaşık maliyetin akaryakıt dâhil araç maliyeti, akaryakıt hariç olan araçların kiralama maliyeti, sarf malzeme maliyeti ve araç takip maliyeti olmak üzere dört adet iş kaleminden oluştuğu,
İdarece ihale konusu iş kapsamında kullanılacak akaryakıt dâhil olan 14 aracın toplam yaklaşık maliyetinin 150.409.380,36 TL olarak hesaplandığı, araçların fiyatlarının tespitinde gib.gov.tr adresinden temin edilen kasko değerlerinin ve firmalardan alının fiyat tekliflerinin esas alındığı, ayrıca araçların hem saatlik amortisman, yedek parça, tamir bakım, sigorta vb. giderleri için hem de saatlik akaryakıt tüketim miktarının hesaplanması için Bayındırlık ve İskân Bakanlığınca (Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) yayımlanan formüllerin kullanıldığı,
İhale konusu iş kapsamında kiralanacak diğer 7 adet aracın toplam yaklaşık maliyetinin 4.182.278,51 TL olarak hesaplandığı, toplam yaklaşık maliyeti 2.103.254,65 TL olan kamyonet, kaptı kaçtı ve denetim aracının şasi fiyatlarının gib.gov.tr adresinden temin edilen kasko değerlerinin ortalaması olduğu, toplam yaklaşık maliyeti 2.079.023,86 TL olan minibüs, sepetli motosiklet, elektrikli vakumlu temizlik makinası ve elektrikli çöp toplama aracının ise saatlik giderinin hesaplanması için Bayındırlık ve İskân Bakanlığının (Çevre Şehircilik ve İklim Değişikliği Bakanlığı) araç analiz formülünün kullanıldığı,
Yaklaşık maliyeti 75.200,00 TL (752 m²/yıl × 100 TL) olan sarf malzeme maliyeti için (araç giydirme maliyeti) ve yaklaşık maliyeti 16.713,20 TL (1016 ay × 16,45 TL) olan araç takip maliyeti için idarece fiyat teklifi alındığı,
Ayrıca yaklaşık maliyet hesaplanırken %1,567 oranında diğer gider, (2.423.891,57 TL) %7 oranında müteahhit karı (10.827.850,05 TL) öngörüldüğü ve yaklaşık maliyetin idarece 167.935.313,69 TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.
İdarece hazırlanan 08.11.2022 tarihli tutanakta “ 21 Ay süreli "Kuşadası İlçesi Sınırları İçerisinde Katı Atıkların Toplanması, Taşınması, Kent Temizliği Ve Vektörlerle Mücadele Çalışmaları Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç Ve İş Makinası Kiralama Hizmet Alım İşi" yaklaşık maliyetini kanun ve yönetmeliklerin öngördüğü hesaplamalarla yapmış bulunmaktayız.
2021 Yılı Aralık ayında ülkemizde yaşanan ekonomik kriz ve krizden sonra mal veya hizmet almalarında firmaların sadece günlük teklifler vermesi, uzun vadeli teklif vermemeleri, teklifleri Euro bazında vermeleri, piyasanın çok değişken olmasından kaynaklı olarak yaklaşık maliyetimizi belirlerken 04.03.2009 tarihli 27159 sayılı Hizmet Alımı ihaleleri Uygulama Yönetmeliği, yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti başlıklı 8. Madde uyarınca piyasa fiyat araştırması yapmayı uygun bulduk. ” ifadeleri yer almaktadır.
Bunun üzerine idare tarafından yaklaşık maliyetin hesaplanması aşamasında Kamu İhale Mevzuatının yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti ile ilgili öngördüğü usul ve esaslar çerçevesinde piyasadan işin ayrıntılarının belirtildiği, Teknik Şartname düzenlemeleri gönderilerek fiyat araştırması yapıldığı, bu kapsamda 3 firmadan fiyat teklifi alındığı, ( Standart Katı Atık Çevre Den. Dan. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti., Çınar Çevre İnş. Gıda. Tar. Eğt. Sağ. Mad. San. ve Tic. Ltd. Şti, Altaş Yapı San. ve Tem. Tic. A.Ş.) ve elde edilen fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle yaklaşık maliyetin 286.928.163,82 TL olarak hesaplandığı anlaşılmıştır.
Bu bağlamda idarece şikâyete konu ihalenin toplam yaklaşık maliyetinin 286.928.163,82 TL ile 167.935.313,69 TL’nin aritmetik ortalaması esas alınarak 227.431.738,75 TL olarak belirlendiği tespit edilmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden, idarelerin yaklaşık maliyeti hesaplarken kamu kurum ve kuruluşlarınca belirlenen fiyatları, ihaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatları, ilgili odalarca belirlenmiş fiyatları, ihale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerini, konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatları, ihale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatları herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilecekleri, her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda ise idarece re’sen fiyat belirlenebileceği, dolayısıyla idarelere yaklaşık maliyetin hesaplanma yönteminin belirlenmesi noktasında serbesti ve takdir yetkisi tanındığı, idarece belirlenen genel toplam tutarın sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak hesaplanacağı, işin niteliği dikkate alınarak %7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenebileceği ve kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler de eklenerek yaklaşık maliyetin hesaplanacağı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla yukarıda yer alan tespitler doğrultusunda, idare tarafından birim fiyat teklif cetveline uygun olacak şekilde ve ihale dokümanı düzenlemeleri doğrultusuna yaklaşık maliyetin hesaplandığı, söz konusu yaklaşık maliyet hesabı ile buna dayanak oluşturan eki belgelerde yapılan hesaplamaların birbiriyle uyumlu olduğu, başvuru sahibinin iddiasının aksine sadece fiyat teklifleri üzerinden hesaplama yapılmadığı, idarelerin yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde Hizmet İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin 8’inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabileceği dikkate alındığında idare tarafından yapılan hesaplamalarda kamu kurum ve kuruluşlarının belirlediği fiyatlar ile fiyat araştırması kapsamında elde edilen fiyat tekliflerinin birlikte kullanılmasının mevzuata aykırılık teşkil etmediği,
Diğer taraftan başvuru sahibinin iddiasında aynı idarenin önceki yıllarda yaptığı benzer ihalelerin yaklaşık maliyetleri ile kıyaslama yapılmak suretiyle incelemeye konu ihalenin yaklaşık maliyetinin yüksek belirlendiği iddia edilmekte ise de, her bir ihalenin kendi doküman düzenlemeleri çerçevesinde farklı durumlar oluşturabileceği, işin süresinin ve iş kapsamında kullanılacak araçların farklılaşabileceği, bu sebeple başka ihalelerin yaklaşık maliyeti ile bahse konu ihalenin yaklaşık maliyetinin kıyaslanması suretiyle bir değerlendirme yapılmasının mümkün olmadığı anlaşıldığından başvuru sahibinin bahse konu iddialarının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Diğer yandan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez.” hükmü yer almaktadır.
Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde “ başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması” koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.

Kuşadası Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından yapılan 2022/1232427 ihale kayıt numaralı "Kuşadası İlçesi Sınırları İçerisinde Katı Atıkların Toplanması, Taşınması, Kent Temizliği ve Vektörle Mücadele Çalışmaları Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı" ihalesine ilişkin olarak Ser Filo İnşaat Turizm Gıda Tekstil ve Sağlık Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 08.02.2023 tarihli ve 2023/UH.II-317 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.
Davacı Ser Filo İnş. Tur. Gıda Teks. ve Sağ. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 16. İdare Mahkemesinin 30.03.2023 tarihli E:2023/383, K:2023/547 sayılı kararında dava konusu Kurul kararının ikinci ve üçüncü iddiasının süre yönünden reddedilmesine ilişkin kısımların iptaline karar verilmiştir.
Ankara 16. İdare Mahkemesinin anılan kararının uygulanmasını teminen alınan 31.05.2023 tarihli ve 2023/MK-122 sayılı Kurul kararı ile “1) Kamu İhale Kurulunun 08.02.2023 tarihli ve 2023/UH.II-317 sayılı kararında 2'nci iddiaya ilişkin değerlendirme ile 3'üncü iddiasının süre yönünden reddedilmesine ilişkin değerlendirmeleri içeren kısmının iptaline,
2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin 2'nci iddiası ile 3'üncü iddiasının süre yönünden reddedilen kısmının esasının incelenmesine,” karar verilmiştir.
Söz konusu Mahkeme ve Kurul kararları doğrultusunda Ser Filo İnş. Tur. Gıda Teks. ve Sağ. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti. iddialarının incelenmesi neticesinde alınan Kamu İhale Kurulunun 22.06.2023 tarihli ve 2023/UH.II-939 sayılı kararı ile “Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,” karar verilmiştir.
Kurum tarafından Mahkeme kararının temyizi üzerine Danıştay Onüçüncü Dairesi tarafından verilen 12.07.2023 tarihli E:2023/1747, K:2023/3466 sayılı kararda “… Temyize konu Mahkeme kararının davacının itirazen şikâyet başvurusunda yer alan 3(a) iddia yönünden davanın reddine ilişkin kısmında hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır.
Dava konusu işlemin; davacı şirketin 1. iddiasına ilişkin kısmı yönünden;
Aktarılan kanunî düzenlemelere göre kamu ihalelerine yönelik şikâyet başvurusu süresi, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren islemeye başlayacak olup, ihale sürecindeki hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem ve eylemlerin "farkına varıldığı tarihin" ise ihalenin bütün hüküm ve sonuçlarının yer aldığı kesinleşen ihale kararının ilgililere tebliğ edildiği tarih olarak kabul edilmesi gerekmektedir.
Dosyanın incelenmesinden; dava konusu ihalenin 15/12/2022 tarihinde gerçekleştirildiği, ihale komisyonu kararının 29/12/2022 tarihinde tebliğ edildiği, yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığına yönelik davacı şirket tarafından 04/01/2023 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu, hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlemin 29/12/2022 tarihinde öğrenildiğinin kabulü gerektiğinden, şikâyet süresinin bu tarihten itibaren hesaplanması gerekmekte olup bu tarih esas alındığında yasal süresi içinde şikâyet başvurusu yapıldığı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla davacının idareye şikâyet başvurusunun yaklaşık maliyete ilişkin kısmı yönünden sürenin ihale tarihi olan 15/12/2022 tarihi esas alınarak reddine ilişkin dava konusu
işlemde hukuka uygunluk görülmemiştir.
Dava konusu işlemin; davacı şirketin 2 ve 3(b) iddialarına ilişkin kısmı yönünden;
Dairemizin tüm üyelerinin katılımıyla 12/07/2023 tarihinde yapılan toplantıda içtihat değişikliğine gidilmiş olup, aktarılan kurallardan şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği, öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiği, bu iki aşamalı idarî başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağı, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülemeyeceği, şikâyet başvurusunun Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususlarla ilgili idarî usulün bir parçası olduğu, ihale dokümanına yönelik iddia konusu hususların farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen on gün içerisinde ve her durumda ihale gününden üç is günü öncesine kadar ileri sürülmesi gerektiği, süresinde ileri sürülmeyen iddiaların süre aşımı sebebiyle Kurul tarafından incelenemeyeceği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, Kamu İhale Kurumu'nun itirazen şikâyet başvurularını şikâyet dilekçesinde ileri sürülen iddialar ve idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlarla sınırlı olarak incelemesi gerekmektedir. Aksi hâlde, şikâyet aşamasında ileri sürülmeyen hususlar yönünden Kanun'un aradığı "şikâyet" aşaması atlanarak doğrudan itirazen şikâyet yolu açılmış olacaktır ki, bu durum merci tecavüzü oluşturacağı gibi, Kanun'un emredici bir hükmünün uygulanmaması sonucunu doğuracaktır.
Belirtilen gerekçelerle, şikâyet dilekçesinde ileri sürülmeyen bir iddianın itirazen şikâyet dilekçesinde ileri sürülmesi durumunda bu iddianın doğrudan Kurul'ca incelenmesi mümkün olmadığından, temyize konu Mahkeme kararının incelenen kısmında hukuka uygunluk, itirazen şikâyet başvurusunun süre yönünden reddine ilişkin Kurul kararında ise hukuka aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.” gerekçesiyle Ankara 16. İdare Mahkemesi'nin 30.03.2023 tarihli E:2023/383, K:2023/547 sayılı kararının 3(a) iddiasına ilişkin kısmının onanmasına, 1’inci iddia yönünden davanın reddine ilişkin kısmının bozulmasına ve bu kısım yönünden dava konusu işlemin iptaline, 2 ve 3(b) iddiaları yönünden ise dava konusu işlemin iptaline ilişkin kısmının bozulmasına ve bu kısım yönünden davanın reddine karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1- Kamu İhale Kurulunun 31.05.2023 tarihli ve 2023/MK-122 sayılı kararı ile bu karar gereğince yapılan inceleme sonucu verilen 22.06.2023 tarihli ve 2023/UH.II-939 sayılı kararının iptaline,
2- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Kamu İhale Kurulunun 08.02.2023 tarihli ve 2023/UH.II-317 sayılı kararının 2 ve 3’üncü iddialarına ilişkin kısmı yönünden hukuken geçerliliğini koruduğuna,
3- Anılan mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin 1’inci iddiasının esasının incelenmesine geçilmesine,
Oybirliği ile karar verildi.

2022/1232427 İhale Kayıt Numaralı “ Kuşadası İlçesi Sınırları İçerisinde Katı Atıkların Toplanması, Taşınması, Kent Temizliği ve Vektörle Mücadele Çalışmaları Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı ” İhalesi

Ser Filo İnşaat Turizm Gıda Tekstil ve Sağlık Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.,

Kuşadası Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü ,

Kuşadası Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 15.12.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Kuşadası İlçesi Sınırları İçerisinde Katı Atıkların Toplanması, Taşınması, Kent Temizliği ve Vektörle Mücadele Çalışmaları Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Ser Filo İnşaat Turizm Gıda Tekstil Ve Sağlık Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. nin 04.01.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.01.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.01.2023 tarih ve 73760 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.01.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur. Kamu İhale Kurulu’nun 31.05.2023 tarih ve 2023/MK-122 Sayılı kararı gereğince yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.
Başvuruya ilişkin olarak 2023/109-01 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İhale konusu işle aynı nitelikte olan 2022/692350, 2022/1071996, 2022/1080277, 2022/1073064, 2022/1282194 ihale kayıt numaralı ihalelerin yaklaşık maliyeti karşılaştırıldığında, idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin piyasa koşullarına göre doğruyu ve gerçeği yansıtmadığı, yüksek olarak hesaplandığı, ihale öncesi yaklaşık maliyet hesaplanırken hangi firmalardan teklif alındığının, piyasa araştırması için teklif sunan isteklilerin ihaleye iştirak edip etmediğinin, etmişler ise ihale öncesi sundukları tekliflerle ihalede sundukları tekliflerin uyumlu olup olmadıklarının araştırılması gerektiği, yaklaşık maliyet çok yüksek hesaplandığından dolayı tekliflerinin sınır değerin altında kaldığı ayrıca piyasa araştırması için teklif veren firmaların yaklaşık maliyeti yükseltmek için gizli anlaşma yapmalarının Türk Ceza Kanunu’na göre suç olduğu,
2) İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde benzer işin “ Kent Temizlik Hizmetlerinde (Çöplerin Toplanması ve Taşınması, Cadde ve Sokakların Makine İle Süpürülmesi – Yıkanması Hizmetleri) Yüklenici Tarafından Temin Edilen Araçlar İle Yapılan Sürücülü ve/veya Sürücüsüz Araç Kiralanması Hizmet İşleri Benzer İş Olarak Kabul Edilecektir.” şeklinde belirlendiği, bahse konu benzer iş tanımının işin kendisi olduğu, “ İş Amacına Göre Üzerine Çeşitli Ekipmanlar Monte Edilmiş Yük Taşımada Kullanılmayan veya Yük Taşımada Kullanılan Motorlu Araç Kiralanması’’ terimlerin benzer iş tanımı araç kiralama olmadığından şikâyete konu ihaleye katılımı engellediği, benzer iş tanımının her türlü araç kiralanması işi şeklinde belirlenmesinin daha doğru olacağı, rekabeti ve katılımı kısıtlamayacağı,
3) Taraflarınca sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülmediği, açıklamada istenilen belgelerin araçların ithal olması sebebiyle süresinde temin edilmesinin mümkün olmadığı, açıklamalarının reddedilmesinin tekliflerinin gerçekliğini değiştirmediği iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
İhale süreci içerisinde başvuru konusu ihaleye ilişkin alınan 08.02.2023 tarihli ve 2023/UH.II-317 sayılı Kamu İhale Kurulu kararı ile “4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verildiği,
Davacı Ser Filo İnş. Tur. Gıda Tekst. ve Sağ. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 16. İdare Mahkemesinin 30.03.2023 tarihli ve E:2023/383, K:2023/547 sayılı kararı üzerine alınan 31.05.2023 tarihli ve 2023/MK-122 sayılı Kurul kararı ile “1-Dava konusu işlemin; davacı şirketin 1'inci iddiasına ilişkin kısmı yönünden;
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinin incelenmesinden, 4734 sayılı Kanun'un 36. maddesinde ihale komisyonu tarafından ihale tarihi olan ilk oturumda yapılması gereken işlemlerin sayıldığı, yapılacak işlemler arasında isteklilerce teklif edilen tutarlar ile yaklaşık maliyetin açıklanacağının belirtildiği, dolayısıyla yaklaşık maliyet tutarının ihale tarihi olan ilk oturumda açıklandığı dikkate alındığında isteklilerce yaklaşık maliyete yönelik yapılacak şikâyetlerde süre yönünden farkına varma tarihinin ihalenin yapıldığı gün olarak kabul edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, davacının esasında yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığına yönelik olduğu anlaşılan birinci iddiasına konu hususa ilişkin ihale tarihinde (15.12.2022) bilgi sahibi olduğu, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in "Başvuru süreleri" başlıklı 6. maddesi uyarınca idarenin işlem veya eylemlerine karsı yapılacak başvurularda şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde başvurunun yapılması gerektiği, dolayısıyla anılan hususa ilişkin şikâyet başvurusunun idareye en geç 26.12.2022 Pazartesi günü mesai bitimine kadar yapılmasının zorunlu olduğu, ancak söz konusu iddialara ilişkin başvurunun idareye 04.01.2023 tarihinde yapıldığı, dolayısıyla anılan iddiaya ilişkin süresinde şikâyet başvurusu yapılmadığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararının bahse konu iddianın süre yönünden reddine yönelik kısmında hukuka aykırılık görülmemiştir.
2)Dava konusu işlemin; davacı şirketin 2'inci iddiasına ilişkin kısmı yönünden;
Olayda, davacı şirketin benzer is tanımının mevzuata uygun olmadığına yönelik ikinci iddiasına ilişkin olarak davalı idarece bahse konu iddianın şikâyet başvurusunda ileri sürülmediği, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği, ancak idareye sunulan şikâyet dilekçesinde bulunmamasına rağmen itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dâhilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunduğu, davacının iddiasının 16/11/2022 tarihli ihale ilanına yansıyan düzenleme olduğu, söz konusu iddianın ihale dokümanının ihale ilanına yansıyan düzenlemelerine yönelik olması sebebiyle başvuru sahibi tarafından şikâyet konusu işlemi fark etmesi veya öğrenmesi gereken tarih olan 16.11.2022 tarihini izleyen 10 (on) gün içinde 28.11.2022 Pazartesi günü mesai bitimine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken bu hususun bu süre geçtikten sonra ilk kez 16.01.2023 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda dile getirildiği, anılan iddianın süre asımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesinin mümkün bulunmadığı belirtilerek anılan iddianın esasının incelenmediği görülmektedir.
4734 sayılı Kanun'un "Kuruma itirazen şikâyet başvurusu" başlıklı 56. Maddesinin ikinci fıkrasında; "Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler." kuralına yer verilmiştir.
Kanun'un 56. maddesinin lafzından, başvuru sahibinin iddialarından sadece şikâyete konu edilen iddiaların anlaşılamayacağı, Kanun'da böyle bir sınırlama yapılmadığı, Kamu İhale Kurulu tarafından başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuruşundaki iddialarının, şikâyet aşamasında öne sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın incelenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, davacıların, şikâyet başvurusunun reddi üzerine 4734 sayılı Kanun'da öngörülen sekil ve usul kurallarına uygun olarak itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu görüldüğünden, davacının itirazen şikâyet dilekçesinde yer verilen anılan iddialarının incelenmesi gerekirken, bu iddiaların şikâyet başvurusunda ileri sürülmediği, bu nedenle anılan iddiaların da süre asımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesinin mümkün bulunmadığı gerekçesiyle itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararının bu kısmında hukuka uyarlık görülmemiştir.
Nitekim Danıştay 13. Dairesinin 14/10/2022 tarih ve E:2020/2470, K:2020/2610 sayılı kararı da bu yöndedir.
3)Dava konusu işlemin; davacı şirketin 3'inci iddiasına ilişkin kısmı yönünden;
Dava konusu ihale incelendiğinde, 15.12.2022 tarihinde e-ihale yöntemiyle gerçekleştirilen ihaleye ilişkin olarak,16 istekli tarafından teklif verildiği, yaklaşık maliyetin 227.431.738,75 TL olarak, sınır değerin 136.206.018,54 TL olarak belirlendiği, 10 isteklinin teklifinin yeterlik bilgileri tablosunda geçici teminat ve diğer bilgilere ilişkin herhangi bir beyanın bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, davacının teklifinin iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olmadığı ve aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle, Asos Kur. Hiz. Tur. Tem. Tic. A.Ş.nin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı gerekçesiyle reddedildiği, Standart Katı Atık Çevre Den. Dan. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak, Limar Yapı İnş. Tem. Taahhüt Tas. Oto Kir. Tıbbi Mal. Bil. Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür.
İdare tarafından sınır değerin altında teklif sunan davacı şirkete 16.12.2022 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında önemli teklif bileşenlerinin "Amortisman ve/veya kira giderleri, Akaryakıt giderleri (Denetim Aracı, Kamyonet, Kaptı Kaçtı Araçları, Servis Minibüsü, Sepetli Motosiklet, Elektrikli Vakumlu Temizlik Makinesi ve Elektrikli Çöp Toplama Aracı hariç), Tamir-bakım, onarım, yedek parça giderleri, Araç lastik giderleri, Madeni Yağ giderleri, Kasko ve sigorta giderleri, Motorlu Taşıtlar Vergisi, Araç Muayene giderleri, Egzoz Emisyon Ölçüm giderleri, Araç giydirme giderleri, Teknik Şartnamenin 4.4. maddesi kapsamında yer alan araç takip sistemi giderleri, Teknik Şartnamenin 4.5. maddesi kapsamında yer alan araç kamera giderleri" seklinde ifade edildiği görülmüştür.
Uyuşmazlıkta, davacı şirket tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklama dosyası incelendiğinde, önemli teklif bileşenlerinin herhangi bir belgeye dayanmadan açıklandığı, bir başka ifadeyle Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2'nci maddesinde yer alan hiçbir açıklama yönteminin kullanılmadığı görüldüğünden bahse konu açıklamanın mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararının bu kısmında hukuka aykırılık görülmemiştir.
Diğer yandan, davacının açıklamada istenilen belgelerin araçların ithal olması sebebiyle mevzuatta istenilen şekilde süresinde temin edilmesinin mümkün olmadığı iddiasına ilişkin olarak davalı idarece yapılan incelemede; söz konusu iddianın anılan istekliye 16.12.2022 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısına ilişkin olduğu, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in "Başvuru süreleri" başlıklı 6'ncı maddesi uyarınca İdarenin işlem veya eylemlerine karsı yapılacak başvurularda şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde yapılması gerektiği, dolayısıyla anılan hususa ilişkin şikâyet başvurusunun idareye en geç 26.12.2022 Pazartesi günü mesai bitimine kadar yapılmasının zorunlu olduğu, ancak söz konusu iddiaya ilişkin başvurunun bu süre geçtikten sonra 16.01.2023 tarihinde ilk kez itirazen şikâyet başvurusunda yapıldığı anlaşıldığından şikâyete konu iddianın süre yönünden reddine karar verildiği görülmekte ise de, 4734 sayılı Kanun'un 56. maddesi gereğince Kamu İhale Kurulu tarafından başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuruşundaki iddialarının, şikâyet aşamasında öne sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın incelenmesi gerekirken, söz konusu iddianın şikâyet başvurusunda ileri sürülmediği ve anılan iddianın süre asımı sebebiyle kurum tarafından incelenmesinin mümkün bulunmadığı gerekçesiyle süre yönünden reddedilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının itirazen şikâyet dilekçesindeki 1 numaralı iddiasının ve 3 numaralı iddiasındaki aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülmediğine dair iddiasının reddine dair dava konusu işlem yönünden davanın reddine, dava konusu Kurul kararının davacının benzer is tanımının mevzuata uygun olmadığı yönündeki 2. iddiası ile açıklamada istenilen belgelerin araçların ithal olması sebebiyle mevzuatta istenilen şekilde süresinde temin edilmesinin mümkün olmadığı seklindeki 3. iddiasının süre yönünden reddine ilişkin kısmının iptaline,…" gerekçesiyle dava konusu Kurul kararının ikinci ve üçüncü iddiasının süre yönünden reddedilmesine ilişkin kısımların iptaline karar verilmiştir.
Söz konusu Kurul kararı üzerine esas incelemesi başvuru sahibinin 2 ve 3’üncü iddiasının süre yönünden reddedilen kısmı ile sınırlı yapılmıştır. Bu kapsamda yapılan incelemeye aşağıda yer verilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 2’inci iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Tanımlar” başlıklı 3’üncü maddesinde “…a) Benzer iş: İhale konusu iş veya işin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan işleri…” hükmü yer almaktadır.
16.11.2022 tarihli İhale İlanı’nın “Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler” başlıklı 4.4’üncü maddesinde “4.4.1.Kent Temizlik Hizmetlerinde (çöplerin toplanması ve taşınması, cadde ve sokakların makine ile süpürülmesi - yıkanması hizmetleri) yüklenici tarafından temin edilen araçlar ile yapılan sürücülü ve/veya sürücüsüz araç kiralanması hizmet işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Kuşadası İlçesi Sınırları İçerisinde Katı Atıkların Toplanması, Taşınması, Kent Temizliği ve Vektörlerle Mücadele Çalışmaları Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş makinesi Kiralama
…
e) Miktarı: Evsel Nitelikli Katı Atıkların Toplanması Nakli ile Kent Temizliği ve Vektörle Mücadele Çalışmaları Hizmet İşlerini Yürütmek için 21 Ay Süre ile 21 İş Kalemi Olmak Üzere Toplam 52 Adet Makine ve Ekipmanın Şoför Hariç Çalıştırılması işidir.
Yaz Sezonlarında (2023 yılı 15 Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, 15 Ekim - 2024 yılı 15 Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül) toplam 11,5 ay boyunca 21 kalemde 52 araç çalıştırılacaktır. Kış Sezonlarında (2023 yılı Ocak, Şubat, Mart, 15 Nisan, 15 Ekim, Kasım, Aralık - 2024 yılı Ocak, Şubat, Mart, 15 Nisan) toplam 9,5 ay boyunca 21 kalemde 44 araç çalıştırılacaktır.
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kuşadası Belediyesi Mücavir Alan Sınırları İçerisinde” düzenlemesi,
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7'nc’ maddesinde “…7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Kent Temizlik Hizmetlerinde (çöplerin toplanması ve taşınması, cadde ve sokakların makine ile süpürülmesi - yıkanması hizmetleri) yüklenici tarafından temin edilen araçlar ile yapılan sürücülü ve/veya sürücüsüz araç kiralanması hizmet işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “İşin kapsamı” başlıklı 2’nci maddesinde “Kuşadası Belediyesi yetki alanlarındaki evsel nitelikli katı atıkların, çöplerin toplanması ve taşınması, sokakların süpürülmesi, yıkanması, pazaryerlerinin temizliği ve yıkanması, konteynırların, yeraltı ve yerüstü toplama ekipmanlarının yıkanarak dezenfekte edilmesi, kaba atıkların, bahçe atıklarının yol kenarındaki atıkların toplanarak nakli, cadde ve sokakların makine ile süpürülmesi, Vektörlerle mücadele ve uygulama çalışmaları için ihtiyaç duyulan araç ve ekipmanları ile iş makinelerinin temin edilmesi ve çalıştırılmasına yönelik genel ve teknik özellikleri kapsar.” düzenlemesi yer almaktadır.
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 3’üncü maddesinde benzer işin, ihale konusu hizmet veya hizmetin bölümleriyle nitelik ve büyüklük bakımından benzerlik gösteren, aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilen, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıyan hizmetleri ifade ettiği hükme bağlanmıştır.
İhale dokümanında yer alan düzenlemelerden, ihale konusu işin kapsamının; Kuşadası Belediyesi yetki alanlarındaki evsel nitelikli katı atıkların, çöplerin toplanması ve taşınması, sokakların süpürülmesi, yıkanması, pazaryerlerinin temizliği ve yıkanması, konteynırların, yeraltı ve yerüstü toplama ekipmanlarının yıkanarak dezenfekte edilmesi, kaba atıkların, bahçe atıklarının yol kenarındaki atıkların toplanarak nakli, cadde ve sokakların makine ile süpürülmesi, Vektörlerle mücadele ve uygulama çalışmaları için ihtiyaç duyulan araç ve ekipmanları ile iş makinelerinin temin edilmesi ve çalıştırılmasına yönelik genel ve teknik özellikler olarak belirtildiği tespit edilmiştir.
İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesi ile İhale İlanı’nın 4.4’üncü maddesinde yer alan benzer iş tanımının ise “Kent Temizlik Hizmetlerinde (çöplerin toplanması ve taşınması, cadde ve sokakların makine ile süpürülmesi - yıkanması hizmetleri) yüklenici tarafından temin edilen araçlar ile yapılan sürücülü ve/veya sürücüsüz araç kiralanması hizmet işleri” nin şeklinde olduğu görülmüştür.
Yapılan inceleme neticesinde, başvuru sahibinin iddiasının aksine ihale dokümanında belirlenen ihale konusu iş ile benzer iş tanımının birebir aynı olmadığı, idare tarafından belirlenen benzer iş tanımındaki işlerin ihale konusu iş ile aynı veya benzer usullerle gerçekleştirilecek nitelikte olduğu, teçhizat, ekipman, mali güç ve uzmanlık ile personel ve organizasyon gerekleri bakımından benzer özellik taşıdığı, ayrıca kent temizliği hizmetlerinde temin edilen araçların kiralanmasında sürücülü veya sürücüsüz ayrımı yapılmadığından ihaleye katılımı artıracak şekilde belirlendiği görüldüğünden şikayete konu benzer iş tanımında mevzuata aykırılık bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “…79.2. İhale ilanında ve dokümanında teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden açıklama isteneceği belirtilen hizmet alımı ihalelerinde, aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi aşamasında aşağıdaki düzenlemelere göre işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
79.2.1. Aşırı düşük tekliflere yönelik açıklama istenmesine ilişkin yazıda, isteklilerin yapacakları açıklamalara esas olacak önemli teklif bileşenlerinin, bütün istekliler için aynı unsurları içerecek şekilde belirtilmesi zorunludur. Aşırı düşük teklif açıklaması sunulması için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verilir.
…” açıklaması yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;
a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
15.12.2022 tarihinde e-ihale yöntemiyle gerçekleştirilen ihaleye ilişkin olarak, 30.12.2022 onay tarihli ihale komisyonu kararıyla, 16 istekli tarafından teklif verildiği, yaklaşık maliyetin 227.431.738,75 TL olarak, sınır değerin 136.206.018,54 TL olarak belirlendiği, 10 isteklinin teklifinin yeterlik bilgileri tablosunda geçici teminat ve diğer bilgilere ilişkin herhangi bir beyanın bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibi Ser Filo İnşaat Turizm Gıda Tekstil ve Sağlık Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olmadığı ve aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle, Asos Kur. Hiz. Tur. Tem. Tic. A.Ş.nin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı gerekçesiyle reddedildiği, Standart Katı Atık Çevre Den. Dan. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak, Limar Yapı İnş. Tem. Taahhüt Taş. Oto Kir. Tıbbi Mal. Bil. Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür.
İdare tarafından sınır değerin altında teklif sunan (Ser Filo İnşaat Turizm Gıda Tekstil ve Sağlık Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. ile Asos Kur. Hiz. Tur. Tem. Tic. A.Ş) isteklilere 16.12.2022 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen “….aşırı düşük teklif açıklama teklif açıklamalarının sunulması” başlıklı yazıda “Kuşadası İlçesi Sınırları İçerisinde Katı Atıkların Toplanması, Taşınması, Kent Temizliği ve Vektörlerle Mücadele Çalışmaları Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş makinesi Kiralama Hizmet alımı işine ait ihalede tekliflerin değerlendirme sürecine geçilmiş olup, beyan ettiğiniz bilgi ve belgeleri tevsik eden ve EKAP veya diğer kamu kurum ve kuruluşları ile kamu kurumu niteliğindeki meslek kuruluşlarının internet sayfası üzerinden sorgulanamayan aşağıdaki belgeleri ekleri ile birlikte İdari Şartname’nin 7.9’uncu maddesine uygun olarak 21.12.2022 tarihine kadar idaremize sunmanız ve aşırı düşük teklif açıklamalarınızı 21.12.2023 tarihine kadar sunmanız gerekmektedir.
Açıklama:
İhale konusu iş kapsamında çalıştırılacağı belirtilen makine ve ekipmanların,
Amortisman ve/veya kira giderleri
Akaryakıt giderleri (Denetim Aracı, Kamyonet, Kaptı Kaçtı Araçları, Servis Minibüsü, Sepetli Motosiklet, Elektrikli Vakumlu Temizlik Makinesi ve Elektrikli Çöp Toplama Aracı hariç)
Tamir-bakım, onarım, yedek parça giderleri
Araç lastik giderleri
Madeni Yağ giderleri
Kasko ve sigorta giderleri
Motorlu Taşıtlar Vergisi
Araç Muayene giderleri
Egzoz Emisyon Ölçüm giderleri
Araç giydirme giderleri
Teknik Şartnamenin 4.4. maddesi kapsamında yer alan araç takip sistemi giderleri
Teknik Şartnamenin 4.5. maddesi kapsamında yer alan araç kamera giderleri
Şeklindeki önemli teklif bileşenleri dikkate alınarak vereceğiniz hizmet işinin nasıl ekonomik olacağı, seçeceğiniz çözümler ve işi yerine getirmeniz için kullanacağınız avantajlı koşulları belgelendirmek suretiyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79’uncu maddesindeki açıklamalar dikkate alınarak belgelere dayanan yazılı açıklamalarınız ile yeterlik bilgileri tablosunda beyan edilen bilgi ve belgeleri 21.12.2022 Çarşamba günü mesai bitimine kadar ihale komisyonumuza iletilmek üzere teslim etmeniz gerekmektedir. Aksi halde teklifinizin değerlendirme dışı bırakılacağı hususunu bilgilerinize rica ederim” ifadelerinin yer aldığı görülmüştür.
Ayrıca Ser Filo İnşaat Turizm Gıda Tekstil ve Sağlık Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.. tarafından idarece tebliğ edilen 16.12.2022 tarihli yazıya cevaben sunulan üst yazı ve ekindeki belgelerin, 21.12.2022 tarihinde idare kayıtlarına girdiği görülmüş, anılan isteklinin idareye herhangi bir ek süre talebinin bulunmadığı tespit edilmiştir.
Bu çerçevede, başvuru sahibinin aşırı düşük teklif açıklamasında istenilen belgelerin araçların ithal olması sebebiyle mevzuatta istenilen şekilde süresinde temin edilmesinin mümkün olmadığı iddiasına ilişkin olarak yapılan inceleme neticesinde, idarece “…aşırı düşük teklif açıklamalarının sunulması” konulu yazının 16.12.2022 tarihinde başvuru sahibi istekliye EKAP üzerinden gönderildiği, anılan yazıda uyuşmazlığa konu süre bilgisine de yer verildiği, (21.12.2022) Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79.2.1’inci maddesinde yer alan açıklamaya göre idarece açıklama istenen önemli teklif bileşenleri için isteklilere üç (3) iş gününden az olmamak üzere uygun bir süre verileceği, dolayısıyla söz konusu “uygun” kavramı ile idareye süre belirleme konusunda takdir yetkisinin tanındığı, diğer taraftan aşırı düşük teklif açıklaması için idarece isteklilere tanınan sürenin de Kamu İhale Genel Tebliğinin anılan maddesine aykırı olmadığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin bahse konu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan, 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendinde “ Başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması halinde, Kurul kararı ile itirazen şikâyet başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesine karar verilir. Kurul kararının başvuru sahibine bildirimini izleyen otuz gün içinde başvuru sahibinin Kuruma yazılı talebi üzerine, bu talep tarihini izleyen otuz gün içinde Kurum tarafından itirazen şikâyet başvuru bedelinin iadesi yapılır ve son ödeme tarihine kadar geçen süre için faiz işlemez. Diğer hallerde başvuru bedeli iade edilmez. Bu fıkranın (1) numaralı bendi uyarınca tahsil edilen bedel hiçbir durumda iade edilmez. ” hükmü yer almaktadır.
Aktarılan Kanun hükmüne göre, başvuru sahibinin itirazen şikâyete konu iddialarının tamamında haklı bulunması halinde başvuru bedeli iadesinin söz konusu olabileceği dikkate alındığında, yukarıda yer verilen tespit ve değerlendirmeler neticesinde, başvuru sahibinin, iddialarının tamamında haklı bulunmadığı anlaşıldığından başvuru bedelinin başvuru sahibine iadesi için Kanunun öngördüğü şekilde "başvuru sahibinin iddialarının tamamında haklı bulunması" koşulunun gerçekleşmediği, dolayısıyla 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 53’üncü maddesinin (j) fıkrasının 9’uncu alt bendi hükmü gereğince başvuru bedelinin iadesinin mümkün bulunmadığı anlaşılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.

Kuşadası Belediyesi Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından yapılan 2022/1232427 ihale kayıt numaralı "Kuşadası İlçesi Sınırları İçerisinde Katı Atıkların Toplanması, Taşınması, Kent Temizliği ve Vektörle Mücadele Çalışmaları Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Ser Filo İnşaat Turizm Gıda Tekstil ve Sağlık Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 08.02.2023 tarihli ve 2023/UH.II-317 sayılı karar ile " 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine” karar verilmiştir.
Davacı Ser Filo İnş. Tur. Gıda Teks. ve Sağ. Ürün. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 16. İdare Mahkemesinin 30.03.2023 tarihli E:2023/383, K:2023/547 sayılı kararında "…1-Dava konusu işlemin; davacı şirketin 1'inci iddiasına ilişkin kısmı yönünden;
Yukarıda yer alan mevzuat hükümlerinin incelenmesinden, 4734 sayılı Kanun'un 36. maddesinde ihale komisyonu tarafından ihale tarihi olan ilk oturumda yapılması gereken işlemlerin sayıldığı, yapılacak işlemler arasında isteklilerce teklif edilen tutarlar ile yaklaşık maliyetin açıklanacağının belirtildiği, dolayısıyla yaklaşık maliyet tutarının ihale tarihi olan ilk oturumda açıklandığı dikkate alındığında isteklilerce yaklaşık maliyete yönelik yapılacak şikâyetlerde süre yönünden farkına varma tarihinin ihalenin yapıldığı gün olarak kabul edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla, davacının esasında yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığına yönelik olduğu anlaşılan birinci iddiasına konu hususa ilişkin ihale tarihinde (15.12.2022) bilgi sahibi olduğu, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in "Başvuru süreleri" başlıklı 6. maddesi uyarınca idarenin işlem veya eylemlerine karsı yapılacak başvurularda şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde başvurunun yapılması gerektiği, dolayısıyla anılan hususa ilişkin şikâyet başvurusunun idareye en geç 26.12.2022 Pazartesi günü mesai bitimine kadar yapılmasının zorunlu olduğu, ancak söz konusu iddialara ilişkin başvurunun idareye 04.01.2023 tarihinde yapıldığı, dolayısıyla anılan iddiaya ilişkin süresinde şikâyet başvurusu yapılmadığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararının bahse konu iddianın süre yönünden reddine yönelik kısmında hukuka aykırılık görülmemiştir.
2)Dava konusu işlemin; davacı şirketin 2'inci iddiasına ilişkin kısmı yönünden;
Olayda, davacı şirketin benzer is tanımının mevzuata uygun olmadığına yönelik ikinci iddiasına ilişkin olarak davalı idarece bahse konu iddianın şikâyet başvurusunda ileri sürülmediği, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği, ancak idareye sunulan şikâyet dilekçesinde bulunmamasına rağmen itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dâhilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunduğu, davacının iddiasının 16/11/2022 tarihli ihale ilanına yansıyan düzenleme olduğu, söz konusu iddianın ihale dokümanının ihale ilanına yansıyan düzenlemelerine yönelik olması sebebiyle başvuru sahibi tarafından şikâyet konusu işlemi fark etmesi veya öğrenmesi gereken tarih olan 16.11.2022 tarihini izleyen 10 (on) gün içinde 28.11.2022 Pazartesi günü mesai bitimine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken bu hususun bu süre geçtikten sonra ilk kez 16.01.2023 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda dile getirildiği, anılan iddianın süre asımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesinin mümkün bulunmadığı belirtilerek anılan iddianın esasının incelenmediği görülmektedir.
4734 sayılı Kanun'un "Kuruma itirazen şikâyet başvurusu" başlıklı 56. Maddesinin ikinci fıkrasında; "Kurum itirazen şikâyet başvurularını başvuru sahibinin iddiaları ile idarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirlenen hususlar ve itiraz edilen işlemler bakımından eşit muamele ilkesinin ihlal edilip edilmediği açılarından inceler." kuralına yer verilmiştir.
Kanun'un 56. maddesinin lafzından, başvuru sahibinin iddialarından sadece şikâyete konu edilen iddiaların anlaşılamayacağı, Kanun'da böyle bir sınırlama yapılmadığı, Kamu İhale Kurulu tarafından başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuruşundaki iddialarının, şikâyet aşamasında öne sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın incelenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, davacıların, şikâyet başvurusunun reddi üzerine 4734 sayılı Kanun'da öngörülen sekil ve usul kurallarına uygun olarak itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu görüldüğünden, davacının itirazen şikâyet dilekçesinde yer verilen anılan iddialarının incelenmesi gerekirken, bu iddiaların şikâyet başvurusunda ileri sürülmediği, bu nedenle anılan iddiaların da süre asımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesinin mümkün bulunmadığı gerekçesiyle itirazen şikâyet başvurusunun reddine ilişkin dava konusu Kurul kararının bu kısmında hukuka uyarlık görülmemiştir.
Nitekim Danıştay 13. Dairesinin 14/10/2022 tarih ve E:2020/2470, K:2020/2610 sayılı kararı da bu yöndedir.
3)Dava konusu işlemin; davacı şirketin 3'inci iddiasına ilişkin kısmı yönünden;
Dava konusu ihale incelendiğinde, 15.12.2022 tarihinde e-ihale yöntemiyle gerçekleştirilen ihaleye ilişkin olarak,16 istekli tarafından teklif verildiği, yaklaşık maliyetin 227.431.738,75 TL olarak, sınır değerin 136.206.018,54 TL olarak belirlendiği, 10 isteklinin teklifinin yeterlik bilgileri tablosunda geçici teminat ve diğer bilgilere ilişkin herhangi bir beyanın bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, davacının teklifinin iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olmadığı ve aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle, Asos Kur. Hiz. Tur. Tem. Tic. A.Ş.nin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı gerekçesiyle reddedildiği, Standart Katı Atık Çevre Den. Dan. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak, Limar Yapı İnş. Tem. Taahhüt Tas. Oto Kir. Tıbbi Mal. Bil. Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür.
İdare tarafından sınır değerin altında teklif sunan davacı şirkete 16.12.2022 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında önemli teklif bileşenlerinin "Amortisman ve/veya kira giderleri, Akaryakıt giderleri (Denetim Aracı, Kamyonet, Kaptı Kaçtı Araçları, Servis Minibüsü, Sepetli Motosiklet, Elektrikli Vakumlu Temizlik Makinesi ve Elektrikli Çöp Toplama Aracı hariç), Tamir-bakım, onarım, yedek parça giderleri, Araç lastik giderleri, Madeni Yağ giderleri, Kasko ve sigorta giderleri, Motorlu Taşıtlar Vergisi, Araç Muayene giderleri, Egzoz Emisyon Ölçüm giderleri, Araç giydirme giderleri, Teknik Şartnamenin 4.4. maddesi kapsamında yer alan araç takip sistemi giderleri, Teknik Şartnamenin 4.5. maddesi kapsamında yer alan araç kamera giderleri" seklinde ifade edildiği görülmüştür.
Uyuşmazlıkta, davacı şirket tarafından sunulan aşırı düşük teklif açıklama dosyası incelendiğinde, önemli teklif bileşenlerinin herhangi bir belgeye dayanmadan açıklandığı, bir başka ifadeyle Kamu İhale Genel Tebliği'nin 79.2.2'nci maddesinde yer alan hiçbir açıklama yönteminin kullanılmadığı görüldüğünden bahse konu açıklamanın mevzuata uygun olmadığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararının bu kısmında hukuka aykırılık görülmemiştir.
Diğer yandan, davacının açıklamada istenilen belgelerin araçların ithal olması sebebiyle mevzuatta istenilen şekilde süresinde temin edilmesinin mümkün olmadığı iddiasına ilişkin olarak davalı idarece yapılan incelemede; söz konusu iddianın anılan istekliye 16.12.2022 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısına ilişkin olduğu, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik'in "Başvuru süreleri" başlıklı 6'ncı maddesi uyarınca İdarenin işlem veya eylemlerine karsı yapılacak başvurularda şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde yapılması gerektiği, dolayısıyla anılan hususa ilişkin şikâyet başvurusunun idareye en geç 26.12.2022 Pazartesi günü mesai bitimine kadar yapılmasının zorunlu olduğu, ancak söz konusu iddiaya ilişkin başvurunun bu süre geçtikten sonra 16.01.2023 tarihinde ilk kez itirazen şikâyet başvurusunda yapıldığı anlaşıldığından şikâyete konu iddianın süre yönünden reddine karar verildiği görülmekte ise de, 4734 sayılı Kanun'un 56. maddesi gereğince Kamu İhale Kurulu tarafından başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvuruşundaki iddialarının, şikâyet aşamasında öne sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın incelenmesi gerekirken, söz konusu iddianın şikâyet başvurusunda ileri sürülmediği ve anılan iddianın süre asımı sebebiyle kurum tarafından incelenmesinin mümkün bulunmadığı gerekçesiyle süre yönünden reddedilmesinde hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, davacının itirazen şikâyet dilekçesindeki 1 numaralı iddiasının ve 3 numaralı iddiasındaki aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülmediğine dair iddiasının reddine dair dava konusu işlem yönünden davanın reddine, dava konusu Kurul kararının davacının benzer is tanımının mevzuata uygun olmadığı yönündeki 2. iddiası ile açıklamada istenilen belgelerin araçların ithal olması sebebiyle mevzuatta istenilen şekilde süresinde temin edilmesinin mümkün olmadığı seklindeki 3. iddiasının süre yönünden reddine ilişkin kısmının iptaline,…" gerekçesiyle dava konusu Kurul kararının ikinci ve üçüncü iddiasının süre yönünden reddedilmesine ilişkin kısımların iptaline karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Kamu İhale Kurulunun 08.02.2023 tarihli ve 2023/UH.II-317 sayılı kararında 2'nci iddiaya ilişkin değerlendirme ile 3'üncü iddiasının süre yönünden reddedilmesine ilişkin değerlendirmeleri içeren kısmının iptaline,
2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, başvuru sahibinin 2'nci iddiası ile 3'üncü iddiasının süre yönünden reddedilen kısmının esasının incelenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.

2022/1232427 İhale Kayıt Numaralı “ Kuşadası İlçesi Sınırları İçerisinde Katı Atıkların Toplanması, Taşınması, Kent Temizliği ve Vektörle Mücadele Çalışmaları Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı ” İhalesi

Ser Filo İnşaat Turizm Gıda Tekstil ve Sağlık Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. ,

Kuşadası Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü ,

Kuşadası Belediye Başkanlığı Temizlik İşleri Müdürlüğü tarafından 15.12.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Kuşadası İlçesi Sınırları İçerisinde Katı Atıkların Toplanması, Taşınması, Kent Temizliği ve Vektörle Mücadele Çalışmaları Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş Makinesi Kiralama Hizmet Alımı ” ihalesine ilişkin olarak Ser Filo İnşaat Turizm Gıda Tekstil ve Sağlık Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. nin 04.01.2023 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 06.01.2023 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 16.01.2023 tarih ve 73760 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 16.01.2023 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2023/109 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İhale konusu işle aynı nitelikte olan 2022/692350, 2022/1071996, 2022/1080277, 2022/1073064, 2022/1282194 ihale kayıt numaralı ihalelerin yaklaşık maliyeti karşılaştırıldığında, idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin piyasa koşullarına göre doğruyu ve gerçeği yansıtmadığı, yüksek olarak hesaplandığı, ihale öncesi yaklaşık maliyet hesaplanırken hangi firmalardan teklif alındığının, piyasa araştırması için teklif sunan isteklilerin ihaleye iştirak edip etmediğinin, etmişler ise ihale öncesi sundukları tekliflerle ihalede sundukları tekliflerin uyumlu olup olmadıklarının araştırılması gerektiği, yaklaşık maliyet çok yüksek hesaplandığından dolayı tekliflerinin sınır değerin altında kaldığı ayrıca piyasa araştırması için teklif veren firmaların yaklaşık maliyeti yükseltmek için gizli anlaşma yapmalarının Türk Ceza Kanunu’na göre suç olduğu,
2) İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde benzer işin “ Kent Temizlik Hizmetlerinde (Çöplerin Toplanması ve Taşınması, Cadde ve Sokakların Makine İle Süpürülmesi – Yıkanması Hizmetleri) Yüklenici Tarafından Temin Edilen Araçlar İle Yapılan Sürücülü ve/veya Sürücüsüz Araç Kiralanması Hizmet İşleri Benzer İş Olarak Kabul Edilecektir.” şeklinde belirlendiği, bahse konu benzer iş tanımının işin kendisi olduğu, “ İş Amacına Göre Üzerine Çeşitli Ekipmanlar Monte Edilmiş Yük Taşımada Kullanılmayan veya Yük Taşımada Kullanılan Motorlu Araç Kiralanması’’ terimlerin benzer iş tanımı araç kiralama olmadığından şikâyete konu ihaleye katılımı engellediği, benzer iş tanımının her türlü araç kiralanması işi şeklinde belirlenmesinin daha doğru olacağı, rekabeti ve katılımı kısıtlamayacağı,
3) Taraflarınca sunulan aşırı düşük teklif açıklamasının idarece uygun görülmediği, açıklamada istenilen belgelerin araçların ithal olması sebebiyle süresinde temin edilmesinin mümkün olmadığı, açıklamalarının reddedilmesinin tekliflerinin gerçekliğini değiştirmediği iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci ve 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 36’ncı maddesinde “Teklifler ihale dokümanında belirtilen ihale saatine kadar idareye verilir. İhale komisyonunca ihale dokümanında belirtilen saatte kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur ve hemen ihaleye başlanır. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. 30’uncu maddenin birinci fıkrasına uygun olmayan zarflar bir tutanak ile belirlenerek değerlendirmeye alınmaz. Zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır.
İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ile teklif fiyatları ve yaklaşık maliyet tutarı açıklanır. Bu işlemlere ilişkin hazırlanan tutanak ihale komisyonunca imzalanır. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez, teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler ihale komisyonunca hemen değerlendirilmek üzere oturum kapatılır.” hükmü,
Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler .” hükmü,
Aynı Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “ Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.
İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır… ” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru Süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “( 1) İdareye şikâyet süresi; ihale sürecindeki şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.
(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;
…
c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,
ç) Şikâyet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,
d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikâyet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,
İzleyen günden itibaren başlar.
(2) Tatil günleri sürelere dâhildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikâyet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikâyet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemez ” hükmü yer almaktadır.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikâyet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması yer almaktadır.
16.11.2022 tarihli İhale İlanı’nın “Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler” başlıklı 4.4’üncü maddesinde “4.4.1.Kent Temizlik Hizmetlerinde (çöplerin toplanması ve taşınması, cadde ve sokakların makine ile süpürülmesi - yıkanması hizmetleri) yüklenici tarafından temin edilen araçlar ile yapılan sürücülü ve/veya sürücüsüz araç kiralanması hizmet işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi,
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7'nci maddesinde “…7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir: Kent Temizlik Hizmetlerinde (çöplerin toplanması ve taşınması, cadde ve sokakların makine ile süpürülmesi - yıkanması hizmetleri) yüklenici tarafından temin edilen araçlar ile yapılan sürücülü ve/veya sürücüsüz araç kiralanması hizmet işleri benzer iş olarak kabul edilecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
4734 sayılı Kanun’un 36’ncı maddesinde ihale komisyonu tarafından ihale tarihi olan ilk oturumda yapılması gereken işlemlerin sayıldığı, yapılacak işlemler arasında isteklilerce teklif edilen tutarlar ile yaklaşık maliyetin açıklanacağının belirtildiği, dolayısıyla yaklaşık maliyet tutarının ihale tarihi olan ilk oturumda açıklandığı dikkate alındığında isteklilerce yaklaşık maliyete yönelik yapılacak şikâyetlerde süre yönünden farkına varma tarihinin ihalenin yapıldığı gün olarak kabul edilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Bu bağlamda anılan isteklinin esasında yaklaşık maliyetin hatalı hesaplandığına yönelik olduğu anlaşılan birinci iddiasına konu hususa ilişkin ihale tarihinde (15.12.2022) bilgi sahibi olduğu, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesi uyarınca idarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde yapılması gerektiği, dolayısıyla anılan hususa ilişkin şikâyet başvurusunun idareye en geç 26.12.2022 Pazartesi günü mesai bitimine kadar yapılmasının zorunlu olduğu, ancak söz konusu iddialara ilişkin başvurunun idareye 04.01.2023 tarihinde yapıldığı anlaşıldığından şikâyete konu iddianın süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.
Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.
Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.
Uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.
Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikâyet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dâhilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.
Bu itibarla başvuru sahibinin idareye sunulan şikâyet dilekçesinde bulunmayan, bir başka ifadeyle sadece itirazen şikâyet başvurusu kapsamında Kamu İhale Kurumu’na sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan benzer iş tanımının mevzuata uygun olmadığına yönelik ikinci iddiasına ilişkin yapılan incelemede; söz konusu iddianın 16.11.2022 tarihli İhale İlanı’na yansıyan düzenleme olduğu, anılan iddianın ihale dokümanının ihale ilanına yansıyan düzenlenmelerine yönelik olması sebebiyle başvuru sahibi tarafından şikâyet konusu işlemi fark etmesi veya öğrenmesi gereken tarih olan 16.11.2022 tarihini izleyen 10 (on) gün içinde 28.11.2022 Pazartesi günü mesai bitimine kadar idareye şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken bu süre geçtikten sonra ilk kez 16.01.2023 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda dile getirildiği anlaşıldığından bahse konu iddianın da süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 38’inci maddesinde “İhale komisyonu verilen teklifleri değerlendirdikten sonra, diğer tekliflere veya idarenin tespit ettiği yaklaşık maliyete göre teklif fiyatı aşırı düşük olanları tespit eder. Bu teklifleri reddetmeden önce, belirlediği süre içinde teklif sahiplerinden teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister.
İhale komisyonu;
a) İmalat sürecinin, verilen hizmetin ve yapım yönteminin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin mal ve hizmetlerin temini veya yapım işinin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen mal, hizmet veya yapım işinin özgünlüğü gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak, aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifleri reddedilir.
Kurum, ihale konusu işin türü, niteliği ve yaklaşık maliyeti ile ihale edilme usulüne göre aşırı düşük tekliflerin tespiti, değerlendirilmesi ve ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi amacıyla sınır değerler ve sorgulama kriterleri belirlemeye, ihalenin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin sonuçlandırılabilmesine, ayrıca yaklaşık maliyeti 8 inci maddede öngörülen eşik değerlerin yarısına kadar olan hizmet alımları ile yapım işleri ihalelerinde sınır değerin altında olan tekliflerin bu maddede öngörülen açıklama istenilmeksizin reddedilmesine ilişkin düzenlemeler yapmaya yetkilidir. İhale komisyonu bu maddenin uygulanmasında Kurum tarafından yapılan düzenlemeleri esas alır.” hükmü yer almaktadır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımı ihalelerinde sınır değer tespiti ve aşırı düşük tekliflerin değerlendirilmesi” başlıklı 79’uncu maddesinde “ …79.2.2. İstekliler aşırı düşük olarak tespit edilen tekliflerini aşağıdaki yöntemleri kullanarak açıklayabilirler.
79.2.2.1. Üçüncü Kişilerden Alınan Fiyat Teklifleri: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin üçüncü kişilerden fiyat teklifi alınması durumunda, öncelikli olarak fiyat teklifini veren kişiyle tam tasdik sözleşmesi yapan veya beyannamelerini imzalamaya yetkili olan meslek mensubu tarafından ilgisine göre teklife konu mal veya hizmet için maliyet tespit tutanağı (Ek-O.5) veya satış tutarı tespit tutanağı (Ek-O.6) düzenlenecektir. (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G./21. md.) Tutanaklar fiyat teklifinin dayanağı olarak düzenlenecek olup, aşırı düşük teklif açıklaması kapsamında sunulacaktır.
Maliyet tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için, fiyat teklifinin mamul/mala ilişkin olması halinde mamul/malın birim fiyatının, tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim maliyetin altında olmaması; fiyat teklifinin hizmete ilişkin olması halinde ise bu hizmetin birim fiyatının, tutanakta tespit edilen toplam birim maliyetin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.5) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı maliyet tespit tutanağındaki ortalama/toplam birim maliyet tutarının altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Satış tutarı tespit tutanağı dayanak alınarak fiyat teklifi sunulabilmesi için teklif edilen birim fiyatın, ilgili tutanakta tespit edilen ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmaması, bu tespitin (Ek-O.6) formunda yapılması, fiyat teklifi üzerine meslek mensubu tarafından “Bu fiyat teklifindeki birim fiyatın, mükellefin yasal defter ve belgelerine göre tarafımca düzenlenerek onaylanan (.../.../...) tarih ve (…) sayılı satış tutarı tespit tutanağındaki ağırlıklı ortalama birim satış tutarının % 80’inin altında olmadığını beyan ederim.” ibaresinin yazılarak imzalanması ve iletişim bilgileri de belirtilmek suretiyle kaşelenmesi/mühürlenmesi gerekmektedir.
Üçüncü kişilerden alınan fiyat tekliflerinin teklife konu alanda faaliyet gösterenlerden alınması gerekmekte olup, bu belgelerin ihale tarihinden önce düzenlenmiş olması zorunlu değildir.
Kaşeleme işlemi 8.4 üncü maddede belirtilen özel kaşe kullanılmak suretiyle yapılabileceği gibi, bu kaşe dışında meslek mensubuna ilişkin bilgileri içeren kaşe kullanılmak suretiyle de yapılabilir.
79.2.2.2. Merkezi Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından Ülke Çapında Sunulan Mal ve Hizmetlere İlişkin Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin merkezi kamu kurum ve kuruluşları tarafından ülke çapında sunulan mal ve hizmetlere ilişkin fiyat tarifeleri veya istekliye verilmiş fiyat teklifleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu yöntemle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için kullanılan fiyatların ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.
79.2.2.3. Kamu Kurum ve Kuruluşları Tarafından İlan Edilen Fiyatlar: Teklifi oluşturan maliyet bileşenlerine ilişkin kamu kurum ve kuruluşları tarafından ilan edilmiş fiyat tarifeleri açıklama yöntemi olarak kullanılabilir. Bu usulle yapılmış açıklamanın geçerli olabilmesi için ilan edilen fiyatların ihalenin ilan/davet ile ihale tarihi arasında (ihale tarihi hariç) geçerli olması zorunludur.
…
79.2.3. Meslek mensubu; üçüncü kişilerden alınan fiyat teklifi üzerindeki beyanın ve emsal bedel beyanı ile Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanaklardaki bilgilerin doğruluğundan sorumludur. Meslek mensubu ibaresinden Yeminli Mali Müşavirler veya Serbest Muhasebeci Mali Müşavirler anlaşılır”
79.2.4. Ek-O.5, Ek-O.6 ve Ek-O.7 numaralı tutanakların son veya bir önceki geçici vergi beyanname dönemine ilişkin olarak düzenlenmesi zorunludur. Son veya bir önceki geçici vergi beyanname döneminin tespitinde; 4734 sayılı Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (a), (d) ve (e) bentlerine göre pazarlık usulü ile yapılan ihalelerde ilk yazılı fiyat tekliflerinin alındığı tarih, diğer ihale usulleri ile yapılan ihalelerde ise ihale tarihi esas alınır.
Örneğin; 11.1.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Ekim-Kasım-Aralık 2013”, 15.7.2014 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan ihalede son geçici vergi beyanname dönemi “Nisan-Mayıs-Haziran 2014” tür.
…
79.2.7. İstekliler tarafından akaryakıt girdisine ilişkin olarak, EPDK tarafından yayımlanan, İstanbul İli, Avrupa Yakasında bulunan bayiler adına beyan edilmiş fiyatların ortalamasını yansıtan En Yüksek İşlem Hacimli 8 Firmanın Akaryakıt Fiyatlarına İlişkin Raporda yer alan fiyatların % 90’ının altında sunulan açıklamalar geçerli kabul edilmez. Motorin veya benzine yönelik olarak öngörülen tutarın TL/lt cinsinden hesaplanmasında Enerji Piyasası Düzenleme Kurumunun ilgili düzenlemeleri dikkate alınacaktır.
79.3. İdarelerin aşırı düşük teklif tespit ve değerlendirilmesine ilişkin aşağıdaki düzenlemeleri de dikkate almaları gerekmektedir.
79.3.1. Teklifi aşırı düşük olarak tespit edildikten sonra yukarıdaki yöntemlere göre usulüne uygun açıklama yapan isteklilerin teklifleri geçerli kabul edilir. Hayatın olağan akışına veya ticari gereklere aykırılık gibi nedenlerle teklifler reddedilemez.
79.3.2. 79.2.2 nci maddede yer alan yöntemlerden herhangi biri ile açıklama yapılmasının fiilen mümkün olmadığının anlaşıldığı durumlarda, istekli tarafından gerekçesi belirtilmek suretiyle, ilgili mevzuatına göre ihale tarihinden önceki son 12 ay içinde düzenlenen açıklamaya elverişli diğer bilgi ve belgeler kullanılarak da açıklama yapılabilir.
79.3.3. Kurumca hazırlanan “İşçilik Hesaplama Modülü”ne (www.ihale.gov.tr) adresinden ulaşılabilecek olup, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerinde tekliflerin değerlendirilmesi bağlamında sözleşme ve genel giderler dâhil asgari işçilik maliyeti hesabında işçilik hesaplama modülünün kullanılması zorunludur.
79.3.4. Hizmet alım ihalelerinde herhangi bir sigorta giderinin aşırı düşük teklif sorgulamasında önemli bir bileşen olarak kabul edilmesi durumunda, isteklilerce sigorta acentelerinden alınan poliçe, fiyat teklifi veya sözleşmelerin ekine ihale dokümanında yer alan teminat tutarları üzerinden teklif ettikleri sigorta prim tutarlarıyla sigorta hizmetini gerçekleştirebileceklerine ilişkin, ilgili sigorta şirketinin genel müdürlüğünden veya bölge müdürlüğünden alınan teyit yazısının eklenmesi ve bu yazının yetkili kişilerin imzasını taşıması gereklidir. Ancak sigorta şirketlerinin genel müdürlük veya bölge müdürlükleri tarafından imzalanmış poliçe veya fiyat teklifleri için teyit alınması zorunlu değildir. Sigorta giderinin tevsiki için sunulan belgenin işin süresinin tamamını kapsaması gerekmektedir. Ancak birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlerde ilk yıl için alınan sigorta teklifinin ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran esas alınmak suretiyle güncellenerek diğer yıllar için kullanılması mümkündür. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 1/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan sigorta prim tutarı maliyet kalemi, Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Eylül ayı değişim oranı (%26,44) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2644) 126,44 TL; 2021 yılı için (126,44 TL*1,2644) 159,87 TL; 2022 yılı için (159,87 TL*1,2644) 202,14 TL olarak hesaplanacaktır.
79.3.5. Personel çalıştırılmasına dayalı olmayan hizmet alımlarına ilişkin yapılan aşırı düşük teklif açıklamasında, sözleşme giderleri ve genel giderlerin % 4 oranında hesaplanması söz konusu olmayacak, sözleşme giderleri ilgili mevzuatına göre hesaplanmak suretiyle açıklama yapılacaktır.
79.3.6. İhale dokümanında fiyat farkı verileceğine ilişkin düzenleme bulunmayan ve birden fazla yılı kapsayan ya da ihale tarihi ile işin başlangıç tarihinin farklı yıllara ait olduğu işlere ilişkin aşırı düşük teklif sorgulaması yazısında idarece önemli bir bileşen olarak belirtilen ve istekliler tarafından ihale tarihi itibarıyla artış oranı ve/veya tutarı tespit edilemeyen motorlu taşıtlar vergisi, araç muayene işlemleri gibi giderler ile mali yükümlülükler ve/veya tarife bedellerinin, sonraki yıllara ilişkin bedelleri, ilk yıl için öngörülen bedelin, ihale tarihi itibarıyla en son açıklanmış olan Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi “On iki aylık ortalamalara göre değişim oranı (%)” tablosundaki oran üzerinden güncellenerek hesaplanır. Örneğin; sözleşme süresi 3 yıl, ihale tarihi 15/11/2019, işe başlama tarihi 1/1/2020 olan bir ihalede, motorlu taşıtlar vergisi tutarı ihale tarihi itibarıyla yıllık 100 TL olan maliyet kalemiz Yurtiçi Üretici Fiyatları Endeksi on iki aylık ortalamalara göre değişim oranı tablosunda en son açıklanmış olan 2019 yılı Ekim ayı değişim oranı (%22,58) üzerinden; 2020 yılı için (100 TL*1,2258) 122,58 TL; 2021 yılı için (122,58 TL*1,2258) 150,26 TL; 2022 yılı için (150,26 TL*1,2258) 184,19 TL olarak hesaplanacaktır.” açıklaması yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: Kuşadası İlçesi Sınırları İçerisinde Katı Atıkların Toplanması, Taşınması, Kent Temizliği ve Vektörlerle Mücadele Çalışmaları Hizmetlerinde Kullanılmak Üzere Araç ve İş makinesi Kiralama
…
e) Miktarı: Evsel Nitelikli Katı Atıkların Toplanması Nakli ile Kent Temizliği ve Vektörle Mücadele Çalışmaları Hizmet İşlerini Yürütmek İçin 21 Ay Süre ile 21 İş Kalemi Olmak Üzere Toplam 52 Adet Makine ve Ekipmanın Şoför Hariç Çalıştırılması işidir.
Yaz Sezonlarında (2023 yılı 15 Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül, 15 Ekim - 2024 yılı 15 Nisan, Mayıs, Haziran, Temmuz, Ağustos, Eylül) toplam 11,5 ay boyunca 21 kalemde 52 araç çalıştırılacaktır. Kış Sezonlarında (2023 yılı Ocak, Şubat, Mart, 15 Nisan, 15 Ekim, Kasım, Aralık-2024 yılı Ocak, Şubat, Mart, 15 Nisan) toplam 9,5 ay boyunca 21 kalemde 44 araç çalıştırılacaktır.
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Kuşadası Belediyesi Mücavir Alan Sınırları İçerisinde” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Aşırı düşük teklifler” başlıklı 33’üncü maddesinde “33.1. Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir. Bu kapsamda; ihale komisyonu sınır değerin altında kalan teklifleri aşırı düşük teklif olarak tespit eder ve bu teklif sahiplerinden Kurum tarafından belirlenen kriterlere göre teklifte önemli olduğunu tespit ettiği bileşenler ile ilgili ayrıntıları yazılı olarak ister. İhale komisyonu;
a) Verilen hizmetin ekonomik olması,
b) Seçilen teknik çözümler ve teklif sahibinin işin yerine getirilmesinde kullanacağı avantajlı koşullar,
c) Teklif edilen hizmetin özgünlüğü, gibi hususlarda yapılan yazılı açıklamaları dikkate alarak aşırı düşük teklifleri değerlendirir. Bu değerlendirme sonucunda, açıklamaları yeterli görülmeyen veya yazılı açıklamada bulunmayan isteklilerin teklifi reddedilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
15.12.2022 tarihinde e-ihale yöntemiyle gerçekleştirilen ihaleye ilişkin olarak, 30.12.2022 onay tarihli ihale komisyonu kararıyla, 16 istekli tarafından teklif verildiği, yaklaşık maliyetin 227.431.738,75 TL olarak, sınır değerin 136.206.018,54 TL olarak belirlendiği, 10 isteklinin teklifinin yeterlik bilgileri tablosunda geçici teminat ve diğer bilgilere ilişkin herhangi bir beyanın bulunmadığı gerekçesiyle değerlendirme dışı bırakıldığı, başvuru sahibi Ser Filo İnşaat Turizm Gıda Tekstil ve Sağlık Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin iş deneyim belgesinin benzer iş tanımına uygun olmadığı ve aşırı düşük teklif açıklamasının mevzuata uygun olmadığı gerekçesiyle, Asos Kur. Hiz. Tur. Tem. Tic. A.Ş.nin teklifinin aşırı düşük teklif açıklaması sunulmadığı gerekçesiyle reddedildiği, Standart Katı Atık Çevre Den. Dan. Tem. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi istekli olarak, Limar Yapı İnş. Tem. Taahhüt Taş. Oto Kir. Tıbbi Mal. Bil. Güv. Hiz. Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ise ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi istekli olarak belirlendiği görülmüştür.
İdare tarafından sınır değerin altında teklif sunan (Ser Filo İnşaat Turizm Gıda Tekstil ve Sağlık Ürünleri San. Tic. Ltd. Şti. ile Asos Kur. Hiz. Tur. Tem. Tic. A.Ş) isteklilere 16.12.2022 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısında önemli teklif bileşenlerinin “Amortisman ve/veya kira giderleri
Akaryakıt giderleri (Denetim Aracı, Kamyonet, Kaptı Kaçtı Araçları, Servis Minibüsü, Sepetli Motosiklet, Elektrikli Vakumlu Temizlik Makinesi ve Elektrikli Çöp Toplama Aracı hariç)
Tamir-bakım, onarım, yedek parça giderleri
Araç lastik giderleri
Madeni Yağ giderleri
Kasko ve sigorta giderleri
Motorlu Taşıtlar Vergisi
Araç Muayene giderleri
Egzoz Emisyon Ölçüm giderleri
Araç giydirme giderleri
Teknik Şartnamenin 4.4. maddesi kapsamında yer alan araç takip sistemi giderleri
Teknik Şartnamenin 4.5. maddesi kapsamında yer alan araç kamera giderleri” şeklinde ifade edildiği görülmüştür .
Başvuru sahibi tarafından sunulan 21.12.2022 tarihli aşırı düşük teklif açıklama dosyası incelendiğinde; önemli teklif bileşenlerini herhangi bir belgeye dayanmadan açıklandığı bir başka ifadeyle Kamu İhale Genel Tebliği’nin 79.2.2’nci maddesinde yer alan hiçbir açıklama yönteminin kullanılmadığı görüldüğünden bahse konu açıklamanın mevzuata uygun olmadığı değerlendirilmiştir.
Diğer taraftan başvuru sahibinin açıklamada istenilen belgelerin araçların ithal olması sebebiyle mevzuatta istenilen şekilde süresinde temin edilmesinin mümkün olmadığı iddiasına ilişkin olarak yapılan incelemede; söz konusu iddianın anılan istekliye 16.12.2022 tarihinde EKAP üzerinden gönderilen aşırı düşük teklif açıklama talebi yazısına ilişkin olduğu, İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesi uyarınca İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren on gün içinde yapılması gerektiği, dolayısıyla anılan hususa ilişkin şikâyet başvurusunun idareye en geç 26.12.2022 Pazartesi günü mesai bitimine kadar yapılmasının zorunlu olduğu, ancak söz konusu iddiaya ilişkin başvurunun bu süre geçtikten sonra 16.01.2023 tarihinde ilk kez itirazen şikâyet başvurusunda yapıldığı anlaşıldığından şikâyete konu iddianın süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.