MUŞ DEVLET HASTANESİ 36 AYLIK YEMEK HİZMETLERİ ALIMI

Muş İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yapılan 2022/1215112 ihale kayıt numaralı "Muş Devlet Hastanesi 36 Aylık Yemek Hizmetleri Alımı" ihalesine ilişkin olarak, Safi Grup İnşaat Kurumsal Hizmetler Ticaret Anonim Şirketi itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 18.01.2023 tarihli ve 2023/UH.I-153 sayılı karar ile “ 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline ” karar verilmiştir.
Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, Maraş Damak Yemekçilik Gıda Tem. İnş. Taş. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti.- Ulutaş Yemekçilik Gıda Tem. İnş. Hay. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Usta Yemek Tem. İnş. Otom. Eğ. Teks. Cen. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından açılan davada, Ankara 23. İdare Mahkemesinin 11.03.2024 tarihli ve E:2024/80, K:2024/373 sayılı kararında “…Uyuşmazlık konusu olayda, dava dışı Safi Grup İnşaat Kurumsal Hizm. Tic. A.Ş. tarafından yapılan itirazen şikayet başvuru dilekçesinde yer alan 9. iddianın 2. kısmında "...Sözleşme Tasarısı'nın 16.1.3'üncü maddesinde yer alan tablonun 3 numaralı satırında ise "Teknik Şartnamenin 38'ince maddesinde ve alt maddelerinde yükleniciden istenilen belgelerin sözleşme yapılmasından sonra 3 iş günü içinde idareye sunulması zorunludur." düzenlemesine yer verilerek, söz konusu belgelerin sunulmamasının ağır aykırılık hali olarak düzenlendiği, ancak Teknik Şartname'nin 38'ince maddesinde isteklilerin Muş Merkez ilçesinde yer alan kendi mutfaklarına ilişkin TS belgelerinin ve kapasite raporunun sunulmasının istenildiği, söz konusu belgelerin istenilmesinin mevzuata ve konu ile ilgili emsal içtihatlara aykırı olduğu, istenilmesi zaten mevzuata aykırı olan belgelerin sunulmaması durumunun da ağır aykırılık hali olarak düzenlenmesinin uygun olmadığı, şeklinde bir iddiaya yer verildiği görülmektedir.
Davalı idare tarafından, söz konusu iddiaya ilişkin yapılan değerlendirmede özetle "...incelemeye konu düzenlemenin işin yürütülmesi sırasında (sözleşmenin ifası sırasında) meydana gelmesi kesin olmayan, muhtemel bir olay (idare mutfağının kullanılamaması durumu) baz alınarak yapıldığı, idarece olası duruma ilişkin istenen mutfağa ait belirlenen kriterlerin (Muş Merkez ilçesi sınırları içerisinde bulunan, ihale tarihi itibariyle geçerli olan bir takım belgelere sahip olan mutfağa sahip olma/noter onaylı sözleşme ile mutfağı kiralamış olma) işin yürütülmesi sırasında gerçekleşmesi kesin olmayan bir durum dikkate alınarak istenildiği, ihale konusu işin idare mutfağı kullanılarak yürütülmesinin esas olduğu dikkate alındığında işin yürütülmesi sırasında meydana gelmesi kesin olmayan durumda yemeğin üretileceği mutfağın özelliklerine ve mutfağın temin edilmesine ilişkin yükümlülüğe dair belirlemenin rekabeti engellediği, diğer taraftan iddia konusu mutfağa ilişkin düzenlemenin İdari Şartname'nin 7'inci maddesinde de yapıldığı, anılan maddenin isteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği belgeleri düzenlemesine rağmen, idarece "yüklenici" tarafından olası mutfağa ilişkin istenen belgelerin sözleşme yapılmasından sonra 3 iş günü içinde sunulacağının İdari Şartname'nin 7'inci maddesinde düzenlenmesinin teklif sunulmasında tereddüt yaratabileceği, ayrıca olası mutfağa ilişkin istenen belgelerin sözleşme yapılmasından sonra 3 iş günü içinde sunulmaması durumunun Sözleşme Tasarısı'nın 16.1.3'üncü maddesi kapsamında ağır aykırılık hali olarak da belirlendiği hususları bir arada değerlendirildiğinde, söz konusu doküman düzenlemesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Temel İlkeler" başlıklı 5'inci maddesine aykırı olduğu" değerlendirmesine yer verilerek ihalenin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.
İdarenin hizmet alımı ihalelerinde kendi ihtiyacına göre talep ettiği hizmete ilişkin belli standartlar belirleme konusunda takdir yetkisine sahip olduğu, uyuşmazlık konusu ihalede olduğu gibi, özellikle hastanelere yönelik olarak sunulacak yemek alımına ilişkin bir hizmet alımı ihalesinde, hijyen ve kalite standartlarının hayati önemi haiz olduğu, herhangi bir olumsuz durumda hizmetin sürekliliğini sağlamanın esas olduğu, idarenin bu hususlara ilişkin esaslar ve standartlar belirlemesinin doğal olduğu, hatta gerekli olduğu da açıktır.
Dosyanın incelenmesinden, ihale ilanının 4.3.3, İdari Şartname’nin 7.5.4, ve Teknik Şartname’nin 38. maddesinde yer alan düzenleme ile talep edildiği görülen ve sözleşme yapıldıktan sonra 3 iş günü içinde sunulmamasının ağır aykırılık hali olarak düzenlendiği belgelere bakıldığında, işin mücbir sebeple idare mutfağında yapılamayacağı durumlarda, yedek bir mutfağa sahip olunduğuna veya bu tip bir mutfağın kiralandığına ilişkin belgeler olduğu ve doğal olarak yalnızca ihale üzerinde bırakılan istekliden talep edildiği, tüm isteklilerden talep edilmediği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, ihaleyi gerçekleştiren idarenin ihtiyaçları çerçevesinde hangi kalite standartlarını talep edeceğini belirleyebileceği, hastanelere sunulacak yemek hizmetine ilişkin olarak hizmetin aksamaması adına belli hijyen ve kalite standartlarının istenmesinin ise idarenin takdir yetkisi dahilinde olduğu, istenen belgelerin yalnızca yedek mutfak için talep edilen belgeler olduğu ve yalnızca ihale uhdesinde kalan yüklenici tarafından sözleşmenin yapılmasından 3 iş günü içinde idareye sunulması gerektiği, bu durumun rekabete aykırılık teşkil etmeyeceği değerlendirildiğinden, ihalenin iptaline yönelik dava konusu Kurul kararında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.
Danıştay Onüçüncü Dairesinin 11/07/2023 tarih ve E:2023/2073, K:2023/3458 sayılı kararı da bu yöndedir.…” şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1- Kamu İhale Kurulunun 18.01.2023 tarihli ve 2023/UH.I-153 sayılı kararında 9’uncu iddianın (b) kısmına ilişkin değerlendirmelerin iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.

Muş İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yapılan 2022/1215112 ihale kayıt numaralı "Muş Devlet Hastanesi 36 Aylık Yemek Hizmetleri Alımı" ihalesine ilişkin olarak Doğuş Grup Kurumsal Hizm. Teks. İnş. Sağ. San. ve Tic. Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 04.01.2023 tarihli ve 2023/UH.I-48 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline ” karar verilmiştir.
Davacı Üstün Yem. Gıda Tem. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 25. İdare Mahkemesinin 30.03.2023 tarihli ve E:2023/79, K:2023/437 sayılı kararı ile “davanın reddine” karar verilmesi üzerine yapılan temyiz incelemesi sonucunda Danıştay Onüçüncü Dairesinin 21.06.2023 tarihli E:2023/1755, K:2023/3218 sayılı kararında “…Dosyanın incelenmesinden, ihale konusu işin idareye ait Muş Devlet Hastanesi mutfağında yemek hazırlanması ve hazırlanacak olan yemeğin hastane ile ek hizmet birimi olan Toplum ve Ruh Sağlığı merkezinde dağıtılmasına ilişkin olduğu, ihaleye ilişkin doküman düzenlemeleri ile; tesis mutfağında yemek çıkarmaya engel beklenmedik olumsuz durumlar oluşması sebebiyle mutfağın kullanılamayacak hâle gelmesi durumunda, hizmetin Muş ili merkez ilçesinde bulunan yükleniciye ait veya kullandırım sözleşmesi imzalanılacak bir mutfaktan sürdürülmesi gerektiği belirtilerek, söz konusu durumda hizmetin sürdürüleceği tesise ilişkin işletme kayıt belgesi, kapasite raporu ve kalite standartlarına ilişkin belgelerin sözleşme imzalandıktan sonra 3 iş günü içerisinde idareye sunulmasının öngörüldüğü, ayrıca söz konusu belgelerin sunulmamasının sözleşmenin feshini gerektiren ağır aykırılık hâli olarak düzenlendiği, davalı idare tarafından yapılan inceleme neticesinde, ihale konusu işin idare mutfağı kullanılarak yürütülmesi esas olduğundan işin yürütülmesi sırasında meydana gelmesi kesin olmayan bir duruma yönelik olarak yedek mutfak istenilmesine ilişkin dokümanda yapılan düzenlemelerin rekabeti engellediği ve yedek mutfak için istenilen belgeler teklif kapsamında sunulması gereken belgeler kısmında yer almakla birlikte, istenen belgelerin yüklenici tarafından sözleşme yapılmasından sonra 3 iş günü içinde sunulacağına ilişkin kurala aynı maddede yer verilmesinin teklif sunulmasında tereddüt yaratabileceğinden bahisle dokümanın 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5. maddesine aykırı olduğu, ayrıca belirtilen belgelerin sunulmamasının ağır aykırılık hâli olarak düzenlenmesinin de temel ilkelere aykırı olduğu ve söz konusu aykırılıkların düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğu gerekçesiyle ihalenin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.
İdarelerin hizmet alımı ihalelerinde işin niteliğine göz önüne alınarak hizmetin aksatılmadan ve belli standartlara sahip tesislerde yürütülmesine yönelik koşulları belirlemek konusunda takdir yetkisine sahip oldukları kuşkusuzdur. Özellikle hastanelere yönelik olarak sunulacak yemek alımına ilişkin bir hizmet alımı ihalesinde hizmetin sürekliliğinin, aynı zamanda hijyen ve kalite standartlarının hayâtî önemi hâiz olduğu açık olup, ihale dokümanında buna yönelik düzenlemeler yapılması da tabiidir.
Olayda, ihale dokümanı ile talep edilen yedek mutfağın dokümanda sayılan olağanüstü koşullarda idarenin mutfağının kullanılamayacak hâle gelmesi durumunda hizmetin aksatılmaması amacıyla kullanılacağının açık bir biçimde belirtildiği, yedek mutfağa sahip olunduğuna veya bu tip bir mutfağın kiralandığına ilişkin belgelerin yalnızca ihale üzerinde bırakılan istekliden (yükleniciden) talep edildiği, tüm isteklilerden teklif aşamasında talep edilmediği, talep edilen belge ve standartların ise, ihale dokümanına göre normal şartlarda üretimin yapılacağı öngörülen idareye ait mutfak için değil, yalnızca olağanüstü durumlarda kullanılması öngörülen yedek mutfak için talep edilen belgeler olduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, hastanelere sunulacak yemek hizmetinin kesintisiz bir şekilde devam etmesi gerektiği, özellikle hastane için yemek üretimi gerçekleştirilen yerlerde hijyen ve kalite standartlarına uygun olarak gıda güvenliği önlemleri çerçevesinde sürekli bir biçimde üretim yapılmasının önem arz ettiği, olağanüstü durumlarda kullanılması öngörülen mutfağın yalnızca kendi mutfağı olması yönünde bir düzenlemenin mevcut olmadığı ve mutfağın kiralama yöntemiyle kullanılabilmesine de imkân tanındığı, ihale dokümanında yer alan yedek bir mutfağa sahip olunduğuna veya bu tip bir mutfağın kiralandığına ilişkin belgeler ile söz konusu mutfağa ilişkin olarak talep edilen belgelerin teklif sunan tüm isteklilerden istenilmediği, yalnızca yüklenici konumunda olan istekliden sözleşme imzalandıktan sonra istenildiği, bu bakımdan dokümanda yer alan düzenlemelerin hastane mutfağında yemek çıkarmaya engel olağanüstü durumların oluşması hâlinde hizmetin aksatılmaması amacıyla önlem alınmasına yönelik olduğu göz önüne alındığında, uyuşmazlığa konu ihale dokümanının yedek mutfağa ilişkin kısmında (2. iddia kısmında incelenen) ihale mevzuatına aykırı bir husus bulunmadığı, bu kapsamda hukuka uygun olarak belirlenmiş olan belgelerin sözleşme yapılmasından sonra 3 (üç) iş günü içinde idareye sunulması hâlinin ağır aykırılık hâli olarak düzenlenmesinde de (3/b kısmında incelenen) ihale mevzuatına aykırı bir husus bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararının ihalenin iptaline ilişkin kısımlarında (2. ve 3/b kısmındaki iddialar yönünden) hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.
… ” gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına, dava konusu işlemin ihalenin iptaline ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1- Kamu İhale Kurulunun 04.01.2023 tarihli ve 2023/UH.I-48 sayılı kararında 2 ve 3/b numaralı iddialara ilişkin değerlendirmelerin iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.

Muş İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yapılan 2022/1215112 ihale kayıt numaralı "Muş Devlet Hastanesi 36 Aylık Yemek Hizmetleri Alımı" ihalesine ilişkin olarak Majör Kurumsal Hizmetler A.Ş. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 04.01.2023 tarihli ve 2023/UH.I-47 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline ” karar verilmiştir.
Davacı Üstün Yem. Gıda Tem. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 25. İdare Mahkemesinin 30.03.2023 tarih ve E:2023/78, K:2023/436 sayılı kararı ile “davanın reddine” karar verilmesi üzerine yapılan temyiz incelemesi sonucunda Danıştay Onüçüncü Dairesinin 21.06.2023 tarih ve E:2023/1753, K:2023/3217 sayılı kararında “…Dosyanın incelenmesinden, ihale konusu işin idareye ait Muş Devlet Hastanesi mutfağında yemek hazırlanması ve hazırlanacak olan yemeğin hastane ile ek hizmet birimi olan Toplum ve Ruh Sağlığı merkezinde dağıtılmasına ilişkin olduğu, ihaleye ilişkin doküman düzenlemeleri ile; tesis mutfağında yemek çıkarmaya engel beklenmedik olumsuz durumlar oluşması sebebiyle mutfağın kullanılamayacak hâle gelmesi durumunda, hizmetin Muş ili merkez ilçesinde bulunan yükleniciye ait veya kullandırım sözleşmesi imzalanılacak bir mutfaktan sürdürülmesi gerektiği belirtilerek, söz konusu durumda hizmetin sürdürüleceği tesise ilişkin işletme kayıt belgesi, kapasite raporu ve kalite standartlarına ilişkin belgelerin sözleşme imzalandıktan sonra 3 iş günü içerisinde idareye sunulmasının öngörüldüğü, davalı idare tarafından yapılan inceleme neticesinde, ihale konusu işin idare mutfağı kullanılarak yürütülmesi esas olduğundan işin yürütülmesi sırasında meydana gelmesi kesin olmayan bir duruma yönelik olarak yedek mutfak istenilmesine ilişkin dokümanda yapılan düzenlemelerin rekabeti engellediği ve yedek mutfak için istenilen belgeler teklif kapsamında sunulması gereken belgeler kısmında yer almakla birlikte, istenen belgelerin yüklenici tarafından sözleşme yapılmasından sonra 3 iş günü içinde sunulacağına ilişkin kurala aynı maddede yer verilmesinin teklif sunulmasında tereddüt yaratabileceğinden bahisle dokümanın 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5. maddesine aykırı olduğu ve söz konusu aykırılığın düzeltici işlemle giderilemeyecek nitelikte olduğu gerekçesiyle ihalenin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.
İdarelerin hizmet alımı ihalelerinde işin niteliğine göz önüne alınarak hizmetin aksatılmadan ve belli standartlara sahip tesislerde yürütülmesine yönelik koşulları belirlemek konusunda takdir yetkisine sahip oldukları kuşkusuzdur. Özellikle hastanelere yönelik olarak sunulacak yemek alımına ilişkin bir hizmet alımı ihalesinde hizmetin sürekliliğinin, aynı zamanda hijyen ve kalite standartlarının hayâtî önemi hâiz olduğu açık olup, ihale dokümanında buna yönelik düzenlemeler yapılması da tabiidir.
Olayda, ihale dokümanı ile talep edilen yedek mutfağın dokümanda sayılan olağanüstü koşullarda idarenin mutfağının kullanılamayacak hâle gelmesi durumunda hizmetin aksatılmaması amacıyla kullanılacağının açık bir biçimde belirtildiği, yedek mutfağa sahip olunduğuna veya bu tip bir mutfağın kiralandığına ilişkin belgelerin yalnızca ihale üzerinde bırakılan istekliden (yükleniciden) talep edildiği, tüm isteklilerden teklif aşamasında talep edilmediği, talep edilen belge ve standartların ise, ihale dokümanına göre normal şartlarda üretimin yapılacağı öngörülen idareye ait mutfak için değil, yalnızca olağanüstü durumlarda kullanılması öngörülen yedek mutfak için talep edilen belgeler olduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, hastanelere sunulacak yemek hizmetinin kesintisiz bir şekilde devam etmesi gerektiği, özellikle hastane için yemek üretimi gerçekleştirilen yerlerde hijyen ve kalite standartlarına uygun olarak gıda güvenliği önlemleri çerçevesinde sürekli bir biçimde üretim yapılmasının önem arz ettiği, olağanüstü durumlarda kullanılması öngörülen mutfağın yalnızca kendi mutfağı olması yönünde bir düzenlemenin mevcut olmadığı ve mutfağın kiralama yöntemiyle kullanılabilmesine de imkân tanındığı, ihale dokümanında yer alan yedek bir mutfağa sahip olunduğuna veya bu tip bir mutfağın kiralandığına ilişkin belgeler ile söz konusu mutfağa ilişkin olarak talep edilen belgelerin teklif sunan tüm isteklilerden istenilmediği, yalnızca yüklenici konumunda olan istekliden sözleşme imzalandıktan sonra istenildiği, bu bakımdan dokümanda yer alan düzenlemelerin hastane mutfağında yemek çıkarmaya engel olağanüstü durumların oluşması hâlinde hizmetin aksatılmaması amacıyla önlem alınmasına yönelik olduğu göz önüne alındığında, uyuşmazlığa konu ihale dokümanında ihale mevzuatına aykırı bir husus bulunmadığı anlaşıldığından, dava konusu Kurul kararının ihalenin iptaline ilişkin kısmında (1. kısımdaki iddialar yönünden) hukuka uygunluk, davanın reddi yolundaki İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.…” gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına, dava konusu işlemin ihalenin iptaline ilişkin kısmının iptaline karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1- Kamu İhale Kurulunun 04.01.2023 tarihli ve 2023/UH.I-47 sayılı kararında 1’nci iddiaya ilişkin değerlendirmelerin iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.

Muş İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yapılan 2022/1215112 ihale kayıt numaralı "Muş Devlet Hastanesi 36 Aylık Yemek Hizmetleri Alımı" ihalesine ilişkin olarak, Safi Grup İnşaat Kurumsal Hizmetler Ticaret Anonim Şirketi itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 18.01.2023 tarihli ve 2023/UH.I-153 sayılı karar ile “ 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline ” karar verilmiştir.
Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, Üstün Yem. Gıda Tem. Tic. San. Ltd. Şti. tarafından açılan davada, Ankara 10. İdare Mahkemesinin 26.04.2023 tarihli E:2023/176, K:2023/828 sayılı kararı ile “Uyuşmazlık konusu olayda, dava dışı Safi Grup İnşaat Kurumsal Hizm. Tic. A.Ş. tarafından yapılan itirazen şikayet başvuru dilekçesinde yer alan 9.iddianın 2.kısmında "...Sözleşme Tasarısı'nın 16.1.3'üncü maddesinde yer alan tablonun 3 numaralı satırında ise "Teknik Şartnamenin 38'ince maddesinde ve alt maddelerinde yükleniciden istenilen belgelerin sözleşme yapılmasından sonra 3 iş günü içinde idareye sunulması zorunludur." düzenlemesine yer verilerek, söz konusu belgelerin sunulmamasının ağır aykırılık hali olarak düzenlendiği, ancak Teknik Şartname'nin 38'ince maddesinde isteklilerin Muş Merkez ilçesinde yer alan kendi mutfaklarına ilişkin TS belgelerinin ve kapasite raporunun sunulmasının istenildiği, söz konusu belgelerin istenilmesinin mevzuata ve konu ile ilgili emsal içtihatlara aykırı olduğu, istenilmesi zaten mevzuata aykırı olan belgelerin sunulmaması durumunun da ağır aykırılık hali olarak düzenlenmesinin uygun olmadığı, şeklinde bir iddiaya yer verildiği görülmektedir.
Davalı idare tarafından, söz konusu iddiaya ilişkin yapılan değerlendirmede özetle "..incelemeye konu düzenlemenin işin yürütülmesi sırasında (sözleşmenin ifası sırasında) meydana gelmesi kesin olmayan, muhtemel bir olay (idare mutfağının kullanılamaması durumu) baz alınarak yapıldığı, idarece olası duruma ilişkin istenen mutfağa ait belirlenen kriterlerin (Muş Merkez ilçesi sınırları içerisinde bulunan, ihale tarihi itibariyle geçerli olan bir takım belgelere sahip olan mutfağa sahip olma/noter onaylı sözleşme ile mutfağı kiralamış olma) işin yürütülmesi sırasında gerçekleşmesi kesin olmayan bir durum dikkate alınarak istenildiği, ihale konusu işin idare mutfağı kullanılarak yürütülmesinin esas olduğu dikkate alındığında işin yürütülmesi sırasında meydana gelmesi kesin olmayan durumda yemeğin üretileceği mutfağın özelliklerine ve mutfağın temin edilmesine ilişkin yükümlülüğe dair belirlemenin rekabeti engellediği, diğer taraftan iddia konusu mutfağa ilişkin düzenlemenin İdari Şartname'nin 7'ince maddesinde de yapıldığı, anılan maddenin isteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği belgeleri düzenlemesine rağmen, idarece "yüklenici" tarafından olası mutfağa ilişkin istenen belgelerin sözleşme yapılmasından sonra 3 iş günü içinde sunulacağının İdari Şartname'nin 7'inci maddesinde düzenlenmesinin teklif sunulmasında tereddüt yaratabileceği, ayrıca olası mutfağa ilişkin istenen belgelerin sözleşme yapılmasından sonra 3 iş günü içinde sunulmaması durumunun Sözleşme Tasarısı'nın 16.1.3'üncü maddesi kapsamında ağır aykırılık hali olarak da belirlendiği hususları bir arada değerlendirildiğinde, söz konusu doküman düzenlemesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu'nun "Temel İlkeler" başlıklı 5'inci maddesine aykırı olduğu" değerlendirmesine yer verilerek ihalenin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.
İdarenin hizmet alımı ihalelerinde kendi ihtiyacına göre talep ettiği hizmete ilişkin belli standartlar belirleme konusunda takdir yetkisine sahip olduğu, uyuşmazlık konusu ihalede olduğu gibi, özellikle hastanelere yönelik olarak sunulacak yemek alımına ilişkin bir hizmet alımı ihalesinde, hijyen ve kalite standartlarının hayâtî önemi hâiz olduğu, herhangi bir olumsuz durumda hizmetin sürekliliğini sağlamanın esas olduğu, idarenin bu hususlara ilişkin esaslar ve standartlar belirlemesinin doğal olduğu, hatta gerekli olduğu da açıktır.
Dosyanın incelenmesinden, ihale İlan’ının 4.3.3, İdari Şartname’nin 7.5.4, gerekse Teknik Şartname’nin 38’nci maddesinde yer alan düzenleme ile talep edildiği görülen, ve sözleşme yapıldıktan sonra 3 iş günü içinde sunulmamasının ağır aykırılık hali olarak düzenlendiği belgelere bakıldığında, işin mücbir sebeple idare mutfağında yapılamayacağı durumlarda, yedek bir mutfağa sahip olunduğuna veya bu tip bir mutfağın kiralandığına ilişkin belgeler olduğu, ve doğal olarak yalnızca ihale üzerinde bırakılan istekliden talep edildiği, tüm isteklilerden talep edilmediği anlaşılmaktadır.
Bu durumda, ihaleyi gerçekleştiren idarenin ihtiyaçları çerçevesinde hangi kalite standartlarını talep edeceğini belirleyebileceği, hastanelere sunulacak yemek hizmetine ilişkin olarak hizmetin aksamaması adına belli hijyen ve kalite standartlarının istenmesinin ise idarenin takdir yetkisi dahilinde olduğu, istenen belgelerin yalnızca yedek mutfak için talep edilen belgeler olduğu ve yalnızca ihale uhdesinde kalan yüklenici tarafından sözleşmenin yapılmasından 3 işgünü içinde idareye sunulması gerektiği, bu durumun rekabete aykırılık teşkil etmeyeceği değerlendirildiğinden, ihalenin iptaline yönelik dava konusu Kurul kararlarında hukuka uygunluk bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Nitekim benzer bir uyuşmazlıkta Danıştay 13.Dairesinin 18.01.2023 tarih ve E:2022/4934,K:2023/204 sayılı kararı da bu yöndedir…” şeklinde gerekçe belirtilerek dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1- Kamu İhale Kurulunun 18.01.2023 tarihli ve 2023/UH.I-153 sayılı kararında 9’uncu iddianın (b) kısmına ilişkin değerlendirmelerin iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.

Muş İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yapılan 2022/1215112 ihale kayıt numaralı “Muş Devlet Hastanesi 36 Aylık Yemek Hizmetleri Alımı ” ihalesine ilişkin olarak, Majör Kurumsal Hizmetler A.Ş. tarafından itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuş ve Kurulca alınan 04.01.2023 tarihli ve 2023/UH.I-47 sayılı karar ile “ 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline ” karar verilmiştir.
Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, Maraş Damak Yemekçilik Gıda Tem. İnş. Taş. Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Ulutaş Yemekçilik Gıda Tem. İnş. Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti.-Usta Yemek Tem. İnş. Otomasyon Eğitim Tekstil Cenaze Hizm. Turizm San. ve Tic. Ltd. Şti. İş Ortaklığı tarafından açılan davada, Ankara 23. İdare Mahkemesi’nin 06.04.2023 tarihli E:2023/111, K:2023/691 sayılı kararı ile “Dava dosyasının incelenmesinden; davacı şirketlerin ortak girişim olarak teklif verdikleri Muş İl Sağlık Müdürlüğü tarafından, 30/12/2022 tarihinde açık ihale usulüyle gerçekleştirilen 2022/1215112 ihale kayıt numaralı 'Muş Devlet Hastanesi 36 Aylık Yemek Hizmetleri Alımı' ihalesine ilişkin olarak dava dışı M. Kurumsal Hizmetler Anonim Şirketi tarafından 28/11/2022 tarihinde yapılan şikâyet başvurusunun ihaleyi yapan idarece reddi üzerine itirazen şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bahsi geçen dava dışı şirketin itirazen şikayet başvuru dilekçesinde yer alan 1. numaralı iddiasına ilişkin yapılan değerlendirme sonucu, itirazı yerinde görülerek Kamu İhale Kurulu'nun 04/01/2023 tarih ve 2023/UH.I-47 sayılı kararıyla ihalenin iptaline karar verilmesi üzerine bakılan davanın açıldığı anlaşılmaktadır.
Olayda; dava dışı M. Kurumsal Hizmetler Anonim Şirketi tarafından yapılan 15/12/2022 tarihli itirazen şikayet başvuru dilekçesinde yer alan 1. numaralı iddiasında özetle, "İhale İlanı’nın 4.3.3’üncü maddesinde yer alan düzenlemeden ihaleye sadece Muş ilinde faaliyet gösteren firmaların katılabileceğinin anlaşıldığı, olağanüstü bir durum nedeniyle Muş Devlet Hastanesi ve yemekhanesinde yemek üretiminin aksaması halinde bütün il genelinde de yemek üretimi yapmanın mümkün olmayacağı düşünüldüğünde, istenilen aynı ildeki mutfağın sadece katılımı daraltacağı sonucunu ortaya çıkardığı, bu durumun Kamu İhale Kanunu 5’nci maddesine aykırı olduğu, her ne kadar Muş Merkez İlçesi sınırları içerisinde bulunan mutfağına ait veya ihale sözleşme süresini kapsayan noter tasdikli mutfak kullandıran sözleşmesi ve mutfağa ait hizmet yeterlilik belgeleri ve kapasite raporunun sözleşme yapılmasından sonra 3(üç) iş günü içinde idareye sunulması istenilse de, ihale tarihi itibari ile geçerli olan “İşletme Kayıt Belgesini (Toplu Tüketim İşletmeler veya Hazır Yemek Tabldot Faaliyeti gösteren İşletmeler), -TS 8985 - İş Yerleri - Yemek Fabrikaları ve Toplu Yemek Mutfakları İçin Kurallar Hizmet Yeterlilik Belgesini , -TS 13075- Gıda Taşıma Araçlarının Hizmet Yeterlilik Belgesini, -TS 13027 - Gıda Üretim ve Satış Yerlerinde Hijyen Ve Sanitasyon İçin Genel Kurallar Standardına Uygunluk Belgesini. -TS Covid - 19 Güvenli Üretim Belgesini, -Ticaret ve/veya sanayi odası ya da esnaf ve sanatkarlar odası tarafından mevzuatına uygun olarak düzenlenen, hastanenin günlük ihtiyacının yarısı olan günlük en az 878 adet/gün normal kahvaltı, en az 2.077 adet/gün normal yemek, günlük en az 125 adet / gün diyet yemek, en az 125 adet / gün diyet kahvaltı, en az 114 adet/ gün ara öğün üretimi yapabildiğini gösterir Kapasite Raporu” istenilmesi hususları birlikte değerlendirildiğinde, mutfak sözleşmesi ve belgelerin ihale aşamasında istenildiği sonucunun ortaya çıktığı, ayrıca olağan dışı ( doğal afet, salgın hastalık v.b) durumların ortaya çıkması halinde uygulamaya esas durumların Kanun ile belirlenmiş olduğu, ihale dokümanında yapılan düzenleme ile Muş İlinde mutfak sözleşmesi ve mutfağa ait kapasite raporu ve hizmet yeterlilik belgelerine sahip il genelinde tek bir mutfağın olduğunun görüldüğü, bu çerçevede ilgili düzenlemenin yapılarak ihalenin gerçekleştirilmesi gerektiği" hususuna yer verildiği, davalı idare tarafından bu iddia yönünden yapılan değerlendirmede özetle, "...Aktarılan doküman düzenlemeleri doğrultusunda gerek ihale İlan’ının 4.3.3, İdari Şartname’nin 7.5.4, gerekse Teknik Şartname’nin 38’nci maddesinde yer alan düzenleme ile, ihale konusu işte yemeğin idare mutfağında üretilecek olduğu, ancak anılan düzenlemelerde sayılan yemek çıkarmaya engel beklenmedik olumsuz durumlar oluşması sebebiyle hastane mutfağının kullanılamayacak hale gelmesi durumu ihtimalinde, idarenin yemek üretiminin aksamadan ihtiyacın karşılanmasını teminen, yüklenicilerin yemek üretiminin bazı standartlara ilişkin belgelere sahip, belirlenen kapasitede (söz konusu kapasiteyi gösterir kapasite raporu olan) Muş Merkez İlçesi sınırları içerisinde bulunan bir mutfağa sahip olmaları ya da ihale konusu işin süresini kapsayan noter tasdikli mutfak kullandırım sözleşmesi yapacağı Muş Merkez İlçesi sınırları içerisinde bulunan başka bir mutfak istendiği ve mutfağa ilişkin ihale tarihi itibari ile geçerli olan anılan belgelerin sözleşme yapılmasından sonra 3(üç) iş günü içinde idareye sunulmasının düzenlendiği anlaşılmıştır. İncelemeye konu düzenlemenin işin yürütülmesi sırasında (sözleşmenin ifası sırasında) meydana gelmesi kesin olmayan, muhtemel bir olay (idare mutfağının kullanılamaması durumu) baz alınarak yapıldığı, idarece olası duruma ilişkin istenen mutfağa ait belirlenen kriterlerin (Muş Merkez İlçesi sınırları içerisinde bulunan, ihale tarihi itibariyle geçerli olan birtakım belgelere sahip olan mutfağa sahip olma/noter onaylı sözleşme ile mutfağı kiralamış olma) işin yürütülmesi sırasında gerçekleşmesi kesin olmayan bir durum dikkate alınarak istenildiği, ihale konusu işin idare mutfağı kullanılarak yürütülmesinin esas olduğu dikkate alındığında işin yürütülmesi sırasında meydana gelmesi kesin olmayan durumda yemeğin üretileceği mutfağın özelliklerine ve mutfağın temin edilmesine ilişkin yükümlülüğe dair belirlemenin rekabeti engellediği, diğer taraftan iddia konusu mutfağa ilişkin düzenlemenin İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde yapıldığı, anılan maddenin isteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği belgeleri düzenlemesine rağmen, idarece “yüklenici” tarafından olası mutfağa ilişkin istenen belgelerin sözleşme yapılmasından sonra 3 iş günü içinde sunulacağının İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde düzenlenmesinin teklif sunulmasında tereddüt yaratabileceği, ayrıca olası mutfağa ilişkin istenen belgelerin sözleşme yapılmasından sonra 3 iş günü içinde sunulmaması durumunun Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesi kapsamında ağır aykırılık hali olarak da belirlendiği hususları bir arada değerlendirildiğinde, söz konusu doküman düzenlemesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’nci maddesine aykırı olduğu ve ihalenin iptal edilmesi gerektiği" değerlendirmesine yer verilerek ihalenin iptaline karar verildiği görülmektedir.
İdarenin hizmet alımı ihalelerinde kendi ihtiyacına göre talep ettiği hizmete ilişkin belli standartlar belirleme konusunda takdir yetkisine sahip olduğu kuşkusuzdur. Özellikle hastanelere yönelik olarak sunulacak yemek alımına ilişkin bir hizmet alımı ihalesinde hizmetin sürekliliğinin, aynı zamanda hijyen ve kalite standartlarının hayâtî önemi hâiz olduğu açık olup, ihale dokümanında buna yönelik düzenlemeler yapılması da tabiidir.
Bakılan davada; ihale ilan’ının 4.3.3, İdari Şartname’nin 7.5.4, gerekse Teknik Şartname’nin 38’nci maddesinde yer alan düzenleme ile talep edildiği görülen yedek bir mutfağa sahip olunduğuna veya bu tip bir mutfağın kiralandığına ilişkin belgelerin yalnızca ihale üzerinde bırakılan istekliden talep edildiği, tüm isteklilerden talep edilmediği, gösterilen üç adet standardın ise ihale dokümanına göre normal şartlarda üretimin yapılacağı öngörülen idareye ait mutfaklar için değil yalnızca olağanüstü durumlarda kullanılması öngörülen istekliye ait veya istekli tarafından kiralanan yedek mutfak için talep edilen standartlar olduğu anlaşılmaktadır.
Dava konusu kurul kararında, TS13075, TS8985 ve TS 13027 hizmet yeterlik belgelerinin idareye ait yemek imalatının yapılacağı mutfaklar için talep edilen belgeler olduğu önkabulü üzerinden değerlendirme yapıldığı anlaşılmakla birlikte, anılan belgelerin yalnızca yedek mutfak için talep edilen belgeler olduğu, idarenin sahip olduğu mutfaklar için talep edilmediği görülmektedir.
Bu durumda; ihaleyi gerçekleştiren idarenin ihtiyaçları çerçevesinde hangi kalite standartlarını talep edeceğini belirleyebileceği, hastanelere sunulacak yemek hizmetine ilişkin olarak hizmetin aksamaması adına belli hijyen ve kalite standartlarının istenmesinin ise idarenin takdir yetkisi dahilinde olduğu istenen belgelerin yalnızca yedek mutfak için talep edilen belgeler olduğu ve yalnızca ihale uhdesinde kalan yüklenici tarafından sözleşmenin yapılmasından 3 işgünü içinde idareye sunulması gerektiği, bu durumun rekabete aykırılık teşkil etmeyeceği değerlendirildiğinden ihalenin iptaline yönelik dava konusu kurul kararlarında hukuka uyarlık bulunmamaktadır.
Nitekim; benzer bir uyuşmazlıkta Danıştay Onüçüncü Dairesi'nin 18/01/2023 tarih ve E:2022/4934, K:2023/204 sayılı kararı da bu yöndedir.… ” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1- Kamu İhale Kurulu’nun 04.01.2023 tarihli ve 2023/UH.I-47 sayılı kararında 1'inci iddiaya ilişkin değerlendirmelerin iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.

Muş İl Sağlık Müdürlüğü tarafından yapılan 2022/1215112 ihale kayıt numaralı "Muş Devlet Hastanesi 36 Aylık Yemek Hizmetleri Alımı" ihalesine ilişkin olarak Doğuş Grup Kurumsal Hizm. Teks. İnş. Sağ. San. ve Tic. Ltd. Şti. itirazen şikâyet başvurusunda bulunmuş ve Kurulca alınan 04.01.2023 tarihli ve 2023/UH.I-48 sayılı karar ile “4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (a) bendi gereğince ihalenin iptaline” karar verilmiştir.
Davacı Usta Yemek Tem. İnş. Oto. Eğitim Tekstil Cenaze Hizm. Turz. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Maraş Damak Yemekçilik Gıda Tem. İnş. Taş. Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. – Ulutaş Yemekçilik Gıda Tem. İnş. Hayv. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle açılan davada, Ankara 8. İdare Mahkemesinin 23.03.2023 tarihli E:2023/124, K:2023/678 sayılı kararında “Uyuşmazlık konusu olayda, davadışı Doğuş Grup Kurumsal Hizm. Teks. İnş. Sağ. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından yapılan itirazen şikayet başvuru dilekçesinde yer alan 2 numaralı iddiasında"...Sözleşme yapılmasından sonra 3 iş günü içinde Muş merkez sınırları içerisinde kendilerine ait veya kiraladıkları mutfağa ait belgelerin istenildiği, bu açıdan ihale dokümanının mevzuata ve birebir aynı konuda verilen güncel Kamu İhale Kurulu kararlarına aykırı olduğu, ihaleye ilişkin İdari Şartname’nin 12.4. maddesi ve Teknik Şartname'nin 1 ve 2. maddesinde ihale konusu iş kapsamında yemeklerin hastane binasında pişirileceğinin açık bir şekilde belirtildiği, buna göre ihale konusu işin idarenin kendi binasında gerçekleştirileceğinin anlaşıldığı, bu sebeple İdari Şartname’nin 7.5.4. maddesinde ve Teknik Şartname’nin D.38/3. maddesinde belirtilen “İşletme Kayıt Belgesini (Toplu Tüketim İşletmeler veya Hazır Yemek Tabldot Faaliyeti gösteren İşletmeler) , -TS 8985 - İş Yerleri - Yemek Fabrikaları Ve Toplu Yemek Mutfakları İçin Kurallar Hizmet Yeterlilik Belgesini , -TS 13075- Gıda Taşıma Araçlarının Hizmet Yeterlilik Belgesini, -TS 13027 - Gıda Üretim Ve Satış Yerlerinde Hijyen Ve Sanitasyon İçin Genel Kurallar Standardına Uygunluk Belgesini, -TS Covid - 19 Güvenli Üretim Belgesi”nin istenildiği, söz konusu belgelerin istenilmesinin, isteklilerin Muş merkez ilçesinde kendi mutfağının olmasını zorunlu kıldığından bu yönüyle de rekabeti kısıtladığı" iddiasına yer verildiği, diğer taraftan 3/b numaralı iddiasında ise " Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3. maddesinde yer alan tablonun 3 numaralı satırında ise “Teknik Şartname’nin 38’nci maddesinde ve alt maddelerinde yükleniciden istenilen belgelerin sözleşme yapılmasından sonra 3(üç) iş günü içinde idareye sunulması zorunludur.” düzenlenmesine yer verilerek, söz konusu belgelerin sunulmamasının ağır aykırılık hali olarak düzenlendiği, ancak Teknik Şartname’nin 38’nci maddesinde isteklilerin Muş Merkez ilçesinde yer alan kendi mutfaklarına ilişkin TS belgelerinin ve kapasite raporunun sunulmasının istendiği, yukarıda da izah edildiği üzere söz konusu belgelerin istenilmesinin mevzuata ve konu ile ilgili emsal içtihatlara aykırı olduğu, istenilmesi zaten mevzuata aykırı olan belgelerin sunulmaması durumunun ağır aykırılık hali olarak düzenlenmesinin mümkün olmadığı, bu sebeple de Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3. maddesinde yer alan tablonun 3 numaralı bendinin zeyilname ile kaldırılması gerektiği" iddialarına yer verildiği anlaşılmaktadır.
Davalı idare tarafından, dava dışı Doğuş Grup Kurumsal Hizm. Teks. İnş. Sağ. San. ve Tic. Ltd. Şti.'nin 2. Ve 3/b numaralı iddialarının incelenmesi sonucu yapılan değerlendirmede özetle "...ihale ilan’ının 4.3.3, İdari Şartname’nin 7.5.4, gerekse Teknik Şartname’nin 38’nci maddesinde yer alan düzenleme ile, ihale konusu işte yemeğin idare mutfağında üretilecek olduğu, ancak anılan düzenlemelerde sayılan yemek çıkarmaya engel beklenmedik olumsuz durumlar oluşması sebebiyle hastane mutfağının kullanılamayacak hale gelmesi durumu ihtimalinde, idarenin yemek üretiminin aksamadan ihtiyacın karşılanmasını teminen, yüklenicilerin yemek üretiminin bazı standartlara ilişkin belgelere sahip, belirlenen kapasitede (söz konusu kapasiteyi gösterir kapasite raporu olan) Muş Merkez İlçesi sınırları içerisinde bulunan bir mutfağa sahip olmaları ya da ihale konusu işin süresini kapsayan noter tasdikli mutfak kullandırım sözleşmesi yapacağı Muş Merkez İlçesi sınırları içerisinde bulunan başka bir mutfak istendiği ve mutfağa ilişkin ihale tarihi itibari ile geçerli olan anılan belgelerin, sözleşme yapılmasından sonra 3(üç) iş günü içinde idareye sunulmasının öngörüldüğü, incelemeye konu düzenlemenin işin yürütülmesi sırasında (sözleşmenin ifası sırasında) meydana gelmesi kesin olmayan, muhtemel bir olay (idare mutfağının kullanılamaması durumu) baz alınarak yapıldığı, idarece olası duruma ilişkin istenen mutfağa ait belirlenen kriterlerin işin yürütülmesi sırasında gerçekleşmesi kesin olmayan bir durum dikkate alınarak istenildiği, ihale konusu işin idare mutfağı kullanılarak yürütülmesinin esas olduğu dikkate alındığında işin yürütülmesi sırasında meydana gelmesi kesin olmayan durumda yemeğin üretileceği mutfağın özelliklerine ve mutfağın temin edilmesine ilişkin yükümlülüğe dair belirlemenin rekabeti engellediği, diğer taraftan iddia konusu mutfağa ilişkin düzenlemenin İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde yapıldığı, anılan maddenin isteklinin teklifi kapsamında sunması gerektiği belgeleri düzenlemesine rağmen, idarece “yüklenici” tarafından olası mutfağa ilişkin istenen belgelerin sözleşme yapılmasından sonra 3 iş günü içinde sunulacağının İdari Şartname’nin 7’nci maddesinde düzenlenmesinin teklif sunulmasında tereddüt yaratabileceği, ayrıca olası mutfağa ilişkin istenen belgelerin sözleşme yapılmasından sonra 3 iş günü içinde sunulmaması durumunun Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesi kapsamında ağır aykırılık hali olarak da belirlendiği hususları bir arada değerlendirildiğinde, söz konusu doküman düzenlemesinin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’nci maddesine aykırı olduğu" değerlendirmesine yer verilerek ihalenin iptaline karar verildiği anlaşılmaktadır.
İdarenin hizmet alımı ihalelerinde kendi ihtiyacına göre talep ettiği hizmete ilişkin belli standartlar belirleme konusunda takdir yetkisine sahip olduğu kuşkusuzdur. Özellikle hastanelere yönelik olarak sunulacak yemek alımına ilişkin bir hizmet alımı ihalesinde hizmetin sürekliliğinin, aynı zamanda hijyen ve kalite standartlarının hayâtî önemi hâiz olduğu açık olup, ihale dokümanında buna yönelik düzenlemeler yapılması da tabiidir.
Dosyanın incelenmesinden, ihale İlan’ının 4.3.3, İdari Şartname’nin 7.5.4, gerekse Teknik Şartname’nin 38’nci maddesinde yer alan düzenleme ile talep edildiği görülen, yedek bir mutfağa sahip olunduğuna veya bu tip bir mutfağın kiralandığına ilişkin belgelerin yalnızca ihale üzerinde bırakılan istekliden talep edildiği, tüm isteklilerden talep edilmediği, gösterilen üç adet standardın ise, ihale dokümanına göre normal şartlarda üretimin yapılacağı öngörülen idareye ait mutfaklar için değil, yalnızca olağanüstü durumlarda kullanılması öngörülen istekliye ait veya istekli tarafından kiralanan yedek mutfak için talep edilen standartlar olduğu anlaşılmaktadır.
Dava konusu Kurul kararında, TS13075, TS8985 ve TS 13027 hizmet yeterlik belgelerinin idareye ait yemek imalatının yapılacağı mutfaklar için talep edilen belgeler olduğu önkabulü üzerinden değerlendirme yapıldığı anlaşılmakla birlikte, anılan belgelerin yalnızca yedek mutfak için talep edilen belgeler olduğu, idarenin sahip olduğu mutfaklar için talep edilmediği görülmektedir.
Bu durumda, ihaleyi gerçekleştiren idarenin ihtiyaçları çerçevesinde hangi kalite standartlarını talep edeceğini belirleyebileceği, hastanelere sunulacak yemek hizmetine ilişkin olarak hizmetin aksamaması adına belli hijyen ve kalite standartlarının istenmesinin ise idarenin takdir yetkisi dahilinde olduğu, istenen belgelerin yalnızca yedek mutfak için talep edilen belgeler olduğu ve yalnızca ihale uhdesinde kalan yüklenici tarafından sözleşmenin yapılmasından 3 işgünü içinde idareye sunulması gerektiği, bu durumun rekabete aykırılık teşkil etmeyeceği değerlendirildiğinden, ihalenin iptaline yönelik dava konusu Kurul kararlarında hukuka uygunluk bulunmadığı …” gerekçesiyle dava konusu işlemin iptaline karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1- Kamu İhale Kurulunun 04.01.2023 tarihli ve 2023/UH.I-48 sayılı kararında 2 ve 3/b numaralı iddialara ilişkin değerlendirmelerin iptaline,
2- Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.