Araç ve İş Makinesi Kiralama İşi

2022/1180616 İhale Kayıt Numaralı “ Araç ve İş Makinesi Kiralama İşi ” İhalesi

Şark Org. ve Dan. San. Tic. Ltd. Şti.

Silivri Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü ,

Silivri Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 05.12.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Araç ve İş Makinesi Kiralama İşi ” ihalesine ilişkin olarak Şark Org. ve Dan. San. Tic. Ltd. Şti.nin 29.11.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.12.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.12.2022 tarih ve 66130 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.12.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2022/1509 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde teklif fiyata dahil olacak giderlere yer verildiği, ihale konusu işin niteliği, söz konusu işte kullanılacak girdiler ve işin süresi göz önüne alındığında, fiyat farkı hesaplamasına ilişkin ihale dokümanı düzenlemelerinde sadece makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranının olan “c =1” katsayısının belirlenmesinin “b3 (malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı)” katsayısının belirlenmemesinin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde “ (1) 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre Türk parası üzerinden sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkı bu Esaslara göre hesaplanır. … ” hükmü,
“Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “ (1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:
…
c) Diğer hizmet alımlarında;
F = A n x B x ( P n -1)
İ n AY n Y n G n M n
P n = a 1 + a 2 —— + b 1 —— + b 2 —— + b 3 —— + c ——
İ o AY o Y o G o M o
(2) Formüllerde yer alan;
a) F: Fiyat farkını (TL),
b) B: 0,90 sabit katsayısını,
c) A n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),
ç) P n : İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a 1 , a 2 , b 1 , b 2 , b 3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,
d) a 1 : Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,
e) a 2 : Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
f) b 1 : Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
g) b 2 : Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
ğ) b 3 : Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı
h) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
…
ifade eder.
(3) Ağırlık oranlarına ilişkin sabit katsayıların, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenerek ihale dokümanında gösterilmesi ve her sabit katsayı için dördüncü fıkraya göre hesaplamaya esas endeksin belirlenmesi zorunludur. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a 2 , b 1 , b 2 , b 3 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a 1 katsayısı olarak alınır.
(4) Formüldeki temel endeksler (o) ve güncel endeksler (n)’den;
a) İ o , İ n : İşçilikle ilgili temel asgari ücreti ve güncel asgari ücreti,
b) AY o : Akaryakıt ürünleri için ihale tarihindeki satış fiyatını,
AY n : Akaryakıt ürünleri için uygulama ayına ait ortalama satış fiyatını,
c) G o , G n : İhale konusu hizmet kapsamında yer alan malzeme ve diğer hizmetler için fiyat farkı hesabına esas sayı veya sayıları,
ç) Y o , Y n : Diğer katı ve sıvı yakıtlar için, Endeks Tablosunun 19 numaralı “Kok ve Rafine Petrol Ürünleri”, 19.1 numaralı “Kok Fırını Ürünleri”, 19.2 numaralı “Rafine Edilmiş Petrol Ürünleri” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,
d) M o , M n : Makine ve ekipmana ait amortisman için, Endeks Tablosunun 28 numaralı “Makine ve Ekipmanlar b.y.s.”, 28.1 numaralı “Genel Amaçlı Makineler”, 28.2 numaralı “Diğer Genel Amaçlı Makineler”, 28.3 numaralı “Tarım ve Ormancılık Makineleri”, 28.4 numaralı “Metal İşleme Makineleri ve Takım Tezgahları”, 28.9 numaralı “Diğer Özel Amaçlı Makineler” sütunundaki sayılardan ilgisine göre uygun olan birini veya birkaçını,
ifade eder.
(5) Yukarıdaki endekslerden G o ve G n için idarece; Endeks Tablosundan alt sektörler itibarıyla malzeme ve diğer hizmetlerin niteliği ve gereklerine uygun olan endeksin tespit edilerek ihale dokümanında belirtilmesi zorunludur. İdarelerin bu tespiti yapamamaları durumunda ise G o ve G n endeksleri için Endeks Tablosunun “Genel” sütunundaki sayılar esas alınır.
…
(7) İşin gerçekleştirilmesinde kullanılacak malzeme ve makine ile ekipmanın niteliği dikkate alınarak, fiyat farkı hesabına esas b 1 , b 2 , b 3 ve c değerleri için aynı anda birden fazla endeks de belirlenebilir. Bu durumda, her bir endeksin nispi ağırlığı da belirlenir. ... ” hükmü,
“Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde “ (1) Bu Esaslara tabi hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı uygulanabilmesi için, söz konusu işlerin ihalelerine ilişkin idari şartname ve sözleşmelerde, bu Esaslara göre fiyat farkı hesaplanacağının belirtilmiş olması gerekir. Ancak, sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan bu hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur. Sözleşmelerde yer alan fiyat farkına ilişkin usul ve esaslarda sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz.
…
(6) Bu Esaslara göre hesaplanan fiyat farkları, fiyat farkı ödenmesine konu olabilecek tüm fiyat artışlarını kapsar. Ancak, yüklenicinin kullandığı usuller, makine, ekipman, malzeme ve işçiliğin cins ve miktarı, Türk parasının yabancı paralar karşısında değer kaybetmesi veya kazanması, yurtdışından temin edilen malzemenin menşei ülkede fiyatının değişmesi veya bu Esaslarda düzenlenmeyen benzeri diğer nedenlerle fiyat farkı hesaplanamaz. … ” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: ARAÇ VE İŞ MAKİNESİ KİRALAMA İŞİ
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.
d) Kodu:
e) Miktarı:
01.01.2023-30.09.2024 tarihleri arasında 20 iş kaleminde toplamda 133 adet araç ve iş makinesi kiralama işi
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Silivri Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğünün Görevlendireceği Yerlerde ” düzenlemesi,
Mezkûr Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri ile araçların her türlü gideri bakım, onarım, tadilat, vergi resim, harç, muayene, zorunlu mali mesuliyet, koltuk sigortası, kasko sigortası ve bunun gibi her türlü vergi ve buna benzer yasal gider ve yükümlülükler, araç giydirmeleri ve sökümleri, araçlara takılacak olan GPRS (Araç Takip Sistemi), HGS cihazı (yükleme hariç), siren, ses sistemleri, tepe lambaları, lift-asansör, kar küreme ve tuz serpme aparatı, yakıt depo koruma ve güvenlik sistemleri, forklift çatalı ataşmanı, kırıcı aparatı, kasa üstü otomatik branda sistemleri giderleri gibi giderler ile teknik şartnamede yüklenici tarafından yerine getirilmesi gereken diğer hususlar teklif fiyata dahildir.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Bu madde boş bırakılmıştır. ” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “ 46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.
46.1.1. Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır:
F = An x B x ( Pn-1)
Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo
Formülde yer alan;
F: Fiyat farkını (TL),
B: 0,90 sabit katsayısını,
An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),
Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını
ifade eder.
Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur.
Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):
Katsayı
Endeks
a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı)
0
a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı)
0
b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı)
0
b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı)
0
b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı)
0
c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı)
1
Mo, Mn
Endeks tablosunun 28 numaralı 'Makine ve ekipmanlar b.y.s.' sütunundaki sayı
Fiyat Farkı Açıklamaları ” düzenlemesi,
Sözleşme Tasarısı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ 9.1. İşe başlama tarihi 01.01.2023; işi bitirme tarihi 30.09.2024
9.2. Bu sözleşmenin uygulanmasında sürelerin hesabı takvim günü esasına göre yapılmıştır. ” düzenlemesi,
Aynı Tasarı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde “ 14.1. Yüklenici, gerek sözleşme süresi, gerekse uzatılan süre içinde, sözleşmenin tamamen ifasına kadar, vergi, resim, harç ve benzeri mali yükümlülüklerde artışa gidilmesi veya yeni mali yükümlülüklerin ihdası gibi nedenlerle fiyat farkı verilmesi talebinde bulunamaz.
14.2. Bu sözleşme kapsamında yapılan işler için fiyat farkı hesaplanacaktır.
Fiyat farkı aşağıdaki formüle göre hesaplanır: F = An x B x ( Pn-1)
Pn=a1+a2 İn/İo+b1 AYn/AYo+b2 Yn/Yo+b3 Gn/Go+c Mn/Mo
Formülde yer alan;
F: Fiyat farkını (TL),
B: 0,90 sabit katsayısını
An: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hak edişte; birim fiyatlı işlerde uygulama ayında gerçekleşen iş kalemlerinin sözleşme fiyatlarıyla çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL), götürü bedel işlerde ise uygulama ayında gerçekleşen ilerleme yüzdesiyle sözleşme bedelinin çarpılması sonucu bulunan tutarı (TL),
Pn: İlk geçici hakedişte (n=1) olmak üzere (n) inci hakedişte, fiyat farkı hesabında kullanılan temel endeksler ve güncel endeksler ile a1, a2, b1, b2, b3 ve c değerlerinin ağırlık oranlarını temsil eden katsayıların yukarıdaki formüle uygulanması sonucu bulunan fiyat farkı katsayısını,
ifade eder.
Endeks tablosu: Türkiye İstatistik Kurumu tarafından aylık yayımlanan yurt içi üretici fiyat endeksi, 2003=100, CPA 2008 kısım, bölüm ve gruplarına göre tarihsel seri tablosudur. Formüldeki sabit katsayılar ile temel endeksler(o) ve güncel endeksler(n):
Katsayı
Endeks
a1 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranı)
0
a2 (Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranı)
0
b1 (Akaryakıtın ağırlık oranı)
0
b2 (Diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranı)
0
b3 (Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranı)
0
c (Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranı)
1
Mo, Mn
Endeks tablosunun 28 numaralı 'Makine ve ekipmanlar b.y.s.' sütunundaki sayı
Fiyat Farkı Açıklamaları
14.3. Sözleşmede yer alan fiyat farkına ilişkin esas ve usullerde sözleşme imzalandıktan sonra değişiklik yapılamaz. ” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Kiralama hizmetinde aranan diğer şartlar” başlıklı 5’inci maddesinde “ 5.2. Giydirmesi yapılacak olan veya üzerine aparat takılacak olan (kar küreme-tuz serpme aracı, engelli taşıma aracı, çift kabin kamyonet üç kabinli kamyonet vs.) araçların ruhsatlarında mevzuat gereğince herhangi bir işlem yapılması gerektiği takdirde, yüklenici tarafından derhal yerine getirilecek olup, tüm masraflar yüklenicinin sorumluluğundadır.
…5.5. Araçların tamamında aynı operatöre bağlı yükleniciye ait bir GPRS [Araç Takip Sisteminin) bulunması zorunludur. İdare, yüklenici tarafından verilecek yetkilendirmeler ile bu sistem üzerinden sözleşme konusu araçların tamamını internet üzerinden takip ve kontrol edebilecektir. Bu cihazların düzenli çalışmasından yüklenici sorumludur. Bu hususta idareden herhangi bedel talep edilmeyecektir.
…5.10. Araçlarla ilgili Zorunlu Mali Mesuliyet, Koltuk Sigortası, Kasko Sigortası ve bunun gibi her türlü vergi ve buna benzer yasal gider ve yükümlülükler yükleniciye ait olup, zamanında yerine getirilecektir. Bu eksiklerden dolayı doğacak her türlü ceza ve zararlar yükleniciye ait olacaktır.
…5.12. Tüm araçlar idareye çalışır ve eksiksiz vaziyette, yüklenici tarafından yakıt boş olarak teslim edilecek, iş bitiminde yakıtı boş olarak yükleniciye iade edilecektir. Sözleşme süresince yakıt idareden karşılanacaktır.
…5,15. Kiralanacak araçların her türlü gideri (bakım-onarım, vergi resim-harç, muayene v.b.) yükleniciye aittir.
…5.18. Araçların akaryakıt, adblue, köprü, otoyol, arabalı vapur geçiş giderleri İdare tarafından karşılanacaktır. Yüklenici tüm araçları (Greyder Hariç) HGS (Hızlı Geçiş Sistemi) cihazı takılı halde idareye teslim edecektir. Yüklenici tarafından cihazlar bakiyeli bir hesaba bağlanacak bakiye kontrolü Yüklenici tarafından sağlanacaktır. Bakiye yetersizliği, sınıf farkı ya da arızalanan cihazlardan doğan cezalar yükleniciye ait oIacaktır. Arızalanan veya bozulan cihazların değişimi Veya tamiri aynı gün içerisinde yüklenici tarafından yapılacaktır- Kullanım ücretleri yüklenici tarafından ilgili ayın sonunda plaka bazında bankadan alınacak olan OGS/HGS ekstreleri ve fatura ile birlikte idareye teslim edilecek ve idare tarafından yükleniciye ait hesaba aktarılarak ödeme gerçekleştirilecektir.
…5.29. Araçlarda mevsim şartlarına uygun yazlık ve kışlık lastik kullanılacaktır. Araçlarda meydana gelebilecek lastik arızaları (patla(kesik v.b.) giderilmesi yüklenici firmaya aittir. Yüklenici firma ilçe sınırları içerisinde anlaşacağı lastik arızalarının onarılacağı yeri idareye bildirmek zorundadır. Gerektiğinde her durumda lastik arızaları için 7 /24 yol yardım hizmeti sağlanacaktır. Deformasyona uğrayan veya diş derinliği yasal sınırın (standart) altına düşen lastikler yüklenici tarafından değiştirilecektir. Masraflar yüklenici firmaya aittir.
5.30. Kış aylarında araçlarda lastiklere uygun zincir bulundurulacaktır. Zincirlerin tedariki yüklenici firma tarafından yapılacaktır. ” düzenlemesi yer almaktadır.
İdari Şartname’nin 2’nci maddesinde yer alan düzenlemelerden, incelenen ihalenin konusunun “ 01.01.2023-30.09.2024 tarihleri arasında 20 iş kaleminde toplamda 133 adet araç ve iş makinesi kiralama işi ” olduğu, ihalenin 05.12.2022 tarihinde gerçekleştirildiği, 08.12.2022 tarihli ihale komisyonu kararından, ihalede doküman indirenlerin sayısının 36 ve ihaleye teklif veren istekli sayısının 11 olduğu görülmüştür.
İdari Şartname’nin 25’inci maddesinden; isteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri ile araçların her türlü bakım, onarım, tadilat, vergi resim, harç, muayene, zorunlu mali mesuliyet, koltuk sigortası, kasko sigortası ve buna benzer yasal gider ve yükümlülüklerin teklif fiyata dahil olduğu,
Araç giydirmeleri ve sökümleri, araçlara takılacak olan GPRS (Araç Takip Sistemi), HGS cihazı (yükleme hariç), siren, ses sistemleri, tepe lambaları, lift-asansör, kar küreme ve tuz serpme aparatı, yakıt depo koruma ve güvenlik sistemleri, forklift çatalı ataşmanı, kırıcı aparatı, kasa üstü otomatik branda sistemleri giderleri gibi giderlerin teklif fiyata dahil olduğu, ayrıca teknik şartnamede yüklenici tarafından yerine getirilmesi gereken diğer hususların da teklif fiyata dahil olduğu anlaşılmıştır.
İhaleye ilişkin Teknik Şartname’de yer verilen düzenlemelerden; ihale konusu iş kapsamında kullanılacak olan akaryakıt, adblue, köprü, otoyol, arabalı vapur geçiş giderlerinin idare tarafından karşılanacağı, araçlarda GPRS bulunacağı, buna ilişkin giderin, araçlarla ilgili zorunlu mali mesuliyet, koltuk sigortası, kasko sigortası ve buna benzer giderler ile vergi, yasal gider ve yükümlülüklerin, araçlara ait bakım, onarım, lastik ve muayene giderlerinin yükleniciye ait olduğu anlaşılmıştır.
Fiyat farkına ilişkin olarak İdari Şartname’nin 46’ncı maddesi ile Sözleşme Tasarısı’nın 14’üncü maddesinde düzenleme yapıldığı, anılan düzenlemeler kapsamında 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’na Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın 5’inci maddesinin dikkate alındığı, bahse konu maddelerde “c” katsayısının “1” olarak belirlendiği, diğer katsayılara yönelik olarak ise belirleme yapılmadığı görülmüştür.
Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamalarından, sözleşme süresi 365 takvim gününü aşan hizmet alımı ihalelerinde fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesinin zorunlu olduğu, fiyat farkı hesabında kullanılacak formülde yer alan; “a 1 ” katsayısının haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını, “a 2 ” katsayısının haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını, “b 1 ” katsayısının akaryakıtın ağırlık oranını, “b 2 ” katsayısının diğer katı veya sıvı yakıtların ağırlık oranını, “b 3 ” katsayısının malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını, “c” katsayısının makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı ifade ettiği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığa konu ihale kapsamında 20 iş kaleminde toplamda 133 adet araç ve iş makinesi kiralanacağı, işe başlama tarihinin 01.01.2023, işi bitirme tarihinin 30.09.2024 olduğu, ihaleye ait yaklaşık maliyet cetveli ve birim fiyat teklif cetvelinin yalnızca kiralamaya konu araçlardan oluştuğu ve herhangi bir personel giderini içermediği, ihale konusu iş kapsamında kullanılacak olan akaryakıt giderinin idare tarafından karşılanacağı dikkate alındığında idare tarafından fiyat farkına ilişkin düzenlemeler kapsamında makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden “c” katsayısı belirlenerek düzenleme yapılmasının mevzuata uygun olduğu, diğer taraftan malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden “b2” katsayısı için belirleme yapılmadığı hususuna ilişkin olarak, işin niteliği ve ihale dokümanında yer alan düzenlemeler dikkate alındığında söz konusu girdilerin bir kısmının da amortismana tabi girdi niteliğinde olduğu ve “c” katsayısı kapsamında değerlendirilmesi gerektiği ve bu doğrultuda katsayıların idarece işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde belirlendiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.

2022/1180616 İhale Kayıt Numaralı “ Araç ve İş Makinesi Kiralama İşi ” İhalesi

İsa Araç Kir. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.

Silivri Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü ,

Silivri Belediye Başkanlığı Destek Hizmetleri Müdürlüğü tarafından 05.12.2022 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ Araç ve İş Makinesi Kiralama İşi ” ihalesine ilişkin olarak İsa Araç Kir. Hiz. Tur. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin 29.11.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 14.12.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 12.12.2022 tarih ve 66026 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 12.12.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2022/1498 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İdari Şartname’nin 25.3.1 maddesinde araçlara ait sigorta poliçelerinin giderler arasında sayıldığı ancak söz konusu hususun Sözleşme Tasarısı’nın 21’inci maddesinde düzenlenmemesinin mevzuata aykırı olduğu,
2) İdari Şartname’nin 25.3.1 maddesinde “ Araç giydirmeleri ve sökümleri, araçlara takılacak olan GPRS (Araç Takip Sistemi) ” giderlerine yer verildiği, ilgili maddede giderler arasında sayılan ve yüklenici firmaya ait olan gider kalemlerinin birim fiyat teklif cetvelinde gösterilmemesinin mevzuata aykırı olduğu,
3) Sözleşme Tasarısı’nın 16.3.1’inci maddesinde, 4735 sayılı Kanun’un 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin idarece feshedileceği aykırılık hallerine yer verilmediği, bu durumun mevzuata aykırı olduğu,
4) İdari Şartname’nin 20’nci maddesinden, ihalenin kısmi teklife kapalı olduğunun anlaşıldığı, ihalenin kısımlara bölünerek ihale edilmemiş olması nedeniyle ihaleye katılacak isteklilerin gerekli kriterleri karşılamalarının zor olduğu ve bu durumun ihaleye katılımı kısıtladığı, ihale konusu iş kapsamında aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmayan iş kalemlerinin bir arada ihale edilmesinin mevzuata aykırı olduğu,
5) İdari Şartname’nin 46’ncı maddesinde fiyat farkına ilişkin yapılan düzenlemelerin mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenici sorumludur.
Yüklenici, kazaların, zarar ve kayıpların meydana gelmesini önlemek amacı ile gereken bütün önlemleri almak ve kontrol teşkilatı tarafından, kaza, zarar ve kayıp ihtimallerini azaltmak için verilecek talimatların hepsine uymak zorundadır.
Yüklenici, işin devamı süresince iş yerinde yapılacak çalışmalarda her türlü güvenlik önlemini almak zorundadır. İş sahasında veya çevresindeki bölgede, yeterli güvenlik önleminin alınmaması nedeniyle doğabilecek hasar ve zararın ödenmesinden yüklenici sorumludur. Ayrıca yüklenici, işyerinde kullanılan ekipmanın neden olabileceği kazalardan korunma usullerini ve önlemlerini çalışanlara öğretmek zorundadır. Bu konularda gerek kontrol teşkilatı tarafından istenen ve gerekse yüklenicinin kendi arzusu ile uyguladığı güvenlik ve koruma önlemlerine ilişkin giderlerin tümü yükleniciye aittir.
Hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitleri günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtilir...” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “… 76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir.
Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir…” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe/alıma ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu işin/alımın;
a) Adı: ARAÇ VE İŞ MAKİNESİ KİRALAMA İŞİ
b) Türü: Hizmet alımı
c) İlgili Uygulama Yönetmeliği: Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği
ç) Yatırım proje no'su (yapım işlerinde): Bu madde boş bırakılmıştır.
d) Kodu:
e) Miktarı:
01.01.2023-30.09.2024 tarihleri arasında 20 iş kaleminde toplamda 133 adet araç ve iş makinesi kiralama işi
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
f) İşin yapılacağı/malın teslim edileceği yer: Silivri Belediyesi Destek Hizmetleri Müdürlüğünün Görevlendireceği Yerlerde ” düzenlemesi,
Mezkûr Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri ile araçların her türlü gideri bakım, onarım, tadilat, vergi resim, harç, muayene, zorunlu mali mesuliyet, koltuk sigortası, kasko sigortası ve bunun gibi her türlü vergi ve buna benzer yasal gider ve yükümlülükler, araç giydirmeleri ve sökümleri ,araçlara takılacak olan GPRS (Araç Takip Sistemi), HGS cihazı (yükleme hariç), siren, ses sistemleri, tepe lambaları, lift-asansör, kar küreme ve tuz serpme aparatı, yakıt depo koruma ve güvenlik sistemleri, forklift çatalı ataşmanı, kırıcı aparatı, kasa üstü otomatik branda sistemleri giderleri gibi giderler ile teknik şartnamede yüklenici tarafından yerine getirilmesi gereken diğer hususlar teklif fiyata dahildir.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Bu madde boş bırakılmıştır. ” düzenlemesi,
Sözleşme Tasarısı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “ 21.1. İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.
21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:
21.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır. ” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Kiralama hizmetinde aranan genel şartlar” başlıklı 5’inci maddesinde “… 5.6. Tüm araçlar Kasko Sigortalı olacaktır. Şoför veya yolcuların yaralanma veya ölümü halinde ödenecek tazminat miktarları kasko sigortasında belirtilmelidir. Oluşabilecek herhangi bir aksaklık neticesinde her türlü sorumluluk (ölüm dahil) yükleniciye ait olacaktır.
…5.10. Araçlarla ilgili Zorunlu Mali Mesuliyet, Koltuk Sigortası, Kasko Sigortası ve bunun gibi her türlü vergi ve buna benzer yasal gider ve yükümlülükler yükleniciye ait olup, zamanında yerine getirilecektir. Bu eksiklerden dolayı doğacak her türlü ceza ve zararlar yükleniciye ait olacaktır.
…5,15. Kiralanacak araçların her türlü gideri (bakım-onarım, vergi resim-harç, muayene vb. yükleniciye aittir… ” düzenlemesi yer almaktadır.
İ ncelenen ihalenin konusunun “ 01.01.2023-30.09.2024 tarihleri arasında 20 iş kaleminde toplamda 133 adet araç ve iş makinesi kiralama işi ” olduğu, ihalenin 05.12.2022 tarihinde gerçekleştirildiği, 08.12.2022 tarihli ihale komisyonu kararından, ihalede doküman indirenlerin sayısının 36 ve ihaleye teklif veren istekli sayısının 11 olduğu görülmüştür.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı yukarıda aktarılan 76’ncı maddesinin dördüncü fıkrasında, sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği, sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş veya işyerlerinin sigortalanmasının istenmediğinin kabul edileceğinin düzenlendiği görülmüştür.
Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 19’uncu maddesinde, işyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğunun düzenlendiği anlaşılmıştır.
İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde araçların her türlü bakım, onarım, tadilat, vergi resim, harç, muayene, zorunlu mali mesuliyet, koltuk sigortası, kasko sigortası ve bunun gibi her türlü vergi ve buna benzer yasal giderler ve yükümlülüklerin teklif fiyata dahil olduğu, Teknik Şartname’nin 5’inci maddesinde de araçların kasko sigortalı olacağının ve araçlara ilişkin zorunlu mali mesuliyet, koltuk sigortası, kasko sigortası giderlerinin yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği görülmüştür.
Uyuşmazlığa konu ihaleye ait Sözleşme Tasarısı’nda, iş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluğun, Genel Şartname’nin 19’uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye ait olduğu ve istenilen sigorta türleri, teminat kapsamı ve teminat limitlerine ilişkin bir düzenleme yapılmadığı tespit edilmiştir.
Aktarılan mevzuat hükümleri, ihale dokümanı düzenlemeleri ve yapılan tespitler bir arada değerlendirildiğinde, başvuruya konu ihalede araçlara ait “zorunlu mali mesuliyet, koltuk sigortası, kasko sigortası” giderlerinin teklif fiyata dahil olduğunun belirtildiği ancak sigorta teminatının kapsam ve limitinin idarece belirlenmediği, öte yandan Tebliğ’in yukarıda aktarılan 76’ncı maddesinde yer alan açıklama uyarıncaya, bahse konu sigorta giderlerinin idare tarafından asgari limitler dâhilinde istendiğinin kabul edilmesi ve tekliflerin buna göre verilmesi gerektiği anlaşıldığından, Sözleşme Tasarısı’nın bahse konu 21’inci maddesinde sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitlerinin düzenlenmemesinin kamu ihale mevzuatına aykırılık içermediği ve başvuru sahibinin söz konusu iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “ 25.1. Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek ulaşım, sigorta, vergi, resim ve harç giderleri teklif fiyatına dahildir.
25.2. 25.1. maddesinde yer alan gider kalemlerinde artış olması ya da benzeri yeni gider kalemlerinin oluşması hallerinde, teklif edilen fiyatın bu tür artış ya da farkları karşılayacak payı içerdiği kabul edilir. Yüklenici, bu artış ve farkları ileri sürerek herhangi bir hak talebinde bulunamaz.
25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İsteklilerin sözleşmenin uygulanması sırasında ilgili mevzuat gereğince ödeyeceği her türlü vergi, resim, harç ve benzeri giderler ile ulaşım, nakliye ve her türlü sigorta giderleri ile araçların her türlü gideri bakım, onarım, tadilat, vergi resim, harç, muayene, zorunlu mali mesuliyet, koltuk sigortası, kasko sigortası ve bunun gibi her türlü vergi ve buna benzer yasal gider ve yükümlülükler, araç giydirmeleri ve sökümleri ,araçlara takılacak olan GPRS (Araç Takip Sistemi), HGS cihazı (yükleme hariç), siren, ses sistemleri, tepe lambaları, lift-asansör, kar küreme ve tuz serpme aparatı, yakıt depo koruma ve güvenlik sistemleri, forklift çatalı ataşmanı, kırıcı aparatı, kasa üstü otomatik branda sistemleri giderleri gibi giderler ile teknik şartnamede yüklenici tarafından yerine getirilmesi gereken diğer hususlar teklif fiyata dahildir.
25.4. Sözleşme konusu işin bedelinin ödenmesi aşamasında doğacak Katma Değer Vergisi (KDV), ilgili mevzuatı çerçevesinde İdare tarafından yükleniciye ayrıca ödenir.
25.5. Bu madde boş bırakılmıştır. ” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Kiralama hizmetinde aranan genel şartlar” başlıklı 5’inci maddesinde “ 5.2. Giydirmesi yapılacak olan veya üzerine aparat takılacak olan (kar küreme-tuz serpme aracı, engelli taşıma aracı, çift kabin kamyonet, üç kabinli kamyonet vs.) araçların ruhsatlarında mevzuat gereğince herhangi bir işlem yapılması gerektiği takdirde, yüklenici tarafından derhal yerine getirilecek olup, tüm masraflar yüklenicinin sorumluluğundadır.
…5.5. Araçların tamamında aynı operatöre bağlı yükleniciye ait bir GPRS [Araç Takip Sisteminin) bulunması zorunludur. İdare, yüklenici tarafından verilecek yetkilendirmeler ile bu sistem üzerinden sözleşme konusu araçların tamamını internet üzerinden takip ve kontrol edebilecektir. Bu cihazların düzenli çalışmasından yüklenici sorumludur. Bu hususta idareden herhangi bedel talep edilmeyecektir. ” düzenlemesi yer almaktadır.
İhaleye ait birim fiyat teklif cetvelinin aşağıdaki şekilde düzenlendiği görülmüştür.
A 1
B 2
Sıra No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6
Birimi
Miktarı
Teklif Edilen 4 Birim Fiyat
Tutarı
1
Binek Otomobil (1.Grup) (13 Adet)
gün
8.307
2
Binek Otomobil (2.Grup) (7 Adet)
gün
4.473
3
Hafif Ticari Araç (36 Adet)
gün
23.004
4
Kamyonet (Çift Kabin Açık Kasa Pikap) 4x2 (4 Adet)
gün
2.556
5
Açık Kasa Çift Kabin Kamyonet (28 Adet)
gün
17.892
6
Panelvan Minibüs 2+1 (1 Adet)
gün
639
7
Kamyonet (Çift Kabin Açık Kasa Pikap) 4x4 (4 Adet)
gün
2.556
8
Kamyonet (Çift Kabin Açık Kasa Pikap) 4x4 - Kar Küremeli (1 Adet)
gün
639
9
Açık Kasa Üç Kabin Kamyonet (3 Adet)
gün
1.917
10
Engelli Taşıma Aracı (Liftli) (2 Adet)
gün
1.278
11
Minübüs 14+1 (3 Adet)
gün
1.917
12
Otobüs (45+1) (2 Adet)
gün
1.278
13
Otobüs (29+1) (4 Adet)
gün
2.556
14
Kamyon - Damperli (8 Adet)
gün
5.112
15
Hidrolik Platformlu Araç (1 Adet)
gün
639
16
Greyder (2 Adet)
gün
1.278
17
Vinç (1 Adet)
gün
639
18
DAMPERLİ KAMYON (Asgari 6 M3) (9 Adet)
gün
5.751
19
DAMPERLİ KAMYON (Asgari 14 M3) (2 Adet)
gün
1.278
20
Lastik Tekerlekli Kazıcı Yükleyici (2 Adet)
gün
1.278
TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)
İdari ve Teknik Şartname’nin yukarıda aktarılan maddelerinden, ihale konusu iş kapsamında kiralanacak araçlara ilişkin araç giydirmeleri ve sökümleri ile araçlara takılacak olan GPRS (Araç Takip Sistemi) giderlerinin teklif fiyata dahil olduğu anlaşılmıştır.
Her ne kadar başvuru sahibi tarafından söz konusu gider kalemleri için ayrı satır açılmadığı iddia edilmekteyse de işin yürütülmesi sürecinde ortaya çıkacak tüm giderler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmasının söz konusu olmadığı, isteklilerin ihale dokümanı kapsamında ortaya çıkacak tüm giderleri hesaba katarak teklif fiyatlarını oluşturmaları gerektiği anlaşılmış olup başvuru sahibinin konuya ilişkin iddiası yerinde bulunmamıştır.
3) Başvuru sahibinin 3, 4 ve 5’inci iddialarına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 54’üncü maddesinin birinci fıkrasında “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler .” hükmü,
Anılan Kanun'un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “ Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.
İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır… ” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.
(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.
(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;
…
c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikâyete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,
ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,
d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikâyet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,
izleyen günden itibaren başlar.
(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez ” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması yer almaktadır.
Başvuru sahibinin 3, 4 ve 5’inci iddialarının 29.11.2022 tarihinde idare kayıtlarına alınan şikâyet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddianın ilk kez 12.12.2022 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı görülmüştür.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir. Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.
Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.
Uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekli tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde, başvuru ihale dokümanının ihale ilanına yansımayan düzenlenmelerine yönelik ise ihale dokümanının edinildiği tarihi izleyen 10 gün içinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar, bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi gerekmektedir.
Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikâyet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikâyet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların , farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde, başvuru ihale dokümanının ihale ilanına yansımayan düzenlenmelerine yönelik ise ihale dokümanının edinildiği tarihi izleyen 10 gün içinde ve her durumda ihale gününden 3 iş günü öncesine kadar ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.
Bu itibarla, başvuru sahibinin ihale dokümanı düzenlenmelerine yönelik söz konusu iddiasının uyuşmazlığa konu hususların farkına varılmış olması gereken ihale dokümanının edinildiği 29.11.2022 tarihlerini izleyen günden itibaren on gün içinde ve her durumda ihale gününden (05.12.2022) 3 iş günü öncesine kadar yazılı şekilde ileri sürmesi, bir diğer deyişle başvuruda bulunması gerekirken bu süreyi ve ihale tarihini geçirdikten sonra 12.12.2022 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin söz konusu iddiasının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinde, şikayet başvurusunun, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılacağı, ilanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresinin ilk ilan tarihini izleyen günden itibaren başlayacağı, ilanların EKAP üzerinde yayımlanması halinde, ilanın EKAP’ta yayım tarihinin ilk ilan tarihi olarak kabul edileceği düzenlenmiştir.
Başvuru sahibi tarafından 4’üncü iddiası kapsamında, ihalenin kısmi teklife kapalı olduğunun anlaşıldığı, ihalenin kısımlara bölünerek ihale edilmemiş olması nedeniyle ihaleye katılacak isteklilerin gerekli kriterleri karşılamalarının zor olduğu ve bu durumun ihaleye katılımı kısıtladığı, ihale konusu iş kapsamında aralarında kabul edilebilir doğal bir bağlantı olmayan iş kalemlerinin bir arada ihale edilmesinin mevzuata aykırı olduğu iddia edilmekte olup söz konusu iddianın ihale ilanına yönelik olduğu anlaşılmıştır.
İncelemeye konu ihaleye ait ilan tarihinin 07.11.2022 tarihi olduğu, bu kapsamda ilanda yer alan söz konusu düzenlemelere ilişkin olarak ilanın yayım tarihini takip eden 10 gün içinde (17.11.2022 tarihi mesai bitimine kadar) idareye şikâyet başvurusunda bulunulabileceği ancak başvuru sahibi tarafından bahse konu iddiaya 12.12.2022 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda yer verildiği görülmüş olup söz konusu iddianın aktarılan gerekçe ile de süre yönünden reddedilmesi gerektiği anlaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.