3 KISIM MALZEMELİ YEMEK PİŞİRME DAĞITIM VE SONRASI

2021/616824 İhale Kayıt Numaralı “ 3 Kısım Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası ” İhalesi

Tur-Av Yemek Temizlik Gıda Mühendisliği Denetim ve Danışmanlık Hizmetleri İnşaat Nakliyat Hayvancılık Besicilik ve Ticaret Limited Şirketi ,

Sinop İl Sağlık Müdürlüğü ,

Sinop İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 19.11.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 3 Kısım Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası ” ihalesine ilişkin olarak Tur-Av Yemek Temizlik Gıda Mühendisliği Denetim ve Danışmanlık Hizmetleri İnşaat Nakliyat Hayvancılık Besicilik ve Ticaret Limited Şirketi ’nin 28.02.2022 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusu hakkında idare tarafından süresi içinde karar alınmaması üzerine, başvuru sahibince 11.03.2022 tarih ve 11978 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 11.03.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2022/255 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle, kısmi teklife açık olarak gerçekleştirilen ihalenin birinci ve ikinci kısmında ihale uhdesinde bırakılan Beyazsu Tem. Bil. Sis. Med. Sağ. Tur. Taş. Pet. Gıda İml. Paz. San. ve Tic. Ltd. Şti.yi temsile yetkili olan Uğur Akyol hakkında kamu ihaleleri ile ilgili olarak Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından iddianame hazırlandığı ve söz konusu iddianamenin 25.02.2022 tarihinden Ankara 1. Ağır Ceza Mahkemesince kabul edildiği, dolayısıyla bu kişinin yargılama sonuna kadar 4734 Sayılı Kanun kapsamında yer alan kamu kurum ve kuruluşlarının ihalelerine katılamayacağı, söz konusu bu durum iddianamenin kabulünü müteakiben Ankara Cumhuriyet Başsavcılığınca Kamu İhale Kurumu’na bildirilme aşamasında olduğundan, bahsi geçen kişinin henüz yasaklılar listesinde yer almadığı anlaşılmakla birlikte, bu hususun araştırılması gerektiği iddiasına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddiasının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikayet ve itirazen şikayet başvurusunda bulunabilirler.
…
Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir:
a) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi.
b) İhaleyi yapan idarenin ve ihalenin adı veya ihale kayıt numarası.
c) Başvuruya konu olan durumun farkına varıldığı veya bildirildiği tarih.
d) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller…” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları idareye, itirazen şikayet başvuruları ise Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.
(2) Dilekçelerde aşağıdaki hususlara yer verilir;
... ç) Başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı deliller...” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “İtirazen şikayet başvurularında aranılacak şekil unsurları” başlıklı 11’inci maddesinde “... (8) Yönetmeliğin 8 inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendinde başvurunun konusu, sebepleri ve dayandığı delillerin başvuru dilekçelerinde belirtilmesi gerektiği düzenlendiğinden, başvuruda bulunulan hususların dilekçelerde somut bir biçimde, mevzuata aykırı bulunma sebepleri ile birlikte gösterilmesi gerekmektedir. İşlemin hangi unsurlarının hangi gerekçelerle hukuka aykırı olduğu belirtilmeksizin sadece mevzuata aykırı olduğu gibi soyut ve mesnetsiz iddialara yer verilmesi halinde, Yönetmeliğin 8 inci maddesine aykırı olduğu gerekçesiyle başvurunun reddine ilişkin sorumluluk başvurana ait olacağından bu hususa dikkat edilmesi gerekmektedir.” açıklaması bulunmaktadır.
Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu hizmetin;
a) Adı: 3 Kısım Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası
b) Miktarı ve türü: Toplam 56 Personelle 6 Tesis İçin 3 Kısım 24 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
c) Yapılacağı yer: 1.Kısım Atatürk D.H. ve Gerze D.H, 2.Kısım Boyabat 75.Yıl D.H. ve Durağan Şehit Hakan Tanrıkulu D.H, 3.Kısım Ayancık D.H. ve Türkeli D.H.: ” düzenlemesi yer almaktadır.
İncelemeye konu ihaleye ait 22.12.2021 onay tarihli ihale komisyonu kararının tüm isteklilere 22.12.2021 tarihinde tebliğ edildiği, anılan karara karşı ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi olduğu anlaşılan başvuru sahibi tarafından, ihale üzerinde bırakılan isteklinin yeterliliğinin bulunmadığına ilişkin iddiaları barındıran ve 17.01.2022 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikayet başvurusunda bulunulduğu, başvuruya konu edilen iddiaların incelenmesi neticesinde Kurum tarafından alınan 23.02.2022 tarihli ve 2022/UH.I-286 sayılı karar ile itirazen şikayet başvurusunun reddine karar verildiği anlaşılmıştır.
Akabinde başvuru sahibi istekli tarafından 11.03.2022 tarihli dilekçe ile iş bu itirazen şikâyet başvurusunda yer alan iddiaları içeren şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idare tarafından süresi içerinde başvuru sahibine cevap verilmediği, başvuruya konu 1 ve 2. kısım için henüz sözleşme imzalanmadığı ve süreç içerisinde idare tarafından yeni bir ihale komisyonu kararı alınmadığı anlaşılmıştır.
Yapılan incelemede, başvuru sahibi tarafından şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusu kapsamında iddiaya konu edilen hususlar bakımından herhangi bir somut bilgi/belge sunulmadığı anlaşılmış olup, bahse konu kişinin EKAP üzerinden sorgulanması neticesinde hakkında herhangi bir yasaklılık/kamu davası mevcudiyetine rastlanmamıştır.
Diğer yandan, idarece gönderilen ihale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede, idare tarafından başvuru sahibinin şikâyet başvurusu üzerine Ankara Cumhuriyet Başsavcılığından 17.03.2022 tarihli ve 949 sayılı yazıda “İlgi tarihli yazınızda Beyazsu Temizlik Bil. Sis. Med. Sağ. Tur. Taş. Pet. Gıd. İmi. Paz. San ve Tic. Ltd. Şti. firmasın ve firmada yetkili olan Uğur AK YOL soruşturma yapılıp yapılmadığı hakkında sorgulama yapılabilmesi için MERSİS ve TC Kimlik numaralarının bildirilmesi gerektiği yazılmıştır. Buna istinaden Beyazsu Temizlik Bil. Sis. Med. Sağ. Tur. Taş. Pet. Gıd. İmi. Paz. San ve Tic. Ltd. Şti Vergi Numarası ******, MERSİS numarası ****** ve Uğur AKYOL'un TC Kimlik numarası ****** olup hakkında soruşturma yapılıp yapılmadığının ivedi olarak tarafımıza bildirilmesi hususunda;” ifadelerine yer verilerek, incelemeye konu edilen Uğur Akyol hakkında herhangi bir kamu davası açılıp açılmadığı hususunda bilgi talep edildiği görülmüştür.
Bahse konu idare yazısına cevaben Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı’nın 21.03.2022 tarih ve 2022/1153Muh sayılı yazısında “ …Cumhuriyet Başsavcılığımız UYAP kayıtlarında ilgili kişinin kimlik bilgisi ve ilgili firmanın mersis numarasıyla bugün saat 11.21, 11.23, 11.25 itibariyle yapılan sorgulama neticesinde, UYAP sorgu ekranından alınan ekran görüntüsü ekte gönderilmiştir. İlgili şahıs ve firma hakkında hiç bir soruşturma olmadığı anlaşılmıştır… ” ifadelerine yer verilmiştir.
İhale süreci içerisinde hukuki durumda değişiklik yaratan ve şikâyet konusu edilebilecek yeni bir ihale komisyonu kararı bulunmadığı, başvuru sahibi tarafından yeni öğrenildiği ifade edilen hususlara ilişkin dayanağın ortaya konulamadığı, ayrıca iddiaya konu edilen kişi hakkında EKAP üzerinden gerçekleştirilen sorgulamada da rapor tarihi itibarı ile herhangi bir yasaklılık/kamu davası kaydı bulunmadığı anlaşılmıştır.
Bu çerçevede, iddiaya konu edilen isteklinin tek ortağı olan kişi hakkında sistemde kayıtlı kamu davası bulunmadığı gibi Ankara Cumhuriyet Başsavcılığı tarafından ihaleyi gerçekleştiren idareye gönderilen yazıda da bahse konu kişi hakkında herhangi bir kaydın bulunmadığının ifade edildiği anlaşıldığından, başvuru sahibinin somut herhangi bir bilgi/belge ile desteklenmeyen söz konusu iddiası bakımından ihalenin geldiği aşama itibarıyla ayrıca bir araştırma yapılarak ilave bilgi ve belge istenilmesine gerek olmadığı değerlendirilmiş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.

2021/616824 İhale Kayıt Numaralı “3 Kısım Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” İhalesi

Özdemir Kurumsal Hizmetler Yemek Gıda Temizlik İnşaat Hayvancılık Tic. Ltd. Şti. - Orhan Sipahi İş Ortaklığı,

Sinop İl Sağlık Müdürlüğü ,

Sinop İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 19.11.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 3 Kısım Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak başvuru sahibince 18.02.2022 tarih ve 7804 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan dilekçe ile başvuruda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2022/191 sayılı dosya kapsamında yapılan inceleme neticesinde ön inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Ön inceleme raporu ve ekleri incelendi.
Samsun 3. İdare Mahkemesinin 14.01.2022 tarihli ve E: 2022/25, K: 2022/54 sayılı idari merci tecavüzü kararı ekinde Kuruma gönderilen ve 18.02.2022 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dava dilekçesinde özetle; bahse konu ihalede ülkenin ekonomik şartları sebebiyle mücbir sebebe bağlı olarak fiyat farkı verilmesi gerektiği, aşırı kur yükselmeleri ve devamında fiyatlarda meydana gelen artışın malzeme teminini güçleştirdiği iddia edilmektedir.
Sinop İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 19.11.2021 tarihinde açık ihale usulü ile yapılan 2021/616824 İhale Kayıt Numaralı “3 Kısım Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı” ihalesine ilişkin olarak Özdemir Kurumsal Hizmetler Yemek Gıda Temizlik İnşaat Hayvancılık Ticaret Limited Şirketi - Orhan Sipahi İş Ortaklığının 30.12.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarece 31.12.2021 tarihinde tebliğ edilen yazı ile reddi üzerine, idare mahkemesine başvurulduğu, Samsun 3. İdare Mahkemesi tarafından idari merci tecavüzü kararı ile başvuru sahibinin dilekçesinin Kurum’a tevdi edilmesine karar verildiği, mahkeme kararı ve eklerinin 18.02.2022 tarihinde Kurum kayıtlarına alındığı anlaşılmıştır.
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.
…
İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.
Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir.” hükümleri yer almaktadır.
Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinde ise başvuruların ihaleyi yapan idare veya Kurum dışındaki idari mercilere ya da yargı mercilerine yapılması ve başvuru dilekçelerinin bu merciler tarafından ilgisine göre idareye veya Kuruma gönderilmesi hâlinde, dilekçelerin idare veya Kurum kayıtlarına girdiği tarihin, başvuru tarihi olarak kabul edileceği hüküm altına alınmıştır.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin beşinci fıkrasında “İtirazen şikayet dilekçelerine, başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneklerinin, idareye verilen şikayet dilekçesinin bir örneği varsa şikayete idarece verilen cevabın bir örneği ile başvuru bedelinin, teminat alınan hallerde başvuru teminatının Kurum hesaplarına yatırıldığına dair belgenin eklenmesi zorunludur...” hükmüne,
“Ön inceleme konuları ve ön inceleme üzerine yapılacak işlemler” başlıklı 16’ncı maddesinde “( 1) Başvurular öncelikle;
…
ç) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin; adı, soyadı, unvanı, adresi, imzası ile başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgelerin ve imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunup bulunmadığı,
…
ğ) Başvuru bedelinin, teminat alınacak hallerde ise başvuru teminatının yatırılıp yatırılmadığı,
yönlerinden sırasıyla incelenir.
…
(3) Birinci fıkrada yer alan bilgi ve belgeleri içermeyen ve henüz başvuru süresi dolmamış olan itirazen şikâyet başvurularında, başvuru süresinin sonuna kadar söz konusu eksiklikler başvuru sahibi tarafından giderilebilir.
(4) Yapılan ön inceleme sonucunda, bir aykırılığın tespit edilmesi halinde bu hususa ilişkin ön inceleme raporu düzenlenir.” hükmüne,
Aynı Yönetmelik’in “Ön inceleme konularına aykırılık üzerine alınacak kararlar” başlıklı 17’nci maddesinde ise “(1) 16’ncı maddenin birinci fıkrası bakımından bir aykırılığın tespiti üzerine Kurul tarafından başvurunun reddine karar verilir.” hükmüne yer verilmiştir.
Başvuru sahibine 31.12.2021 tarihinde tebliğ edilen idarenin şikâyete cevap yazısında on gün içinde Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabileceği şeklinde başvuru merci ve süresi doğru belirtildiği halde başvuru sahibinin, 4734 sayılı Kanunun yukarıda aktarılan hükümleri gereği şikâyet başvurusu üzerine idarece alınan kararın kendisine bildirilmesini izleyen 10 gün içinde en geç 10.01.2022 Pazartesi günü mesai bitimine kadar Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunması gerekirken mahkemeye başvurduğu, mahkemece verilen idari merci tecavüzü kararının Kuruma ulaştığı 18.02.2022 tarihi itibariyle Kuruma itirazen şikâyet başvurusu süresinin geçmiş olduğu anlaşılmaktadır.
Ayrıca İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 8’inci maddesinin beşinci fıkrasında itirazen şikâyet dilekçelerine, başvuruda bulunmaya yetkili olunduğuna dair belgeler ile imza beyannamesinin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneklerinin eklenmesi ve başvuru bedelinin Kurum hesaplarına yatırılması gerektiği belirtilmiş, aynı Yönetmelik’in 16’ncı maddesinin üçüncü fıkrasında ise, henüz başvuru süresi dolmamış olan itirazen şikâyet başvurularıyla ilgili olarak, başvuru süresinin sonuna kadar söz konusu eksikliklerin giderilebileceği hükmüne yer verilmiştir.
Yapılan incelemede idari merci tecavüzü kararı ekinde Kuruma ulaşan belgeler arasında başvuru sahibinin vekilinin başvuruda bulunmaya yetkili olduğuna dair belgelerin aslı veya yetkili mercilerce onaylı örneğinin bulunmadığı ve 4734 sayılı Kanun’un 53’üncü maddesinin (j) bendinin (2) numaralı alt bendi uyarınca itirazen şikâyette bulunanlarca yatırılması zorunlu olan başvuru bedelinin Kurum hesaplarına yatırılmadığı tespit edilmiş olup, başvuru süre yönünden uygun olmadığından söz konusu eksikliklerin Kurumun internet adresi üzerinden yayımlanmasına gerek bulunmadığı sonucuna varılmıştır.
Bu itibarla, 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince başvurunun süre ve şekil yönünden reddi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Başvurunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.

2021/616824 İhale Kayıt Numaralı “ 3 Kısım Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası ” İhalesi

Tur-Av Yemek Temizlik Gıda Müh. Denetim ve Danış. Hizm. İnş. Nak. Hay. Besicilik ve Tic. Ltd. Şti. ,

Sinop İl Sağlık Müdürlüğü ,

Sinop İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 19.11.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 3 Kısım Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası ” ihalesine ilişkin olarak Tur-Av Yemek Temizlik Gıda Müh. Denetim ve Danış. Hizm. İnş. Nak. Hay. Besicilik ve Tic. Ltd. Şti.nin 31.12.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 04.01.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 17.01.2022 tarih ve 2370 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 17.01.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2022/68 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İdare yapılan şikayet başvurusu ile ilgili olarak idarece hiçbir inceleme ve araştırma yapılmadan ve hiçbir gerekçe belirtilmeden şikayet başvurusunun reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu,
2) İhalede Hizmet Alımları Uygulama Yönetmeliği ekinde yayımlanan “KİK018.0/H numaralı İhale Komisyonu Kararı standart Form” üzerinden ihale komisyonu kararı alınması gerekirken, Mal Alımları Uygulama Yönetmeliği ekinde yayımlanan “Standart Form -KİK019/M İhale Komisyonu Kararı” üzerinde alınmasının mevzuata aykırı olduğu, ihale Komisyonu Kararında “Yaklaşık Maliyet”, “Sınır Değer” ve “Aşırı Düşük Teklif” satırlarının bulunmadığı, bu durumun ihale komisyonu kararının sağlıklı değerlendirilmesi ve somut iddialar ve delillerle şikâyet başvurusunda bulunma imkânını ortadan kaldırdığı,
3) İhale kararında ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklinin teklifinin yaklaşık maliyetin üzerinde olmasına rağmen herhangi bir gerekçe belirtilmeden ekonomik açıdan en avantajlı teklif belirlenirken aynı gerekçeyle, tekliflerinin yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle, ihale dışı bırakılmasının mevzuata aykırı olduğu, diğer yandan, yaklaşık maliyetin gerçekçi rakamlarla hazırlanıp hazırlanmadığı, günün şartlarına ve mevzuata uygun olup olmadığı konusunda somut değerlendirme yapma imkânı bulunmadığı, ancak hizmetin 24 aylık bir ihale olduğu dikkate alındığında yaklaşık maliyetin sağlıklı hazırlanmadığı, ayrıca yaklaşık maliyetin ihale komisyonu kararında belirtilmediği, yaklaşık maliyetin güncelleme yapılmadan hesaplandığı,
4) İhale üzerinde bırakılan isteklinin İdari Şartname’nin 7’nci maddesinin (h) bendi ile istenilen kriterleri sağlayamadığı, anılan isteklice sunulan “İşletme Kayıt Belgesi”nin aktif olmadığı, Tarım İlçe Müdürlüğünden faaliyete devam edip etmediğinin, belgenin aktif ve pasif olup olmadığının araştırılması gerektiği, diğer yandan anılan isteklinin sunmuş olduğu “İşletme Kayıt Belgesi”nin malzemeli yemek pişirme ve dağıtım sonrası hizmetleri kapsamadığı, Teknik Şartname ile Atatürk Devlet Hastanesi’nden Erfelek Devlet Hastanesi’ne taşımalı yemek götürüleceğinin düzenlendiği bu düzenleme ile günlük 46 km (bir defa gidiş-dönüş) yol kat edileceği hususu dikkate alındığında “toplu tüketim işletmeleri” faaliyet konulu işletme kayıt belgelerinin her türlü yemekhane faaliyetini kapsamasına karşın, yemeğin hazırlandığı yerde tüketilmesinin gerektiği, yemeğin dağıtılması ve taşınmasına ilişkin faaliyetleri kapsamadığı, bu gerekçeyle anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
5) İhale üzerinde bırakılan isteklinin son durumunu gösterir belgelere ilişkin olarak gerekli güncellemelerin EKAP üzerinden yapılmadığı, dolaysıyla anılan isteklinin İdari Şartname’de istenilen kriteri sağlamadığı ve ihale dışı bırakılması gerektiği, ayrıca ihale üzerinde bırakılan isteklinin temsile yetkili müdür olarak Demir Temizlik İlaçlama Bilgi Sistem Medikal Petrol Gıda Kuyumculuk Gıda Organizasyon Reklam Nakliyat İnşaat Sanayi ve Ticaret Limited Şirketi görülmekle birlikte Uğur Akyol’un da münferiden yetkili olarak kılındığı, ancak bu durumun mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Şikâyet başvurusu üzerine inceleme” başlıklı 10’uncu maddesinin 4’üncü fıkrasında “İnceleme, ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. Bu inceleme sonucunda, ihale yetkilisi tarafından gerekçeli bir karar alınır .” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Alınacak kararlar” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) Şikâyet üzerine idare tarafından yapılan inceleme sonucunda gerekçeli olarak;
a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,
b) Düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,
c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşmenin imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde ihalenin iptalini veya düzeltici işlem belirlenmesini gerektirecek hukuka aykırılığın tespit edilememesi hallerinde başvurunun reddine,
karar verilir .” hükmü,
Söz konusu Yönetmelik’in “Kararlarda bulunacak hususlar” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) Şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınacak kararlarda aşağıdaki hususlar gösterilir:
a) İhalenin adı ve ihale kayıt numarası,
b) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi
c) Başvurunun idare kayıtlarına alındığı tarih ve sayı,
ç) Başvuru üzerine alınan diğer kararlar ve yapılan işlemlerin özeti,
d) İleri sürülen iddiaların, olayların ve hukuki dayanaklarının özeti,
e) İddiaların ve olayların değerlendirilmesi,
f) Kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçeleri ve karar sonucu,
g) Şikâyetin kısmen veya tamamen haklı bulunması halinde, yapılması gereken düzeltici işlemler,
ğ) Karar tarihi ile kararı alanların adı ve soyadı ile imzası.
h) Kararın tebliğ ediliş şekline göre; iadeli taahhütlü mektupla gönderilme, imza karşılığı elden teslim edilme, faksla gönderilme veya elektronik postayla gönderilme tarihi,
ı) Karara karşı başvuru yapılabilecek itiraz mercii ve başvuru süresi .” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikâyetin sonuçlandırılması” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları üzerine idare tarafından yapılacak inceleme ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. İhale komisyonu üyeleri de raportör olarak görevlendirilebilir. Yapılacak inceleme sonucunda, ihale yetkilisi veya usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış kişi tarafından gerekçeli olarak ikinci fıkrada belirtilen kararlardan biri alınır …” açıklaması yer almaktadır.
Başvuru sahibi tarafından idareye 31.12.2021 tarihinde yapılan şikâyet başvurusuna karşılık idarece 05.01.2022 tarihinde “ Müdürlüğümüz ve bağlı sağlık tesislerinin ihtiyacı için alımına çıkılan 2021/616824 ihale kayıt numaralı 3 kısım malzemeli yemek pişirme dağıtım ve sonrası hizmet alımı ihalesine sunmuş olduğunuz itiraz dilekçeniz incelenmiş olup, uygun bulunmayarak reddedilmiştir. ” şeklinde cevap yazısı gönderildiği görülmüştür.
Yukarıda yer verilen hükümlerden, idareye yapılan şikâyet başvurularına ilişkin olarak ihale yetkilisi veya usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış kişi tarafından gerekçeli bir karar alınması ve kararda iddiaların ve olayların değerlendirilmesi, kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçeleri, karar sonucu, karara karşı başvuru yapılabilecek itiraz mercii ve başvuru süresinin de belirtilmesi gerektiği anlaşılmakta olup, anılan Yönetmelik’te şikâyet başvurularının idare tarafından incelenmesine dair düzenlemelere yer verilmiş ve “Kararlarda bulunacak hususlar” başlıklı 12’nci maddesinde şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınacak kararlarda bulunması zorunlu hususların neler olduğu hükme bağlanmıştır.
İdarece şikâyet başvurusu üzerine verilen kararda söz konusu Yönetmelik ile belirlenen hususlara yer verildiği görülmüş olup, başvuru sahibinin idarece şikâyet başvurusunun reddi üzerine 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuatında belirtilen şekil ve süre şartlarını sağlayarak Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu da dikkate alındığında herhangi bir hak kaybına uğramadığı ve idare cevabında mevzuata bir aykırılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur… ” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale işlem dosyası” başlıklı 20’nci maddesinde “ (1) İdare, ihalesi yapılacak her iş için bir ihale işlem dosyası düzenler. Bu dosyada ihale sürecinin bulunduğu aşamaya göre EKAP üzerinden hazırlanarak çıktısı alınanlar dahil aşağıdaki belgeler yer alır:
…
ğ) İhale komisyonu tutanak ve kararları,
… ” düzenlemesi,
Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 56’ncı maddesinde “ 1) Ön yeterlik ve yeterlik başvuruları ile tekliflerin alınması ve açılmasına ilişkin işlemler; Kanun, bu Yönetmelik, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği ve tip şartnamelerde belirtilen hükümler çerçevesinde standart formlar kullanılarak gerçekleştirilir.
(2) Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı, başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerin her biri için ayrı sütun içerecek şekilde düzenlenir.
(3) Başvuru veya teklif zarfları, alınış sırasına göre incelenir. Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde teklif zarfları açılmadan önce, pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde ise son yazılı fiyat tekliflerinin verildiği oturumda yaklaşık maliyet açıklanır. Zarflardan uygun olanların açılması ve belge kontrolünün yapılması aşamasında, aday veya isteklilerce sunulan belgeler tek tek kontrol edilerek hangi belgelerin sunulduğu, Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağında her belge için açılmış bulunan sütunlara kaydedilerek gösterilir. İhale usulüne göre ilgili oturumda istekliler ve teklif ettikleri fiyatlar duyurularak tutanak düzenlenir. Bu tutanakların komisyon başkanınca onaylanmış suretleri, isteyenlere imza karşılığı verilmeden oturum kapatılamaz.
…
(7) Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır. ” hükmü,
İdari Şartname’nin “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 30’uncu maddesinde “30.1. Teklifler, bu Şartnamede belirtilen ihale saatine kadar İdareye (tekliflerin sunulacağı yere) verilecektir.
30.2. İhale komisyonunca, tekliflerin alınması ve açılmasında aşağıda yer alan usul uygulanır:
30.2.1. İhale komisyonunca bu Şartnamede belirtilen ihale saatinde ihaleye başlanır ve bu saate kadar kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur.
30.2.2. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. Bu incelemede, zarfın üzerinde isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu, ihaleyi yapan İdarenin açık adresi ve zarfın yapıştırılan yerinin istekli tarafından imzalanıp kaşelenmesi veya mühürlenmesi hususlarına bakılır. Bu hususlara uygun olmayan zarflar bir tutanakla belirlenerek değerlendirmeye alınmaz.
30.2.3. İhale konusu işin yaklaşık maliyeti açıklandıktan sonra zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır. İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik olan veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ve teklif bedelleri açıklanarak tutanağa bağlanır. Düzenlenen bu tutanaklar ihale komisyonunca imzalanır ve ihale komisyon başkanı tarafından onaylanmış bir sureti isteyenlere imza karşılığı verilir. Ancak fiyat veya fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar üzerinden elektronik eksiltme yapılan ihalelerde; istekliler, teklif fiyatları ve eksiltmeye konu fiyat dışı unsurların değerleri yaklaşık maliyet ile birlikte, eksiltme tamamlandıktan sonra açıklanır ve düzenlenen tutanaklardan, yalnızca Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağının istekli isimleri kapatılarak ihale komisyonu başkanı tarafından onaylanmış suretleri, isteyenlere imza karşılığı verilir.
30.2.4. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez. Teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler değerlendirilmek üzere ilk oturum kapatılır. ” düzenlemesi yer almaktadır.
Bu itibarla, başvuruya konu ihalede kullanılacak olan “ihale komisyonu kararı” tutanağının, İhale Uygulama Yönetmelik’leri ekinde yer alan standart formlar dikkate alınarak hazırlanmasında mevzuata aykırı bir hususun ortaya çıkmayacağı, yapılan incelemede Mal ve Hizmet ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmelik’leri ekinde yer alan “İhale Komisyonu Kararı” isimli ve KİK019.0/M, KİK018.0/H ve KİK018.0/Y No’lu standart formların içeriklerinin aynı olduğu görülmektedir. Diğer yandan Resmi Gazete’de 16.06.2018 tarihli değişiklik ile söz konusu forma “Yaklaşık maliyet, Sınır değer” şeklinde iki satır eklendiği ve bu düzenlemenin 19.07.2018 tarihinde yürürlüğe girdiği görülmektedir.
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde yer alan 22.12.2021 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde; anılan formda “Yaklaşık maliyet, Sınır değer” başlıklı iki satırın da yer almadığı anlaşılmakla birlikte, ihalenin birinci oturumunda yaklaşık maliyetin açıklandığının ifade edildiği ve bu durumun isteklilere bildirildiği, tekliflerin değerlendirilme aşaması olan ikinci oturumda ise kısmi teklife açık ihalenin başvuruya konu söz konusu kararın ise 22.12.2021 tarihinde ihaleye katılan isteklilere EKAP üzerinden bildirildiği görülmüştür.
Bu itibarla, başvuruya konu ihalenin birinci oturumunda yaklaşık maliyetin isteklilere aktarıldığı ve idarece gönderilen ihale işlem dosyası içeriğinde üç kısma ait sınır değerin hesaplandığına ilişkin bilgi/belgelerin yer aldığı tespit edilmiştir.
Yapılan incelemede, söz konusu formda yer alan eksikliklerin ihalenin sağlıklı sonuçlandırılmasına engel olmayacağı, zira söz konusu ihale komisyonu kararındaki eksikliklerden yaklaşık maliyet bilgisinin isteklilere ihale tarihinde açıklandığı ve aşırı düşük teklif sahibi istekli bilgisinin ise kesinleşen ihale kararı ile isteklilere bildirildiği, istekliler açısından komisyon kararındaki eksikliklerin herhangi bir hak ve menfaat kaybına sebebiyet vermeyeceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur… ” hükmü,
Bahsi geçen Kanun’un “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde “ Mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyet belirlenir ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir. Yaklaşık maliyete ihale ve ön yeterlik ilânlarında yer verilmez, isteklilere veya ihale süreci ile resmî ilişkisi olmayan diğer kişilere açıklanmaz. ” hükmü,
Aynı Kanun’un “İhalenin karara bağlanması ve onaylanması” başlıklı 40’ıncı maddesinde “ 37 ve 38 inci maddelere göre yapılan değerlendirme sonucunda ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren isteklinin üzerinde bırakılır.
Ekonomik açıdan en avantajlı teklif, sadece fiyat esasına göre veya fiyat ile birlikte işletme ve bakım maliyeti, maliyet etkinliği, verimlilik, kalite ve teknik değer gibi fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirlenir. Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin fiyat dışındaki unsurlar da dikkate alınarak belirleneceği ihalelerde, ihale dokümanında bu unsurların parasal değerleri veya nispi ağırlıkları belirlenir.
…
İhale komisyonu gerekçeli kararını belirleyerek, ihale yetkilisinin onayına sunar. Kararlarda isteklilerin adları veya ticaret unvanları, teklif edilen bedeller, ihalenin tarihi ve hangi istekli üzerine hangi gerekçelerle yapıldığı, ihale yapılmamış ise nedenleri belirtilir.
İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.
İhale; kararın onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır.
İhale kararları ihale yetkilisince onaylanmadan önce idareler, ihale üzerinde kalan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığını teyit ettirerek buna ilişkin belgeyi ihale kararına eklemek zorundadır. İki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir. ” hükmü,
Bahsi geçen Kanun’un “Sözleşme yapılmasında isteklinin görev ve sorumluluğu” başlıklı 44’üncü maddesinde “ İhale üzerinde kalan istekli 42 ve 43 üncü maddelere göre kesin teminatı vererek sözleşmeyi imzalamak zorundadır. Sözleşme imzalandıktan hemen sonra geçici teminat iade edilir.
Bu zorunluluklara uyulmadığı takdirde, protesto çekmeye ve hüküm almaya gerek kalmaksızın ihale üzerinde kalan isteklinin geçici teminatı gelir kaydedilir. Bu durumda idare, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekli ile de Kanunda belirtilen esas ve usullere göre sözleşme imzalayabilir… ” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “Yaklaşık maliyete ilişkin ilkeler” başlıklı 7’nci maddesinde “ (1) İdare tarafından, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, bu Yönetmelikte belirlenen esas ve usullere göre ayrıntılı fiyat ve gerektiğinde miktar araştırması yapılmak suretiyle ihale konusu işin KDV hariç yaklaşık maliyeti hesaplanır ve dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterilir.
(2) Ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak hesaplanan yaklaşık maliyet, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabilir.
(3) İhale konusu işin bir kısmına teklif verilmesinin mümkün olduğu hallerde, yaklaşık maliyet her bir kısım için ayrı ayrı olmak üzere işin tamamı dikkate alınarak hesaplanır.
(4) İhale konusu işte kullanılacak malzeme, araç, teçhizat, makine ve ekipman gibi unsurların idare tarafından verilmesi durumunda; yaklaşık maliyet, bu unsurların bedeli hariç tutularak hesaplanır ve bu unsurların listesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinin ekine konulur.
(5) İhale komisyonu tarafından yaklaşık maliyet teklif fiyatları ile birlikte açıklanır. Pazarlık usulü ile yapılan ihalede ise yaklaşık maliyet, son yazılı fiyat teklifleri ile birlikte açıklanır. Bu aşamadan önce yaklaşık maliyet açıklanamaz ve ilan edilemez.
(6) Yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanması esastır. Ancak, işin özelliğinden dolayı, idarelerce hazırlanmasının mümkün olmaması sebebiyle teknik şartnamenin danışmanlık hizmeti alınarak hazırlatılması durumunda, bu kapsamda yaklaşık maliyet de aynı danışmanlık hizmet sunucusuna hesaplatılabilir. ” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinde “ (1) İdareler, yaklaşık maliyetin hesaplanabilmesi için öncelikle ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemlerini veya gruplarını ve bunlara ilişkin miktarları tespit ederler. Bu amaçla, idare tarafından gerek duyulduğunda, aşağıda belirtilen esas ve usuller çerçevesinde miktar araştırması da yapılabilir.
(2) Yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde;
a) Kamu kurum ve kuruluşlarınca işin niteliğine göre belirlenmiş fiyatlar,
b) İhaleyi yapan idare veya diğer idarelerce gerçekleştirilmiş aynı veya benzer işlerdeki fiyatlar,
c) İlgili odalarca belirlenmiş fiyatlar,
ç) İhale konusu işi oluşturan iş kalemlerine veya gruplarına ilişkin olarak piyasadan yapılacak fiyat araştırması kapsamında elde edilecek fiyat tekliflerinin aritmetik ortalaması alınmak suretiyle ya da konusunda uzman bilirkişi ve ekspertizlerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar,
d) İhale konusu işe ilişkin olarak Bütçe Uygulama Talimatlarında ve/veya Sağlık Uygulama Tebliğinde yer alan fiyatlardan KDV veya farklı nitelikteki diğer giderler indirilmek suretiyle bulunan fiyatlar,
Esas alınır.
(3) İdareler yaklaşık maliyete ilişkin fiyatların tespitinde, (a), (b), (c), (ç) ve (d) bentlerinde belirtilen fiyatların birini, birkaçını veya tamamını herhangi bir öncelik sırası olmaksızın kullanabilirler.
(4) Fiyat araştırması için yapılan çalışmalarda fiyat sorulacak kişi ve kuruluşlara yazılan yazıda fiyatı tespit edilecek iş grubu veya iş kaleminin ayrıntılı özelliklerine yer verilir. Fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulur ve fiyatlar KDV hariç istenir. İstenen özellikleri taşımayan veya gerçek piyasa rayiçlerini yansıtmadığı düşünülen fiyat bildirimleri ve proforma faturalar değerlendirmeye alınmaz ve buna ilişkin gerekçeler yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir.
(5) Özelliği bulunan hizmet alımlarında; önceki yıllarda bitirilmiş benzer nitelikteki işlerde oluşan fiyatların piyasa fiyatları ile karşılaştırılması suretiyle bulunan fiyatlar veya benzer nitelikteki hizmetlerde uzmanlık ve deneyimini kanıtlamış kamu ve özel sektör kuruluşları ile gerçek kişilerden soruşturularak oluşturulan fiyatlar kullanılabilir. Yapılan her türlü araştırmaya rağmen fiyatın tespit edilemediği veya tespit edilen fiyatların rayiçleri yansıtmadığının anlaşıldığı durumlarda; idarece re’sen fiyat belirlenir ve gerekçesi yaklaşık maliyet hesap cetvelinde gösterilir. ” hükmü,
Söz konusu Yönetmelik’in “Yaklaşık maliyetin hesaplanması ve güncellenmesi” başlıklı 9’uncu maddesinde “ (1) Birim fiyat üzerinden teklif alınan ihalelerde;
a) Her bir iş kaleminin miktarını ve gerçekleştirilmesine ilişkin şartları gösteren bir cetvel hazırlanır. Bu cetvelde her bir iş kaleminin adı, birimi, birim fiyatı ve bu fiyata dahil olan maliyetler ile varsa diğer unsurlar gösterilir.
b) Birim fiyata dahil olan maliyetler, iş kalemi ile ilgili bütün unsurları içerecek şekilde düzenlenir ve bu iş kalemine dahil olmayan başka giderler öngörülmez.
…
(3) Hizmetin gerçekleştirilmesi için gerekli olan iş kalemlerine veya iş gruplarına ilişkin miktarların tespit edilen fiyatlarla çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutar, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirlenir. Bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı eklenir. Bu tutar, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyet hesaplanır. Buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulur. Yüklenici için öngörülen kar tutarının bu cetvelde gösterilmesi zorunludur.
(4) Yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetler idarelerce, endeks üzerinden güncellenir.
(5) Asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetler dikkate alınarak yaklaşık maliyet güncellenir. ” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “İhale üzerinde kalan isteklinin sözleşmeyi imzalamaması” başlıklı 68’inci maddesinde “ (1) İhale üzerinde kalan isteklinin son başvuru ve/veya ihale tarihinde Kanunun 10 uncu maddesinin dördüncü fıkrasının (a), (b), (c), (d), (e) ve (g) bentlerinde sayılan durumlarda olmadığına dair bilgi ve/veya belgeleri veya kesin teminatı vermemesi ya da sözleşme imzalamaması durumunda, Kanunun 44 üncü maddesi hükümlerine göre, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının, ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekliyle sözleşme imzalanabilir. … ” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde “ 16.3.1. Yaklaşık maliyetin üzerindeki tekliflerin kabul edilip edilemeyeceği hususunda tereddütler olduğu anlaşılmaktadır. İhale komisyonu;
a)Yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen her hangi bir husus olup olmadığını,
b)Yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını,
c) Verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını,
Sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese eder ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahiptir.
16.3.2. Yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında teklifler kamu yararı ve hizmet gerekleri de dikkate alınarak kabul edilebilir. Bu durumda sorumluluk idareye aittir.
... ” açıklaması,
Başvuruya konu ihaleye ait İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “ 2.1. İhale konusu hizmetin;
a) Adı: 3 Kısım Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası
b) Miktarı ve türü: Toplam 56 Personelle 6 Tesis İçin 3 Kısım 24 Aylık Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmet Alımı
Ayrıntılı bilgi idari şartnamenin ekinde yer almaktadır.
c) Yapılacağı yer: 1.Kısım Atatürk D.H. ve Gerze D.H, 2.Kısım Boyabat 75.Yıl D.H. ve Durağan Şehit Hakan Tanrıkulu D.H, 3.Kısım Ayancık D.H. ve Türkeli D.H.: ” düzenlemesi,
Aynı Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesinde “ 20.1. Bu ihalede kısmi teklif verilebilir… ” düzenlemesi,
Söz konusu Şartname’nin “Ekonomik açıdan en avantajlı teklifin belirlenmesi” başlıklı 35’inci maddesinde “ 35.1. Bu ihalede ekonomik açıdan en avantajlı teklif, teklif edilen fiyatların en düşük olanıdır… ” düzenlemesi,
“İhalenin karara bağlanması” başlıklı 36’ncı maddesinde “ 36.1. Yapılan değerlendirme sonucunda ihale komisyonu tarafından ihale, ekonomik açıdan en avantajlı teklifi veren istekli üzerinde bırakılır.
36.2. İhale komisyonu, yapacağı değerlendirme sonucunda gerekçeli bir karar alarak ihale yetkilisinin onayına sunar. ” düzenlemesi,
“İhale kararının onaylanması veya iptali” başlıklı 37’nci maddesinde “ 37.1. İhale kararı ihale yetkilisince onaylanmadan önce, ihale üzerinde bırakılan istekli ile varsa ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibi isteklinin ihalelere katılmaktan yasaklı olup olmadığı Kurumdan teyit edilerek buna ilişkin belge ihale kararına eklenir.
37.2. Yapılan teyit işlemi sonucunda, her iki isteklinin de yasaklı çıkması durumunda ihale iptal edilir.
37.3. İhale yetkilisi, karar tarihini izleyen en geç beş iş günü içinde ihale kararını onaylar veya gerekçesini açıkça belirtmek suretiyle iptal eder.
37.4. İhale; kararın ihale yetkilisince onaylanması halinde geçerli, iptal edilmesi halinde ise hükümsüz sayılır. ” düzenlemesi,
“Ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif sahibine bildirim” başlıklı 42’nci maddesinde “ 42.1. İhale üzerinde bırakılan istekliyle sözleşmenin imzalanamaması durumunda, ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif fiyatının ihale yetkilisince uygun görülmesi kaydıyla, bu teklif sahibi istekliyle sözleşme imzalanabilir… ” düzenlemesi yer almaktadır.
Sinop İl Sağlık Müdürlüğü tarafından açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 3 Kısım Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası ” ihalesinin kısmi teklife açık olduğu ve 3 kısma ayrıldığı, yaklaşık maliyetin Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Yaklaşık maliyetin hesaplanmasına esas miktar ve fiyatların tespiti” başlıklı 8’inci maddesinin ikinci fıkrasının (ç) bendi esas alınarak piyasa fiyat araştırması neticesinde 1’inci kısım için 15.507.377,90 TL olarak, 2’nci kısım için 7.596.131,90 TL olarak, 3’üncü kısmı için 6.842.718,50 TL olarak hesaplandığı, söz konusu ihalenin 1 ve 2’nci kısımlarında ekonomik açıdan en avantajlı teklifin Beyazsu Temizlik Bilişim Sist. Med. Sağ. Tur. Taş. İnş. Petrol Gıda İmalat Pazarlama San ve Tic. Ltd. Şti., 3’üncü kısmında ise Özdemir Kurumsal Hiz. Yemek Gıda Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. – Naz Gıda / Orhan Sipahi İş Ortaklığı olarak belirlendiği, başvuru sahibi istekli Tur-Av Yemek Temizlik Gıda Müh. Denetim ve Danış. Hizm. İnş. Nak. Hay. Besicilik ve Tic. Ltd. Şti.nin 1’inci kısım için teklifinin idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin üzerinde olduğu gerekçesiyle uygun bulunmadığı, netice itibariyle;
Bahse konu ihalenin 1’inci kısmı için Beyazsu Temizlik Bilişim Sist. Med. Sağ. Tur. Taş. İnş. Petrol Gıda İmalat Pazarlama San ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin ekonomik açıdan en avantajlı teklif olarak belirlendiği, anılan kısım için ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifin belirlenmediği tespit edilmiştir.
Yukarıda aktarılan mevzuat hüküm ve açıklamaları ile ihale dokümanı düzenlemelerinden, ihalelerde idarelere ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklif belirleme zorunluluğu getirilmediği ve bu hususun idarelerin takdirinde olduğu anlaşılmıştır.
Diğer taraftan, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifler” başlıklı 16.3’üncü maddesinde, isteklilerin teklif fiyatlarının yaklaşık maliyetin üzerinde olması halinde ihale komisyonunun, yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen herhangi bir husus olup olmadığını, yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığını, verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığını sorgulayarak verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese edeceği ve bütçe ödeneklerini de göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarını uygun bulması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirlemek veya verilen teklif fiyatlarını uygun bulmaması halinde ise ihalenin iptaline karar vermek hususunda takdir yetkisine sahip olduğu, öte yandan yaklaşık maliyetin üzerinde olmakla birlikte teklifin kabul edilebilir nitelikte görülmesi halinde idarenin ek ödeneğinin bulunması veya ilgili mali mevzuatı gereği ödenek aktarımının mümkün olması durumlarında tekliflerin kamu yararı ve hizmet gereklerine göre kabul edilebileceği ve bu durumda sorumluluğun idareye ait olduğu açıklanmıştır.
İdarece yaklaşık maliyet hesabına ilişkin belgeler incelendiğinde, kısmı teklife açık “Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmetler” konulu ihalede her kısma ilişkin olarak her bir iş kalemine ilişkin piyasa fiyat araştırması esas alınarak ortalama birim maliyetin idarece hesaplandığı ve buna ilişkin bir tablonun oluşturulduğu, piyasa fiyat araştırmasına dayanak esas belgelerde her bir kısma ilişkin olarak iş kalemlerin yer aldığı ve alınan fiyatların ihale onay belgesi ekinde yer aldığı, öte yandan fiyat istenecek kişi ve kuruluşlara aynı koşulları taşıyan yazılarla başvurulduğu ve fiyatların KDV hariç istendiği anlaşılmaktadır.
4734 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde, idarelerin, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumlu olduğu; “Yaklaşık maliyet” başlıklı 9’uncu maddesinde mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin ihalesi yapılmadan önce idarece, her türlü fiyat araştırması yapılarak katma değer vergisi hariç olmak üzere yaklaşık maliyetin belirleneceği ve dayanaklarıyla birlikte bir hesap cetvelinde gösterileceği hüküm altındadır.
İdarece gönderilen ihale işlem dosyası incelendiğinde; başvuru sahibi istekli Tur-Av Yemek Temizlik Gıda Müh. Denetim ve Danış. Hizm. İnş. Nak. Hay. Besicilik ve Tic. Ltd. Şti.nin itirazen şikâyete konu ihalenin birinci kısmı için 18.223.180,00 TL teklif ettiği tespit edilmiştir.
İtirazen şikâyete konu ihalenin 1’inci kısmının yaklaşık maliyetinin 15.507.377,90 TL olduğu, başvuru sahibi isteklinin söz konusu kısma teklif bedelin ilgili kısmın yaklaşık maliyetinden yüksek olduğu (18.223.180,00 TL > 15.507.377,90 TL) ve bu durumun 22.12.2021 tarihli ihale komisyonu kararında belirtildiği, idarelerin ihalelerde ekonomik açıdan en avantajlı ikinci teklifi belirlemek ve yaklaşık maliyetin üzerindeki teklifleri kabul etmek veya reddetmek hususlarında takdir yetkisine sahip olduğu anlaşıldığından, başvuru sahibi isteklinin anılan iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Diğer yandan, başvuru sahibinin yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı ve güncellenmediğine ilişkin iddiasının incelenmesi neticesinde;
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca, ihale onay belgesi düzenlenmeden önce, Uygulama Yönetmeliği’nde belirlenen esas ve usullere göre hesaplanan yaklaşık maliyetin dayanakları ile birlikte bir hesap cetvelinde gösterileceği, hesaplanan yaklaşık maliyetin ön ilan yayımlanmadan önce tahmini alım miktarı esas alınarak, ihale veya ön yeterlik ilanı öncesi alım miktarı ve diğer hususlar göz önünde bulundurularak yeniden hesaplanabileceği, yaklaşık maliyetin idarelerce hesaplanmasının esas olduğu, idarelerce tespit edilen ihale konusu hizmeti oluşturan iş kalemleri veya grupları ve bunlara ilişkin miktarlar ile fiyatların çarpımı sonucu bulunan tutarların toplanması ile elde edilen genel toplam tutarın, sözleşme giderleri ve genel giderler ile KDV hariç olarak belirleneceği, bulunan bu tutara işin niteliği dikkate alınarak % 7 oranını geçmemek üzere yüklenici kârı ekleneceği, bu tutarın, kâr hariç belirlenen genel toplam tutar üzerinden hesaplanan sözleşme giderleri ve genel giderler ile toplanarak yaklaşık maliyetin hesaplanacağı ve buna ilişkin hesap cetveli hazırlayanlarca imzalandıktan sonra, ihale onay belgesinin ekine konularak ihale yetkilisine sunulacağı anlaşılmaktadır.
Aynı Yönetmelik’te yaklaşık maliyetin, hesaplandığı tarihten itibaren ihalenin ilk ilan veya davet tarihine kadar güncelliğini kaybettiği durumlarda, işi oluşturan unsurlara ilişkin maliyetlerin idarelerce, endeks üzerinden güncellenmesine yahut asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumunda, gerekçesi belirtilmek suretiyle ihale komisyonu tarafından, bu maliyetlerin dikkate alınarak yaklaşık maliyetin güncellenmesine imkân tanınmaktadır.
Kamu ihale mevzuatında yaklaşık maliyet hesabının usul ve esasları ayrıntılı şekilde düzenlemiş olup, idarece hesaplanan yaklaşık maliyetin yeniden hesaplanması veya güncellenmesi Yönetmelik’te yazılı haller ile sınırlı tutulmuştur. Mevzuatta ihale komisyonunun yaklaşık maliyetin güncellenmesine ilişkin yetkisi asgari ücret ve diğer işçilik maliyetlerinde ilgili mevzuatından kaynaklanan değişiklikler nedeniyle yaklaşık maliyetin ihale tarihine kadar geçen sürede değişikliğe uğradığının belirlenmesi durumu ile sınırlı tutulmuş olup, ihale komisyonuna yaklaşık maliyeti değiştirme, yeniden hesaplama veya önemli ölçüde değişikliğe uğratacak tasarruflarda bulunma yetkisi verilmemiştir.
Tebliğ’de açıklanan yetki ise yaklaşık maliyet hesaplanırken değerlendirilmeyen herhangi bir husus olup olmadığı, yaklaşık maliyet güncellenerek tespit edilmişse, güncellemenin doğru yapılıp yapılmadığı ve verilen teklif fiyatlarının piyasa rayiç fiyatlarını yansıtıp yansıtmadığı hususlarının sorgulanması suretiyle verilen teklifleri yaklaşık maliyete göre mukayese etme ve bütçe ödeneklerini göz önünde bulundurarak, teklif fiyatlarının uygun bulunması halinde ekonomik açıdan en avantajlı teklifi ve varsa ikinci teklifi belirleme veya verilen teklif fiyatlarının uygun bulunmaması halinde ihalenin iptaline karar verme şeklinde bir takdir yetkisi olarak karşımıza çıkmaktadır.
Bu itibarla, idarece, yaklaşık maliyetin, mevzuatta öngörülen usullerden birisi ile hesaplandığı, ayrıca yaklaşık maliyetin güncellemesinin mevzuatta öngörülen durumlarla sınırlı olması ve bu koşulların ortaya çıkmaması sebebiyle, idare tarafından yaklaşık maliyetin güncellemesini gerektirecek herhangi bir durum oluşmadığı, sonuç olarak ihale komisyonu tarafından tekliflerin alınmasından sonra yaklaşık maliyet kalemlerinin yeniden hesaplanması yoluyla değiştirilmesine matuf bir yetkisi bulunmadığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı, ayrıca yaklaşık maliyetin yanlış hesaplandığı iddiasının ise yaklaşık maliyetin ihale tarihinde öğrenildiği hususu dikkate alındığında süre yönünden reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “ İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:
…
b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;
1) İsteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler, … ” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “… (4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü,
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun “İşletmelerin kayıt ve onayı” başlıklı 30’uncu maddesinde “ (1) Bu Kanun kapsamındaki gıda ve yem işletmelerinden onaya veya kayıt işlemine tâbi olanlar ile onay ve kayıt işlemlerine ilişkin hususlar Bakanlıkça belirlenir. Onaya tâbi işletmeler için, faaliyete geçmeden önce Bakanlıktan onay alınması zorunludur. Kayıt işlemine tâbi işletmeler, faaliyetleri ile ilgili işletme kayıtlarını Bakanlığa yaptırmak zorundadır.
…
(4) Bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelik ile belirlenir. ” hükmü,
11.06.2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’na dayanılarak hazırlanan Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “ … (2) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,
b) Kanun: 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununu,
c) İşletme kayıt belgesi ve numarası: İstenilen bilgi ve belgeleri tamamlanmış kayıt kapsamındaki gıda işletmelerine yetkili merci tarafından verilen belgeyi ve bu belge üzerinde yer alan, Ek-6’da belirtildiği şekilde kodlanacak olan harf ve rakamlardan oluşan belge üzerindeki numarayı,
…
f) Gıda işletmesi: Kâr amaçlı olsun veya olmasın kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından işletilen, gıdaların üretildiği/işlendiği/muhafaza edildiği/depolandığı/dağıtıldığı/nakledildiği/ satıldığı/servis edildiği herhangi bir aşaması ile ilgili herhangi bir faaliyeti yürüten işletmeyi,
g) Tesis: Bir gıda işletmesindeki herhangi bir birimi,
ğ) Yetkili Merci: Bu Yönetmelik kapsamındaki iş ve işlemlerin yürütülmesinde Bakanlık İl Müdürlüğünü, İl Müdürlüğünce yetki verilmesi halinde Bakanlık İlçe Müdürlüğünü, bu iş ve işlemlerin tetkik ve denetiminde Bakanlığı,
h)Gıda üretim yeri: Gıda maddelerinin ham maddeden başlayarak; depolama, tasnif, işleme, değerlendirme, dayanıklı hale getirme, ambalajlama işlerinden bir veya birkaçının yapıldığı ve gıda maddeleri satış yerlerine gönderilmek üzere depolandığı tesisler ile bu tesislerin tamamlayıcısı sayılacak yerlerin tamamını,
ı) Gıda satış yeri: Her türlü ham, yarı mamul ve mamul gıda maddelerinin toptan veya perakende dağıtım ve satışının yapıldığı ve bunların satış için depolandığı yerleri,
i) Toplu tüketim yeri: Gıda maddelerinin tekniğine uygun şekilde işlendiği, üretildiği ve aynı mekânda tüketime sunulduğu yerleri,
ifade eder. ” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Kayıt usul ve esasları” başlıklı 6’ncı maddesinde “ Depo, perakende, toplu tüketim işletmecileri Ek-2’deki; gıda üreten işletmeciler Ek-3’teki bilgi ve belgeler ile birlikte yetkili merciye başvururlar.
(2) Yetkili merci tarafından başvuru on beş iş günü içerisinde incelenir. Bilgilerin ve belgelerin eksiksiz hazırlanmış olması durumunda, gıda işletmelerine yetkili merci tarafından Ek-5’te yer alan işletme kayıt belgesi, Ek-14’te yer alan kayıt kapsamındaki gıda işletmelerinin faaliyet konuları belirtilerek düzenlenir. Gıda Hijyeni Yönetmeliği hükümlerine uygunluğu açısından ekmek, ekmek çeşitleri, diğer ekmek çeşitleri ve sade pide üreten işletmeler yerinde resmi kontrole tabi tutulur. Yerinde yapılan resmi kontrol sonucunda işletmenin uygun bulunması halinde Ek-5’te yer alan işletme kayıt belgesi, Ek-14’te yer alan kayıt kapsamındaki gıda işletmelerinin faaliyet konuları belirtilerek düzenlenir.
…
(7) Bakanlık kayıtlı gıda işletmeleri için liste oluşturur ve bu listeleri güncel tutar .” hükmü yer almaktadır.
24.11.2016 tarihli ve 29898 sayılı Resmi Gazete’de yapılan değişiklik ile anılan Yönetmelik’in Ek-14’ünde belirtilen “Kayıt Kapsamındaki Gıda İşletmelerinin Faaliyet Konuları” 01.01.2017 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere aşağıdaki 6 grupta toplanmıştır.
“1- Gıda üretimi yapan işletmeler.
2- Depo, gıda satış ve diğer perakende faaliyet gösteren işletmeler.
3- Toplu tüketim işletmeleri.
4- Yerel marjinal ve sınırlı faaliyetler kapsamındaki işletmeler.
5- İstisnai hükümlere göre faaliyet gösteren işletmeler.
6- Ekmek, ekmek çeşitleri, sade pide üreten işletmeler.”
Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ …h) İstekliler yetkili mercilerden alınmış ihale tarihi itibari ile geçerli "İşletme Kayıt Belgesi" veya "Gıda Üretim İzin Belgesi’nin aslı, noter onaylı sureti veya aslı idarece görülmüş sureti teklif ekinde sunacaktır.
…
7.2. İhaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde;
7.2.1. İş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1. maddesinin (a), (b) ve (h) bentlerinde yer alan belgelerin ayrı ayrı sunulması zorunludur.. .” düzenlemesi,
Teknik Şartnamelerin “İşin Konusu” başlıklı (B) maddesinde “ Sağlık tesislerinde; vardiyalı çalışma düzeni içinde verilen sağlık hizmetlerinin 24 saat boyunca devamlılığı ve kesintisizliği esas alınarak bu şartlarda personel bulundurmak ve malzeme dahil her türlü yemek pişirme, servis ve servis sonrası hizmetlerin (yemek dağıtılan bütün birimlerden kalan yemeklerin ve yemek sonrası yemekle ilgili oluşabilecek her türlü atıkların toplanması ve evsel atığa nakledilmesi) zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirilmesine ait teknik özellikleri, hizmetin ifasını muayene metotlarını ve ilgili diğer hususları kapsar. ” düzenlemesi,
Aynı Şartnameler’in “Tarafların Yükümlülükleri” başlıklı (J) maddesinde “ ...27)Yüklenici firma tarafından, herhangi bir sebepten dolayı ihale konusu hizmetin sağlanamaması durumunda diğer sağlık tesislerinden uygun olan birinin yemekhanesi kullanılarak taşımalı olarak yemek hizmeti yerine getirilecektir… ” düzenlemesi yer almaktadır.
İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinde isteklilerin teklifleri ile birlikte “İşletme Kayıt Belgesi" veya "Gıda Üretim İzin Belgesi’ni sunmalarının istendiği, ancak bu belgelerde yer alması gerekli faaliyet konulara ilişkin olarak belirleme yapılmadığı, dolayısıyla ihaleye katılan isteklilerin ihale konusu iş için sunacakları “İşletme Kayıt Belgesi” ya da "Gıda Üretim İzin Belgesi”nin faaliyet konularına ilişkin olarak anılan Şartname’de düzenleme yapılmaması sebebiyle, ihaleye katılan isteklilerin söz konusu belgeleri teklifleri ekinde sunmalarının yeterli olduğu anlaşılmaktadır.
İdarece gönderilen ihale işlem dosyası kapsamında yapılan incelemede, kısmi teklife açık ihalenin başvuru konusu birinci kısmında ekonomik açından en avantajlı istekli olan Beyazsu Temizlik Bilişim Sist. Med. Sağ. Tur. Taş. İnş. Petrol Gıda İmalat Pazarlama San ve Tic. Ltd. Şti.nin “Kocaeli Valiliği İl Tarım ve Orman Müdürlüğü” tarafından düzenlenen 17.11.2021 tarihli “TR-41-K-029030” kayıt numaralı işletme kayıt belgesini sunduğu, söz konusu belgenin faaliyet konusunun “Gıda Üretimi Yapan İşletmeler” olduğu görülmüştür.
Söz konusu belgenin “http://ggbs.tarim.gov.tr” internet adresi üzerinden yapılan teyidinde “TR-41-K-029030” kayıt numaralı işletme kayıt belgesinin başvuru sahibi adına kayıtlı olduğu, ayrıca söz konusu belgenin faaliyet konusunun “Gıda Üretimi Yapan İşletmeler” olduğu görülmüş olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
5) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği'nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “ (1) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,
a) Gerçek kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, noter tasdikli imza beyannamesinin,
b) Tüzel kişi olması halinde, elektronik ihaleler hariç, başvuru ya da teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesinin,
teklif kapsamında sunulması zorunludur. Tüzel kişilerde; aday veya isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP’tan alınır. EKAP’a kayıtlı olmayan yabancı aday/istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler ihalede sunulur. Aday veya isteklilerin ihale tarihi itibarıyla mesleki faaliyetlerini mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak sürdürmesi gerekmekte olup, ihale üzerinde kalan isteklinin sözleşme imzalanmadan önce, bu durumu tevsik eden belgeleri 4734 sayılı Kanun ve ilgili mevzuat ile ön yeterlik ve ihale dokümanında yer alan düzenlemelere uygun olarak sunması gerekir. ” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri ”başlıklı 7’nci maddesinde “ 7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:
…
b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler;
1) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,
2) Tüzel kişi olması halinde, teklif mektubunu imzalayanın noter tasdikli imza beyannamesi. Tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgiler idarece EKAP'tan alınır. EKAP'a kayıtlı olmayan yabancı istekliler tarafından ise, ilgili ülke mevzuatı dikkate alınarak, belirtilen hususlara ilişkin gerekli belgeler sunulur… ” düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda aktarılan doküman düzenlemesinin 7.1’inci maddesinden, isteklilerin ihaleye katılabilmeleri için anılan maddede sayılan belgeler ve yeterlik kriterleri ile fiyat dışı unsurlara ilişkin bilgileri e-teklifleri kapsamında beyan etmeleri gerektiği, teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren bilgilerin, tüzel kişilerde; isteklilerin yönetimindeki görevliler ile ilgisine göre, ortaklar ve ortaklık oranlarına (halka arz edilen hisseler hariç)/üyelerine/kurucularına ilişkin bilgilerin idarece EKAP'tan alınacağı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla, ekonomik açıdan en avantajlı birinci teklif sahibi Beyazsu Temizlik Bilişim Sist. Med. Sağ. Tur. Taş. İnş. Petrol Gıda İmalat Pazarlama San ve Tic. Ltd. Şti tarafından sunulan birim fiyat teklif mektubu ve cetvelinin “Uğur Akyol” tarafından imzalandığı ve anılan şahsa ait imza beyannamesinin de teklif dosyası kapsamında sunulduğu, anılan bilginin teyidi için EKAP üzerinden yapılan sorgulamada; Demir Tem. İlaç. Bilgi Sis. Med. Pet. Gıda Kuyum. Org. Rek. Nak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile Uğur Akyol’un anılan şirketin ortakları olduğu, ayrıca Demir Tem. İlaç. Bilgi Sis. Med. Pet. Gıda Kuyum. Org. Rek. Nak. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin şirket müdürü olduğu ve şirketi temsile yetkili kılındığına ilişkin bilginin görüldüğü, anılan şirket adına münferiden temsile yetkili kişinin ise Uğur Akyol olduğu, sonuç olarak, bahsi geçen isteklinin yönetimindeki görevli ile ortaklar ve ortaklık oranlarına ilişkin bilgilerin idarece EKAP’ta üzerinden sorgulandığı ve çıktının ihale işlem dosyasında yer aldığı, dolayısıyla söz konusu isteklinin teklifinin yetkili kişi tarafından imzalandığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.

2021/616824 İhale Kayıt Numaralı “ 3 Kısım Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası ” İhalesi

Name Kurumsal Yemek Gıda A.Ş. ,

Sinop İl Sağlık Müdürlüğü ,

Sinop İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 19.11.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 3 Kısım Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası ” ihalesine ilişkin olarak Name Kurumsal Yemek Gıda A.Ş. nin 31.12.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 05.01.2022 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 14.01.2022 tarih ve 2141 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 14.01.2022 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2022/63 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İdare tarafından verilen şikâyete cevap yazısında iddia edilen hususlara ilişkin olarak hiçbir inceleme ve araştırma yapılmadan ve hiçbir gerekçe belirtilmeden reddedilmesinin mevzuata aykırı olduğu, idarece alınan gerekçesiz karar nedeniyle somut delillere dayalı olarak şikâyet başvurusu yapılamayacağı, bu durumun İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in 7/2 maddesine ve Kamu İhale Kanunu’nun temel ilkelerinden "saydamlık", "güvenirlilik", "ihtiyaçların uygun şartlarda ve zamanında karşılanması" ilkelerine aykırılık teşkil ettiği, şikâyet başvurusunda belirtilen "uygun bulunmamıştır" gerekçesine yönelik olarak somut bir değerlendirme yapılmaması nedeniyle somut delillere dayalı olarak itirazen şikâyet başvurusu yapılamayacağı,
2) Hizmet alımı olan başvuru konusu ihalede Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yayımlanan "KİK018.0/H numaralı İhale Komisyonu Kararı standart Form" üzerinde ihale komisyonu kararı alınması gerekirken Mal Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ekinde yayımlanan "Standart Form -KİK019/M İhale Komisyonu Kararı" üzerinden alınmasının mevzuata aykırı olduğu, diğer yandan ihale komisyonu kararında "Yaklaşık Maliyet" , "Sınır Değer " ve "Aşırı Düşük Teklif” satırlarının bulunmadığı, bu durumda ihale komisyonu kararının sağlıklı değerlendirilmesi ve somut iddialar ile delillerle şikâyet başvurusunda bulunma imkânının ortadan kalktığı, şöyle ki; Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’ne ilişkin olarak 19.06.2018 tarihli Resmi Gazetede yayımlanan " MADDE 8-Aynı Yönetmeliğin eki Ek-l'de yer alan KİK018.0/H numaralı İhale Komisyonu Kararı standart formunda yer alan "İhale usulü ibareli satırdan sonra gelmek üzere "Yaklaşık maliyet ve "Sınır değer ibareli satırlar, "Toplam teklif sayısı ibareli satırdan sonra gelmek üzere "Varsa aşırı düşük teklif sayısı ibareli satır eklenmiştir. " şeklindeki düzenleme ile Yönetmelik’in eki Ek- l'de yer alan “KİK018.0/H numaralı İhale Komisyonu Kararı Standart Formu”nda yer alan ihale usulü ibareli satırdan sonra gelmek üzere "Yaklaşık maliyet ve "Sınır değer” ibareli, toplam teklif sayısı ibareli satırdan sonra gelmek üzere "Varsa aşırı düşük teklif sayısı" ibareli satırların eklendiği, ancak idare tarafından bildirilen ihale komisyon kararında “Yaklaşık Maliyet ve sınır değer” satırlarının bulunmaması nedeniyle ihalenin yaklaşık maliyeti ve sınır değerinin istekliler açısından hesaplanamayacağı, ayrıca “Toplam Teklif Sayısı” ibareli satırdan sonra gelmek üzere “Varsa Aşırı Düşük Teklif Sayısı” satırı açılarak gerekli bilgilendirmenin buradan yapılması gerekirken, bu düzenlemelerin hiç birinin yapılmamış olması nedeniyle “İhale Komisyon Kararı”nın mevzuata aykırı olduğu,
3) İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından sunulan İşletme Kayıt Belgeleri’nin İdari Şartname'nin 7.1.h maddesinde belirtilen kriterleri karşılamadığı, söz konusu madde içeriğine göre İşletme Kayıt Belgesi’nin faaliyet konusunun "gıda üretimi yapan işletmeler" şeklinde belirtilmesinin istendiği, ancak anılan istekliler tarafından sunulan belgelerde bu ifadenin yer almadığı, ayrıca İşletme Kayıt Belgeleri’nin Bakanlığın (<https://ggbs.tarim.gov.tr/>) adresinde yapılan sorgulamada pasif olduğunun anlaşılacağı, bu itibarla anılan belge için gerekli inceleme ve araştırma yapılması halinde adı geçen isteklinin ihale dışı bırakılması gerektiği, diğer yandan, daha önce yaşanan sel felaketi sonucu Ayancık Devlet Hastanesi’nin kullanılamaz hale geldiği ve halen gerekli tamirat ve tadilatının sonuçlandırılmadığı göz önünde bulundurulduğunda, bu hastanenin yemeklerinin Türkeli Devlet Hastanesi’nin mutfağında hazırlanarak taşıma suretiyle Ayancık Devlet Hastanesi’ne getirildiği ve dağıtıldığı dikkate alındığında İş Ortaklığı tarafından sunulan İşletme Kayıt Belgeleri’nden birisinin faaliyet konusunun taşımalı yemek hizmetine uygun iken diğerinin uygun olmaması nedeniyle anılan istekli tarafından sunulan İşletme Kayıt Belgeleri’nin ihale konusu işi kapsamadığı, bu nedenle de hizmetin taşımalı olarak yerine getirilmesinin mümkün olmadığı,
4) İhale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı tarafından beyan edilen/sunulan yılsonu bilanço veya eşdeğer belgeler ile toplam ciroyu gösteren gelir tablolarının İdari Şartname’nin 7.4'üncü maddesinde belirtilen kriterleri sağlamadığı, ayrıca yeterlik bilgileri tablosunda bilanço bilgilerinin yer aldığı kısımda, bilanço yılının boş bırakıldığı, bu nedenle de anılan isteklinin teklifinin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği,
5) İhalede geçerli teklif olan Eren Grup Kurumsal Hizmetler Tarım Ürünleri Sanayi ve Tic. A.Ş tarafından sunulan İşletme Kayıt Belgesine rastlanılmadığı veya sunulduysa da aktif olmadığı, öte yandan anılan istekli tarafından pay defterinin sunulmadığı, anılan isteklinin İşletme Kayıt Belgesi incelendiğinde taşımalı yemek vermek için uygun bir belge olmadığından teklifin değerlendirme dışı bırakılması gerektiği iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Şikâyet başvurusu üzerine inceleme” başlıklı 10’uncu maddesinin 4’üncü fıkrasında “İnceleme, ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. Bu inceleme sonucunda, ihale yetkilisi tarafından gerekçeli bir karar alınır .” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Alınacak kararlar” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) Şikâyet üzerine idare tarafından yapılan inceleme sonucunda gerekçeli olarak;
a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,
b) Düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,
c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşmenin imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde ihalenin iptalini veya düzeltici işlem belirlenmesini gerektirecek hukuka aykırılığın tespit edilememesi hallerinde başvurunun reddine,
karar verilir .” hükmü,
Söz konusu Yönetmelik’in “Kararlarda bulunacak hususlar” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) Şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınacak kararlarda aşağıdaki hususlar gösterilir:
a) İhalenin adı ve ihale kayıt numarası,
b) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi
c) Başvurunun idare kayıtlarına alındığı tarih ve sayı,
ç) Başvuru üzerine alınan diğer kararlar ve yapılan işlemlerin özeti,
d) İleri sürülen iddiaların, olayların ve hukuki dayanaklarının özeti,
e) İddiaların ve olayların değerlendirilmesi,
f) Kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçeleri ve karar sonucu,
g) Şikâyetin kısmen veya tamamen haklı bulunması halinde, yapılması gereken düzeltici işlemler,
ğ) Karar tarihi ile kararı alanların adı ve soyadı ile imzası.
h) Kararın tebliğ ediliş şekline göre; iadeli taahhütlü mektupla gönderilme, imza karşılığı elden teslim edilme, faksla gönderilme veya elektronik postayla gönderilme tarihi,
ı) Karara karşı başvuru yapılabilecek itiraz mercii ve başvuru süresi .” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikâyetin sonuçlandırılması” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları üzerine idare tarafından yapılacak inceleme ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. İhale komisyonu üyeleri de raportör olarak görevlendirilebilir. Yapılacak inceleme sonucunda, ihale yetkilisi veya usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış kişi tarafından gerekçeli olarak ikinci fıkrada belirtilen kararlardan biri alınır …” açıklaması yer almaktadır.
Başvuru sahibi tarafından idareye 31.12.2021 tarihinde yapılan şikâyet başvurusuna karşılık idarece 05.01.2022 tarihinde “ Müdürlüğümüz ve bağlı sağlık tesislerinin ihtiyacı için alımına çıkılan 2021/616824 ihale kayıt numaralı 3 kısım malzemeli yemek pişirme dağıtım ve sonrası hizmet alımı ihalesine sunmuş olduğunuz itiraz dilekçeniz incelenmiş olup, uygun bulunmayarak reddedilmiştir. ” şeklinde cevap yazısı gönderildiği görülmüştür.
Yukarıda yer verilen hükümlerden, idareye yapılan şikâyet başvurularına ilişkin olarak ihale yetkilisi veya usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış kişi tarafından gerekçeli bir karar alınması ve kararda iddiaların ve olayların değerlendirilmesi, kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçeleri, karar sonucu, karara karşı başvuru yapılabilecek itiraz mercii ve başvuru süresinin de belirtilmesi gerektiği anlaşılmakta olup, anılan Yönetmelik’te şikâyet başvurularının idare tarafından incelenmesine dair düzenlemelere yer verilmiş ve “Kararlarda bulunacak hususlar” başlıklı 12’nci maddesinde şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınacak kararlarda bulunması zorunlu hususların neler olduğu hükme bağlanmıştır.
İdarece şikâyet başvurusu üzerine verilen kararda söz konusu Yönetmelik ile belirlenen hususlara yer verildiği görülmüş olup, başvuru sahibinin idarece şikâyet başvurusunun reddi üzerine 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuatında belirtilen şekil ve süre şartlarını sağlayarak Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu da dikkate alındığında herhangi bir hak kaybına uğramadığı ve idare cevabında mevzuata bir aykırılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kanun’un “Temel ilkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “ İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur… ” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “İhale işlem dosyası” başlıklı 20’nci maddesinde “ (1) İdare, ihalesi yapılacak her iş için bir ihale işlem dosyası düzenler. Bu dosyada ihale sürecinin bulunduğu aşamaya göre EKAP üzerinden hazırlanarak çıktısı alınanlar dahil aşağıdaki belgeler yer alır:
…
ğ) İhale komisyonu tutanak ve kararları,
… ” düzenlemesi,
Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların ve tekliflerin alınması, açılması ve belgelerdeki bilgi eksikliklerinin tamamlatılması” başlıklı 56’ncı maddesinde “ 1) Ön yeterlik ve yeterlik başvuruları ile tekliflerin alınması ve açılmasına ilişkin işlemler; Kanun, bu Yönetmelik, Elektronik İhale Uygulama Yönetmeliği ve tip şartnamelerde belirtilen hükümler çerçevesinde standart formlar kullanılarak gerçekleştirilir.
(2) Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağı, başvuru veya teklif zarfı içinde sunulması istenilen belgeler ve bu belgelere ilgili mevzuat gereğince eklenmesi zorunlu olan belgelerin her biri için ayrı sütun içerecek şekilde düzenlenir.
(3) Başvuru veya teklif zarfları, alınış sırasına göre incelenir. Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile belli istekliler arasında ihale usulüyle yapılan ihalelerde teklif zarfları açılmadan önce, pazarlık usulüyle yapılan ihalelerde ise son yazılı fiyat tekliflerinin verildiği oturumda yaklaşık maliyet açıklanır. Zarflardan uygun olanların açılması ve belge kontrolünün yapılması aşamasında, aday veya isteklilerce sunulan belgeler tek tek kontrol edilerek hangi belgelerin sunulduğu, Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağında her belge için açılmış bulunan sütunlara kaydedilerek gösterilir. İhale usulüne göre ilgili oturumda istekliler ve teklif ettikleri fiyatlar duyurularak tutanak düzenlenir. Bu tutanakların komisyon başkanınca onaylanmış suretleri, isteyenlere imza karşılığı verilmeden oturum kapatılamaz.
…
(7) Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunup bulunmadığı incelenir. Birim fiyat teklif cetvellerinde aritmetik hata bulunduğu tespit edilen isteklilere ait teklifler değerlendirme dışı bırakılır. ” hükmü,
İdari Şartname’nin “Tekliflerin alınması ve açılması” başlıklı 30’uncu maddesinde “ 30.1. Teklifler, bu Şartnamede belirtilen ihale saatine kadar İdareye (tekliflerin sunulacağı yere) verilecektir.
30.2. İhale komisyonunca, tekliflerin alınması ve açılmasında aşağıda yer alan usul uygulanır:
30.2.1. İhale komisyonunca bu Şartnamede belirtilen ihale saatinde ihaleye başlanır ve bu saate kadar kaç teklif verilmiş olduğu bir tutanakla tespit edilerek, hazır bulunanlara duyurulur.
30.2.2. İhale komisyonu teklif zarflarını alınış sırasına göre inceler. Bu incelemede, zarfın üzerinde isteklinin adı, soyadı veya ticaret unvanı, tebligata esas açık adresi, teklifin hangi işe ait olduğu, ihaleyi yapan İdarenin açık adresi ve zarfın yapıştırılan yerinin istekli tarafından imzalanıp kaşelenmesi veya mühürlenmesi hususlarına bakılır. Bu hususlara uygun olmayan zarflar bir tutanakla belirlenerek değerlendirmeye alınmaz.
30.2.3. İhale konusu işin yaklaşık maliyeti açıklandıktan sonra zarflar isteklilerle birlikte hazır bulunanlar önünde alınış sırasına göre açılır. İsteklilerin belgelerinin eksik olup olmadığı ve teklif mektubu ile geçici teminatlarının usulüne uygun olup olmadığı kontrol edilir. Belgeleri eksik olan veya teklif mektubu ile geçici teminatı usulüne uygun olmayan istekliler tutanakla tespit edilir. İstekliler ve teklif bedelleri açıklanarak tutanağa bağlanır. Düzenlenen bu tutanaklar ihale komisyonunca imzalanır ve ihale komisyon başkanı tarafından onaylanmış bir sureti isteyenlere imza karşılığı verilir. Ancak fiyat veya fiyat ile birlikte fiyat dışı unsurlar üzerinden elektronik eksiltme yapılan ihalelerde; istekliler, teklif fiyatları ve eksiltmeye konu fiyat dışı unsurların değerleri yaklaşık maliyet ile birlikte, eksiltme tamamlandıktan sonra açıklanır ve düzenlenen tutanaklardan, yalnızca Zarf Açma ve Belge Kontrol Tutanağının istekli isimleri kapatılarak ihale komisyonu başkanı tarafından onaylanmış suretleri, isteyenlere imza karşılığı verilir.
30.2.4. Bu aşamada; hiçbir teklifin reddine veya kabulüne karar verilmez. Teklifi oluşturan belgeler düzeltilemez ve tamamlanamaz. Teklifler değerlendirilmek üzere ilk oturum kapatılır. ” düzenlemesi yer almaktadır.
Bu itibarla, başvuruya konu ihalede kullanılacak olan “ihale komisyonu kararı” tutanağının, İhale Uygulama Yönetmelik’leri ekinde yer alan standart formlar dikkate alınarak hazırlanmasında mevzuata aykırı bir hususun ortaya çıkmayacağı, yapılan incelemede Mal ve Hizmet ile Yapım İşleri İhaleleri Uygulama Yönetmelik’leri ekinde yer alan “İhale Komisyonu Kararı” isimli ve KİK019.0/M, KİK018.0/H ve KİK018.0/Y No’lu standart formların içeriklerinin aynı olduğu görülmektedir. Diğer yandan Resmi Gazete’de 16.06.2018 tarihli değişiklik ile söz konusu forma “Yaklaşık maliyet, Sınır değer” şeklinde iki satır eklendiği ve bu düzenlemenin 19.07.2018 tarihinde yürürlüğe girdiği görülmektedir.
İdare tarafından gönderilen ihale işlem dosyası içerisinde yer alan 22.12.2021 tarihli ihale komisyonu kararı incelendiğinde; anılan formda “Yaklaşık maliyet, Sınır değer” başlıklı iki satırın da yer almadığı anlaşılmakla birlikte, ihalenin birinci oturumunda yaklaşık maliyetin açıklandığının ifade edildiği ve bu durumun isteklilere bildirildiği, tekliflerin değerlendirilme aşaması olan ikinci oturumda ise kısmi teklife açık ihalenin başvuruya konu 3’üncü kısmında bir isteklinin teklifinin sınır değerin altında olduğu ve bu istekliden aşırı düşük teklif açıklaması talebinde bulunulduğu, ancak söz konusu isteklinin süresinde aşırı düşük teklif açıklaması sunmaması sebebiyle teklifinin reddedildiği, söz konusu kararın ise 22.12.2021 tarihinde ihaleye katılan isteklilere EKAP üzerinden bildirildiği görülmüştür.
Bu itibarla, başvuruya konu ihalenin birinci oturumunda yaklaşık maliyetin isteklilere aktarıldığı ve idarece gönderilen ihale işlem dosyası içeriğinde üç kısma ait sınır değerin hesaplandığına ilişkin bilgi/belgelerin yer aldığı tespit edilmiştir.
Yapılan incelemede, söz konusu formda yer alan eksikliklerin ihalenin sağlıklı sonuçlandırılmasına engel olmayacağı, zira söz konusu ihale komisyonu kararındaki eksikliklerden yaklaşık maliyet bilgisinin isteklilere ihale tarihinde açıklandığı ve aşırı düşük teklif sahibi istekli bilgisinin ise kesinleşen ihale kararı ile isteklilere bildirildiği, istekliler açısından komisyon kararındaki eksikliklerin herhangi bir hak ve menfaat kaybına sebebiyet vermeyeceği anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “ İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:
…
b) Mesleki ve teknik yeterliğin belirlenmesi için;
1) İsteklinin, mevzuatı gereği ilgili odaya kayıtlı olarak faaliyette bulunduğunu ve teklif vermeye yasal olarak yetkili olduğunu kanıtlayan belgeler, … ” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler” başlıklı 38’inci maddesinde “… (4) İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin adaylar veya istekliler tarafından sunulmasına ilişkin hükümlere, ilan ve ön yeterlik şartnamesi veya idari şartnamede yer verilir. İş ortaklarının her birinin söz konusu belgeleri ayrı ayrı sunması, konsorsiyumda ise her bir ortağın kendi kısmına ilişkin belgeleri sunması zorunludur.” hükmü,
5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’nun “İşletmelerin kayıt ve onayı” başlıklı 30’uncu maddesinde “ (1) Bu Kanun kapsamındaki gıda ve yem işletmelerinden onaya veya kayıt işlemine tâbi olanlar ile onay ve kayıt işlemlerine ilişkin hususlar Bakanlıkça belirlenir. Onaya tâbi işletmeler için, faaliyete geçmeden önce Bakanlıktan onay alınması zorunludur. Kayıt işlemine tâbi işletmeler, faaliyetleri ile ilgili işletme kayıtlarını Bakanlığa yaptırmak zorundadır.
…
(4) Bu maddenin uygulanması ile ilgili usul ve esaslar Bakanlıkça çıkarılacak yönetmelik ile belirlenir. ” hükmü,
11.06.2010 tarihli ve 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanunu’na dayanılarak hazırlanan Gıda İşletmelerinin Kayıt ve Onay İşlemlerine Dair Yönetmelik’in “Tanımlar” başlıklı 4’üncü maddesinde “ … (2) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında;
a) Bakanlık: Gıda, Tarım ve Hayvancılık Bakanlığını,
b) Kanun: 5996 sayılı Veteriner Hizmetleri, Bitki Sağlığı, Gıda ve Yem Kanununu,
c) İşletme kayıt belgesi ve numarası: İstenilen bilgi ve belgeleri tamamlanmış kayıt kapsamındaki gıda işletmelerine yetkili merci tarafından verilen belgeyi ve bu belge üzerinde yer alan, Ek-6’da belirtildiği şekilde kodlanacak olan harf ve rakamlardan oluşan belge üzerindeki numarayı,
…
f) Gıda işletmesi: Kâr amaçlı olsun veya olmasın kamu kurum ve kuruluşları ile gerçek veya tüzel kişiler tarafından işletilen, gıdaların üretildiği/işlendiği/muhafaza edildiği/depolandığı/dağıtıldığı/nakledildiği/ satıldığı/servis edildiği herhangi bir aşaması ile ilgili herhangi bir faaliyeti yürüten işletmeyi,
g) Tesis: Bir gıda işletmesindeki herhangi bir birimi,
ğ) Yetkili Merci: Bu Yönetmelik kapsamındaki iş ve işlemlerin yürütülmesinde Bakanlık İl Müdürlüğünü, İl Müdürlüğünce yetki verilmesi halinde Bakanlık İlçe Müdürlüğünü, bu iş ve işlemlerin tetkik ve denetiminde Bakanlığı,
h)Gıda üretim yeri: Gıda maddelerinin ham maddeden başlayarak; depolama, tasnif, işleme, değerlendirme, dayanıklı hale getirme, ambalajlama işlerinden bir veya birkaçının yapıldığı ve gıda maddeleri satış yerlerine gönderilmek üzere depolandığı tesisler ile bu tesislerin tamamlayıcısı sayılacak yerlerin tamamını,
ı) Gıda satış yeri: Her türlü ham, yarı mamul ve mamul gıda maddelerinin toptan veya perakende dağıtım ve satışının yapıldığı ve bunların satış için depolandığı yerleri,
i) Toplu tüketim yeri: Gıda maddelerinin tekniğine uygun şekilde işlendiği, üretildiği ve aynı mekânda tüketime sunulduğu yerleri,
ifade eder. ” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Kayıt usul ve esasları” başlıklı 6’ncı maddesinde “ Depo, perakende, toplu tüketim işletmecileri Ek-2’deki; gıda üreten işletmeciler Ek-3’teki bilgi ve belgeler ile birlikte yetkili merciye başvururlar.
(2) Yetkili merci tarafından başvuru on beş iş günü içerisinde incelenir. Bilgilerin ve belgelerin eksiksiz hazırlanmış olması durumunda, gıda işletmelerine yetkili merci tarafından Ek-5’te yer alan işletme kayıt belgesi, Ek-14’te yer alan kayıt kapsamındaki gıda işletmelerinin faaliyet konuları belirtilerek düzenlenir. Gıda Hijyeni Yönetmeliği hükümlerine uygunluğu açısından ekmek, ekmek çeşitleri, diğer ekmek çeşitleri ve sade pide üreten işletmeler yerinde resmi kontrole tabi tutulur. Yerinde yapılan resmi kontrol sonucunda işletmenin uygun bulunması halinde Ek-5’te yer alan işletme kayıt belgesi, Ek-14’te yer alan kayıt kapsamındaki gıda işletmelerinin faaliyet konuları belirtilerek düzenlenir.
…
(7) Bakanlık kayıtlı gıda işletmeleri için liste oluşturur ve bu listeleri güncel tutar .” hükmü yer almaktadır.
24.11.2016 tarihli ve 29898 sayılı Resmi Gazete’de yapılan değişiklik ile anılan Yönetmelik’in Ek-14’ünde belirtilen “Kayıt Kapsamındaki Gıda İşletmelerinin Faaliyet Konuları” 01.01.2017 tarihinden itibaren geçerli olmak üzere aşağıdaki 6 grupta toplanmıştır.
“1- Gıda üretimi yapan işletmeler.
2- Depo, gıda satış ve diğer perakende faaliyet gösteren işletmeler.
3- Toplu tüketim işletmeleri.
4- Yerel marjinal ve sınırlı faaliyetler kapsamındaki işletmeler.
5- İstisnai hükümlere göre faaliyet gösteren işletmeler.
6- Ekmek, ekmek çeşitleri, sade pide üreten işletmeler.”
Aynı Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ …h) İstekliler yetkili mercilerden alınmış ihale tarihi itibari ile geçerli "İşletme Kayıt Belgesi" veya "Gıda Üretim İzin Belgesi’nin aslı, noter onaylı sureti veya aslı idarece görülmüş sureti teklif ekinde sunacaktır.
…
7.2. İhaleye iş ortaklığı olarak teklif verilmesi halinde;
7.2.1. İş ortaklığının her bir ortağı tarafından 7.1. maddesinin (a), (b) ve (h) bentlerinde yer alan belgelerin ayrı ayrı sunulması zorunludur.. .” düzenlemesi,
Teknik Şartnamelerin “İşin Konusu” başlıklı (B) maddesinde “ Sağlık tesislerinde; vardiyalı çalışma düzeni içinde verilen sağlık hizmetlerinin 24 saat boyunca devamlılığı ve kesintisizliği esas alınarak bu şartlarda personel bulundurmak ve malzeme dahil her türlü yemek pişirme, servis ve servis sonrası hizmetlerin (yemek dağıtılan bütün birimlerden kalan yemeklerin ve yemek sonrası yemekle ilgili oluşabilecek her türlü atıkların toplanması ve evsel atığa nakledilmesi) zamanında ve eksiksiz olarak yerine getirilmesine ait teknik özellikleri, hizmetin ifasını muayene metotlarını ve ilgili diğer hususları kapsar. ” düzenlemesi,
Aynı Şartnameler’in “Tarafların Yükümlülükleri” başlıklı (J) maddesinde “ ...27)Yüklenici firma tarafından, herhangi bir sebepten dolayı ihale konusu hizmetin sağlanamaması durumunda diğer sağlık tesislerinden uygun olan birinin yemekhanesi kullanılarak taşımalı olarak yemek hizmeti yerine getirilecektir… ” düzenlemesi yer almaktadır.
İdari Şartname’nin 7.1’inci maddesinde isteklilerin teklifleri ile birlikte “İşletme Kayıt Belgesi" veya "Gıda Üretim İzin Belgesi’ni sunmalarının istendiği, ancak bu belgelerde yer alması gerekli faaliyet konulara ilişkin olarak belirleme yapılmadığı, dolayısıyla ihaleye katılan isteklilerin ihale konusu iş için sunacakları “İşletme Kayıt Belgesi” ya da "Gıda Üretim İzin Belgesi”nin faaliyet konularına ilişkin olarak anılan Şartname’de düzenleme yapılmaması sebebiyle, ihaleye katılan isteklilerin söz konusu belgeleri teklifleri ekinde sunmalarının yeterli olduğu, diğer yandan İş Ortaklığı olarak ihaleye katılımda bulunulması durumunda ortakların her biri tarafından söz konusu belgelerin ayrı ayrı sunulmasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.
İdarece gönderilen ihale işlem dosyası kapsamında yapılan incelemede, kısmi teklife açık ihalenin üçüncü kısmında ekonomik açından en avantajlı istekli olan Özdemir Kurumsal Hiz. Yemek Gıda Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. - Naz Gıda / Orhan Sipahi İş Ortaklığı’nın pilot ortağı olan Özdemir Kurumsal Hiz. Yemek Gıda Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti.nin “Keçiören Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü” tarafından düzenlenen 27.11.2019 tarihli “TR-06-K-060241” kayıt numaralı işletme kayıt belgesini sunduğu, söz konusu belgenin faaliyet konusunun “Depo, Gıda Satış ve Diğer Perakende Faaliyet Gösteren İşletmeler” olduğu,
Diğer yandan anılan İş Ortaklığı’nın özel ortağı Naz Gıda / Orhan Sipahi’nin “Keçiören Kaymakamlığı İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü” tarafından düzenlenen 25.10.2017 tarihli “TR-06-K-046683” kayıt numaralı işletme kayıt belgesini sunduğu, söz konusu belgenin faaliyet konusunun “Toplu Tüketim İşletmeleri” olduğu görülmüştür.
Söz konusu belgelerin “http://ggbs.tarim.gov.tr” internet adresi üzerinden yapılan teyidinde “TR-06-K-060241” ile “TR-06-K-046683” kayıt numaralı işletme kayıt belgelerinin söz konusu istekliler adına kayıtlı olmadığı görülmüş, bu noktada, başvuru sahibinin iddiasının açıklığa kavuşturulması amacıyla 08.02.2022 tarih ve 2390 sayılı Kurum yazısı ile “ İncelenmekte olan bir ihalede, Özdemir Kurumsal Hiz. Yemek Gıda Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. – Naz Gıda- Orhan Sipahi İş Ortaklığı’nın pilot ortağı Özdemir Kurumsal Hiz. Yemek Gıda Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından, idareniz tarafından hazırlanan “TR-06-K-060241” kayıt numaralı İşletme Kayıt Belgesi’nin sunulduğu, söz konusu belgede, belgenin ilk veriliş tarihinin 27.11.2019 ve işletmenin faaliyet konusunun “Depo, Gıda Satış ve Diğer Perakende Faaliyet Gösteren İşletmeler” olarak belirtildiği, diğer yandan söz konusu İş Ortaklığı’nın özel ortağı Naz Gıda- Orhan Sipahi tarafından ise, idareniz tarafından hazırlanan “TR-06-K-046683” kayıt numaralı İşletme Kayıt Belgesi’nin sunulduğu, söz konusu belgede, belgenin ilk veriliş tarihinin 25.10.2017 ve işletmenin faaliyet konusunun “Toplu Tüketim İşletmeleri” olarak belirtildiği, ancak Bakanlığınız resmi internet sitesindeki Kayıtlı/Onaylı Gıda İşletmeleri Listesi’ne ilişkin sorgulamada söz konusu belgelere ulaşılamadığı, bu sebeple anılan belgelerin idareniz tarafından düzenlenip düzenlenmediği, düzenlenmiş ise belgenin geçerliliğinin devam edip etmediği, belgenin geçerliliğinin sona ermiş olması halinde belgenin 19.11.2021 tarihinde geçerli olup olmadığı hususuna ilişkin bilgilere ve varsa ilgili belgelere ihtiyaç duyulmaktadır. ” hususlarında Keçiören İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğü’nden bilgi ve belge talep edilmiştir.
16.02.2022 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan Keçiören İlçe Tarım ve Orman Müdürlüğünce gönderilen cevap yazısında “ İlgi sayılı yazınızda bilgi ve belgeleri istenen işletmeler incelenmiş olup faaliyet süreçleri aşağıda sunulmuştur;
1) Özdemir Kurumsal Hizmetleri Yemek Gıda Temizlik İnşaat Hayvancılık Ticaret Limited Şirketi (TR-06-K-060241) 27.11.2019 tarihinde kurumumuzca düzenlenen İşletme Kayıt Belgesi ile kayıt altına alınmış ve 23.12.2021 tarihinde kurumumuza verdiği dilekçe ile faaliyetini sonlandırdığını beyan etmiştir. Müdürlüğümüz 31.12.2021 tarih ve 201 sayılı olur'u ile işletme pasif hale getirilmiştir. Özdemir Kur. Hiz. Yem. Gıda Tem. İnş. Hay. Tic. Ltd. Şti. firması 19.11.2021 tarihinde aktif durumdadır.
2) Naz Gıda Orhan SİPAHİ (TR-06-K-046683) 25.10.2017 tarihinde kurumumuzca düzenlenen İşletme Kayıt Belgesi ile kayıt altına alınmış ve 22.12.2021 tarihinde kurumumuza verdiği dilekçe ile kayıt belgesinin iptal edilmesini istemiştir. 23.12.2021 tarihinde müdürlüğümüz gıda kontrollerince yapılan resmi kontrolde işletmenin kapalı olduğu tespit edilmiş, tutanak altına alınmıştır. İşletme Kayıt Belgesi müdürlüğümüz 31.12.2021 tarih ve 201 sayılı oluru ile pasif hale getirilmiştir. Naz Gıda Orhan SİPAHİ firması 19.11.2021 tarihinde aktif durumdadır. ” ifadelerine yer verilmiştir.
Söz konusu yazı incelendiğinde, ihale üzerinde bırakılan Özdemir Kurumsal Hizmetleri Yemek Gıda Temizlik İnş. Hay. Tic. Ltd. Şti. - Naz Gıda / Orhan Sipahi İş Ortaklığı tarafından ayrı ayrı teklifi kapsamında sunulan “ TR-06-K-060241 ” ve “ TR-06-K-046683 ” kayıt numaralı işletme kayıt belgelerinin ihale tarihi itibariyle aktif olduğu belirtilmiştir. Dolayısıyla, adı geçen iş ortaklığı tarafından sunulan işletme kayıt belgelerinin, İdari Şartname’nin yukarıda aktarılan maddesine uygun olduğu anlaşılmıştır.
4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhaleye katılımda yeterlik kuralları” başlıklı 10’uncu maddesinde “ İhaleye katılacak isteklilerden, ekonomik ve malî yeterlik ile mesleki ve teknik yeterliklerinin belirlenmesine ilişkin olarak aşağıda belirtilen bilgi ve belgeler istenebilir:
Ekonomik ve malî yeterliğin belirlenmesi için;
…
2) İsteklinin, ilgili mevzuatı uyarınca yayınlanması zorunlu olan bilançosu veya bilançosunun gerekli görülen bölümleri, yoksa bunlara eşdeğer belgeleri,
3) İsteklinin iş hacmini gösteren toplam cirosu veya ihale konusu iş ile ilgili cirosunu gösteren belgeler… ” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Bilanço veya eşdeğer belgeler” başlıklı 35’inci maddesinde “(1) Bilançonun veya eşdeğer belgelerin istenildiği ihalelerde ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait;
a) Yayınlanması zorunlu olan yıl sonu bilançosunun veya gerekli bölümlerinin,
b) (a) bendinde belirtilen belgelere eşdeğer belgelerin,
her ikisinin de idarece istenilmesi zorunludur.
(2) Bilanço veya eşdeğer belgeler kapsamında;
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan aday ve istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar.
(3) Adayın veya isteklinin ikinci fıkra uyarınca sunduğu belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi gerekir.
(4)Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
(5) İhale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanlar, iki önceki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanlar ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabilirler. Bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
(6) 4/1/1961 tarihli ve 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin bilançoları için bu hesap dönemi esas alınır.
(7)Bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen bilanço veya bilançonun üçüncü fıkradaki kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ise o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeleri düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
…” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in 36’ncı maddesinde “ (1) İş hacmini gösteren belgelerin istenildiği ihalelerde;
a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,
b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgenin, her ikisinin de idarelerce istenilmesi zorunludur.
(2) Aday veya isteklinin birinci fıkrada belirtilen belgelerden birini sunması yeterlidir. Serbest meslek erbabının iş hacmi serbest meslek kazanç defteri özeti ile belgelendirilir.
(3) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.
(4) Toplam ciro; gelir tablosundaki brüt satışlar tutarından, satıştan iadeler, satış iskontoları ve diğer indirimlerin tutarları düşülmek suretiyle ulaşılan net satışlar tutarıdır.
(5) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.
(6) İş hacmini gösteren belgelere ilişkin kriterler aşağıdaki esaslara göre belirlenir:
a) Açık ihale usulüyle yapılan ihaleler ile Kanunun 21 inci maddesinin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde, toplam cironun teklif edilen bedelin % 25’inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 15’inden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.
…
(8) Altıncı ve yedinci fıkralardaki kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
…
(10) 213 sayılı Vergi Usul Kanununun 174 üncü maddesine göre takvim yılından farklı hesap dönemi belirlenen aday ve isteklinin gelir tablosu için bu hesap dönemi esas alınır.
(11) Gelir tablosunun veya serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur. Yabancı ülkede düzenlenen gelir tablosunun o ülke mevzuatına göre düzenlenmesi ve bu belgeyi düzenlemeye yetkili merci tarafından onaylanmış olması gereklidir.
(12) İş ortaklığı olarak ihaleye katılan aday ve isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.
…
(14) Aday veya isteklinin, ortak girişimin ortağı olarak gerçekleştirdiği hizmet işleri ile ilgili ciro tutarı; iş ortaklığındaki hissesi oranında, konsorsiyumda ise taahhüt ettikleri iş kısımları üzerinden hesaplanır.
(15) Aday veya isteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda aday veya isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir. ” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “ …7.4. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:
…
7.4.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri.
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağlandığını gösteren bölümlerini,
b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterleri sağladığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi (Standart Form: KİK025.1/H)
sunmaları gerekmektedir.
Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde;
a) Belli sürelerde nakit akışını sağlayabilmesi için gerekli likiditeye ve kısa dönem (bir yıl) içinde borç ödeme gücüne sahip olup olmadığını gösteren cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, (hesaplama yapılırken; yıllara yaygın inşaat maliyetleri dönen varlıklardan, yıllara yaygın inşaat hakediş gelirleri ise kısa vadeli borçlardan düşülecektir),
b) Aktif varlıkların ne kadarının öz kaynaklardan oluştuğunu gösteren öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması, (hesaplama yapılırken, yıllara yaygın inşaat maliyetleri toplam aktiflerden düşülecektir),
c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50'den küçük olması,
ve belirtilen üç kriterin birlikte sağlanması zorunludur. Sunulan bilançolarda varsa yıllara yaygın inşaat maliyetleri ile yıllara yaygın inşaat hakediş gelirlerinin gösterilmesi
gerekir.
Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Bilanço veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olması zorunludur…
İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlaması zorunludur.
7.4.3. İstekli tarafından;
a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun,
b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgeler,
birinin sunulması yeterlidir.
Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını tevsik etmek üzere; yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavirce standart forma uygun olarak düzenlenen belge sunulur.
Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarının hesabında, yurt içinde ve yurt dışında, taahhüt altında devam eden hizmet işlerinin gerçekleştirilen kısmından veya bitirilen hizmet işlerinden elde edilen gelirlerin toplamı dikkate alınır.
Toplam cironun teklif edilen bedelin % 20'sinden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin % 12'sinden az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir.
Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır.
Gelir tablosunun veya serbest meslek kazanç defteri özetinin, yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması zorunludur...
İş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanması zorunludur.
İsteklinin iş hacmi tutarının değerlendirilmesinde, kendi iş hacmi tutarı ile birlikte ortak olduğu ortak girişime/girişimlere ait iş hacmi tutarı da hissesi oranında dikkate alınarak toplanmak suretiyle toplam iş hacmi tutarı belirlenir. Bu durumda isteklinin iş hacmi tutarı kullanılan ortak girişimdeki/girişimlerdeki hisse oranını gösteren belgelerin de teklif kapsamında sunulması gerekmektedir… ” düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda yer verilen mevzuat hükümleri ve ihale dokümanı düzenlemelerinden, isteklilerin ihaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri kapsamında ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin sunacakları bilanço veya eşdeğer belgelerde olan cari oranın (dönen varlıklar/kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, öz kaynak oranının (öz kaynaklar/toplam aktif) en az 0,15 olması ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması gerektiği, diğer yandan, bilançonun veya bilançonun yukarıda belirtilen kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerinin ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylanmış olmasının zorunlu olduğu, ayrıca ihale veya son başvuru tarihi yılın ilk dört ayında olan ihalelerde, bir önceki yıla ait belgelerini sunmayanların, iki önceki yıla ait belgelerini sunabileceği, bu belgelerde yeterlik kriterini sağlayamayanların ise iki önceki yılın belgeleri ile üç önceki yılın belgelerini sunabileceği, bu durumda, belgeleri sunulan yılların parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılacağı, diğer yandan İsteklinin ortak girişim olması halinde, ortakların her birinin istenen belgeleri ayrı ayrı sunması ve yukarıda belirtilen kriterleri sağlamasının zorunlu olduğu anlaşılmaktadır.
İhale üzerinde bırakılan istekli olan Özdemir Kurumsal Hiz. Yemek Gıda Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. – Naz Gıda / Orhan Sipahi İş Ortaklığı’nın pilot ortağı olan Özdemir Kurumsal Hiz. Yemek Gıda Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından 2020 yılına ait Kurumlar Vergisi Beyannamesi ile “Bilanço Bilgileri Tablosu”nda 2020 yılına ilişkin bilanço tutarlarını (dönen varlıklar, kısa vadeli borçlar, öz kaynaklar, toplam aktif ve kısa vadeli banka borçları) gösterir belgenin sunulduğu, sunulan bilanço bilgilerinin EKAP verileriyle uyumlu olduğu; 2020 yılına ilişkin tutarlar esas alınarak hesaplanmış bilanço oranlarının “cari oran: 1,771, özkaynak oranı: 0,233, kısa vadeli banka borçları/öz kaynaklar: 0” şeklinde olduğunun anlaşıldığı,
Diğer yandan söz konusu İş Ortaklığı’nın özel ortağı olan Naz Gıda / Orhan Sipahi tarafından teklif dosyası kapsamında, 31.12.2020 tarihli ayrıntılı bilanço ile “Bilanço Bilgileri Tablosu” başlıklı, 2020 yıllına ilişkin bilanço tutarlarını (dönen varlıklar, kısa vadeli borçlar, öz kaynaklar, toplam aktif ve kısa vadeli banka borçları) gösterir belgenin sunulduğu, sunulan bilanço bilgilerinin EKAP verileriyle uyumlu olduğu; 2020 yılına ilişkin tutarlar esas alınarak hesaplanmış bilanço oranlarının “cari oran: 1,03, özkaynak oranı: 0,24, kısa vadeli banka borçları/öz kaynaklar: 0,32” şeklinde olduğunun anlaşıldığı,
Yukarıda yer verilen tespitler ve ihale dokümanı düzenlemeleri bir arada değerlendirildiğinde, 2020 yılına ilişkin bilanço bilgileri esas alındığında, ihale üzerinde bırakılan İş Ortaklığı’na ait “cari oran, öz kaynak oranı ve kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının” ihale dokümanında belirtilen oranları karşıladığı anlaşıldığından, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Diğer yandan, başvuru sahibinin, ekonomik açıdan en avantajlı teklif sahibi isteklinin toplam ciroyu gösteren gelir tablolarının İdari Şartname’nin 7.4'üncü maddesinde belirtilen kriterleri sağlamadığı iddiasının incelenmesi neticesinde;
İhale uhdesinde bırakılan Özdemir Kurumsal Hiz. Yemek Gıda Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. – Naz Gıda / Orhan Sipahi İş Ortaklığı’nın pilot ortağı olan Özdemir Kurumsal Hiz. Yemek Gıda Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. tarafından, iş hacmini tevsik etmek üzere serbest muhasebeci mali müşavir tarafından düzenlenen ve anılan isteklinin 2019 ve 2020 yılları ile ilgili ciro tutarını gösteren ayrıntılı gelir tablosunun sunulduğu, söz konusu ciro tutarını gösteren belgelerde yer alan toplam tutarların İdari Şartname’nin 7.4.3’üncü maddesi uyarınca sağlaması gereken orana tekabül eden tutarı (6.480.000,00 TL x % 20 x %51 = 660.960,00 TL) sağladığı,
Diğer yandan, yukarıda aktarılan mevzuat ve düzenlemelerinden, İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosunun sunulmasının gerektiği, iş ortaklığı olarak ihaleye katılan isteklilerde; iş hacmine ilişkin kriterlerin, her bir ortak tarafından iş ortaklığındaki hissesi oranında sağlanmasının zorunlu olduğu anlaşılmakta, bu çerçevede, anılan İş Ortaklığı’nın özel ortağı olan Naz Gıda / Orhan Sipahi tarafından iş hacmini tevsik etmek üzere gelir tablosunun sunulmadığı, dolayısıyla anılan isteklinin toplam cirosuna ilişkin olarak herhangi bir veriye ulaşılmadığı ve İdari Şartname’de istenen asgari yeterlik kriterini karşılamadığı anlaşılmış olup, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olduğu sonucuna varılmıştır.
5) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.
(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.
(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;
…
c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,
ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,
d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,
izleyen günden itibaren başlar.
(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez ” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması bulunmaktadır.
Başvuru sahibinin yukarıda aktarılan iddiasının 31.12.2021 tarihli idareye şikayet başvurusuna konu edilmediği, söz konusu iddiaların ilk kez 14.01.2022 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.
Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikâyet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikâyet yoluna başvurulmadan itirazen şikâyet yoluna başvurulamayacağından, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.
Bu çerçevede şikâyet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.
Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.
Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.
Bu itibarla, başvuru sahibinin bahse konu iddiasını uyuşmazlığa konu hususu öğrendiği 22.12.2021 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde yazılı şekilde ileri sürmesi, bir diğer deyişle başvuruda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 14.01.2022 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesinin ikinci fıkrası yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Sonuç olarak, yukarıda belirtilen mevzuata aykırılıkların düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte olduğu tespit edildiğinden, ihalenin şikâyete konu 3’üncü kısmında Özdemir Kurumsal Hiz. Yemek Gıda Tem. İnş. San. Tic. Ltd. Şti. – Naz Gıda / Orhan Sipahi İş Ortaklığı’nın teklifinin değerlendirme dışı bırakılması ve bu aşamadan sonraki ihale işlemlerinin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun’un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.

2021/616824 İhale Kayıt Numaralı “ 3 Kısım Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası ” İhalesi

Armada Grup Taah. San. Tic. Ltd. Şti .,

Sinop İl Sağlık Müdürlüğü ,

Sinop İl Sağlık Müdürlüğü tarafından 19.11.2021 tarihinde açık ihale usulü ile gerçekleştirilen “ 3 Kısım Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası ” ihalesine ilişkin olarak Armada Grup Taah. San. Tic. Ltd. Şti.nin 15.11.2021 tarihinde yaptığı şikâyet başvurusunun, idarenin 15.11.2021 tarihli yazısı ile reddi üzerine, başvuru sahibince 24.11.2021 tarih ve 55019 sayı ile Kurum kayıtlarına alınan 24.11.2021 tarihli dilekçe ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunulmuştur.
Başvuruya ilişkin olarak 2021/1941 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.

Esas inceleme raporu ve ekleri incelendi.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İdare tarafından şikâyet başvurusuna verilen cevap yazısının İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikâyetlerin Sonuçlandırılması” başlıklı maddesinin 7’nci maddesinin ikinci fıkrasındaki düzenleme ile 4734 Sayılı Kamu İhale Kanun’un temel ilkelerinden “saydamlık”, “güvenirlilik”, “ihtiyaçların uygun şartlarda ve zamanında karşılanması” ilkelerine aykırılık teşkil ettiği, şöyle ki; idarenin cevabında herhangi bir gerekçe belirtilmediği, dolayısıyla idareye yapılan şikâyet başvurusuna karşı mevzuatta öngörülen şekilde “gerekçeli” olarak bir karar alınmaması sonucu ihaleye teklif sunulamadığı, Kamu İhale Kurumu'na somut iddia ve gerekçelere başvuru yapma hakkının alınması ve ihalenin yapılması nedeniyle hak kaybına sebebiyet verildiği, sonuç olarak, ihalenin iptal edilmesi gerektiği,
2) İhale’ye ait İdari Şartnamesinin 7.1’inci maddesinde “ İstekliler yetkili mercilerden alınmış ihale tarihi itibari ile geçerli "İşletme Kayıt Belgesi" veya "Gıda Üretim İzin Belgesi’nin aslı, noter onaylı sureti veya aslı idarece görülmüş sureti teklif ekinde sunacaktır. ” şeklinde yer alan düzenlemenin mevzuata ve hukuka aykırı olduğu,
3) Boyabat 75.Yıl D.H. ve Durağan D.H. Malzemeli Yemek Pişirme. Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı İhalesi Teknik Şartnamesi içerisinde verilen bir aylık örnek menü incelendiğinde; haydari, tereyağlı erişte, saray helva yemeklerine örnek menüde yer verilmesine rağmen “Gramajlar Listesi”nde içerik ve çiğ girdi miktarlarında belirtilmediği, makarna salatasının örnek menüde gösterildiği ancak “Gramajlar Listesi”nde sebzeli makarna salatası ve yoğurtlu makarna salatası olmak üzere iki çeşit yer aldığı, bu çeşitlerden hangisinin dikkate alınacağının belirsiz olması nedeniyle içerik ve çiğ girdi miktarları belirtilmeyen yemeklerin maliyetlerinin hesaplanamayacağı,
4) Atatürk D.H. ve Gerze D.H. Malzemeli Yemek Pişirme Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı İhalesi Teknik Şartnamesi’nin içerisinde verilen bir aylık örnek menü incelendiğinde; haydari, tereyağlı erişte, saray helva yemeklerine örnek menüde yer verilmesine rağmen “Gramajlar Listesi”nde içerik ve çiğ girdi miktarlarında belirtilmediği, makarna salatasının örnek menüde gösterildiği ancak “Gramajlar Listesi”nde sebzeli makarna salatası ve yoğurtlu makarna salatası olmak üzere iki çeşit yer aldığı, bu çeşitlerden hangisinin dikkate alınacağının belirsiz olması nedeniyle içerik ve çiğ girdi miktarları belirtilmeyen yemeklerin maliyetlerinin hesaplanamayacağı,
5) Ayancık D.H. ve Türkeli D.H. Malzemeli Yemek Pişirme, Dağıtım ve Sonrası Hizmeti Alımı İhalesi Teknik Şartnamesi’nde içerisinde verilen bir aylık örnek menü incelendiğinde; haydari, tereyağlı erişte, saray helva yemeklerine örnek menüde yer verilmesine rağmen “Gramajlar Listesi”nde içerik ve çiğ girdi miktarlarında belirtilmediği, makarna salatasının örnek menüde gösterildiği ancak “Gramajlar Listesi”nde sebzeli makarna salatası ve yoğurtlu makarna salatası olmak üzere iki çeşit yer aldığı, bu çeşitlerden hangisinin dikkate alınacağının belirsiz olması nedeniyle içerik ve çiğ girdi miktarları belirtilmeyen yemeklerin maliyetlerinin hesaplanamayacağı iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Şikâyet başvurusu üzerine inceleme” başlıklı 10’uncu maddesinin 4’üncü fıkrasında “İnceleme, ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. Bu inceleme sonucunda, ihale yetkilisi tarafından gerekçeli bir karar alınır .” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Alınacak kararlar” başlıklı 11’inci maddesinde “(1) Şikâyet üzerine idare tarafından yapılan inceleme sonucunda gerekçeli olarak;
a) İhale sürecinin devam etmesine engel oluşturacak ve düzeltici işlemle giderilemeyecek hukuka aykırılığın tespit edilmesi halinde ihalenin iptaline,
b) Düzeltme yapılması yoluyla giderilebilecek ve ihale sürecinin kesintiye uğratılmasına gerek bulunmayan durumlarda, düzeltici işlem belirlenmesine,
c) Başvurunun süre, usul ve şekil kurallarına uygun olmaması, usulüne uygun olarak sözleşmenin imzalanmış olması veya şikâyete konu işlemlerde ihalenin iptalini veya düzeltici işlem belirlenmesini gerektirecek hukuka aykırılığın tespit edilememesi hallerinde başvurunun reddine,
karar verilir .” hükmü,
Söz konusu Yönetmelik’in “Kararlarda bulunacak hususlar” başlıklı 12’nci maddesinde “(1) Şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınacak kararlarda aşağıdaki hususlar gösterilir:
a) İhalenin adı ve ihale kayıt numarası,
b) Başvuru sahibinin, varsa vekil ya da temsilcisinin adı, soyadı veya unvanı ve adresi
c) Başvurunun idare kayıtlarına alındığı tarih ve sayı,
ç) Başvuru üzerine alınan diğer kararlar ve yapılan işlemlerin özeti,
d) İleri sürülen iddiaların, olayların ve hukuki dayanaklarının özeti,
e) İddiaların ve olayların değerlendirilmesi,
f) Kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçeleri ve karar sonucu,
g) Şikâyetin kısmen veya tamamen haklı bulunması halinde, yapılması gereken düzeltici işlemler,
ğ) Karar tarihi ile kararı alanların adı ve soyadı ile imzası.
h) Kararın tebliğ ediliş şekline göre; iadeli taahhütlü mektupla gönderilme, imza karşılığı elden teslim edilme, faksla gönderilme veya elektronik postayla gönderilme tarihi,
ı) Karara karşı başvuru yapılabilecek itiraz mercii ve başvuru süresi .” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Şikâyetin sonuçlandırılması” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Şikayet başvuruları üzerine idare tarafından yapılacak inceleme ihale yetkilisince bizzat yapılabileceği gibi ihale yetkilisinin görevlendireceği bir veya birden fazla raportör tarafından da yapılabilir. İhale komisyonu üyeleri de raportör olarak görevlendirilebilir. Yapılacak inceleme sonucunda, ihale yetkilisi veya usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış kişi tarafından gerekçeli olarak ikinci fıkrada belirtilen kararlardan biri alınır …” açıklaması yer almaktadır.
Başvuru sahibi tarafından idareye 15.11.2021 tarihinde yapılan şikayet başvurusuna karşılık idarece 16.11.2021 tarihinde cevap yazısı gönderildiği görülmüştür.
Yukarıda yer verilen hükümlerden, idareye yapılan şikayet başvurularına ilişkin olarak ihale yetkilisi veya usulüne uygun olarak yetki devri yapılmış kişi tarafından gerekçeli bir karar alınması ve kararda iddiaların ve olayların değerlendirilmesi, kararın dayandığı hukuki sebepler ile gerekçeleri, karar sonucu, karara karşı başvuru yapılabilecek itiraz mercii ve başvuru süresinin de belirtilmesi gerektiği anlaşılmakta olup, anılan Yönetmelik’te şikâyet başvurularının idare tarafından incelenmesine dair düzenlemelere yer verilmiş ve “Kararlarda bulunacak hususlar” başlıklı 12’nci maddesinde şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınacak kararlarda bulunması zorunlu hususların neler olduğu hükme bağlanmıştır.
İdarece şikâyet başvurusu üzerine verilen kararda söz konusu Yönetmelik ile belirlenen hususlara yer verildiği görülmüş olup, başvuru sahibinin idarece şikâyet başvurusunun reddi üzerine 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu ve ikincil mevzuatında belirtilen şekil ve süre şartlarını sağlayarak Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu da dikkate alındığında herhangi bir hak kaybına uğramadığı ve idare cevabında mevzuata bir aykırılık olmadığı sonucuna ulaşılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2, 3, 4 ve 5'inci iddialarına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “ İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler…” hükmü,
Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “ Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.
İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir. Bu yöndeki başvuruların idarelerce ihale veya son başvuru tarihinden önce sonuçlandırılması esastır. Şikâyet üzerine yapılan incelemede tekliflerin hazırlanmasını veya işin gerçekleştirilmesini etkileyebilecek maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin bulunması ve idarece ihale dokümanında düzeltme yapılmasına karar verilmesi halinde, gerekli düzeltme yapılarak 29 uncu maddede belirtilen usule göre son başvuru veya ihale tarihi bir defaya mahsus olmak üzere ertelenir. Ancak belirlenen maddi veya teknik hataların veya eksikliklerin ilanda da bulunması halinde 26 ncı maddeye göre işlem tesis edilir.
İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz. Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dahil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir… ” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.
(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir…” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1)Süreler;
a)İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,
b)Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi,
…izleyen günden itibaren başlar.” hükmü yer almaktadır.
Başvuru sahibinin iddiasında yer alan ifadelere bakıldığında iddia edilen hususların düzenlemelerin eksik ve hatalı olarak düzenlendiğine ilişkin olduğu, dolayısıyla bahse konu iddiaların dokümana itiraz niteliğinde, diğer yandan 08.11.2021 tarihli zeyilnamede ise anılan iddialarda belirtilen hususlara ilişkin olarak da düzeltici işlem kararı alınmadığı anlaşılmıştır.
Bu itibarla, başvuru sahibi istekli tarafından 29.10.2021 tarihinde ihale dokümanının indirildiği, ihale tarihinin 19.11.2021 olduğu, ihale dokümanına yönelik şikâyete konu durumun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen 10 gün içinde ve her halükarda ihaleden 3 iş günü öncesine kadar idareye başvuruda bulunulması gerektiği, bahse konu hususlara ilişkin idareye 15.11.2021 tarihinde başvuruda bulunulduğu, başvuru sahibinin 2’nci iddiasının dokümanın ihale ilana yansıyan hükümlerine ilişkin de olduğu, anılan iddiaya ilişkin ihale ilan tarihi olan 12.10.2021’i izleyen 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulmadığı, diğer yandan idare tarafından ihale dokümanında yer alan bazı düzenlemelere ilişkin olarak yapılan zeyilnamenin 08.11.2021 tarihinde EKAP üzerinden istekli olabileceklere bildirildiği, zeyilname içeriğinde başvuru sahibinin iddia ettiği hususlara ilişkin olarak değişiklik yapılmadığı anlaşılmıştır.
Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren aday/istekli olabilecek/istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde, bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi gerekmektedir.
Başvuru sahibinin yukarıda yer verilen iddiasının dokümana itiraz kapsamında olduğu, bulunulan aşama itibariyle ihale dokümanı düzenlemelerinin kesinleştiği, ihale komisyonunca kesinleşen ihale dokümanı düzenlemeleri dikkate alınarak değerlendirme yapıldığı, ayrıca şikâyete konu hususun farkına varıldığı tarihin dokümanın satın alındığı tarih olduğu ve dokümana yönelik olarak şikâyet süresi içinde herhangi bir başvuruda bulunulmadığı, dolayısıyla başvuru sahibi tarafından ihale dokümanının edinildiği tarihi izleyen 10 gün içinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulmadığından, başvuru sahibinin ihale dokümanına yönelik iddialarının süre yönünden reddine karar verilmesi gerektiği sonucuna ulaşılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.