KATI ATIKLARIN TOPLANMASI, NAKLİ VE KENT TEMİZLİĞİ İŞLERİNDE KULLANILMAK ÜZERE İŞ MAKİNESİ VE ARAÇ KİRALANMASI İŞİ
Şartname henüz işlenmedi
İhale dokümanı indirilip ayrıştırılmamış.
Doküman işlendiğinde bu bölüme eklenecektir.
İş kalemi detayı bulunmuyor
Bu ihale için birim fiyat cetveli çıkarılamadı.
Kalem listesi için resmi dokümanı inceleyiniz.
İdare bilgileri bulunmuyor
İdarenin adres ve iletişim bilgileri şartnameden çıkarılamadı.
İletişim bilgilerini EKAP ilanından teyit ediniz.
Zeyilname bulunmuyor
Bu ihalede düzeltme ilanı veya zeyilname yayımlanmamış.
Zeyilname ihale gününe kadar yayımlanabilir; resmi kaynaklardan da kontrol ediniz.
Kırım istatistiği üretilemedi
Benzer ihalelerde yeterli geçmiş veri bulunamadı.
KATI ATIKLARIN TOPLANMASI, NAKLİ VE KENT TEMİZLİĞİ İŞLERİNDE KULLANILMAK ÜZERE İŞ MAKİNESİ VE ARAÇ KİRALANMASI İŞİ hizmet alımı 4734 sayılı Kamu İhale Kanununun 19 uncu maddesine göre açık ihale usulü ile ihale edilecektir. İhaleye ilişkin ayrıntılı bilgiler aşağıda yer almaktadır:
| İhale Kayıt Numarası | : | 2021/480685 |
| a) Adresi | : | Halkalı Turgut Özal No:10 34303 Halkalı KÜÇÜKÇEKMECE/İSTANBUL |
| b) Telefon ve faks numarası | : | 2124110701 - 2124110706 |
| c) Elektronik Posta Adresi | : | temizlik@kucukcekmece.bel.tr |
| ç) İhale dokümanının görülebileceği internet adresi | : | https://ekap.kik.gov.tr/EKAP/ |
2-İhale konusu hizmetin
| a) Niteliği, türü ve miktarı | : | 36 AY SÜRE İLE KÜÇÜKÇEKMECE İLÇE SINIRLARI DAHİLİNDE KATI ATIKLARIN TOPLANMASI, NAKLİ VE KENT TEMİZLİĞİ İŞLERİNDE KULLANILMAK ÜZERE ŞOFÖRSÜZ/PERSONELSİZ İŞ MAKİNESİ VE ARAÇ KİRLANACAKTIR. Ayrıntılı bilgiye EKAP’ta yer alan ihale dokümanı içinde bulunan idari şartnameden ulaşılabilir. |
| b) Yapılacağı yer | : | KÜÇÜKÇEKMECE İLÇE SINIRLARI DAHİLİNDE |
| c) Süresi | : | İşe başlama tarihi 01.10.2021, işin bitiş tarihi 30.09.2024 |
3- İhalenin
| a) Yapılacağı yer | : | HALKALI TURGUT ÖZAL BULVARI NO:10 34303 HALKALI-KÜÇÜKÇEKMECE/İSTANBUL |
| b) Tarihi ve saati | : | 17.09.2021 - 09:30 |
4. İhaleye katılabilme şartları ve istenilen belgeler ile yeterlik değerlendirmesinde uygulanacak kriterler:
4.1. İhaleye katılma şartları ve istenilen belgeler:
4.1.2. Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren İmza Beyannamesi veya İmza Sirküleri;
4.1.2.1. Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,
4.1.2.2. Tüzel kişi olması halinde, İdari Şartname ekinde yer alan Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri,
4.1.3. Şekli ve içeriği İdari Şartnamede belirlenen teklif mektubu.
4.1.4. Şekli ve içeriği İdari Şartnamede belirlenen geçici teminat.
4.1.5 İhale konusu işin tamamı veya bir kısmı alt yüklenicilere yaptırılamaz.
4.1.6 Tüzel kişi tarafından iş deneyimini göstermek üzere sunulan belgenin, tüzel kişiliğin yarısından fazla hissesine sahip ortağına ait olması halinde, ticaret ve sanayi odası/ticaret odası bünyesinde bulunan ticaret sicil memurlukları veya yeminli mali müşavir ya da serbest muhasebeci mali müşavir tarafından ilk ilan tarihinden sonra düzenlenen ve düzenlendiği tarihten geriye doğru son bir yıldır kesintisiz olarak bu şartın korunduğunu gösteren, standart forma uygun belge,
| 4.2. Ekonomik ve mali yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler: |
| 4.2.1 Bankalardan temin edilecek belgeler: |
|
Teklif edilen bedelin
%10 dan
az olmamak üzere istekli tarafından belirlenecek tutarda bankalar nezdindeki kullanılmamış nakdi veya gayrinakdi kredisini ya da üzerinde kısıtlama bulunmayan mevduatını gösterir banka referans mektubu, Bu kriter mevduat ve kredi tutarları toplanmak ya da birden fazla banka referans mektubu sunularak sağlanabilir. |
| 4.2.2. İsteklinin ihalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait yıl sonu bilançosu veya eşdeğer belgeleri: |
|
a) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olan istekliler yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini, b) İlgili mevzuatı uyarınca bilançosunu yayımlatma zorunluluğu olmayan istekliler, yıl sonu bilançosunu veya bilançonun gerekli kriterlerin sağlandığını gösteren bölümlerini ya da bu kriterlerin sağlandığını göstermek üzere yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir tarafından standart forma uygun olarak düzenlenen belgeyi sunar, Sunulan bilanço veya eşdeğer belgelerde; a) Cari oranın (dönen varlıklar / kısa vadeli borçlar) en az 0,75 olması, b) Öz kaynak oranının (öz kaynaklar/ toplam aktif) en az 0,15 olması, c) Kısa vadeli banka borçlarının öz kaynaklara oranının 0,50’den küçük olması, yeterlik kriterleridir ve bu üç kriter birlikte aranır. Yukarıda belirtilen kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde, son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanmadığına bakılır. Serbest meslek erbabının vereceği, ilgili mevzuatına göre düzenlenmiş ve onaylanmış serbest meslek kazanç defteri özetinde gösterilen değerlere göre, son yıla ait toplam gelirin toplam gidere oranının veya son iki yıla ait gelir ve giderlerin parasal tutarlarının ortalaması üzerinden bulunacak oranın en az (1,25) olması şartı aranır. Serbest meslek kazanç defteri özetinin yeminli mali müşavir veya serbest muhasebeci mali müşavir ya da vergi dairesince onaylı olması gerekir. |
| 4.2.3. İş hacmini gösteren belgeler: |
|
a) İhalenin yapıldığı yıldan önceki yıla ait toplam ciroyu gösteren gelir tablosu, b) Hizmet işleri ile ilgili ciro tutarını gösteren belgeler, Bu belgelerden birinin sunulması yeterlidir. Toplam cironun teklif edilen bedelin %15’inden, hizmet işleri ile ilgili cironun ise teklif edilen bedelin %9’undan az olmaması gerekir. Bu kriterlerden herhangi birini sağlayan ve sağladığı kritere ilişkin belgeyi sunan istekli yeterli kabul edilir. Bu kriterleri bir önceki yılda sağlayamayanlar, son iki yıla ait belgelerini sunabilirler. Bu takdirde son iki yılın parasal tutarlarının ortalaması üzerinden yeterlik kriterlerinin sağlanıp sağlanamadığına bakılır. |
| 4.3. Mesleki ve Teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler: |
| 4.3.1. İş deneyimini gösteren belgeler: |
|
Son beş yıl içinde bedel içeren bir sözleşme kapsamında kabul işlemleri tamamlanan ve teklif edilen bedelin
% 25
oranından az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin iş deneyimini gösteren belgeler
veya teknolojik ürün deneyim belgesi. |
| 4.4. Bu ihalede benzer iş olarak kabul edilecek işler: |
4.4.1. Bu İhalede; Araç ve Makine ile Yapılan Çöplerin Toplanması ve Nakli İşleri, Evsel Nitelikli Katı Atıkların Toplanması ve Nakli ile Kent Temizliği İşlerinin Yapıldığı İşler (Benzer İş Tutarı Olarak Araç ve Ekipman ile Yapılan İş Kalemlerine Ait Tutarı Alınacaktır.) Çöplerin Toplanması ve Nakli ile Kent Temizliğine Ait Araç Kiralama İşleri, Benzer işlere ilişkin sunulan iş deneyim belgelerinden benzer iş dışında başka işler'de var ise; Benzer iş tutarının tespiti amacı ile iş deneyim belgesinin alındığı idareden benzer iş kaleminin tutarını gösteren resmi belge alınarak iş deneyim belgesi ekine konularak sunulacaktır. |
5.Ekonomik açıdan en avantajlı teklif sadece fiyat esasına göre belirlenecektir.
6. İhale yerli ve yabancı tüm isteklilere açık olup, yerli istekliler lehine % 10 oranında fiyat avantajı uygulanacaktır.
7. İhale dokümanının görülmesi:
7.1. İhale dokümanı, idarenin adresinde görülebilir.
7.2. İhaleye teklif verecek olanların ihale dokümanını EKAP üzerinden e-imza kullanarak indirmeleri zorunludur.
8. Teklifler, ihale tarih ve saatine kadar KÜÇÜKÇEKMECE BELEDİYESİ ÇEVRE KORUMA VE KONTROL MÜDÜRLÜĞÜ adresine elden teslim edilebileceği gibi, aynı adrese iadeli taahhütlü posta vasıtasıyla da gönderilebilir.
9. İstekliler tekliflerini, Birim fiyatlar üzerinden vereceklerdir. İhale sonucu üzerine ihale yapılan istekliyle, her bir iş kaleminin miktarı ile bu kalemler için teklif edilen birim fiyatların çarpımı sonucu bulunan toplam bedel üzerinden birim fiyat sözleşme imzalanacaktır.
Bu ihalede, işin tamamı için teklif verilecektir.
10. İstekliler teklif ettikleri bedelin %3’ünden az olmamak üzere kendi belirleyecekleri tutarda geçici teminat vereceklerdir.
11. Verilen tekliflerin geçerlilik süresi, ihale tarihinden itibaren 60 (Altmış) takvim günüdür.
12. Konsorsiyum olarak ihaleye teklif verilemez.
13. Bu ihalede elektronik eksiltme yapılmayacaktır.
14.Diğer hususlar:
Teklifi sınır değerin altında kalan isteklilerden Kanunun 38 inci maddesine göre açıklama istenecektir.
| İhale kayıt numarası | : | 2021/480685 |
| 1- İhalenin | ||
| a) Tarihi | : | 17.09.2021 |
| b) Türü | : | Hizmet alımı |
| c) Usulü | : | Açık |
| d) Yaklaşık Maliyeti | : | 271.325.020,38 TRY |
| 2- İhale konusu hizmetin | ||
| a) Adı | : | KATI ATIKLARIN TOPLANMASI, NAKLİ VE KENT TEMİZLİĞİ İŞLERİNDE KULLANILMAK ÜZERE İŞ MAKİNESİ VE ARAÇ KİRALANMASI İŞİ |
| b) Yapılacağı yer | : | KÜÇÜKÇEKMECE İLÇE SINIRLARI DAHİLİNDE |
| c) Süresi | : | 01.10.2021 - 30.09.2024 |
| 3- Teklifler | ||
| a) Dokümanı EKAP üzerinden e-imza kullanarak indiren sayısı | : | 43 |
| b) Toplam Teklif Sayısı | : | 10 |
| c) Toplam Geçerli Teklif Sayısı | : | 6 |
| d) Yerli istekli lehine fiyat avantajı uygulaması | : | Uygulanmıştır / % 10 |
| 4- Sözleşmenin | ||
| a) Tarihi | : | 21.01.2022 |
| b) Bedeli | : | 233.584.500,00 TRY |
| c) Süresi | : | 01.02.2022 - 30.09.2024 |
| d) Yüklenici | : | AKMERCAN TURİZM TAŞIMACILIK İNŞAAT GÜVENLİK SİSTEMLERİ TEMİZLİK VE GIDA SANAYİ DIŞ TİCARET LİMİTED ŞİRKETİ |
| e) Yüklenicinin uyruğu | : | Türkiye |
| f) Yüklenicinin adresi | : | BİRLİK MH 796 SK NO:34 K:2 D:20 ESENLER/İSTANBUL |
Kararın tam metnini oku
Davacı Hayat Organizasyon ve Danışmanlık Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından anılan Kurul kararının iptali istemiyle açılan davada, Ankara 11. İdare Mahkemesinin 02.02.2022 tarihli ve E:2021/2238, K:2022/258 sayılı kararında “dava konusu işlemin 1, 2, 3, 4, 5, 6 ve 7’nci iddialar yönünden reddine, 8 ve 9’uncu iddialarının ise sadece şekil yönünden iptaline” karar verilmiştir.
Anılan Mahkeme kararının uygulanmasını teminen alınan 23.03.2022 tarihli ve 2022/MK-99 sayılı Kurul kararı ile “1) Kamu İhale Kurulunun 20.10.2021 tarihli ve 2021/UH.I-1929 sayılı kararının şekil ve süre yönünden reddedilen 8 ve 9’uncu iddialarının, şekil yönünden reddine ilişkin kısmının iptaline,
2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Kamu İhale Kurulunun 20.10.2021 tarihli ve 2021/UH.I-1929 sayılı kararının 8 ve 9’uncu iddialarının süre yönünden reddine ilişkin kısmının hukuki geçerliliğini koruduğundan 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,” karar verilmiştir.
Söz konusu Mahkeme kararına karşı yapılan temyiz başvuru sonucunda Danıştay Onüçüncü Dairesinin 24.05.2022 tarihli ve E:2022/1637, K:2022/2214 sayılı kararı ile “…1)Temyize konu İdare Mahkemesi kararının, itirazen şikâyet başvurusunun reddine dair dava konusu Kurul kararının 1, 2, 3, 4, 5, 6 ve 7. iddialara ilişkin kısmında hukuka aykırılık bulunmadığı gerekçesiyle davanın reddine yönelik kısmında hukukî isabetsizlik bulunmamaktadır.
2) Mahkeme kararının 8 ve 9. iddia bakımından dava konusu işlemin iptaline yönelik kısmına gelince;
Aktarılan mevzuatın değerlendirilmesinden, ihale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabileceklerin, Kanun'da belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabileceği, ihale ilanında yer alan hususlara yönelik başvuruların süresinin ilk ilan tarihinden, ön yeterlik ve ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresinin ise dokümanın satın alındığı tarihten başlayarak 10 gün olduğu, ilan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikâyetlerin bu süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden 3 iş günü öncesine kadar yapılabileceği anlaşılmaktadır.
Uyuşmazlığa konu ihaleye ilişkin olarak davacı tarafından yapılan itirazen şikâyet başvurusunda 8 ve 9. iddialara yer verilmiş, ancak söz konusu iddialara şikâyet başvurusunda yer verilmemiştir.
Davacının 8 ve 9. iddialarının hukukî niteliği incelendiğinde, 8. iddianın dokümana itiraz niteliğinde olduğu, 9. iddianın ise dokümana itiraz niteliğinde olmayıp ihalede hazırlık, tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihale kararı aşamalarına ilişkin itirazlardan oluştuğu görülmektedir. Bu nedenle, şikâyet başvurusunda ileri sürülmeyen ancak itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülen iddiaların Kurul tarafından incelenip incelenemeyeceği değerlendirilirken, bu ayrımın hukukî sonuçlarının göz önüne alınması gerekmektedir.
İhale dokümanları çok çeşitli olmakla birlikte, türlerine göre dokümanlarda, ihaleye katılım şartları, ihale sürecinin ne şekilde yürütüleceği ve ihale konusu işin özellikleri gibi hususlarda açıklamalara yer verilmektedir. İhale dokümanları, ihaleye ilişkin genel ve kişilik dışı kurallar barındırmaktadır.
4734 sayılı Kanun'un "Tanımlar" başlıklı 4. maddesinde, "İhale dokümanı: İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinde; isteklilere talimatları da içeren idari şartnameler ile yaptırılacak işin projesini de kapsayan teknik şartnameler, sözleşme tasarısı ve gerekli diğer belge ve bilgiler" şeklinde tanımlanış; 4734 sayılı Kanun'da dokümanların hazırlanması, içeriği, değiştirilme şartları, dokümanların ihaleye katılmak isteyenlerce görülmesi ve satın alınmasına ilişkin kurallara yer verilmiş, dokümana ilişkin ayrıntılı düzenlemelerle dokümanın ihale sürecindeki mahiyeti ve önemi kanun düzeyinde ortaya konmuştur.
Ayrıca, 4734 sayılı Kanun'da, dokümana itiraz niteliğindeki şikâyet başvurularının yasal süresi içinde, ancak en geç ihale tarihinden 3 iş günü öncesine kadar yapılabilmesi ve başvuru üzerine inceleme sonucunda diğer aday ve isteklilerin yanı sıra istekli olabileceklere de bildirim yapılması kurala bağlanarak, dokümana itiraz niteliğindeki başvuruları diğer ihale iş ve işlemlerine ilişkin şikâyet başvurularından farklı bir hukukî rejime tabi kılınmıştır.
4734 sayılı Kanun'un 56. maddesinin lafzından, kural olarak, başvuru sahibinin iddialarından sadece şikâyet başvurusunda yer alan iddiaların anlaşılamayacağı, şikâyet ve itirazen şikâyet başvurularında yer alan tüm iddiaların Kurum tarafından incelenmesinin gerektiği, başka bir anlatımla, itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülen iddiaların şikâyet başvurusunda ileri sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın incelenmesi gerektiği anlaşılmakla birlikte varılan bu hukukî sonuç ancak aynı hukukî rejime tabi kılınan iddialara ilişkin yapılacak değerlendirmeler açısından geçerlidir.
Bu nedenle, dokümana itiraz niteliğindeki iddialarla şikâyet başvurusu yapıldığından bahisle, idarenin diğer eylem ve işlemlerinden kaynaklanan ve dokümana itiraz niteliğinde olmayan iddiaların, öncesinde şikâyet başvurusunda bulunulmaksızın itirazen şikâyet başvurusuna konu edilmesi mümkün değildir.
Bu itibarla, dokümana itiraz niteliğindeki iddialarla şikâyet başvurusu yapıldıktan sonra, ihalede hazırlık, tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihale kararı aşamasına ilişkin itirazlardan oluşan 9. iddianın incelenmesinin şekil yönünden reddine ilişkin Kurul kararında hukuka aykırılık, bu kısım bakımından dava konusu Kurul kararının iptaline ilişkin İdare Mahkemesi kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.
Davacının 8. iddiası bakımından yapılan incelemede ise, söz konusu iddianın dokümana itiraz niteliğinde olduğu ve iddiaya şikâyet başvurusunda yer verilmediği, davacının ihale dokümanını 12/09/2021 tarihinde edindiği ve davaya konu ihalenin 17/09/2021 tarihinde gerçekleştirildiği dikkate alındığında, dokümana itiraz kapsamındaki iddiaların 10 gün içinde ve her hâlükârda ihale tarihinden 3 iş günü öncesine kadar şikâyet başvurusuna konu edilebileceği, ihale dokümanına yönelik söz konusu iddianın ihale tarihinden sonra ilk kez 27/09/2021 tarihinde Kurum’a yapılan itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürüldüğü, şikâyet başvurusuna konu edilmeyen iddiaların itirazen şikâyet başvurusunda ileri sürülemeyeceği gerekçesiyle başvurunun şekil yönünden reddine karar verilmesinde hukuka uygunluk bulunmamakta ise de, söz konusu iddiaya yönelik başvurunun dokümana itiraz niteliğinde olduğu göz önüne alındığında süresinde yapılmadığı anlaşıldığından, bu kısım bakımından itirazen şikâyet başvurusunun süre yönünden reddine ilişkin Kurul kararında hukuka aykırılık, Kurul kararının iptaline yönelik Mahkeme kararında ise hukukî isabet bulunmamaktadır.
Nitekim Dairemizin 28/04/2022 tarih ve E:2022/1365, K:2022/1926 sayılı kararı da aynı yöndedir” gerekçesiyle Mahkeme kararının bozulmasına, davanın reddine karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1- Kamu İhale Kurulunun 23.03.2022 tarihli ve 2022/MK-99 sayılı kararının iptaline,
2- Kamu İhale Kurulunun 20.10.2021 tarihli ve 2021/UH.I-1929 sayılı kararının şekil ve süre yönünden reddedilen 8'nci iddiasının, şekil yönünden reddine ilişkin kısmının iptaline,
3- Anılan Danıştay kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Kamu İhale Kurulunun 20.10.2021 tarihli ve 2021/UH.I-1929 sayılı kararının 8'nci iddianın şekil yönünden reddine ilişkin kısmı hariç olmak üzere hukuki geçerliliğini koruduğuna,
Oybirliği ile karar verildi.
Kararın tam metnini oku
Anılan Kurul kararının iptali ve yürütmenin durdurulması istemiyle, Hayat Organizasyon ve Danışmanlık Sanayi Ticaret Limited Şirketi tarafından açılan davada, Ankara 11. İdare Mahkemesinin 02.02.2022 tarihli ve E:2021/2238, K:2022/258 sayılı kararında “…Davanın 8. ve 9. iddialar yönünden değerlendirilmesinden;
…
Bu kapsamda, 4734 sayılı Kanun’un 56. maddesi hükmünden, başvuru sahibinin iddialarından sadece şikâyette yer alan iddiaların anlaşılamayacağı, Kanun'da böyle bir sınırlama yapılmadığı, Kamu İhale Kurulu tarafından başvuru sahibinin itirazen şikâyet başvurusundaki iddialarının, şikâyet aşamasında öne sürülüp sürülmediğine bakılmaksızın incelenmesi gerektiği anlaşılmaktadır.
Bu durumda; davacı şirketin itirazen şikayet aşamasında ileri sürdüğü “Teknik Şartnamede yer alan Araçlar ve Çalışma Programı başlıklı tabloda en az 18 ton atık taşıma kapasiteli damperli kamyonun bir vardiyada 7,5 saat çalışacağı ve günlük 400 km ortalama yol yapacağının belirtildiği, ancak anılan aracın atık yükleme ve boşaltma işlemleri hariç olmak üzere bile yerleşim yeri ve yerleşim yeri dışındaki ortalama hız limitleri dikkate alındığında 7,5 saat dilimi içerisinde 400 km yol yapmasının imkânsız olduğu, yapılan düzenlemenin bu haliyle kalması durumunda anılan aracın kanunlarda öngörülen hız limitlerini aşarak hizmet vermesi anlamına geleceği, bu durumda da cezai yaptırımların kaçınılmaz olacağı ve dolayısıyla kamu zararı oluşturacağından yapılan düzenlemenin mevzuata aykırılık teşkil ettiği ve ihaleye teklif veren isteklilerin teklif bedellerinin yaklaşık maliyete çok yalın olduğu, ihalenin yaklaşık maliyete bu kadar yakın bir teklif bedelleri ile sonuçlandırılmasının 4734 sayılı Kanun'un temel ilkelerine aykırı olduğu, ihaleye katılan diğer isteklilerin kendi aralarında anlaşarak teklif sundukları, anılan durumun 4734 sayılı Kanun'un 17'nci, TCK'nın 235'inci ve 4054 sayılı Kanun'un 4'üncü maddesinde yer alan hükümler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, diğer taraftan ihaleye esas yaklaşık maliyeti oluşturmak için hangi firmalardan fiyat teklifi alındığı ve fiyat teklifi alınan firmaların ihaleye teklif verip vermediğinin, verdi ise yaklaşık maliyetin yüzde kaçına denk gelen fiyat verdiğinin araştırılması, ihalenin miktarı ve yaklaşık maliyet olarak büyüklüğü, idare tarafından belirlenmiş olan yaklaşık maliyetin gizliliğinin korunup korunmadığının hayatın olağan akışı içerisinde mevcut ihalede başta rekabet olmak üzere temel ilkelerin zedelendiğine” yönelik iddialarının esastan değerlendirilmesi gerekirken, davacı şirket tarafından idareye yapılan şikâyet başvurusunda başvuru sahibinin idareye sunduğu şikayet dilekçesinde öne sürmediği iddialarını itirazen şikayet başvurusunda öne süremeyeceğinden bahisle davacı şirketin 8. ve 9. iddialarının şekil yönünden reddedilmesine ilişkin dava konusu Kurul kararının bu kısmında hukuka uygunluk bulunmamaktadır.” gerekçesiyle dava konusu işlemin 1, 2, 3, 4, 5, 6 ve 7’nci iddialar yönünden reddine, 8 ve 9’uncu iddialarının ise sadece şekil yönünden iptaline karar verilmiştir.
Anayasa’nın 138’inci maddesinin dördüncü fıkrasında, yasama ve yürütme organları ile idarenin mahkeme kararlarına uymak zorunda olduğu, bu organlar ve idarenin mahkeme kararlarını hiçbir suretle değiştiremeyeceği ve bunların yerine getirilmesini geciktiremeyeceği hükme bağlanmıştır.
Ayrıca, 2577 sayılı İdari Yargılama Usulü Kanunu’nun 28’inci maddesinin birinci fıkrasında, mahkemelerin esasa ve yürütmenin durdurulmasına ilişkin kararlarının icaplarına göre idarenin gecikmeksizin işlem tesis etmeye veya eylemde bulunmaya mecbur olduğu, bu sürenin hiçbir şekilde kararın idareye tebliğinden başlayarak otuz günü geçemeyeceği hüküm altına alınmıştır.
Anılan kararın icaplarına göre Kamu İhale Kurulunca işlem tesis edilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
1) Kamu İhale Kurulunun 20.10.2021 tarihli ve 2021/UH.I-1929 sayılı kararının şekil ve süre yönünden reddedilen 8 ve 9’uncu iddialarının, şekil yönünden reddine ilişkin kısmının iptaline,
2) Anılan Mahkeme kararında belirtilen gerekçeler doğrultusunda, Kamu İhale Kurulunun 20.10.2021 tarihli ve 2021/UH.I-1929 sayılı kararının 8 ve 9’uncu iddialarının süre yönünden reddine ilişkin kısmının hukuki geçerliliğini koruduğundan 4734 sayılı Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.
Kararın tam metnini oku
Başvuruya ilişkin olarak 2021/1700 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) Taraflarına EKAP üzerinden 22.09.2021 tarihinde tebliğ edilen kesinleşen ihale kararında “10 gün içinde Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir” ifadesine yer verildiği, idarenin bu ifadeyle isteklileri yanıltıcı ve yanlış yönlendirme yapılarak hak kaybına yol açacak sonuca sebebiyet verdiği, söz konusu ifadenin sehven değil, bilinçli olarak yapıldığı, bu nedenle söz konusu hususa yönelik düzeltici işlem belirlenmesi gerektiği,
2) Tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılma gerekçelerinin mevzuata aykırı olduğu, zira sundukları Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belgedeki bilgiler ile iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunulan sözleşme ve ekindeki belgelerin İdari Şartname düzenlemelerini karşıladığı,
3) İhale üzerinde bırakılan istekli Akmercan Turizm Taş. İnş. Güvenlik Sis. Tem. ve Gıda San. Dış Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan vekaletnamenin İdari Şartname’nin 7.7.2’nci maddesine uygun olmadığı iddialarına yer verilmiştir.
A) Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İhalelere yönelik başvurular” başlıklı 54’üncü maddesinde “İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden aday veya istekli ile istekli olabilecekler, bu Kanunda belirtilen şekil ve usul kurallarına uygun olmak şartıyla şikâyet ve itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirler,…Şikâyet başvuruları idareye, itirazen şikâyet başvuruları Kuruma hitaben yazılmış imzalı dilekçelerle yapılır.” hükmü,
Anılan Kanun’un “İdareye şikâyet başvurusu” başlıklı 55’inci maddesinde “Şikâyet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır…
…İdare, şikâyet başvurusu üzerine gerekli incelemeyi yaparak on gün içinde gerekçeli bir karar alır. Alınan karar, şikâyetçi ile diğer aday veya istekliler ile istekli olabileceklere karar tarihini izleyen üç gün içinde bildirilir. İlan ile ihale veya ön yeterlik dokümanına yönelik başvurular dışında istekli olabileceklere bildirim yapılmaz.
Belirtilen süre içinde bir karar alınmaması durumunda başvuru sahibi tarafından karar verme süresinin bitimini, süresinde alınan kararın uygun bulunmaması durumunda ise başvuru sahibi dâhil aday, istekli veya istekli olabilecekler tarafından idarece alınan kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kuruma itirazen şikâyet başvurusunda bulunulabilir…” hükmü,
Aynı Kanun’un “Kuruma itirazen şikâyet başvurusu” başlıklı 56’ncı maddesinde “…Kanunda belirtilen sürelere ve usule uyulmadan sözleşme imzalanmış olması veya itirazen şikayet başvurusundan feragat edilmesi itirazen şikayet başvurusunun incelenmesine ve 54 üncü maddede sayılan kararlardan birinin alınmasına engel teşkil etmez…” hükmü yer almaktadır.
İhale işlem dosyası üzerinde yapılan incelemede, başvuru sahibine 22.09.2021 tarihinde tebliğ edilen kesinleşen ihale komisyonu kararında “10 gün içinde Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirsiniz.” şeklinde başvuru mercii doğru belirtilmediği halde şikâyetçi tarafından 04.10.2021 tarihinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulduğu, idarenin 05.10.2021 tarihli işlemi ile şikâyeti uygun bulmadığı ve idarenin kararının aynı gün başvuru sahibine bildirildiği, bildirilen kararda “Kararın bildirimini izleyen on gün içinde Kamu İhale Kurumuna itirazen şikâyet başvurusunda bulunabilirsiniz” ifadelerine yer verildiği ve başvuru sahibinin 15.10.2021 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan dilekçesi ile itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşılmıştır.
Bu çerçevede her ne kadar kesinleşen ihale kararının bildirilmesi içerikli yazıda “İdaremize 10 gün içinde şikayet başvurusunda bulunulabilir” yazılması gerekirken “Kamu İhale Kurumuna on gün içinde itirazen şikayet başvurusunda bulunulabilir ” yazılmış olsa da başvuru sahibinin şikayet süresini kaçırmadığı, dolayısıyla başvuru sahibinin herhangi bir hak kaybına uğramadığı anlaşıldığından iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
İhale ilan tarihinde yürürlükte bulunan Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Aday veya isteklinin mesleki faaliyetini sürdürdüğünü ve teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren belgeler ” başlıklı 38’inci maddesinde “(1) (Değişik fıkra: 25/01/2017-29959 R.G./5. md.) İhalelere katılacak aday veya istekliler tarafından,
a) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesinin,
b) Tüzel kişi olması halinde, (Değişik ibare: 30/09/2020-31260 R.G/3. md., yürürlük: 20/10/2020) bu Yönetmelik ekinde yer alan Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirkülerinin, teklif kapsamında sunulması zorunludur…” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “ İş deneyim belgesi düzenlenemeyen hallerde iş deneyimini gösteren diğer belgeler ve bu belgelerde aranacak kriterler ” başlıklı 47’nci maddesinde “(1) Gerçek kişilere veya iş deneyim belgesi düzenlemeye yetkili olmayan her türlü kurum ve kuruluşa bedel içeren tek bir sözleşmeye dayalı olarak gerçekleştirilen işlerde, iş deneyim belgesi düzenlenemez. Bu durumda, bitirilen işlere ilişkin iş deneyiminin belgelendirilmesinde aşağıdaki esaslar uygulanır:
(a) (Değişik: 16/3/2011–27876 R.G./11.md.) Yurtdışında gerçekleştirilen işler hariç bu madde kapsamında yer alan işlerde; sözleşme ve bu sözleşmenin uygulanmasına ilişkin olarak 213 sayılı Vergi Usul Kanununun ilgili hükümleri çerçevesinde düzenlenen; fatura örnekleri veya bu örneklerin noter, (Ek ibare: 12/06/2015-29384 R.G./ 1. md.; mülga ibare: 13/06/2019-30800 R.G./8. md., yürürlük: 23/06/2019) yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri veya serbest meslek makbuzu nüshaları ya da bu nüshaların noter, yeminli mali müşavir, serbest muhasebeci mali müşavir veya vergi dairesi onaylı suretleri (Ek ibare: 20/06/2021-31517 R.G./2. md., yürürlük: 05/07/2021) ile sözleşmeye ait damga vergisinin ihale ilan tarihi itibarıyla ödendiğine ilişkin belgeler, personel çalıştırılan işlerde ise bu belgelere ek olarak o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgeler, iş deneyimini gösteren belgelerdir. Aday veya istekli, iş deneyimini gösteren bu belgeleri başvuru veya teklifi kapsamında sunar. Bu maddede belirtilen işler için iş deneyim belgesi düzenlenmiş olsa bile, ihale komisyonunca dikkate alınamaz…” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:
a) Mülga: RG: 25/1/2017-29959
b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;
1) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,
2) Tüzel kişi olması halinde, bu Şartname ekinde yer alan Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri,
…
7.5. Mesleki ve teknik yeterliğe ilişkin belgeler ve bu belgelerin taşıması gereken kriterler:
7.5.1. İsteklinin teknolojik ürün deneyim belgesi ya da yurt içinde veya yurt dışında kamu veya özel sektörde bedel içeren tek bir sözleşme kapsamında taahhüt edilen ihale konusu iş veya benzer işlere ilişkin olarak;
a) İlk ilan tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet alımlarıyla ilgili iş deneyimini gösteren belgeleri veya
b) Devredilen işlerde devir öncesindeki veya sonrasındaki dönemde ilk sözleşme bedelinin en az % 80'inin gerçekleştirilmesi şartıyla, ilk ilan veya davet tarihinden geriye doğru son beş yıl içinde kabul işlemleri tamamlanan hizmet işlerine ilişkin deneyimini gösteren belgeleri,
sunması zorunludur. İstekli tarafından teklif edilen bedelin % 25'den az olmamak üzere, ihale konusu iş veya benzer işlere ait tek sözleşmeye ilişkin iş deneyimini gösteren belgelerin veya teknolojik ürün deneyim belgesinin sunulması gerekir.
…
7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:
Bu İhalede;
Araç ve Makine ile Yapılan Çöplerin Toplanması ve Nakli İşleri,
Evsel Nitelikli Katı Atıkların Toplanması ve Nakli ile Kent Temizliği İşlerinin Yapıldığı İşler (Benzer İş Tutarı Olarak Araç ve Ekipman ile Yapılan İş Kalemlerine Ait Tutarı Alınacaktır.)
Çöplerin Toplanması ve Nakli ile Kent Temizliğine Ait Araç Kiralama İşleri,
Benzer işlere ilişkin sunulan iş deneyim belgelerinden benzer iş dışında başka işler'de var ise; Benzer iş tutarının tespiti amacı ile iş deneyim belgesinin alındığı idareden benzer iş kaleminin tutarını gösteren resmi belge alınarak iş deneyim belgesi ekine konularak sunulacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.
Küçükçekmece Belediyesi Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü’nce gerçekleştirilen “Katı Atıkların Toplanması, Nakli ve Kent Temizliği İşlerinde Kullanılmak Üzere İş Makinesi ve Araç Kiralanması İşi” ihalesinde, 22.09.2021 tarihli ihale komisyonu kararı ile başvuru sahibi Özener Turizm Sağlık Tem. Gıda Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. tarafından sunulan teklifin, “Ortaklı Bilgileri Tablosunda şirketin, ortak üyeleri tarafından kuruluşunun 07.11.2014 tarihli ve 8689 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde bildirildiği beyan edilmiştir. Ancak şirketin kuruluşu ve ortaklarının 29.01.2009 tarih ve 7238 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde bulunduğu tespit edilmiştir. Yine şirket müdürü olan Hürriyet Erdem’in 28.10.2021 tarih ve 7679 sayılı Ticaret Sicil Gazetesinde şirketin ortağı olarak belirtildiği, dolayısıyla İdari Şartname’nin 7.1. maddesine belirtilen esaslara göre doğru beyan verilmediği,
Ayrıca İdari Şartname’nin 7.5.1. maddesine esas iş bitirme belgesi yerine sunulan “Kent Temizliği ve Çöp Toplama Hizmetleri İçin Araç ve İş Makinesi Kiralama Sözleşmesi” incelenmiş olup; sözleşmede Özener Turizm Sağlık Temizlik Gıda Otom. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin yüklenici taraf olarak addedildiği tespit edilmiştir. … Bahse konu sözleşmenin 4.8. maddesinde “Araçlar işverene ait sürücü/operatörler tarafından çalıştırılacaktır” denildiğinden sözleşmeye konu olan iş kapsamında personel çalıştırıldığı anlaşılmaktadır. Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliğinin 47. maddesinin (a) bendi gereği Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenen veya idarece teyidi bulunan bir belge sunulmadığı” gerekçeleriyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmıştır.
Başvuru sahibinin teklifinin idarece 2 farklı gerekçeyle değerlendirme dışı bırakıldığı anlaşılmaktadır.
İdarenin eleme gerekçelerinden ilki olan ortaklı bilgileri tablosunun doğru beyan edilmediğine ilişkin yapılan incelemede;
Başvuru sahibi istekli tarafından sunulan “Ortaklık Bilgileri ve Yönetimdeki Görevliler” başlıklı belge incelendiğinde; SMMM tarafından düzenlenen söz konusu belgenin “Ortakların/Üyelerin/Kurucuların” başlıklı kısmında 19********* T.C. kimlik numaralı Hürriyet Erdem’in şirketin %100 ortağı olduğu ile 07.11.2014 tarihli ve 8689 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi bilgisine, “Yönetimdeki Görevlilerin” başlıklı kısmında ise 19********* T.C. kimlik numaralı Hürriyet Erdem’in şirket müdürü olduğu bilgisi ile 23.10.2015 tarihli ve 8931 sayılı Ticaret Sicili Gazetesi bilgisine yer verildiği görülmüştür.
İhale dokümanı ekinde yer alan Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belgenin ilk kısmında “Ortakların/Üyelerin/ Kurucuların” ibaresi kullanılarak, ihaleye katılan tüzel kişiliğin statüsünün dernek veya kooperatif olması durumunda üyelerine, vakıf olması durumunda kurucularına, limited şirket veya anonim şirket olması durumunda olması halinde ise ortaklarına ilişkin bilgilerin belirtilmesinin istenildiği, diğer bir ifadeyle aynı anda tüzel kişiliğin hem ortaklarının, hem üyelerinin ve hem de kurucularının tamamına ilişkin bilgilerin istenmediği anlaşılmaktadır.
Başvuru sahibi isteklinin limited şirket olduğu dikkate alındığında Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belgenin “Ortakların/Üyelerin/Kurucuların” başlıklı kısmında ortak ya da ortaklarının son durumunu gösteren ticaret sicil gazete ya da gazetelerinin, yine aynı şekilde “Yönetimdeki Görevlilerin” başlıklı kısmında da yönetimindeki görevlilerin son durumunu gösteren ticaret sicil gazete ya da gazetelerinin belirtilmesi gerekmektedir.
Ticaret sicil gazetesinin resmi internet adresinden yapılan incelemede anılan istekli tarafından söz konusu belgede belirtilen 07 Aralık 2014 tarihli ve 8689 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinden sonra şirket ortaklıklarında herhangi bir değişikliğin olmadığı, aynı şekilde 23 Kasım 2015 tarihli ve 8931 sayılı Ticaret Sicili Gazetesinden sonra da şirketin yönetim yapısında değişikliğin olmadığı, bahse konu gazetelerin; şirketin, ortaklık ve yönetimdeki görevlilere ilişkin son durumunu gösterdiği anlaşılmıştır.
Bu çerçevede başvuru sahibi tarafından sunulan Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belgenin uygun olduğu anlaşılmış olup, anılan isteklinin teklifinin idarece bu gerekçe ile değerlendirme dışı bırakılmasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
İdarenin eleme gerekçelerinden ikincisi olan iş bitirme belgesi yerine sunulan sözleşme ekinde sözleşmeye konu olan iş kapsamında personel çalıştırıldığı gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş belgelerin sunulmadığına ilişkin olarak yapılan incelemede ise;
Başvuru sahibi isteklice teklif dosyası kapsamında iş deneyimini tevsik etmek amacıyla Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. ile kent temizliği ve çöp toplama hizmetleri için araç ve iş makinesi kiralama işine ilişkin imzaladıkları sözleşme, sözleşmeye ait damga vergisinin ödendiğine ilişkin dekont ile Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. adına düzenlenmiş fatura örneklerinin sunulduğu görülmüştür.
Özel sektöre gerçekleştirilmiş işe ait sözleşmenin “Sözleşmenin Tarafları” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu sözleşme, bir tarafa Ertaçlar Turizm Tem. Gıda Oto. İnş. San. ve Tic. Ltd. Şti. (bundan sonra İŞVEREN olarak alınacaktır.) ile diğer tarafa Özener Turizm Sağlık Tem. Gıda Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti. (Bundan sonra YÜKLENİCİ olarak alınacaktır) arasında aşağıda şartlar dahilinde akdedilmiştir.” düzenlemesi,
“İşin Adı ve Tanımı” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.7.Yüklenici ihtiyaç duyulan araç ve iş makinelerin sürücü/operatör hariç, yakıt dahil olarak hizmete sunacaktır.
4.8. Araçlar işverene ait sürücü/operatörler tarafından kullanılacaktır…” düzenlemesi yer almaktadır.
Yukarıda aktarılan mevzuat hükümlerinden sözleşmeye konu iş kapsamında personel çalıştırılması durumunda o işe ait sözleşme kapsamında personel çalıştırıldığını gösteren Sosyal Güvenlik Kurumu internet sayfası üzerinden düzenlenmiş ve idarece teyidi yapılabilen belgelerin sunulması gerektiği anlaşılmaktadır.
Yukarıda yer verilen sözleşme maddelerinden araç ve iş makinası kiralama hizmetinin, yüklenici sıfatıyla başvuru sahibi tarafından personel çalıştırılmadan gerçekleştirildiği anlaşılmıştır.
Bu itibarla başvuru sahibi istekli tarafından iş deneyimini tevsik etmek amacıyla sunduğu; sözleşme, fatura ve damga vergisinin ödendiğine ilişkin belgenin iş deneyimi tevsiki için yeterli olduğu değerlendirildiğinden, isteklinin bu gerekçe ile de teklifinin değerlendirme dışı bırakılması işleminin yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği ’nin “Belgelerin sunuluş şekli ” başlıklı 31’inci maddesinde “(1) Bu Yönetmeliğin uygulanmasında idareler; belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini isterler. Bu kapsamda sunulan fatura örnekleri de asıl olarak kabul edilir. Adaylar veya istekliler, istenen belgelerin aslı yerine ihale veya son başvuru tarihinden önce idare tarafından “aslı idarece görülmüştür” veya bu anlama gelecek şerh düşülen suretlerini başvuruları veya teklifleri kapsamında sunabilirler. Bu yönde yapılacak başvuruların, ihaleden önce idarenin ilgili birim yetkilisi veya bu hususta görevlendirilmiş personelince karşılanması zorunludur.
(2) Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmez. Ancak, Türkiye Ticaret Sicili Gazetesi Nizamnamesinin 9 uncu maddesinde yer alan hüküm çerçevesinde, Gazete idaresince veya Türkiye Odalar ve Borsalar Birliğine bağlı odalarca “aslının aynıdır” şeklinde onaylanarak verilen Ticaret Sicili Gazetesi suretleri veya bunların noter onaylı suretleri de kabul edilir.” hükmü,
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. İsteklilerin ihaleye katılabilmeleri için aşağıda sayılan belgeleri teklifleri kapsamında sunmaları gerekir:
a) Mülga : RG: 25/1/2017-29959
b) Teklif vermeye yetkili olduğunu gösteren imza beyannamesi veya imza sirküleri;
1) Gerçek kişi olması halinde, noter tasdikli imza beyannamesi,
2) Tüzel kişi olması halinde, bu Şartname ekinde yer alan Tüzel Kişilerde Ortaklık Bilgilerine ve Yönetimdeki Görevlilere İlişkin Son Durumu Gösterir Belge ile tüzel kişiliğin noter tasdikli imza sirküleri,
…
e) Vekaleten ihaleye katılma halinde, vekil adına düzenlenmiş, ihaleye katılmaya ilişkin noter onaylı vekaletname ile vekilin noter tasdikli imza beyannamesi,
…
7.7.1. İstekliler, yukarıda sayılan belgelerin aslını veya aslına uygunluğu noterce onaylanmış örneklerini vermek zorundadır…
…
7.7.2. Noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile "ibraz edilenin aynıdır" veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanlar geçerli kabul edilmeyecektir.” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale üzerinde bırakılan Akmercan Turizm Taş. İnş. Güvenlik Sis. Tem. ve Gıda San. Dış Tic. Ltd. Şti.nin teklif mektubunun vekil sıfatıyla Ergin Erkut tarafından imzalandığı, vekil adına düzenlenmiş, şirketi temsilen ihalelere katılma yetkisini içeren İstanbul 28. Noterliğince onaylı vekaletnamenin teklif dosyası kapsamında sunulduğu görülmüştür.
Anılan istekli tarafından sunulan vekâletnamenin üzerinde; İstanbul 28. Noterliğinin 2 adet mührü ve imzası bulunduğu, noterin ilk işleminin 25 Haziran 2020 tarihli ve 11198 no’lu, ikinci işleminin 12 Ağustos 2021 tarihli ve 17782 no’lu işlem olduğu, vekaletnamenin ekinde yer alan müstenidat imza sirkülerinin üzerinde ise; İstanbul 28. Noterliğinin 3 adet mührü ve imzası bulunduğu, noterin ilk işleminin 18 Haziran 2020 tarihli ve 10079 no’lu, ikinci işleminin bila tarihli ve 11198 no’lu, üçüncü işleminin ise “Aslı gibidir” şerhini içeren bila tarihli ve 17782 no’lu işlem olduğu görülmüştür.
Aktarılan mevzuat hükümlerinden noter onaylı belgelerin aslına uygun olduğunu belirten bir şerh taşıması zorunlu olup, sureti veya fotokopisi görülerek onaylanmış olanlar ile “ibraz edilenin aynıdır” veya bu anlama gelecek bir şerh taşıyanların geçerli kabul edilmeyeceği anlaşılmaktadır.
Anılan istekli tarafından sunulan vekâletnamenin İstanbul 28. Noterliği tarafından 25 Haziran 2020 tarihli ve 11198 no’lu işlem ile düzenlendiği, ilk suret çıkarma işlemi olan 12 Ağustos 2021 tarihli ve 17782 no’lu işleme ilişkin olarak belgenin ilk sayfası üzerinde aslına uygun olduğunu belirten bir şerhin yer almadığı, ancak vekaletnamenin ekinde yer alan imza sirkülerinin üzerine İstanbul 28. Noterliği tarafından tesis edilen 17782 no’lu işlemde “Aslı gibidir” şerhi düşüldüğü, bu çerçevede vekaletname eki imza sirküleri üzerine düşülen “aslı gibidir” şerhinin vekaletnamenin de aslına uygun olduğu yönünde yapılmış bir onay niteliğinde olduğu değerlendirildiğinden başvuru sahibinin bu yöndeki iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
B) İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in 18’inci maddesi yönünden yapılan inceleme sonucunda herhangi bir aykırılık tespit edilmemiştir.
Sonuç olarak, yukarıda mevzuata aykırılıkları belirtilen işlemlerin düzeltici işlemle giderilebilecek nitelikte işlemler olduğu tespit edildiğinden, başvuru sahibi Özener Turizm Sağlık Tem. Gıda Oto. San. ve Tic. Ltd. Şti.nin teklifinin değerlendirmeye alınması ve bu aşamadan sonraki işlemlerin mevzuata uygun olarak yeniden gerçekleştirilmesi gerekmektedir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (b) bendi gereğince düzeltici işlem belirlenmesine,
Oybirliği ile karar verildi.
Kararın tam metnini oku
Başvuruya ilişkin olarak 2021/1587 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İhale konusu işte faaliyet gösteren firmaların azlığı düşünüldüğünde, ihalenin kısmı teklife açık olmamasının katılımı ve rekabeti daraltıcı nitelikte olduğu,
2) İdari Şartname’nin 25.3.1’inci maddesinde teklif fiyata dahil giderler arasında yer alan yedek parça, tamir, bakım, onarım, sigorta, kasko, vergi, akaryakıt, yağ vb. giderleri için fiyat farkı verilmemesi ve bu doğrultuda b2 katsayısının belirlenmemesinin mevzuata uygun olmadığı,
3) Şantiye alanında çalışacak personellerin 6331 sayılı İş Sağlığı ve Güvenliği Kanunu uyarınca ortaya çıkabilecek giderlerine ilişkin birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmamasının mevzuata aykırı olduğu,
4) Sözleşme Tasarısı’nın 21.1’inci maddesinde İdari Şartname’nin 25’nci maddesinde teklif fiyata dahil giderler arasında düzenlenen kasko sigortalarının teminat limitlerinin belirlenmemesinin mevzuata aykırı olduğu,
5) İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesindeki “Benzer işlere ilişkin sunulan iş deneyim belgelerinden benzer iş dışında başka işler'de var ise; Benzer iş tutarının tespiti amacı ile iş deneyim belgesinin alındığı idareden benzer iş kaleminin tutarını gösteren resmi belge alınarak iş deneyim belgesi ekine konularak sunulacaktır.” düzenlenme uyarınca idarece isteklilerden teklifle birlikte benzer işin ayrıştırmasına ilişkin belge istenildiği, ancak bu durumun mevzuata aykırılık teşkil ettiği,
6) Teknik Şartname’nin 4.5, 4.20 ve 4.21 maddelerde tamir ve bakım işlerinde vasıflı personeli çalıştırılacağının düzenlendiği, ihale dokümanı incelendiğinde bahse konu personellerin tam zamanlı olarak çalıştırılacağının anlaşıldığı, bu itibarla söz konusu personel için fiyat farkı verilmesini öngören a1 katsayısının dokümanda belirlenmemesinin mevzuata aykırı olduğu,
7) Teknik Şartname’nin 4.18’inci maddesinde usta, işçi, bekçi, çaycı, güvenlik, temizlikçi, yıkamacının yüklenici tarafından çalıştırılacağının düzenlendiği, ancak 696 sayılı Kanun Hükmüne Kararname sonrasında söz konusu işçilerin idarenin şirketinden doğrudan temin yöntemiyle karşılanmasının zorunlu olduğu, şoförsüz olarak ihale edilen araç kiralama işine bu tarz giderlerin dahil edilemeyeceği, ayrıca araç kiralama işi ile güvenlik personeli ihalesinin bir arada ihale edilemeyeceği,
8) Teknik Şartname’nin 8.3’üncü maddesinde araç ve iş makinelerinin ay içerisinde ayrılma ve/veya yeni başlamalarında hak ediş hesaplamaları çalışan günler esas alınarak yapılacağının düzenlendiği, ancak birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde birçok kalem için “ton” ve “saat” üzerinden teklif istenildiği, bu birimler içerisine araç kiralama bedeli haricinde yüklenici uhdesinde bırakılan birçok giderinde dahil olduğu, dolayısıyla eksik puantaj çalışması halinde çalışan gün için ödenecek birim fiyatın mevcut ihale dokümanı ile tespit edilmesinin ve bu şartı karşılayabilecek teklif sunulabilmesi imkanının bulunmadığı, iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1 ve 5’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’nci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.
İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir...” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’inci maddesinde ise “(1) Süreler; a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,
b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi…” hükmü yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesindeki 7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:
Bu İhalede;
Araç ve Makine ile Yapılan Çöplerin Toplanması ve Nakli İşleri,
Evsel Nitelikli Katı Atıkların Toplanması ve Nakli ile Kent Temizliği İşlerinin Yapıldığı İşler (Benzer İş Tutarı Olarak Araç ve Ekipman ile Yapılan İş Kalemlerine Ait Tutarı Alınacaktır.)
Çöplerin Toplanması ve Nakli ile Kent Temizliğine Ait Araç Kiralama İşleri,
Benzer işlere ilişkin sunulan iş deneyim belgelerinden benzer iş dışında başka işler'de var ise; Benzer iş tutarının tespiti amacı ile iş deneyim belgesinin alındığı idareden benzer iş kaleminin tutarını gösteren resmi belge alınarak iş deneyim belgesi ekine konularak sunulacaktır.” düzenlemesine, İhale İlanının 4.4.1’inci maddesinde,
İdari Şartname’nin “Kısmi teklif verilmesi” başlıklı 20’nci maddesindeki “20.1. Bu ihalede işin tamamı için teklif verilecektir.” düzenlemesine, ise İhale İlanının 9’uncu maddesinde yer verilmiştir.
Anılan mevzuat hükümlerinden, ihale sürecinde hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem ve eylemlerin ihale ilanında yer alan hususlarla ilgili olması halinde hukuka aykırı bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihin ihale ilan tarihi olduğu anlaşılmaktadır.
Yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibinin iddialarının, ihale ilanında yer alan hususlarla ilgili olduğu, dolayısıyla şikâyete konu hususun ihale ilan tarihi olan 18.08.2021 tarihi itibariyle farkına varıldığı, bu itibarla söz konusu tarihten itibaren ve ihale tarihinden üç iş gününden önce olmak kaydı ile on gün içerisinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulmuş olması gerektiği, ancak idareye bu hususlarla ilgili olarak 13.09.2021 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bu haliyle başvuru sahibinin şikâyet süresini geçirdiği anlaşıldığından söz konusu iddiaların süre yönünde reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2 ve 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.” açıklaması,
4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde, (1) 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre Türk parası üzerinden sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkı bu Esaslara göre hesaplanır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde sayılan hizmetlerden; araştırma ve geliştirme, piyasa araştırması ve anket, tanıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, mesleki eğitim, fotoğraf, film, fikri ve güzel sanatlar gibi nitelikleri itibarıyla kısa süreli hizmetler ile sigorta, muhasebe ve 4734 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde yer alan danışmanlık hizmetlerinden mali ve hukuki nitelikteki hizmetlere fiyat farkı ödenmez.
(2) 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelerin, bu Kanundan istisna olmakla birlikte birinci fıkra kapsamında fiyat farkı hesaplanabileceği öngörülen hizmet alımlarının ihale dokümanlarında bu Esaslara uygun şekilde hazırlanmış açık bir düzenleme bulunması halinde bu Esaslar uygulanabilir.” açıklaması,
Anılan Esasların “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:
…
c) Diğer hizmet alımlarında;
F = An x B x ( Pn-1)
İn Yn Gn Mn
Pn = [a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + c ——]
İo Yo Go Mo
(2) Formüllerde yer alan;
a) F: Fiyat farkını (TL),
b) B: 0,90 sabit katsayısını,
…
d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,
e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
g) b2: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
ğ) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
…
ifade eder.
(3) Ağırlık oranlarına ilişkin katsayılar, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde belirlenen a1, a2, b1, b2 ve c katsayıları toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenir ve ihale dokümanında gösterilir. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır….” açıklaması,
Aynı Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde ise “…(3) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur.” açıklaması yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.
46.1.1. 31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 2013/5215 karar sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihale edilen Hizmet Alımlarında uygulanacak fiyat farkına ilişkin esasları uyarınca fiyat farkı ödenecektir.
Akaryakıt Sabit katsayısı: b1 = 0,45
Makine ve Ekipmanın Amortisman Ağırlık Katsayısı: c = 0,55” düzenlemesi yer almakta olup, aynı düzenlemeye Sözleşme Tasarısı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde de yer verilmiştir.
Teknik Şartname’nin “Hizmetin Tanımı ve Genel Hükümler” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.18. Araçlar ve iş makineleri için İdarenin yükleniciye bedelsiz olarak tahsis edeceği Şantiye alanı araç park yeri olarak kullanılacaktır. Yüklenici, bu şantiye alanında mevsim şartlarına göre çalışma kapasitesine uygun kapalı alanlarda tamirhane, lastik tamir ve bakım bölümü, şantiyede çalışan personele soyunma ve giyinme alanları ile işçi lokali gibi alanlar oluşturmakla mükellef olmakla birlikte elektrik, su, doğal gaz, internet vb. giderler Yükleniciye aittir. İdare bu hususlar ile ilgili yüklenici firmaya herhangi bir ücret ödemeyeceği gibi teklif fiyatlara dâhil kabul edilecektir. Buralarda çalışacak, usta, işçi, bekçi, çaycı, güvenlik, temizlikçi, yıkamacı vb. ihtiyaç duyulacak tüm personel yüklenici tarafından sağlanacaktır.
…
4.20. Yüklenici, İdare tarafından kiralanan araçların periyodik bakımlarının, arıza ve tamirinin yapılabileceği tamirhanede çalışan personele soyunma ve giyinme alanları ile işçi lokali, gibi alanlarda kullanılan tüm alet edevat, makine, masa sandalye, dolap vs. gerekli olan donanımı sağlamak zorundadır. Yüklenici bu hususlar ile ilgili herhangi bir ödeme talep etmeyeceğini, teklif fiyata dâhil olduğunu peşinen kabul etmiş sayılır.
4.21. Araçların periyodik bakım, onarım ve yağlama (kuru yağlama vb.) yapılması için Yüklenici tarafından araç bakım ve onarım kademesinde tüm giderleri (Maaş, SGK, yemek, ulaşım vb.) yüklenici firmaya ait olmak kaydıyla yeteri kadar personel çalıştıracaktır.” düzenlemesi,
Şikâyete konu ihale dokümanından, fiyat farkı hesabında uygulanacak “b1” ve “c” katsayılarına yer verildiği, ancak fiyat farkı formülüne ve a1, a2 ve b2 ağırlık oranlarına ilişkin katsayılara yer verilmediği anlaşılmıştır.
Aktarılan Esaslar uyarınca, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında fiyat farkı verilmesinin zorunlu, araştırma ve geliştirme, piyasa araştırması ve anket, tanıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, mesleki eğitim, fotoğraf, film, fikri ve güzel sanatlar gibi nitelikleri itibarıyla kısa süreli hizmetler ile sigorta, muhasebe ve 4734 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde yer alan danışmanlık hizmetlerinden mali ve hukuki nitelikteki hizmetlere fiyat farkı verilmeyeceği açık olup, anılan fiyat farkı verilmesinin zorunlu olduğu ve fiyat farkı verilemeyeceğinin belirtildiği durumlar dışındaki hizmet alım ihalelerinde fiyat farkı verilip verilmeyeceği, verilecekse hangi kalemler için fiyat farkı verileceğini hususunun idarenin takdirinde olduğu anlaşılmaktadır.
Başvuru konusu ihalenin 36 ay süre ile katı atıkların toplanması, nakli ve kent temizliği işlerinde kullanılmak üzere şoförsüz/personelsiz iş makinesi ve araç kiralama işi olduğu, ihaleye ait yaklaşık maliyet cetveli ve birim fiyat teklif cetvelinin yalnızca kiralamaya konu araçlardan oluştuğu ve herhangi bir personel giderini içermediği, Sözleşme Tasarısında da yalnızca kiralamaya konu araçlara yönelik ceza uygulamalarına yer verildiği, iddia konusu Teknik Şartname düzenlemelerinin yüklenicinin zaten bünyesinde mevcut olan ve işin yürütülmesi sırasında yüklenici tarafından temin edilecek araçların hizmete hazır halde bulundurulmasında kullanılacak personele yönelik kurallar niteliğinde olduğu, dolayısıyla başvuru konusu ihale kapsamında çalıştırılacak araç şoförlerinin idare personeli olacağı ve personel temini gerektirmeyen bir iş için de personele fiyat farkı verilmesine dair bir düzenleme yapılmasına gerek bulunmadığı, diğer yandan malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden b2 içinse belirleme yapmayarak fiyat farkı verilmeyeceği düzenlenmesinin ise idarenin takdir yetkisi dâhilinde olduğu değerlendirildiğinden, iddia yerinde görülmemiştir.
3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;
a) Adı: Katı atıkların toplanması, nakli ve kent temizliği işlerinde kullanılmak üzere iş makinesi ve araç kiralanması işi
b) Miktarı ve türü: 36 ay süre ile Küçükçekmece ilçe sınırları dahilinde katı atıkların toplanması, nakli ve kent temizliği işlerinde kullanılmak üzere şoförsüz/personelsiz iş makinesi ve araç kiralanacaktır” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İhale dokümanında belirtilen makine ve ekipmanların amortisman, yedek parça, tamir, bakım, onarım, sigorta, kasko, vergi, akaryakıt (binek araçların akaryakıtları hariç) yağ vb. giderleri ile Teknik Şartnamenin ilgili maddelerinde yükleniciye ait olduğu ve yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderler teklif birim fiyata dahil edilecektir...” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Hizmetin Tanımı ve Genel Hükümler” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.18. Araçlar ve iş makineleri için İdarenin yükleniciye bedelsiz olarak tahsis edeceği Şantiye alanı araç park yeri olarak kullanılacaktır. Yüklenici, bu şantiye alanında mevsim şartlarına göre çalışma kapasitesine uygun kapalı alanlarda tamirhane, lastik tamir ve bakım bölümü, şantiyede çalışan personele soyunma ve giyinme alanları ile işçi lokali gibi alanlar oluşturmakla mükellef olmakla birlikte elektrik, su, doğal gaz, internet vb. giderler Yükleniciye aittir. İdare bu hususlar ile ilgili yüklenici firmaya herhangi bir ücret ödemeyeceği gibi teklif fiyatlara dâhil kabul edilecektir. Buralarda çalışacak, usta, işçi, bekçi, çaycı, güvenlik, temizlikçi, yıkamacı vb. ihtiyaç duyulacak tüm personel yüklenici tarafından sağlanacaktır....” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif cetveline göre, miktarları cetvelde belirtilen 11 tür aracın kiralama bedeli için teklif verilmesi gerekmektedir.
İhale konusu işin araç kiralanması hizmet alımı işi olması dolayısıyla tekliflerin araç maliyeti üzerinden oluşturulacağı dikkate alındığında, ihale dokümanında yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderlerin, araç maliyetine dâhil edilmek suretiyle teklif birim fiyatların oluşturulabileceğinden, söz konusu giderler ile ilgili olarak birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmasına gerek bulunmadığı sonucuna ulaşılmış olup, iddia yerinde görülmemiştir.
4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “76.1. Hizmet alımı ihalelerinde iş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanmasına ilişkin düzenleme Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesi ile tip idari şartnamelerin “teklif fiyata dahil olan giderler” maddesi ve tip sözleşmenin 21 inci maddesinde yer almaktadır.
76.1.1 Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 19 uncu maddesinde “İşyerinde, işin başlamasından kabul belgesinin verilmesine kadar her türlü araç, malzeme, ihzarat, makine ve taşıtlar ile sözleşme konusu hizmet işinin korunmasından yüklenicinin sorumlu olduğu, hizmet türüne göre sigorta gerektiği takdirde uygulanacak sigorta türü veya türleri ve teminat limitlerinin günün koşullarına uygun olmak şartıyla sözleşmesinde veya eklerinde belirtileceği” hükme bağlanmıştır.
76.1.2 Tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dahil olan giderler” maddesinde “Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek … sigorta … teklif fiyatına dahildir.” ifadesine yer verilmiştir.
…
76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir.
Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir.
76.5. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasına ilişkin yükümlülüğün yükleniciye ait olduğu belirtilerek sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlendiği ihalelerde, isteklilerden ihale aşamasında sigortaya ilişkin herhangi bir belge (taahhütname, sigorta poliçesi vb.) sunmaları istenmeyecektir. Bu durumda, sözleşmenin yürütülmesi aşamasında yüklenici tarafından sigorta poliçesi sunulacağına ilişkin düzenleme teknik şartnamede yapılacaktır.” açıklamaları,
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İhale dokümanında belirtilen makine ve ekipmanların … sigorta, kasko, … ile Teknik Şartnamenin ilgili maddelerinde yükleniciye ait olduğu ve yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderler teklif birim fiyata dahil edilecektir...” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Sigorta” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı her araçta bulundurulacaktır. Herhangi bir kaza anında bu tutanak doldurulacaktır. Mevcut mevzuata göre tutanak yerine kolluk kuvvetlerinin düzenleyeceği raporun geçerli olacağı durumlarda olaya karışan personel ve amirince kolluk kuvvetlerine düzenletilmesi sağlanan rapor gerekli işlemler başlatılmak üzere Yükleniciye veya temsilcisine teslim edilecektir.
7.2. Yüklenici, tüm araç ve iş makinelerine, Trafik Kanunu’nun öngördüğü Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası yaptırmakla yükümlüdür. Aracın trafik sigortası, zorunlu muayeneleri ve vergilerinin eksik olması nedeniyle kesilebilecek cezalar Yüklenici tarafından karşılanacaktır.
7.3. Yüklenici, İdare'nin kiraladığı araç veya iş makinelerinin ruhsat bilgilerindeki özelliklere göre araçlara Kasko yaptıracaktır. Kasko Sigortalarını; çok kullanıcıyı kapsayacak şekilde kaza, hırsızlık, yangın, doğal afetler, terör, sabotaj, halk hareketleri vb. riskleri kapsayacak şekilde yaptırmak zorundadır.
7.4. Yüklenici, İdareye kiralayacağı araçların Tam Kasko Sigortasını (kaza, hırsızlık, yangın, tabii afetler, terör, sabotaj, halk hareketleri vb.) yaptırmak zorundadır. Araçların kasko poliçeleri, Türkiye'nin her yerinde, yılın tüm günlerinde ve günün 24 saatinde şartnamede belirtilen tüm riskleri ve üçüncü şahıslara verilecek zararları da kapsayacak şekilde yaptırılacaktır. Kasko ve sigorta poliçelerinin yapılmaması, eksik yapılması, yönetmeliklere uygun yapılmaması, hatalı olması, zamanında yenilenmemesi vb. hallerde ortaya çıkabilecek hukuki sorumluluk yükleniciye aittir. Ancak, Sigorta ve Kasko tarafından karşılanmayan zarar ve ziyandan birinci derecede idare tarafından çalıştırılan sürücü, ikinci derecede idare sorumlu olacaktır.
7.5. Araçların kasko poliçeleri, Türkiye'nin her yerinde, yılın tüm günlerinde ve günün 24 saatinde şartnamede belirtilen tüm riskleri ve üçüncü şahıslara verilecek zararları da kapsayacak şekilde yaptırılacaktır. Kasko ve sigorta poliçelerinin yapılmaması, eksik yapılması, yönetmeliklere uygun yapılmaması, hatalı olması, zamanında yenilenmemesi vb. hallerde ortaya çıkabilecek hukuki sorumluluk yükleniciye aittir. Ancak, Sigorta ve Kasko tarafından karşılanmayan zarar ve ziyandan birinci derecede idare tarafından çalıştırılan sürücü, ikinci derecede idare sorumlu olacaktır.
7.6. Karayolları Trafik Kanunu ve diğer ilgili kanun ve yönetmeliklerin uygulanmaması ve gerekli evrakların temin edilmemesi halinde doğacak tüm yasal, hukuki ve maddi yükümlülük ile 3. şahıslara karşı tüm sorumluluklar Yükleniciye ait olacaktır.
7.7. Araçlar teslim edilirken araçlara ait ruhsat, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ve kasko poliçelerinin bir nüshası İdare'ye verilecektir.
7.8. Kiralanacak araçlar ve iş makinelerinin zorunlu trafik sigortası, fenni muayene ve egzoz muayenesi yapılmış olacaktır.
7.9. Kasko genel şartlarını karşılamayan (resmi rapor ve kasko tarafından kabul edilebilir bir beyan sunulmayan) her türlü hasar ile yetkili veya özel servis tarafından düzenlenmiş servis raporu veya Yüklenici ve İdare bünyesinde çalışmakta olan teknik personelin birlikte düzenleyeceği tutanak veya rapor veya form ile kullanıcı, şoför veya operatör hatası olduğu tespit edilen lastik, aksesuar ve kaporta hasarı/hasarları (aynalar, tamponlar, çamurluklar, vs.), tüm motor, şanzıman, diferansiyel ve yürüyen aksam arızalarına ve hasarlarına ait maliyetler bahse konu belgeler sunulmak kaydıyla belgelerin İdareye sunulmasını müteakip düzenlenecek ilk hakedişe maddi tutar dahil edilerek Yükleniciye ödenecektir. Bu ödemeyi aracın kullanıcısına, şoförüne veya operatörüne rücu edip etmemek İdarenin takdirindedir.
7.10. Hasar görerek veya arızalanarak çalışamayacak duruma geldiği yüklenici ve idaremiz teknik personeli tarafından imzalanan tutanakla tespit edilen araçların yerine 2 (iki) iş günü içerisinde aynı görevi ifa edebilecek özelliklere haiz araç temin edilerek işin aksamasına mahal verilmeyecektir.” düzenlemesi,
Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin İlgili mevzuat gereğince ödenecek olan ulaşım, sigorta, vergi (kdv hariç)- resim ve harç giderleri ile İdari şartnamenin 25. maddesinde teklif birim fiyata dahil olduğu belirtilen tüm giderler sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesi,
Anılan Tasarı’nın “İş ve işyerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 21’inci maddesinde “21.1. İş ve işyerlerinin korunmasına ilişkin sorumluluk Genel Şartnamenin 19 uncu maddesinde düzenlenen esaslar dahilinde yükleniciye aittir.
21.2. Sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitleri:
21.2.1. Bu madde boş bırakılmıştır.” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale dokümanı düzenlemeleri incelendiğinde, İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde makine ve ekipmanların sigorta ve kaskosun teklif fiyata dâhil giderler arasında sayıldığı, bu kapsamda Teknik Şartname’nin 7’nci maddesinde zorunlu mali mesuliyet sigortası, zorunlu trafik sigortası ve çok kullanıcıyı kapsayacak kaza, hırsızlık, yangın, doğal afetler, terör, sabotaj, halk hareketleri vb. riskleri içerecek şekilde Türkiye’nin her yerinde, yılın tüm günlerinde ve günün 24 saatinde şartnamede belirtilen tüm riskleri ve üçüncü şahıslara verilecek zararları da kapsayacak şekilde kasko yaptırılmasının zorunlu olduğunun, Sözleşme Tasarısı’nın 21’inci maddesinde de iş ve işyerlerinin korunması ile işin ve/veya işyerlerinin sigortalattırılmasına ilişkin sorumluluğun Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin 19’uncu maddesinde düzenlenen esaslar dâhilinde yükleniciye ait olduğunun düzenlendiği, ancak ihale dokümanında sigorta türleri ile teminat kapsamı ve limitlerine ilişkin olarak belirleme yapılmadığı anlaşılmaktadır.
Aktarılan Tebliğ açıklamalarından idarelerce istekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderlerinin, İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi kapsamında sayılacağı, ayrıca ihale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının istendiği durumlarda ise sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerektiği, sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde ise iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiğinin kabul edileceği anlaşılmaktadır.
Bu kapsamda İdari Şartname’nin 25’nci maddesinde teklif fiyata dahil olduğu belirtilen kasko ve sigortanın kapsam ve limitlerinin Sözleşme Tasarısı’nın 21.2’nci maddesinde belirlenmediği başvuru konusu ihalede, Tebliğ’in 76.4’üncü maddesindeki açıklamalar uyarınca iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilerek teklif verilmesi gerektiği açık olup, iddia yerinde görülmemiştir.
7) Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinde “Bu Kanun kapsamındaki idarelerce mal veya hizmet alımları ile yapım işleri için ihaleye çıkılmadan önce aşağıda belirtilen hususlara uyulması zorunludur:
…
e) (1) 5018 sayılı Kanuna ekli (I), (II), (III) ve (IV) sayılı cetvellerde yer alan kamu idareleri (MİT Müsteşarlığı hariç) ile bunlara bağlı döner sermayeli kuruluşlar, 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnameye ekli (I) sayılı listede yer alan idarelerin merkez ve taşra teşkilatları, il özel idareleri, belediyeler ile bağlı kuruluşları ve bunların üyesi olduğu mahalli idare birlikleri, birlikte veya ayrı ayrı sermayesinin yarısından fazlası il özel idareleri, belediyeler ve bağlı kuruluşlarına ait şirketler; merkezi yönetim, sosyal güvenlik kurumu, fon, kefalet sandığı, yatırım izleme ve koordinasyon başkanlığı, gençlik hizmetleri ve spor il müdürlüğü, mahalli idare ve şirket bütçelerinden veya döner sermaye bütçelerinden, anılan liste kapsamındaki diğer idareler için ise kendi bütçelerinden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapamaz ve buna imkân sağlayan diğer mevzuat hükümleri uygulanmaz.
2) Bu bendin uygulanmasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; bu Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konuşu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımlarını ifade eder. Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan, yıl boyunca devam eden, niteliği gereği süreklilik arz eden ve haftalık çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı park ve bahçe bakım ve onarımı ile çöp toplama, cadde, sokak, meydan ve benzerlerinin temizlik işlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilir. Hizmet alım sözleşmesi kapsamında niteliği birbirinden farklı hizmet türlerinin bulunması halinde personel çalıştırılmasına dayalı olup olmama yönünden yapılacak değerlendirme her hizmet türü için ayrı ayrı yapılır. Danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerine ilişkin alımlar personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilmez...” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde “78.1. Bu Tebliğde personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemeler, 4734 sayılı Kanunun 62 nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanır. 375 sayılı Kanun Hükmünde Kararnamenin geçici 23 ve 24 üncü maddeleri gereğince kadroya geçiş uygulamasına tabi olan hizmet alımları ile bu hizmetlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan hizmetler, personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak değerlendirilecektir.
78.1.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı; ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden hizmet alımlarını ifade eder.
78.1.2. Danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetleri, 78.1.1 inci maddede yer alan koşullara bakılmaksızın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak kabul edilmez.
78.1.3. Mahalli idare veya şirketlerinin bütçelerinden yapılan ve niteliği gereği süreklilik arz eden park bahçe bakım ve onarım işi, çöp toplama, cadde, sokak, meydan vb. temizlik işleri, bu işlerin karakteristik edimlerini içeren veya alt hizmetleri niteliğinde olan refüj ve yeşil alanların bakım ve onarımı, ot temizliği, çim biçimi, toprak işleme, arazi hazırlığı, fidan üretimi, dikimi ve bakımı ile ağaç budama, sulama ve bakımı, sürücülü araç/iş makinesi kiralama vb. işler ile Kurum tarafından belirlenecek diğer işler, 78.1.1 inci maddede yer alan diğer koşullara bakılmaksızın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak kabul edilir...” açıklaması,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;
a) Adı: Katı atıkların toplanması, nakli ve kent temizliği işlerinde kullanılmak üzere iş makinesi ve araç kiralanması işi
b) Miktarı ve türü: 36 ay süre ile Küçükçekmece ilçe sınırları dahilinde katı atıkların toplanması, nakli ve kent temizliği işlerinde kullanılmak üzere şoförsüz/personelsiz iş makinesi ve araç kiralanacaktır” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İhale dokümanında belirtilen makine ve ekipmanların amortisman, yedek parça, tamir, bakım, onarım, sigorta, kasko, vergi, akaryakıt (binek araçların akaryakıtları hariç) yağ vb. giderleri ile Teknik Şartnamenin ilgili maddelerinde yükleniciye ait olduğu ve yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderler teklif birim fiyata dahil edilecektir...” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Konu – Kapsam” başlıklı 1’nci maddesinde “Bu teknik şartname, Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü tarafından yapılan ilçe sınırları dâhilinde kent temizliği, meydan, bulvar, cadde, sokak ve parkların makine ile süpürülmesi, yol yıkama araçları ile yıkanarak temizlenmesi, çöp konteynerlerinin yıkanması, tamiri, boyanması ve dezenfekte edilmesi, cadde ve sokaklara bırakılmış kaba atıklar ve tadilat sonucu oluşan atıkların toplanması, katı atıkların toplanması ve toplanan atıkların naklinin yapılması hizmetlerinde gerekli olan araçlar- iş makinelerinin teknik özelliklerini, teslim alma ve çalıştırılması şartlarını kapsamaktadır.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Hizmetin Tanımı ve Genel Hükümler” başlıklı 4’üncü maddesinde “4.1. İhale konusu iş Küçükçekmece Belediyesi ilçe mücavir alan sınırlarını kapsar.
4.2. Araçlar ve iş makineleri ilçe mücavir alan sınırları içerisinde kullanılmak üzere kiralanacaktır. Ancak İstanbul Büyükşehir Belediyesi tarafından belirlenen, yönlendirilen atık aktarma ve depolama sahalarına gidiş geliş güzergahlarında taşıma, döküm işlemleri yapılacaktır.
4.3. Araçlar ve iş makineleri; sözleşme süresi boyunca binek araçlar hariç akaryakıt ve akaryakıt katkısı yükleniciye ait olmak üzere sürücüsüz çalıştırılmak üzere kiralanacaktır.4.5. Sözleşme süresi boyunca araçların ve iş makinelerinin çalışma programları sevk ve idaresi İdareye ait olacaktır. Ancak, Yüklenici teslim ettiği araçların şartname ve ekleri nezdinde uygun saat ve vardiyalarda çalıştırılmasının takibi, tamir ve bakımlarının zamanında yapılması vb. hususların takibini sağlamakla görevli 1 (bir) adet yüklenici temsilcisini sözleşme aşamasında İdareye bildirmek zorundadır. Bu temsilcinin tüm giderleri (Maaş-SGK-yemek-ulaşım) yüklenici firmaya ait olmakla birlikte teklif fiyata dâhil edilecektir.
…
4.6. Sözleşme süresince; araçların (binek araçlar hariç) yakıt, yakıt katkı maddesi, fenni muayene, bakım, onarım, yağ, lastik, trafik sigorta, kasko vb. giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır. İdarece tahsis edilecek şantiye dışında yapılacak olan periyodik bakım, onarım, fenni muayene vb. faaliyetler için şoför veya operatör İdare tarafından görevlendirilecektir.
…
4.18. Araçlar ve iş makineleri için İdarenin yükleniciye bedelsiz olarak tahsis edeceği Şantiye alanı araç park yeri olarak kullanılacaktır. Yüklenici, bu şantiye alanında mevsim şartlarına göre çalışma kapasitesine uygun kapalı alanlarda tamirhane, lastik tamir ve bakım bölümü, şantiyede çalışan personele soyunma ve giyinme alanları ile işçi lokali gibi alanlar oluşturmakla mükellef olmakla birlikte elektrik, su, doğal gaz, internet vb. giderler Yükleniciye aittir. İdare bu hususlar ile ilgili yüklenici firmaya herhangi bir ücret ödemeyeceği gibi teklif fiyatlara dâhil kabul edilecektir. Buralarda çalışacak, usta, işçi, bekçi, çaycı, güvenlik, temizlikçi, yıkamacı vb. ihtiyaç duyulacak tüm personel yüklenici tarafından sağlanacaktır.
4.19. Kiralanan araçların günlük bakım ve dezenfeksiyonu yüklenici tarafından günlük olarak yaptırılacak olup, araçların normal kullanım koşullarından kaynaklanan korozyon ve çürümelerden idare sorumlu olmayacaktır. Bu hususlarda kullanılacak olan temizlik kimyasalları, yıkama makinesi ve bu makinenin bakım giderleri yükleniciye ait olmakla birlikte teklif fiyata dâhildir.
4.20. Yüklenici, İdare tarafından kiralanan araçların periyodik bakımlarının, arıza ve tamirinin yapılabileceği tamirhanede çalışan personele soyunma ve giyinme alanları ile işçi lokali, gibi alanlarda kullanılan tüm alet edevat, makine, masa sandalye, dolap vs. gerekli olan donanımı sağlamak zorundadır. Yüklenici bu hususlar ile ilgili herhangi bir ödeme talep etmeyeceğini, teklif fiyata dâhil olduğunu peşinen kabul etmiş sayılır.
4.21. Araçların periyodik bakım, onarım ve yağlama (kuru yağlama vb.) yapılması için Yüklenici tarafından araç bakım ve onarım kademesinde tüm giderleri (Maaş, SGK, yemek, ulaşım vb.) yüklenici firmaya ait olmak kaydıyla yeteri kadar personel çalıştıracaktır.
4.22. Şantiyede kullanılacak elektrik, kullanma suyu (Araç yıkamada, süpürge araçlarında, arazözlerde kullanılacak su hariç) giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif cetveli şu şekilde düzenlenmiştir:
A1
B2
Sıra No
İş Kaleminin Adı ve Kısa Açıklaması 6
Birimi
Miktarı
Teklif Edilen4 Birim Fiyat
Tutarı
1
Yer altı ve Yer üstü çöp toplama aracı en az 18 m³ kapasiteli (Mantar Ataçmanlı)
ton
42.000
2
Yer altı ve Yer üstü çöp toplama aracı en az 26 m³ kapasiteli (Yandan Yüklemeli)
ton
40.000
3
Hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu en az 13 +1,5 m³ kapasiteli
ton
548.000
4
Hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu en az 7+1 m³ kapasiteli
ton
96.000
5
Vakumlu yol süpürme aracı en az 6 m³ kapasiteli
saat
56.400
6
Vakumlu yol süpürme aracı en az 4+1 m³ kapasiteli
saat
35.250
7
Arasöz 10 ton kapasiteli
saat
84.600
8
Özel amaçlı yol yıkama aracı en az 10 ton kapasiteli
saat
28.200
9
Konteynır yıkama ve dezenfekte aracı
saat
14.100
10
Konteynır tamir ve bakım aracı
saat
14.100
11
Damperli kamyon en az 3,5 m³ atık taşıma kapasiteli
saat
105.750
12
Damperli kamyon en az 18 ton atık taşıma kapasiteli
ton
126.000
13
Mini damperli kamyonet en az 2,5 m³ kapasiteli
ay
1.080
14
Kazıcı-yükleyici kepçe
saat
14.100
15
Kontrol aracı binek
ay
432
TOPLAM TUTAR (K.D.V Hariç)
4734 sayılı Kanun’un “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin birinci fırkasının (e) bendinde 696 sayılı KHK ile yapılan değişiklikle, anılan maddede sayılan idarelerin ilgili bütçelerden personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı veya niteliği itibarıyla bu sonucu doğuracak şekilde alım yapılamayacağı hüküm altına alınmış olup, söz konusu bendin uygulanmasında personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımının “bu Kanun ve diğer mevzuattaki hükümler uyarınca ihale konusu işte çalıştırılacak personel sayısının ihale dokümanında belirlendiği, bu personelin çalışma saatlerinin tamamının idare için kullanıldığı, yaklaşık maliyetinin en az %70’lik kısmının asgari işçilik maliyeti ile varsa ayni yemek ve yol giderleri dahil işçilik giderinden oluştuğu ve niteliği gereği süreklilik arz eden işlere ilişkin hizmet alımları” olarak tanımlandığı ve “danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerine ilişkin alımlar” ın personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı olarak kabul edilmeyeceği hükme bağlanmıştır.
Bu çerçevede, Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımlarında teklif fiyata dahil olacak giderler” başlıklı 78’inci maddesinde de değişiklik yapıldığı ve bahsi geçen maddede, söz konusu Tebliğ’de personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımları için öngörülen düzenlemelerin, 4734 sayılı Kanun’un 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendi gereğince ihale edilebilecek personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihalelerine uygulanacağı ve danışmanlık hizmetleri, hastane bilgi yönetim sistemi hizmetleri ve çağrı merkezi hizmetlerinin personel çalıştırılmasına dayalı hizmet olarak kabul edilmeyeceğinin açıklandığı görülmüştür.
Yukarıda aktarılan doküman düzenlemelerinden, ihale konusu işin “Katı Atıkların Toplanması, Nakli ve Kent Temizliği İşlerinde Kullanılmak Üzere İş Makinesi ve Araç Kiralanması İşi ” olduğu, ihale konusu iş kapsamında istenen makine ve ekipmanların amortisman, yedek parça, tamir, bakım, onarım, sigorta, kasko, vergi, akaryakıt (binek araçların akaryakıtları hariç) yağ vb. giderleri ile Teknik Şartnamenin ilgili maddelerinde yükleniciye ait olduğu ve yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderlerin teklif fiyata dahil olduğu, öte yandan çalıştırılacak araçların kullanılmasına yönelik şoför ve operatör ihtiyacının idare tarafından sağlanacağının düzenlendiği, bu anlamda çalıştırılacak personele ve çalışma saatlerine ilişkin dokümanda bir düzenlemeye gidilmediği anlaşılmıştır.
Diğer taraftan idarece yaklaşık maliyet hesaplamasının, araç kira bedelleri üzerinden yapıldığı anlaşılmıştır.
Netice itibariyle ihale dokümanı düzenlemeleri ve işin tanımından da anlaşılacağı üzere ihalenin nevi itibariyle hizmet alımı suretiyle belirli bir süre taşıt edinilmesi olan araç kiralama işi olduğu, bu bağlamda yukarıda yer verilen mevzuat hüküm ve açıklamaları çerçevesinde ihale konusu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı olmayan bir hizmet alımı olduğu, buna göre başvuru sahibinin iddiasında belirttiği üzere, salt “ Araçlar ve iş makineleri için İdarenin yükleniciye bedelsiz olarak tahsis edeceği Şantiye alanı araç park yeri olarak kullanılacaktır. Yüklenici, bu şantiye alanında mevsim şartlarına göre çalışma kapasitesine uygun kapalı alanlarda tamirhane, lastik tamir ve bakım bölümü, şantiyede çalışan personele soyunma ve giyinme alanları ile işçi lokali gibi alanlar oluşturmakla mükellef olmakla birlikte elektrik, su, doğal gaz, internet vb. giderler Yükleniciye aittir. İdare bu hususlar ile ilgili yüklenici firmaya herhangi bir ücret ödemeyeceği gibi teklif fiyatlara dâhil kabul edilecektir. Buralarda çalışacak, usta, işçi, bekçi, çaycı, güvenlik, temizlikçi, yıkamacı vb. ihtiyaç duyulacak tüm personel yüklenici tarafından sağlanacağı” na ilişkin düzenleme sebebiyle söz konusu hizmetin personel çalıştırılmasına dayalı bir hizmet alımı olarak değerlendirilemeyeceğinden, ihalenin 4734 sayılı Kanun’un “İdarelerce uyulması gereken diğer kurallar” başlıklı 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine aykırı olmadığı anlaşılmıştır.
Ayrıca, şikayete konu ihalenin 4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun 62’nci maddesinin birinci fıkrasının (e) bendine aykırılık oluşturduğundan bahsedilebilmesi için alınacak hizmet kapsamında idare bünyesinde çalışacak personelin varlığının gerektiği, 6’ncı iddia için yukarıda yapılan değerlendirmelerde ifade edildiği üzere, bahse konu ihalede idare bünyesinde çalışacak kısmi/tam zamanlı personel bulunmadığı, iddiada belirtilen Teknik Şartname’nin ilgili maddelerinde yüklenici sorumluluğunda olan hususlara ilişkin açıklamalara yer verildiği, bu düzenlemelerde idare bünyesinde çalışması gereken personel bulundurulmasına yönelik bir ifadenin yer almadığı dolayısıyla iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan Kamu İhale Genel Tebliği’nin 67’nci maddesi uyarınca özel güvenlik hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanının hazırlanmasında, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerinin esas alınması gerekmektedir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’da şirketlerin özel güvenlik alanında faaliyette bulunmasının İçişleri Bakanlığının iznine tâbi olduğu, kişilerin silahlı personel tarafından korunması, kurum ve kuruluşlar bünyesinde özel güvenlik birimi kurulması veya güvenlik hizmetinin şirketlere gördürülmesi özel güvenlik komisyonunun kararı üzerine valinin iznine bağlı olduğu hüküm altına alınmış olup, ayrıca özel güvenlik görevlilerinin yetkilerinin neler olduğuna açıkça yer verilmiştir.
Bu kapsamda başvuruya konu ihalenin özel güvenlik hizmeti alımı ihalesi olmadığı, idarece şantiye alanı için istenilen güvenlik personelinin yapacağı iş ve niteliğinin 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun kapsamında belirtilen güvenlik personeli ile aynı muhtevayı ifade etmeyebileceği, dolayısıyla ihaleye teklif veren ve ihale konusu iş olan araç kiralama hizmetleri iştigal eden firmaların söz konusu personeli çalıştırabileceği değerlendirildiğinden, iddia yerinde görülmemiştir
8) Başvuru sahibinin 8’inci iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “…Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.
1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;
Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir.
İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir.
Düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için, yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gereklidir....” açıklaması,
Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. …Hakedişler Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin Yedinci bölümündeki esaslar dahilinde Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42'nci maddesi hükümleri saklı kalmak suretiyle yapılacak olup, hakedişler yüklenici firmanın dilekçesine istinaden aylık olarak hazırlanacak ve Genel Şartnamenin “Hakedişler ve Ödeme” başlıklı Yedinci Bölümünde birim fiyat sözleşmeler için öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde ödenecektir . İş bu sözleşme gereği verilen cezalar hakedişlerden kesinti yapılarak mahsup edilecektir. Hakedişlerde yapılabilecek hatalar ve yanlış uygulamalar nedeniyle, yükleniciye fazla ödenen miktarlar yüklenicinin istihkakından takip eden hakedişlerde kesilecektir.
12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır…” düzenlemesi,
Anılan Tasarı’nın “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. Sözleşme konusu iş sürekli nitelikte iş olduğu için kontrol teşkilatının tuttuğu kayıtlar haftalık yapılır. Haftalık kontrol tutanaklarına araç ve ekipmanların sözleşme ve eklerine uygun olup olmadığı işlenir. Bunun dışında işlerin çalışma programı dahilinde yapılıp yapılmadığı kontrol edilir. Bu kayıtlar hakediş ödemelerinde esas alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Teknik Şartname’nin “Hakediş Hazırlanması ve Ödemeler” başlıklı 8’inci maddesinde “...8.3. Araç ve iş makinelerinin ay içerisinde ayrılma ve/veya yeni başlamalarında hak ediş hesaplamaları çalışan günler esas alınarak yapılacaktır . ...” düzenlenmesi yer almaktadır.
Başvuruya konu araç kiralama ihalesine ait birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde en az 18 m³ kapasiteli yer altı ve yer üstü çöp toplama aracı, en az 26 m³ kapasiteli yer altı ve yer üstü çöp toplama aracı, en az 13 +1,5 m³ kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu, en az 7+1 m³ kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu ile en az 18 tonluk damperli kamyon için “ton”,
En az 6 m³ kapasiteli Vakumlu yol süpürme aracı, en az 4+1 m³ kapasiteli Vakumlu yol süpürme aracı, Arasöz, Özel amaçlı yol yıkama aracı, Konteynır yıkama ve dezenfekte aracı, Konteynır tamir ve bakım aracı, en az 3,5 m³ atık taşıma kapasiteli Damperli kamyon, en az 18 ton atık taşıma kapasiteli Damperli kamyon ile Kazıcı-yükleyici kepçe için “saat” üzerinden teklif alındığı anlaşılmaktadır.
Teknik Şartname’nin ekinde ihale konusu işte çalıştırılacak toplam 120 adet aracın; günlük çalışma saatlerindeki araç sayısı, günlük bir vardiyadaki çalışma saati ile günlük bir vardiyada bir aracın yapacağı ortalama km bilgilerinin yer aldığı tabloya yer verilmiştir.
İhale dokümanında sözleşme konusu işin sürekli nitelikte iş olduğu için kontrol teşkilatının tuttuğu hakediş ödemelerinde esas alınacak kayıtların haftalık yapılacağı, bunun dışındaki işlerin çalışma programı dahilinde yapılıp yapılmadığının kontrol edileceği ve Genel Şartnamenin “Hakedişler ve Ödeme” başlıklı Yedinci Bölümünde düzenlendiği şekilde meydana getirilen işlerin kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanacağı, düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için ise yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gerekli olduğu hususu ile Teknik Şartname’de araçların miktarlarının, çalışma saatlerinin, vardiya sayılarının, ortalama yapacakları km bilgilerinin ve aylık çalışma gün sayılarının yer aldığı çalışma programı bir arada değerlendirildiğinde ödenecek birim fiyatın mevcut ihale dokümanı ile tespit edilebileceği değerlendirilmiş olup iddia yerinde görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.
Kararın tam metnini oku
Başvuruya ilişkin olarak 2021/1563 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) Teknik Şartname’nin 4.18’nci maddesinde ihale konusu iş kapsamında güvenlik personeli çalıştırılacağının düzenlendiği, ancak özel güvenlik hizmetlerinin sadece özel güvenlik firmaları tarafından gerçekleştirildiği ve söz konusu güvenlik firmalarından başka bir işle iştigal etmelerinin yasak olduğu, bu itibarla başvuru konusu araç kiralama ihalesinde alt yüklenici çalıştırılmayacağı da dikkate alındığında güvenlik personelinin ihaleye teklif veren firmalarca çalıştırılmasının mümkün olmadığı,
Diğer yandan Teknik Şartname’nin 4.20, 4.21 ve 4.22’nci maddelerinde araçların tamir bakım ve onarımı için yükleniciye atölye kurma zorunluluğunun getirildiği, bu durumun araçların tamir bakım ve onarımının yetkili servis veya bu konuda faaliyet gösteren firmalara yaptırılmasının engellendiği, ayrıca atölye kurulum, teçhizat, makine, usta ve diğer personel maliyetlerinin teklif fiyatına yansıtılması halinde tekliflerinin yaklaşık maliyete göre yüksek olacağından tekliflerinin değerlendirme dışı bırakılacağı, bu itibarla söz konusu düzenlemelerin de mevzuata uygun olmadığı,
2) Sözleşme Tasarısı’nın 11.1.2’nci maddesinde kesin teminat mektubunun süresine ilişkin belirleme yapılmamasının istekilerin teminat mektubunun süresini hesaplamada tereddüde düşüreceği ve sağlıklı teklif verilmesine engel teşkil edeceği, bu hususa ilişkin yapılan şikâyet başvurularına idarece “ihale dokümanı hazırlanırken kesin teminatın süresinin belirlenmesinin imkansız olduğu” şeklinde cevap verildiği, ancak Sözleşme Tasarısı’nda işin başlama ve bitiş tarihleri belirtildiğinden idarece kesin teminat süresinin belirlenememesinin mümkün olmadığı,
3) İhale dokümanında fiyat farkına ilişkin formüle ve ağırlık oranlarına yer verilmediği,
4) Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde ceza uygulanacak aykırılık hallerinin açık şekilde ayrı ayrı belirtilmediği, ayrıca hangi aykırılık halli ya da hallerinin kaç kez tekrar etmesi halinde sözleşmenin fesih edileceğinin de belirtilmediği,
5) İdari Şartname’nin 25’inci maddesinde kasko giderin teklif fiyat dahil olduğunun düzenlendiği, ancak tazminat miktarına ve araçlardaki yolcu sayısına ihale dokümanına yer verilmediği, kasko poliçesi için ödenecek primlerin tazminat miktarına ve araçlardaki yolcu sayısına göre değişiklik göstereceğinden dokümanda asgari tazminat miktarı ile yolcu sayısının belirtilmesi gerektiği, aksi halde isteklilerin birbirinden farklı tazminat miktarı ve yolcu sayısına göre tekliflerini hazırlayacağı, bu durumun da idarenin objektif olarak teklifleri değerlendirmesine engel teşkil edeceği,
6) İhale dokümanında kiralanacak araçların yaşına ilişkin herhangi bir düzenleme yapılmadığı, bu itibarla idarece yaklaşık maliyet hazırlanırken hangi yaşa göre amortisman bedeli öngörüldüğünün muallakta olduğu, hatta mevzuat gereğince amortisman ömrünü tamamlamış araçlar için amortisman bedeli ödenmek suretiyle kamu zararına yol açılabileceği,
7) Teknik Şartname’nin 4.8’inci maddesi uyarınca idareye teslim edilmesine rağmen idarece istihdam edilen şoför veya operatörün araçta bulundurmadığı, ancak Karayolları Trafik Kanunu’nda istenen belge ve teçhizatlar nedeniyle kesilecek cezalardan yüklenicinin sorumlu tutulmasının hukuki dayanağının bulunmadığı,
8) İdarenin temin ettiği şoför ve operatörün trafik kurallarına uymamaları nedeniyle meydana gelen hasarlı veya ölümlü kazalarda ödenecek maddi ve manevi tazminatlar ile hasarın kimin tarafından karşılanacağına ilişkin ihale dokümanında düzenleme yapılmamasının mevzuata aykırı olduğu, bununla birlikte sürücü hatalarından dolayı ortaya çıkan giderlerin tamamının kasko tarafından karşılanmadığı gibi kasko tarafından karşılansa bile araçların hasarsızlık indiriminden faydalanamaması nedeniyle poliçesinin yenilemesinde yüksek prim ödenmesi gerekeceği ve aracın hasarlı olması nedeniyle oluşan değer kaybının idare tarafından karşılanması gerektiği, buna ilişkin dokümanda düzenleme yapılmamasının mevzuata aykırı olduğu iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Özel güvenlik hizmet alımı ihaleleri” başlıklı 67’nci maddesinde “67.1. Özel güvenlik hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanının hazırlanmasında, 10/6/2004 tarihli ve 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerinin esas alınması gerekmektedir.
67.2. İdarelerce, özel güvenlik hizmet alımı ihalelerinde idari şartnamenin “İhaleye Katılabilmek İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” başlıklı maddesinin “İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin” istenilmesine ilişkin alt maddesinde, Özel Güvenlik Şirketi Faaliyet İzin Belgesine yer verilmesi gerekmekte olup, ihaleye teklif veren şirketin ortakları ile bu şirketin teklif kapsamında sunduğu Özel Güvenlik Şirketi Faaliyet İzin Belgesinde isimleri yer alan şirket ortaklarının aynı kişiler olması zorunludur.…” açıklaması,
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’un “Özel güvenlik izni” başlıklı 3’üncü maddesinde “Kişilerin silahlı personel tarafından korunması, kurum ve kuruluşlar bünyesinde özel güvenlik birimi kurulması veya güvenlik hizmetinin şirketlere gördürülmesi özel güvenlik komisyonunun kararı üzerine valinin iznine bağlıdır…
Kişi ve kuruluşların talebi üzerine, koruma ve güvenlik ihtiyacı dikkate alınarak, güvenlik hizmetinin istihdam edilecek personel eliyle sağlanmasına, kurum ve kuruluşlar bünyesinde özel güvenlik birimi kurulmasına ya da bu hizmetin güvenlik şirketlerine gördürülmesine izin verilir. Bir kuruluş bünyesinde özel güvenlik birimi kurulmuş olması, ihtiyaç duyulduğunda ayrıca güvenlik şirketlerine hizmet gördürülmesine mani değildir…” hükmü,
Anılan Kanun’un “Faaliyet izni” başlıklı 5’nci maddesinde “Şirketlerin özel güvenlik alanında faaliyette bulunması İçişleri Bakanlığının iznine tâbidir. Faaliyet izni verilebilmesi için şirket hisselerinin nama yazılı olması ve faaliyet alanının münhasıran koruma ve güvenlik hizmeti olması zorunludur…” hükmü,
Anılan Kanun’un “Özel güvenlik görevlilerinin yetkileri” başlıklı 7’nci maddesinde “Özel güvenlik görevlilerinin yetkileri şunlardır:
a) Koruma ve güvenliğini sağladıkları alanlara girmek isteyenleri duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini dedektörle arama, eşyaları X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme.
b) Toplantı, konser, spor müsabakası, sahne gösterileri ve benzeri etkinlikler ile cenaze ve düğün törenlerinde kimlik sorma, duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini dedektörle arama, eşyaları X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme.
c) (Değişik: 23/1/2008 – 5728/544 md.) Ceza Muhakemesi Kanununun 90 ıncı maddesine göre yakalama.
d) (Değişik: 23/1/2008 – 5728/544 md.) Görev alanında, haklarında yakalama emri veya mahkûmiyet kararı bulunan kişileri yakalama ve arama.
e) Yangın, deprem gibi tabiî afet durumlarında ve imdat istenmesi halinde görev alanındaki işyeri ve konutlara girme.
f) Hava meydanı, liman, gar, istasyon ve terminal gibi toplu ulaşım tesislerinde kimlik sorma, duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini dedektörle arama, eşyaları X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme.
g) Genel kolluk kuvvetlerine derhal bildirmek şartıyla, aramalar sırasında suç teşkil eden veya delil olabilecek ya da suç teşkil etmemekle birlikte tehlike doğurabilecek eşyayı emanete alma.
h) Terk edilmiş ve bulunmuş eşyayı emanete alma.
ı) Kişinin vücudu veya sağlığı bakımından mevcut bir tehlikeden korunması amacıyla yakalama.
j) (Değişik: 23/1/2008 – 5728/544 md.) Olay yerini ve delilleri koruma, bu amaçla Ceza Muhakemesi Kanununun 168 inci maddesine göre yakalama.
k) (Değişik: 23/1/2008 – 5728/544 md.) Türk Medeni Kanununun 981 inci maddesine, Borçlar Kanununun 52 nci maddesine, Türk Ceza Kanununun 24 ve 25 inci maddelerine göre zor kullanma“ hükmü,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;
a) Adı: Katı Atıkların Toplanması, Nakli ve Kent Temizliği İşlerinde Kullanılmak Üzere İş Makinesi ve Araç Kiralanması İşi
b) Miktarı ve türü: 36 ay süre ile Küçükçekmece ilçe sınırları dahilinde katı atıkların toplanması, nakli ve kent temizliği işlerinde kullanılmak üzere şoförsüz/personelsiz iş makinesi ve araç kiralanacaktır….” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İhale dokümanında belirtilen makine ve ekipmanların amortisman, yedek parça, tamir, bakım, onarım, sigorta, kasko, vergi, akaryakıt (binek araçların akaryakıtları hariç) yağ vb. giderleri ile Teknik Şartnamenin ilgili maddelerinde yükleniciye ait olduğu ve yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderler teklif birim fiyata dahil edilecektir...” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Konu – Kapsam” başlıklı 1’nci maddesinde “Bu teknik şartname, Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü tarafından yapılan ilçe sınırları dâhilinde kent temizliği, meydan, bulvar, cadde, sokak ve parkların makine ile süpürülmesi, yol yıkama araçları ile yıkanarak temizlenmesi, çöp konteynerlerinin yıkanması, tamiri, boyanması ve dezenfekte edilmesi, cadde ve sokaklara bırakılmış kaba atıklar ve tadilat sonucu oluşan atıkların toplanması, katı atıkların toplanması ve toplanan atıkların naklinin yapılması hizmetlerinde gerekli olan araçlar- iş makinelerinin teknik özelliklerini, teslim alma ve çalıştırılması şartlarını kapsamaktadır.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Hizmetin Tanımı ve Genel Hükümler” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.18. Araçlar ve iş makineleri için İdarenin yükleniciye bedelsiz olarak tahsis edeceği Şantiye alanı araç park yeri olarak kullanılacaktır. Yüklenici, bu şantiye alanında mevsim şartlarına göre çalışma kapasitesine uygun kapalı alanlarda tamirhane, lastik tamir ve bakım bölümü, şantiyede çalışan personele soyunma ve giyinme alanları ile işçi lokali gibi alanlar oluşturmakla mükellef olmakla birlikte elektrik, su, doğal gaz, internet vb. giderler Yükleniciye aittir. İdare bu hususlar ile ilgili yüklenici firmaya herhangi bir ücret ödemeyeceği gibi teklif fiyatlara dâhil kabul edilecektir. Buralarda çalışacak, usta, işçi, bekçi, çaycı, güvenlik, temizlikçi, yıkamacı vb. ihtiyaç duyulacak tüm personel yüklenici tarafından sağlanacaktır.
…
4.20. Yüklenici, İdare tarafından kiralanan araçların periyodik bakımlarının, arıza ve tamirinin yapılabileceği tamirhanede çalışan personele soyunma ve giyinme alanları ile işçi lokali, gibi alanlarda kullanılan tüm alet edevat, makine, masa sandalye, dolap vs. gerekli olan donanımı sağlamak zorundadır. Yüklenici bu hususlar ile ilgili herhangi bir ödeme talep etmeyeceğini, teklif fiyata dâhil olduğunu peşinen kabul etmiş sayılır.
4.21. Araçların periyodik bakım, onarım ve yağlama (kuru yağlama vb.) yapılması için Yüklenici tarafından araç bakım ve onarım kademesinde tüm giderleri (Maaş, SGK, yemek, ulaşım vb.) yüklenici firmaya ait olmak kaydıyla yeteri kadar personel çalıştıracaktır.
4.22. Şantiyede kullanılacak elektrik, kullanma suyu (Araç yıkamada, süpürge araçlarında, arazözlerde kullanılacak su hariç) giderleri yüklenici tarafından karşılanacaktır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Küçükçekmece Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü tarafından birim fiyat teklif alınmak suretiyle kısmi teklife kapalı olarak gerçekleştirilen 36 ay süre ile Küçükçekmece ilçe sınırları dahilinde katı atıkların toplanması, nakli ve kent temizliği işlerinde kullanılmak üzere şoförsüz/personelsiz iş makinesi ve araç kiralama ihalesine ilişkin ihale dokümanında yapılan düzenlemeler incelendiğinde; idarece yükleniciye araçlar ve iş makineleri için bedelsiz olarak şantiye alanı tahsis edeceği, yüklenicinin bu şantiye alanında tamirhane, lastik tamir ve bakım bölümü, şantiyede çalışan personele soyunma ve giyinme alanları ile işçi lokali gibi alanlar oluşturmakla mükellef olduğu, buralarda çalışacak, usta, işçi, bekçi, çaycı, güvenlik, temizlikçi, yıkamacı vb. ihtiyaç duyulacak tüm personelin yüklenici tarafından sağlanacağı, ayrıca yüklenicinin araçların periyodik bakımlarının, arıza ve tamirinin yapılabileceği tamirhanede çalışan personele, tüm alet edevat, makine, masa sandalye, dolap vs. gerekli olan donanımı sağlamak zorunda olduğu gibi araçların periyodik bakım, onarım ve yağlama (kuru yağlama vb.) yapılması amacıyla tüm giderlerini (maaş, SGK, yemek, ulaşım vb.) karşıladığı yeteri kadar personel çalıştıracağı anlaşılmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 67’nci maddesi uyarınca özel güvenlik hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanının hazırlanmasında, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerinin esas alınması gerekmektedir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’da şirketlerin özel güvenlik alanında faaliyette bulunmasının İçişleri Bakanlığının iznine tâbi olduğu, kişilerin silahlı personel tarafından korunması, kurum ve kuruluşlar bünyesinde özel güvenlik birimi kurulması veya güvenlik hizmetinin şirketlere gördürülmesi özel güvenlik komisyonunun kararı üzerine valinin iznine bağlı olduğu hüküm altına alınmış olup, ayrıca özel güvenlik görevlilerinin yetkilerinin neler olduğuna açıkça yer verilmiştir.
Bu kapsamda başvuruya konu ihalenin özel güvenlik hizmeti alımı ihalesi olmadığı, idarece şantiye alanı için istenilen güvenlik personelinin yapacağı iş ve niteliğinin 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun kapsamında belirtilen güvenlik personeli ile aynı muhtevayı ifade etmeyebileceği , bu itibarla ihaleye teklif veren ve ihale konusu iş olan araç kiralama hizmetleri iştigal eden firmaların söz konusu personeli çalıştırabileceği,
Diğer taraftan yüklenici tarafından idarece araçların periyodik bakımlarının, arıza ve tamirinin, onarım ve yağlamaları için istenilen gerekli tüm ekipman ve personelin yetkili servis veya bu konuda faaliyet gösteren firma personeline yaptırılmasının önünde engel bulunmadığı, diğer bir deyişle idarece temin edilecek şantiye alanına kurulacak tamir bakım bölümünde çalıştırılacak personelin araçların yetkili servisinde çalışan veya evveliyatıyla çalışmış personel olmasının önünde engel olmadığı dikkate alındığında, iddia yerinde görülmemiştir.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Teminat mektupları” başlıklı 35’inci maddesinde “ …Kesin teminat mektuplarının süresi ihale konusu işin bitiş tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenir…” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin eki Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin kesin teminat mektubunun süresinin belirlendiği 11.1.2 maddesinin atıfta bulunduğu 18 numaralı dipnotta “(1) Kesin teminat mektubunun süresi, ihale konusu işin kabul tarihi, garanti süresi öngörülen işlerde ise garanti süresi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenecektir.” açıklaması yer almaktadır.
Sözleşme Tasarısı’nın “Teminata ilişkin hükümler” başlıklı 11’inci maddesinde “…11.1.2. Kesin teminat mektubunun süresi ../../.... tarihine kadardır. Kanunda veya sözleşmede belirtilen haller ile cezalı çalışma nedeniyle kabulün gecikeceğinin anlaşılması durumunda teminat mektubunun süresi de işteki gecikmeyi karşılayacak şekilde uzatılır….” düzenlemesi,
Anılan Tasarı’nın “İşin süresi” başlıklı 9’uncu maddesinde “9.1. İşe başlama tarihi 01.10.2021; işi bitirme tarihi 30.09.2024” düzenlemesi,
Aynı Tasarı’nın “Teslim, muayene ve kabul işlemlerine ilişkin şartlar” başlıklı 20’nci maddesinde “20.3. Teslim alınan işin muayene ve kabul işlemleri, "Hizmet Alımları Muayene ve Kabul Yönetmeliği" ile Hizmet İşleri Genel Şartnamesinde yer alan hükümlere göre işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 30 iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporu çıkarılır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuru konusu ihalede Sözleşme Tasarısı’nın 11.1.2’nci maddesinde kesin teminat mektubunun süresinin belirtilmediği, ancak Sözleşme Tasarısı’nın 9’uncu maddesinde işe başlama tarihinin 01.10.2021, işi bitirme tarihinin 30.09.2024 olduğu, 20’nci maddesinde ise muayene ve kabul işlemlerinin işin kabule elverişli şekilde teslim edildiği tarihten itibaren 10 iş günü içinde yapılarak kesin hesap raporunun çıkarılacağının düzenlendiği görülmüştür.
Yukarıda aktarılan mevzuat uyarınca kesin teminat mektuplarının süresinin ihale konusu işin kabul tarihi dikkate alınmak suretiyle idare tarafından belirlenmesi gerekmekle birlikte; ihale dokümanında ihale konusu işin 36 ay süreceği, bu sürenin, ihale konusu işin süreklilik arz eden ve birim fiyat üzerinden teklif alınan bir iş olması nedeniyle, Kamu İhale Genel Tebliği’nin 26.2’nci maddesi uyarınca işin devamı sırasında işin süresinin uzatılması suretiyle iş artışı yapılmasının mümkün olmadığı hususu ile Sözleşme Tasarısı’nın 20’nci maddesinde işin tamamlanmasının ardından işin kabulünün ne kadarlık süre içerisinde yapılacağının belirlendiği hususu dikkate alınarak, işin kabulünün ne zaman yapılabileceğinin hesaplanabilir nitelikte olduğu sonucuna varılmış olup, bu çerçevede kesin teminat süresi isteklilerce hesaplanabileceği gibi; bu durumun tekliflerin sağlıklı bir şekilde oluşturulmasına ve eşit şartlarda değerlendirilmesine engel olmadığı sonucuna varıldığından, ayrıca kesin teminat süresinin Sözleşme Tasarısında belirtilmemesine ilişkin eksikliğin, sözleşmeye davet yazısında giderilebileceği göz önünde bulundurularak, bu eksikliğin esasa etkili olmadığı ve başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Hizmet alımlarında fiyat farkı” başlıklı 81’inci maddesinde “81.1. Personel çalıştırılmasına dayalı hizmet alımı ihaleleri ile personel çalıştırılmasına dayalı olmamakla birlikte ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında işçilik maliyetlerine ilişkin fiyat farkı hesaplanacağının ihale dokümanında belirtilmesi gerekmektedir.” açıklaması,
4734 sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Kapsam” başlıklı 2’nci maddesinde, (1) 4734 sayılı Kanuna göre ihale edilen ve 5/1/2002 tarihli ve 4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanununa göre Türk parası üzerinden sözleşmeye bağlanan hizmet alımlarında uygulanacak fiyat farkı bu Esaslara göre hesaplanır. Ancak, 4734 sayılı Kanunun 4 üncü maddesinde sayılan hizmetlerden; araştırma ve geliştirme, piyasa araştırması ve anket, tanıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, mesleki eğitim, fotoğraf, film, fikri ve güzel sanatlar gibi nitelikleri itibarıyla kısa süreli hizmetler ile sigorta, muhasebe ve 4734 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde yer alan danışmanlık hizmetlerinden mali ve hukuki nitelikteki hizmetlere fiyat farkı ödenmez.
(2) 4734 sayılı Kanun kapsamındaki idarelerin, bu Kanundan istisna olmakla birlikte birinci fıkra kapsamında fiyat farkı hesaplanabileceği öngörülen hizmet alımlarının ihale dokümanlarında bu Esaslara uygun şekilde hazırlanmış açık bir düzenleme bulunması halinde bu Esaslar uygulanabilir.” açıklaması,
Anılan Esasların “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) Fiyat farkı aşağıdaki formüllere göre hesaplanır:
…
c) Diğer hizmet alımlarında;
F = An x B x ( Pn-1)
İn Yn Gn Mn
Pn = [a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + c ——]
İo Yo Go Mo
(2) Formüllerde yer alan;
a) F: Fiyat farkını (TL),
b) B: 0,90 sabit katsayısını,
…
d) a1: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden ve 6 ncı maddeye göre fiyat farkı hesaplanan sabit bir katsayıyı,
e) a2: Haftalık çalışma saatinin tamamı idarede kullanılmayan işçiliklerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
f) b1: Akaryakıtın ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
g) b2: Malzeme veya diğer hizmetlerin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
ğ) c: Makine ve ekipmanın amortismanına ilişkin ağırlık oranını temsil eden sabit bir katsayıyı,
…
ifade eder.
(3) Ağırlık oranlarına ilişkin katsayılar, işin niteliğine ve işte kullanılan girdilere uygun biçimde belirlenen a1, a2, b1, b2 ve c katsayıları toplamı bire (1.00) eşit olacak şekilde belirlenir ve ihale dokümanında gösterilir. Katsayıların belirlenmesinde öncelikle a2, b1, b2 ve c katsayıları belirlendikten sonra bunların toplamı birden çıkarılarak bulunan sayı a1 katsayısı olarak alınır….” açıklaması,
Aynı Esaslar’ın “Uygulama esasları” başlıklı 7’nci maddesinde ise “…(3) İhale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında fiyat farkı hesaplanacağına ilişkin düzenlemeye yer verilmesi zorunludur.” açıklaması yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “Fiyat farkı” başlıklı 46’ncı maddesinde “46.1. İhale konusu iş için sözleşmenin uygulanması sırasında aşağıdaki esaslara göre fiyat farkı hesaplanacaktır.
46.1.1. 31.08.2013 tarih ve 28751 sayılı Resmi Gazetede yayınlanan 2013/5215 karar sayılı Bakanlar Kurulu Kararının 4734 sayılı Kamu İhale Kanununa göre ihale edilen Hizmet Alımlarında uygulanacak fiyat farkına ilişkin esasları uyarınca fiyat farkı ödenecektir.
Akaryakıt Sabit katsayısı: b1 = 0,45
Makine ve Ekipmanın Amortisman Ağırlık Katsayısı: c = 0,55” düzenlemesi yer almakta olup, aynı düzenlemeye Sözleşme Tasarısı’nın “Fiyat farkı ödenmesi ve hesaplanması şartları” başlıklı 14’üncü maddesinde de yer verilmiştir.
Teknik Şartname’nin “Hizmetin Tanımı ve Genel Hükümler” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.18. Araçlar ve iş makineleri için İdarenin yükleniciye bedelsiz olarak tahsis edeceği Şantiye alanı araç park yeri olarak kullanılacaktır. Yüklenici, bu şantiye alanında mevsim şartlarına göre çalışma kapasitesine uygun kapalı alanlarda tamirhane, lastik tamir ve bakım bölümü, şantiyede çalışan personele soyunma ve giyinme alanları ile işçi lokali gibi alanlar oluşturmakla mükellef olmakla birlikte elektrik, su, doğal gaz, internet vb. giderler Yükleniciye aittir. İdare bu hususlar ile ilgili yüklenici firmaya herhangi bir ücret ödemeyeceği gibi teklif fiyatlara dâhil kabul edilecektir. Buralarda çalışacak, usta, işçi, bekçi, çaycı, güvenlik, temizlikçi, yıkamacı vb. ihtiyaç duyulacak tüm personel yüklenici tarafından sağlanacaktır.
…
4.20. Yüklenici, İdare tarafından kiralanan araçların periyodik bakımlarının, arıza ve tamirinin yapılabileceği tamirhanede çalışan personele soyunma ve giyinme alanları ile işçi lokali, gibi alanlarda kullanılan tüm alet edevat, makine, masa sandalye, dolap vs. gerekli olan donanımı sağlamak zorundadır. Yüklenici bu hususlar ile ilgili herhangi bir ödeme talep etmeyeceğini, teklif fiyata dâhil olduğunu peşinen kabul etmiş sayılır.
4.21. Araçların periyodik bakım, onarım ve yağlama (kuru yağlama vb.) yapılması için Yüklenici tarafından araç bakım ve onarım kademesinde tüm giderleri (Maaş, SGK, yemek, ulaşım vb.) yüklenici firmaya ait olmak kaydıyla yeteri kadar personel çalıştıracaktır.” düzenlemesi,
Şikâyete konu ihale dokümanından, fiyat farkı hesabında uygulanacak “b1” ve “c” katsayılarına yer verildiği, ancak fiyat farkı formülüne ve a1, a2 ve b2 ağırlık oranlarına ilişkin katsayılara yer verilmediği anlaşılmıştır.
4734 Sayılı Kamu İhale Kanununa Göre İhale Edilen Hizmet Alımlarında Uygulanacak Fiyat Farkına İlişkin Esaslar’ın “Fiyat farkı hesabı” başlıklı 5’inci maddesinde, fiyat farkının hangi formülle hesap edileceğinin ayrıntılı bir şekilde düzenlendiği, bu itibarla ihalede diğer hizmet alımlarında kullanılacak fiyat farkı formülünün
F = An x B x ( Pn-1)
İn Yn Gn Mn
Pn = [a1 + a2 —— + b1 —— + b2 —— + c ——]
İo Yo Go Mo
Olduğu açıktır.
Diğer taraftan aktarılan Esaslar uyarınca, ihale dokümanında personel sayısının belirlendiği ve haftalık çalışma saatinin tamamının idarede kullanıldığı hizmet alımlarında fiyat farkı verilmesinin zorunlu, araştırma ve geliştirme, piyasa araştırması ve anket, tanıtım, toplantı, organizasyon, sergileme, mesleki eğitim, fotoğraf, film, fikri ve güzel sanatlar gibi nitelikleri itibarıyla kısa süreli hizmetler ile sigorta, muhasebe ve 4734 sayılı Kanunun 48 inci maddesinde yer alan danışmanlık hizmetlerinden mali ve hukuki nitelikteki hizmetlere fiyat farkı verilmeyeceği açık olup, anılan fiyat farkı verilmesinin zorunlu olduğu ve fiyat farkı verilemeyeceğinin belirtildiği durumlar dışındaki hizmet alım ihalelerinde fiyat farkı verilip verilmeyeceği, verilecekse hangi kalemler için fiyat farkı verileceğini hususunun idarenin takdirinde olduğu anlaşılmaktadır.
Başvuru konusu ihalenin 36 ay süre ile katı atıkların toplanması, nakli ve kent temizliği işlerinde kullanılmak üzere şoförsüz/personelsiz iş makinesi ve araç kiralama işi olduğu, ihaleye ait yaklaşık maliyet cetveli ve birim fiyat teklif cetvelinin yalnızca kiralamaya konu araçlardan oluştuğu ve herhangi bir personel giderini içermediği, Sözleşme Tasarısında da yalnızca kiralamaya konu araçlara yönelik ceza uygulamalarına yer verildiği, iddia konusu Teknik Şartname düzenlemelerinin yüklenicinin zaten bünyesinde mevcut olan ve işin yürütülmesi sırasında yüklenici tarafından temin edilecek araçların hizmete hazır halde bulundurulmasında kullanılacak personele yönelik kurallar niteliğinde olduğu, dolayısıyla başvuru konusu ihale kapsamında çalıştırılacak araç şoförlerinin idare personeli olacağı ve personel temini gerektirmeyen bir iş için de personele fiyat farkı verilmesine dair bir düzenleme yapılmasına gerek bulunmadığı, fiyat farkına yönelik doküman düzenlemesinin mevzuata uygun olduğundan, başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği eki olan Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1.İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:
16.1.1. Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.
16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşme feshedilir.
Aykırılık Hali
İhtar Yapılacaktır/İhtar Yapılmayacaktır
Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı
Sözleşmenin Feshini Gerektiren Aykırılık Sayısı
1
2
3
….
16.1.3. Aşağıdaki aykırılık hallerinden birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilir.
………..
………..
………..” açıklaması,
Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:
16.1.1. Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin On Binde 3,00 dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.
16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşme feshedilir.
Sıra No
Aykırılık Hali
İhtar Yapılacaktır/İhtar Yapılmayacaktır
Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı
Sözleşmenin Feshini Gerektiren Aykırılık Sayısı
1
İşin devamı sırasında ihale konusu hizmet kapsamında çalıştırılacak araçlardan, Yükleniciden kaynaklanarak çalıştırılamadığı İdare ve Yüklenici temsilcilerince tutanak altına alınan her bir araç için günlük olarak; (Hava muhalefeti, aracın kaza ve/veya arıza yapması, aracın trafik muayenesine gitmesi vb. durumlarda idare onayı alınarak araç çalıştırılmaması eksik araç kapsamında değerlendirilmeyecektir.) Ayrıca onaysız olarak çalıştırılmayan araca ilişkin gün ve/veya saat hesabı yapılarak bulunan tutar hak edişten kesilecektir. Bu kesinti aylık veya saat üzerinden teklif alınan iş kalemleri için yapılacaktır.
İhtar Yapılmayacaktır
On Binde 3,00
25,00
16.1.3. Aşağıdaki aykırılık hallerinden birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilir.
İdareyi aldatıcı hususlar gerçekleştirerek fazla ödeme karşılığı kamu zararı oluşturmak ve Yüklenici tarafından hizmet kapsamında temin edilecek araçların, sözleşmenin imzalanmasını müteakip 3 (üç) gün içerisinde idaremizin kurduğu kontrol teşkilatına, teknik şartnamede belirtilen özelliklere haiz olup, olmadığına ilişkin incelemelerini yapmak üzere, yetkili satıcı/ distribütör veya üreticiden alınmış araç ve üstyapı teknik belgeler ile birlikte araçlar eksiksiz teslim edilecektir. Araçların tamamının eksiksiz şekilde en geç 3 (üç) gün içinde kontrol teşkilatına teslim edilmemesi veya araçların eksiksiz şekilde temin edilerek işe süresinde başlanamaması….” düzenlemesi yer almaktadır.
Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde 25 kez gerçekleşmesi halinde ihtar yapılmaksızın sözleşmenin feshini gerektiren 1 adet aykırılık halinin; işin devamı sırasında ihale konusu hizmet kapsamında çalıştırılacak araçlardan yükleniciden kaynaklanarak çalıştırılamaması olarak,
Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde ise protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği aykırılık halinin ise; idareyi aldatıcı hususlar gerçekleştirerek fazla ödeme karşılığı kamu zararı oluşturmak ve yüklenici tarafından hizmet kapsamında temin edilecek araçların, sözleşmenin imzalanmasını müteakip 3 gün içerisinde idarenin kurduğu kontrol teşkilatına, teknik şartnamede belirtilen özelliklere haiz olup, olmadığına ilişkin incelemelerini yapmak üzere, yetkili satıcı/ distribütör veya üreticiden alınmış araç ve üstyapı teknik belgeler ile birlikte araçların eksiksiz şekilde en geç 3 gün içinde kontrol teşkilatına teslim edilmemesi veya araçların eksiksiz şekilde temin edilerek işe süresinde başlanamaması durumu olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Bu çerçevede idarece Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde ceza uygulanacak aykırılık hallerine ve aykırılık hallerinin kaç kez tekrar etmesi halinde sözleşmenin fesih edileceğinin açıkça düzenlendiği anlaşıldığından iddia yerinde bulunmamıştır.
5) Başvuru sahibinin 5 ve 8’inci iddiasına ilişkin olarak:
4735 sayılı Kamu İhale Sözleşmeleri Kanunu’nun “Hüküm bulunmayan haller” başlıklı 36’ncı maddesindeki “Bu Kanunda hüküm bulunmayan hallerde Borçlar Kanunu hükümleri uygulanır.” hükmü,
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “İş ve işyerlerinin korunması ve sigortalanması” başlıklı 76’ncı maddesinde “… 76.1.2 Tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dahil olan giderler” maddesinde “Sözleşmenin uygulanması sırasında, ilgili mevzuat gereğince ödenecek … sigorta … teklif fiyatına dahildir.” ifadesine yer verilmiştir.
…
76.4. İstekliler tarafından ilgili mevzuatı gereğince yapılması gereken sigorta giderleri, tip idari şartnamelerin “Teklif fiyata dâhil olan giderler” maddesi kapsamında teklif fiyatına dâhil edilecektir. İhale dokümanında iş ve/veya işyerlerinin sigortalanmasının ayrıca istendiği durumlarda sigorta türü veya türleri ile sigorta teminatının kapsam ve limitinin belirlenmesi gerekmektedir.
Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir. Sigorta türü veya türlerinin belirlenmediği hallerde ise, iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının istenmediği kabul edilmek suretiyle teklifler değerlendirilecektir….” açıklamaları,
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İhale dokümanında belirtilen makine ve ekipmanların … sigorta, kasko, … ile Teknik Şartnamenin ilgili maddelerinde yükleniciye ait olduğu ve yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderler teklif birim fiyata dahil edilecektir...” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Sigorta” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Maddi hasarlı trafik kazası tespit tutanağı her araçta bulundurulacaktır. Herhangi bir kaza anında bu tutanak doldurulacaktır. Mevcut mevzuata göre tutanak yerine kolluk kuvvetlerinin düzenleyeceği raporun geçerli olacağı durumlarda olaya karışan personel ve amirince kolluk kuvvetlerine düzenletilmesi sağlanan rapor gerekli işlemler başlatılmak üzere Yükleniciye veya temsilcisine teslim edilecektir.
7.2. Yüklenici, tüm araç ve iş makinelerine, Trafik Kanunu’nun öngördüğü Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası yaptırmakla yükümlüdür. Aracın trafik sigortası, zorunlu muayeneleri ve vergilerinin eksik olması nedeniyle kesilebilecek cezalar Yüklenici tarafından karşılanacaktır.
7.3. Yüklenici, İdare'nin kiraladığı araç veya iş makinelerinin ruhsat bilgilerindeki özelliklere göre araçlara Kasko yaptıracaktır. Kasko Sigortalarını; çok kullanıcıyı kapsayacak şekilde kaza, hırsızlık, yangın, doğal afetler, terör, sabotaj, halk hareketleri vb. riskleri kapsayacak şekilde yaptırmak zorundadır.
7.4. Yüklenici, İdareye kiralayacağı araçların Tam Kasko Sigortasını (kaza, hırsızlık, yangın, tabii afetler, terör, sabotaj, halk hareketleri vb.) yaptırmak zorundadır. Araçların kasko poliçeleri, Türkiye'nin her yerinde, yılın tüm günlerinde ve günün 24 saatinde şartnamede belirtilen tüm riskleri ve üçüncü şahıslara verilecek zararları da kapsayacak şekilde yaptırılacaktır. Kasko ve sigorta poliçelerinin yapılmaması, eksik yapılması, yönetmeliklere uygun yapılmaması, hatalı olması, zamanında yenilenmemesi vb. hallerde ortaya çıkabilecek hukuki sorumluluk yükleniciye aittir. Ancak, Sigorta ve Kasko tarafından karşılanmayan zarar ve ziyandan birinci derecede idare tarafından çalıştırılan sürücü, ikinci derecede idare sorumlu olacaktır.
7.5. Araçların kasko poliçeleri, Türkiye'nin her yerinde, yılın tüm günlerinde ve günün 24 saatinde şartnamede belirtilen tüm riskleri ve üçüncü şahıslara verilecek zararları da kapsayacak şekilde yaptırılacaktır. Kasko ve sigorta poliçelerinin yapılmaması, eksik yapılması, yönetmeliklere uygun yapılmaması, hatalı olması, zamanında yenilenmemesi vb. hallerde ortaya çıkabilecek hukuki sorumluluk yükleniciye aittir. Ancak, Sigorta ve Kasko tarafından karşılanmayan zarar ve ziyandan birinci derecede idare tarafından çalıştırılan sürücü, ikinci derecede idare sorumlu olacaktır.
7.6. Karayolları Trafik Kanunu ve diğer ilgili kanun ve yönetmeliklerin uygulanmaması ve gerekli evrakların temin edilmemesi halinde doğacak tüm yasal, hukuki ve maddi yükümlülük ile 3. şahıslara karşı tüm sorumluluklar Yükleniciye ait olacaktır.
7.7. Araçlar teslim edilirken araçlara ait ruhsat, Zorunlu Mali Mesuliyet Sigortası ve kasko poliçelerinin bir nüshası İdare'ye verilecektir.
7.8. Kiralanacak araçlar ve iş makinelerinin zorunlu trafik sigortası, fenni muayene ve egzoz muayenesi yapılmış olacaktır.
7.9. Kasko genel şartlarını karşılamayan (resmi rapor ve kasko tarafından kabul edilebilir bir beyan sunulmayan) her türlü hasar ile yetkili veya özel servis tarafından düzenlenmiş servis raporu veya Yüklenici ve İdare bünyesinde çalışmakta olan teknik personelin birlikte düzenleyeceği tutanak veya rapor veya form ile kullanıcı, şoför veya operatör hatası olduğu tespit edilen lastik, aksesuar ve kaporta hasarı/hasarları (aynalar, tamponlar, çamurluklar, vs.), tüm motor, şanzıman, diferansiyel ve yürüyen aksam arızalarına ve hasarlarına ait maliyetler bahse konu belgeler sunulmak kaydıyla belgelerin İdareye sunulmasını müteakip düzenlenecek ilk hakedişe maddi tutar dahil edilerek Yükleniciye ödenecektir. Bu ödemeyi aracın kullanıcısına, şoförüne veya operatörüne rücu edip etmemek İdarenin takdirindedir.
7.10. Hasar görerek veya arızalanarak çalışamayacak duruma geldiği yüklenici ve idaremiz teknik personeli tarafından imzalanan tutanakla tespit edilen araçların yerine 2 (iki) iş günü içerisinde aynı görevi ifa edebilecek özelliklere haiz araç temin edilerek işin aksamasına mahal verilmeyecektir.” düzenlemesi,
Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşme bedeline dahil olan giderler” başlıklı 7’nci maddesinde “7.1. Taahhüdün (ilave işler nedeniyle meydana gelebilecek artışlar dahil) yerine getirilmesine ilişkin İlgili mevzuat gereğince ödenecek olan ulaşım, sigorta, vergi (kdv hariç)- resim ve harç giderleri ile İdari şartnamenin 25. maddesinde teklif birim fiyata dahil olduğu belirtilen tüm giderler sözleşme bedeline dahildir. İlgili mevzuatı uyarınca hesaplanacak Katma Değer Vergisi, sözleşme bedeline dahil olmayıp İdare tarafından Yükleniciye ödenecektir.” düzenlemesi,
Anılan Tasarı’nın “Hüküm bulunmayan haller” başlıklı 35’inci maddesinde “35.1. Bu sözleşme ve eklerinde hüküm bulunmayan hallerde, ilgisine göre 4734 ve 4735 sayılı Kanun hükümlerine, bu Kanunlarda hüküm bulunmaması halinde ise genel hükümlere göre hareket edilir.” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale dokümanında yapılan düzenlemeler incelendiğinde, araçların ve iş makinalarının sigorta ve kasko giderlerinin yüklenici tarafından karşılanacağı, kasko sigortasının çok kullanıcıyı kapsayacak kaza, hırsızlık, yangın, doğal afetler, terör, sabotaj, halk hareketleri vb. riskleri içerecek şekilde Türkiye’nin her yerinde, yılın tüm günlerinde ve günün 24 saatinde şartnamede belirtilen tüm riskleri ve üçüncü şahıslara verilecek zararları da kapsayacak şekilde yaptırılmasının zorunlu olduğu, sigorta ve kasko tarafından karşılanmayan zarar ve ziyandan birinci derecede idare tarafından çalıştırılan sürücü, ikinci derecede idarenin sorumlu olacağı, şoför veya operatör hatası olduğu tespit edilen lastik, aksesuar ve kaporta hasarı/hasarları (aynalar, tamponlar, çamurluklar, vs.), tüm motor, şanzıman, diferansiyel ve yürüyen aksam arızalarına ve hasarlarına ait maliyetlerin belgeleriyle sunulmak kaydıyla sunulmasını müteakip düzenlenecek ilk hakedişte yükleniciye ödeneceği anlaşılmıştır.
Bu bağlamda sürücü hatalarından dolayı ortaya çıkan ve kasko tarafından karşılanmayan zarar ve ziyandan birinci derecede idare tarafından çalıştırılan sürücü, ikinci derecede idarenin sorumlu olacağının açık olduğu,
Diğer taraftan şoför ve operatörün trafik kurallarına uymamaları nedeniyle meydana gelen hasarlı veya ölümlü kazalarda ödenecek maddi ve manevi tazminatlar ile hasarın kimin tarafından karşılanacağı ile sürücü hatalarından dolayı ortaya çıkan ve hasarı kasko tarafından karşılanan araçların hasarsızlık indiriminden faydalanamaması nedeniyle poliçesinin yenilemesi halinde yüksek prim ödenmesi gerekeceğinden aracın hasarlı olması nedeniyle oluşan değer kaybının idare tarafından karşılanması gerektiği hususunun borçlar kanunu ve genel hükümler uyarınca belirlenebileceği,
Öte yandan başvuruya konu ihalenin personel taşıma ihalesi olmadığı dikkate alındığında yolcu sayısının istekliler tarafından belirlenebileceği, aynı şekilde kasko poliçesindeki tazminat limitlerinin de Tebliğ’in 76.4’üncü maddesindeki “Sigorta türleri belirtilmesine rağmen sigorta teminatının kapsamı ve limitinin belirlenmediği hallerde iş ve/işyerlerinin sigortalanmasının asgari limitler dâhilinde istendiği kabul edilecektir.” açıklaması uyarınca belirleneceği anlaşıldığından, şikâyete konu düzenlemelerin teklif verilmesine veya teklif değerlendirmesine engel teşkil etmeyeceği değerlendirilerek, iddia yerinde bulunmamıştır.
6) Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kamu İhale Kanunu’nun “Temel İlkeler” başlıklı 5’inci maddesinde “İdareler, bu Kanuna göre yapılacak ihalelerde; saydamlığı, rekabeti, eşit muameleyi, güvenirliği, gizliliği, kamuoyu denetimini, ihtiyaçların uygun şartlarla ve zamanında karşılanmasını ve kaynakların verimli kullanılmasını sağlamakla sorumludur…” hükmü,
Anılan Kanun’un “Şartnameler” başlıklı 12’nci maddesinde “….İhale konusu mal veya hizmet alımları ile yapım işlerinin teknik kriterlerine ihale dokümanının bir parçası olan teknik şartnamelerde yer verilir. Belirlenecek teknik kriterler, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacak, rekabeti engelleyici hususlar içermeyecek ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacaktır….” hükmü,
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur.
(2) Teknik şartnamede, varsa ulusal ve/veya uluslararası teknik standartlara uygunluğu sağlamaya yönelik düzenlemeler de yapılır. Bu şartnamede teknik özelliklere ve tanımlamalara yer verilir. Belli bir marka, model, patent, menşei, kaynak veya ürün belirtilemez ve belirli bir marka veya modele yönelik özellik ve tanımlamalara yer verilemez.
Ancak, ulusal ve/veya uluslararası teknik standartların bulunmaması veya teknik özelliklerin belirlenmesinin mümkün olmaması hallerinde "veya dengi" ifadesine yer verilmek şartıyla marka veya model belirtilebilir.” hükmü yer almaktadır.
Teknik Şartname’nin 5’nci maddesinde talep edilen araçların teknik özelliklerinin belirtildiği tabloya yer verilmiştir.
İhale dokümanı düzenlemelerinden başvuruya konu ihale kapsamında kiralanacak toplam 11 tür aracın teknik özellikleri Teknik Şartname’nin 5’nci maddesinde tarif edilmiş olup söz konusu araçların model yılına ilişkin herhangi bir belirleme yapılmadığı anlaşılmıştır.
İdarelerce Teknik Şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olacağı rekabeti engelleyici hususlar içermeyeceği ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacak şekilde hazırlanması gerektiği, bu çerçevede başvuru konusu ihalede idarece kiralanacak 11 türde toplam 120 aracın model yılına ilişkin bir belirleme yapılmamasının ihaleye katılımı arttırıcı nitelik taşıdığı değerlendirilmiştir.
Diğer taraftan idarece yaklaşık maliyet hazırlanırken bazı araçların bedelinin tespitinde amortismanın dahil edildiği, bazılarında ise amortismanın düşüldüğü görülmüştür. Kamu ihale mevzuatında amortisman ömrünü tamamlamış iktisadi kıymetlerin teklif edilmeyeceği şeklinde bir düzenlemenin bulunmadığı, ihtiyaçları uygun şartlarla ve zamanında sağlama yükümlülüğü bulunan idarelerin bu konuda takdir yetkisinin olduğu değerlendirildiğinden iddianın yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
7) Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:
İdari Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İhale dokümanında belirtilen makine ve ekipmanların amortisman, yedek parça, tamir, bakım, onarım, sigorta, kasko, vergi, akaryakıt (binek araçların akaryakıtları hariç) yağ vb. giderleri ile Teknik Şartnamenin ilgili maddelerinde yükleniciye ait olduğu ve yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderler teklif birim fiyata dahil edilecektir...” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Hizmetin Tanımı ve Genel Hükümler” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.8. Araçların muayene, bagaj kabini, aksesuar, uyarıcı işaret, vergi, sigorta, vb giderleri ile aracın Karayolları Trafik Kanunu'nda istenen belge veya teknik eksikliğinden ve/veya uygunsuzluğu nedeniyle gelecek trafik cezaları ile diğer tüm giderler Yüklenici tarafından karşılanacaktır. Araçların Karayolları Trafik Yönetmeliği'ne uygun ve eksiksiz olarak hizmete sunulmasından Yüklenici sorumludur.” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale dokümanı düzenlemelerinden uyuşmazlığa konu araç kiralama ihalesinde makine ve ekipmanların amortisman, yedek parça, tamir, bakım ve onarım, sigorta, kasko, vergi, akaryakıt (binek araçların akaryakıtları hariç) yağ vb. giderleri ile Teknik Şartname’de yükleniciye ait olduğu belirtilen tüm giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağı anlaşılmaktadır.
Bu itibarla Teknik Şartname’nin 4.8’nci maddesinde belirtilen araçların muayene, bagaj kabini, aksesuar, uyarıcı işaret, vergi, sigorta, vb giderleri ile aracın Karayolları Trafik Kanunu'nda istenen belge veya teknik eksiklerin yüklenicinin sorumluluğunda bulunduğu açıktır. Dolayısıyla idarece söz konusu madde kapsamındaki hususlarla ilgili gelecek trafik cezaları ile diğer tüm giderlerin yüklenici tarafından karşılanacağının düzenlenmesinin yerinde olduğu sonucuna varılmıştır. Kaldı ki idarece şikâyet başvurusuna verilen cevapta da yüklenici kusurundan veya aracın kanunen taşıması zorunlu evraklarının eksikliğinden kaynaklı trafik cezalarının yükleniciye ait olduğu belirtildiğinden başvuru sahibinin bu yöndeki iddiası yerinde görülmemiştir.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun’un 65’inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun’un 54’üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikâyet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.
Kararın tam metnini oku
Başvuruya ilişkin olarak 2021/1582 sayılı itirazen şikâyet dosyası kapsamında yapılan inceleme neticesinde esas inceleme raporu tanzim edilmiştir.
İtirazen şikâyet dilekçesinde özetle,
1) İdari Şartname’nin 7.6’ncı maddesinde benzer iş olarak kabul edilecek işler arasında araç kiralaması işinin olmamasının ihaleye katılımı ve rekabeti engellediği,
2) Birim fiyat teklif cetvelinin 1, 2, 3, 4 ve 12’nci kalemlerinde belirtilen transfer işleminin ton olarak düzenlenmesinin ihalede tüm inisiyatifin idare personelinde olmasına ve personelinin performansına göre düzenlenecek hak edişlerde yüklenici aleyhine durumlar ortaya çıkmasına sebebiyet vereceği,
3) Sözleşme Tasarı’nın 16.1.3’üncü maddesinde cezai şart olarak belirtilen idareyi aldatıcı hususlar gerçekleştirerek fazla ödeme karşılığı kamu zararı oluşturmak düzenlemesinin ucu açık olduğu, hangi şartlarda sözleşmenin fesh edileceğinin net olarak düzenlenmemesinin mevzuata aykırı olduğu,
4) Teknik Şartname’nin 1’nci maddesinde çöp konteynerlerinin yıkanması, tamiri, boyanmasının yüklenicinin sorumluluğunda olduğunun düzenlendiği, ancak ihale dokümanında çöp konteynerlerinin yıkanması, tamiri ve boyanmasını gerçekleştirecek personel ile söz konusu iş kapsamında kullanılacak malzemelerin kim tarafından karşılanacağının belli olmadığı, ayrıca çöp konteynırlarının sayısının ve özelliklerinin de belli olmadığı, dolayısıyla isteklileri teklif fiyatlarını oluşturma noktasında tereddüte düşüreceği, bu itibarla bahse konu gider kalemi için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılması gerektiği,
5) Teknik Şartname’nin 4.5’nci maddesinde idareye teslim edilen araçların şartname ve ekleri nezdinde uygun saat ve vardiyalarda çalıştırılmasının takibi, tamir ve bakımlarının zamanında yapılması vb. hususların takibini sağlamakla görevli bir temsilcinin tüm giderlerinin yüklenici firmaya ait olduğunu düzenlendiği, ancak anılan giderler için birim fiyat teklif cetvelinde ayrı bir satır açılmamasının mevzuata aykırı olduğu,
6) Teknik Şartname’nin 4.18’inci maddesinde; usta, işçi, bekçi, çaycı, güvenlik, temizlikçi, yıkamacı vb. ihtiyaç duyulacak tüm personelin yüklenici tarafından sağlanacağının, Sözleşme Tasarı’nın 15’inci maddesinde ihalede alt yüklenici çalıştırılmayacağının düzenlendiği, ancak güvenlik işinin münhasıran özel güvenlik şirketlerince yapılabildiğinden söz konusu düzenlemelerin mevzuata aykırılık teşkil ettiği,
7) Teknik Şartname’nin 4.21 maddesinde araçların periyodik bakım ve onarımlarının yapılması için tüm giderleri yüklenici firmaya ait olmak kaydıyla yeteri kadar personel çalıştıracağının düzenlendiği, ancak yeteri kadar ifadesinin mevzuatta yerinin olmadığı,
8) Teknik Şartnamede yer alan “Araçlar ve Çalışma Programı” başlıklı tabloda en az 18 ton atık taşıma kapasiteli damperli kamyonun bir vardiyada 7,5 saat çalışacağı ve günlük 400 km ortalama yol yapacağının belirtildiği, ancak anılan aracın atık yükleme ve boşaltma işlemleri hariç olmak üzere bile yerleşim yeri ve yerleşim yeri dışındaki ortalama hız limitleri dikkate alındığında 7,5 saat dilimi içerisinde 400 km yol yapmasının imkânsız olduğu, yapılan düzenlemenin bu haliyle kalması durumunda anılan aracın kanunlarda öngörülen hız limitlerini aşarak hizmet vermesi anlamına geleceği, bu durumda da cezai yaptırımların kaçınılmaz olacağı ve dolayısıyla kamu zararı oluşturacağından yapılan düzenlemenin mevzuata aykırılık teşkil ettiği,
9) İhaleye teklif veren isteklilerin teklif bedellerinin yaklaşık maliyete çok yakın olduğu, ihalenin yaklaşık maliyete bu kadar yakın bir teklif bedelleri ile sonuçlandırılmasının 4734 sayılı Kanun'un temel ilkelerine aykırı olduğu, ihaleye katılan diğer isteklilerin kendi aralarında anlaşarak teklif sundukları, anılan durumun 4734 sayılı Kanun’un 17’nci, TCK’nın 235’inci ve 4054 sayılı Kanun’un 4’üncü maddesinde yer alan hükümler kapsamında değerlendirilmesi gerektiği, diğer taraftan ihaleye esas yaklaşık maliyeti oluşturmak için hangi firmalardan fiyat teklifi alındığı ve fiyat teklifi alınan firmaların ihaleye teklif verip vermediğinin, verdi ise yaklaşık maliyetin yüzde kaçına denk gelen fiyat verdiğinin araştırılması, ihalenin miktarı ve yaklaşık maliyet olarak büyüklüğü, idare tarafından belirlenmiş olan yaklaşık maliyetin gizliliğinin korunup korunmadığının hayatın olağan akışı içerisinde mevcut ihalede başta rekabet olmak üzere temel ilkelerin zedelendiğine ilişkin kuvvetli şüphe oluşturduğundan dolayı ihalenin iptal edilmesi gerektiği, iddialarına yer verilmiştir.
Başvuru sahibinin iddialarının değerlendirilmesi sonucunda aşağıdaki hususlar tespit edilmiştir.
1) Başvuru sahibinin 1’inci iddiasına ilişkin olarak:
4734 sayılı Kanun’un “İdareye şikayet başvurusu” başlıklı 55’nci maddesinde “Şikayet başvurusu, ihale sürecindeki işlem veya eylemlerin hukuka aykırılığı iddiasıyla bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihi izleyen günden itibaren 21 inci maddenin (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelerde beş gün, diğer hallerde ise on gün içinde ve sözleşmenin imzalanmasından önce, ihaleyi yapan idareye yapılır. İlanda yer alan hususlara yönelik başvuruların süresi ilk ilan tarihinden, ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan diğer hükümlerine yönelik başvuruların süresi ise dokümanın satın alındığı tarihte başlar.
İlan, ön yeterlik veya ihale dokümanına ilişkin şikayetler birinci fıkradaki süreleri aşmamak üzere en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir...” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’inci maddesinde ise “(1) Süreler; a) İlana yönelik başvurularda ilk ilan tarihini,
b) Ön yeterlik veya ihale dokümanının ilana yansımayan hükümleri için dokümanın satın alındığı tarihi, belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ihale dokümanının teslim alındığı tarihi, zeyilnameye yönelik başvurularda ise zeyilnamenin bildirildiği tarihi…” hükmü yer almaktadır.
İdari Şartname’nin “İhaleye katılabilmek için gereken belgeler ve yeterlik kriterleri” başlıklı 7’nci maddesindeki “7.6. Benzer iş olarak kabul edilecek işler aşağıda belirtilmiştir:
Bu İhalede;
Araç ve Makine ile Yapılan Çöplerin Toplanması ve Nakli İşleri,
Evsel Nitelikli Katı Atıkların Toplanması ve Nakli ile Kent Temizliği İşlerinin Yapıldığı İşler (Benzer İş Tutarı Olarak Araç ve Ekipman ile Yapılan İş Kalemlerine Ait Tutarı Alınacaktır.)
Çöplerin Toplanması ve Nakli ile Kent Temizliğine Ait Araç Kiralama İşleri,
Benzer işlere ilişkin sunulan iş deneyim belgelerinden benzer iş dışında başka işler'de var ise; Benzer iş tutarının tespiti amacı ile iş deneyim belgesinin alındığı idareden benzer iş kaleminin tutarını gösteren resmi belge alınarak iş deneyim belgesi ekine konularak sunulacaktır.” düzenlemesine İhale İlanının 4.4.1’inci maddesinde de yer verilmiştir .
Anılan mevzuat hükümlerinden, ihale sürecinde hukuka aykırı olduğu iddia edilen işlem ve eylemlerin ihale ilanında yer alan hususlarla ilgili olması halinde hukuka aykırı bu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gereken tarihin ihale ilan tarihi olduğu anlaşılmaktadır.
Yapılan inceleme sonucunda, başvuru sahibinin söz konusu iddiasının, ihale ilanında yer alan hususlarla ilgili olduğu, şikâyete konu hususun ihale ilan tarihi olan 18.08.2021 tarihi itibariyle farkına varıldığı, söz konusu tarihten itibaren ve ihale tarihinden üç iş gününden önce olmak kaydı ile on gün içerisinde idareye şikâyet başvurusunda bulunulmuş olması gerektiği, ancak idareye bu hususlarla ilgili olarak 13.09.2021 tarihinde şikâyet başvurusunda bulunulduğu, bu haliyle başvuru sahibinin şikâyet süresini geçirdiği anlaşıldığından söz konusu iddianın süre yönünde reddi gerektiği sonucuna varılmıştır.
2) Başvuru sahibinin 2’nci iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet İşleri Genel Şartnamesi’nin “Hakediş ödemeleri” başlıklı 42’nci maddesinde “…Hakediş raporlarının düzenlenmesi aşağıdaki esaslara göre yapılır.
1- Toplam Bedel Üzerinden Birim Fiyat Sözleşmelerde;
Geçici hakediş raporları yüklenicinin başvurusu üzerine, sözleşme veya eklerinde aksine bir hüküm bulunmadıkça ayda bir defa düzenlenir. Gelecek yıllara sari olmayan sözleşmelerde yaptırılan işler için, son hakediş raporu bütçe yılının sonuna rastlayan ayın yirminci (20.) günü düzenlenir.
İşe başladığından beri meydana getirilen işler, kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanır ve bulunan miktarlar, teklif edilen birim fiyatlarla çarpılmak suretiyle sözleşmedeki esaslara uygun olarak hakediş raporuna geçirilir.
Düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için, yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gereklidir....” düzenlemesi,
Sözleşme Tasarısı’nın “Ödeme yeri ve şartları” başlıklı 12’nci maddesinde “12.1. …Hakedişler Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin Yedinci bölümündeki esaslar dahilinde Hizmet İşleri Genel Şartnamesinin 42'nci maddesi hükümleri saklı kalmak suretiyle yapılacak olup, hakedişler yüklenici firmanın dilekçesine istinaden aylık olarak hazırlanacak ve Genel Şartnamenin “Hakedişler ve Ödeme” başlıklı Yedinci Bölümünde birim fiyat sözleşmeler için öngörülen usul ve esaslar çerçevesinde ödenecektir . İş bu sözleşme gereği verilen cezalar hakedişlerden kesinti yapılarak mahsup edilecektir. Hakedişlerde yapılabilecek hatalar ve yanlış uygulamalar nedeniyle, yükleniciye fazla ödenen miktarlar yüklenicinin istihkakından takip eden hakedişlerde kesilecektir.
12.1.1. Hakediş raporu, yüklenici veya vekili tarafından imzalandığı tarihten başlamak üzere 30 gün içinde tahakkuka bağlanır. Bu tarihten başlamak üzere otuz gün içinde de ödeme yapılır…” düzenlemesi,
Anılan Tasarı’nın “İşin yürütülmesine ilişkin kayıt ve tutanaklar” başlıklı 19’uncu maddesinde “19.1. Sözleşme konusu iş sürekli nitelikte iş olduğu için kontrol teşkilatının tuttuğu kayıtlar haftalık yapılır. Haftalık kontrol tutanaklarına araç ve ekipmanların sözleşme ve eklerine uygun olup olmadığı işlenir. Bunun dışında işlerin çalışma programı dahilinde yapılıp yapılmadığı kontrol edilir. Bu kayıtlar hakediş ödemelerinde esas alınır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Başvuruya konu araç kiralama ihalesine ait birim fiyat teklif cetveli incelendiğinde en az 18 m³ kapasiteli yer altı ve yer üstü çöp toplama aracı, en az 26 m³ kapasiteli yer altı ve yer üstü çöp toplama aracı, en az 13 +1,5 m³ kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu, en az 7+1 m³ kapasiteli hidrolik sıkıştırmalı çöp kamyonu ile en az 18 tonluk damperli kamyon için ton üzerinden teklif alındığı anlaşılmaktadır.
Teknik Şartname’nin ekinde ihale konusu işte çalıştırılacak toplam 120 adet aracın; günlük çalışma saatlerindeki araç sayısı, günlük bir vardiyadaki çalışma saati ile günlük bir vardiyada bir aracın yapacağı ortalama km bilgilerinin yer aldığı tabloya yer verilmiştir.
İhale dokümanında sözleşme konusu işin sürekli nitelikte iş olduğu için kontrol teşkilatının tuttuğu hakediş ödemelerinde esas alınacak kayıtların haftalık yapılacağı, bunun dışındaki işlerin çalışma programı dahilinde yapılıp yapılmadığının kontrol edileceği ve Genel Şartnamenin “Hakedişler ve Ödeme” başlıklı yedinci bölümünde düzenlendiği şekilde meydana getirilen işlerin kontrol teşkilatı tarafından yüklenici veya vekili ile birlikte hesaplanacağı, düzenlenen hakediş raporunun işleme konulabilmesi için ise yüklenici veya işbaşında bulunan vekili tarafından imzalanmış olması gerekli olduğu hususu ile Teknik Şartname’de araçların miktarlarının, çalışma saatlerinin, vardiya sayılarının, ortalama yapacakları km bilgilerinin ve aylık çalışma gün sayılarının yer aldığı çalışma programı bir arada değerlendirildiğinde ton üzerinden teklif alınan araçlara ilişin hakkediş ödemelerinde yüklenici aleyhine durumlar ortaya çıkacağı iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
3) Başvuru sahibinin 3’üncü iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği eki olan Hizmet Alımlarına Ait Tip Sözleşme’nin “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:
16.1.1. Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin [bu kısma % 1’den fazla olmamak üzere oran yazılacaktır.]’dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.
16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşme feshedilir.
Aykırılık Hali
İhtar Yapılacaktır/İhtar Yapılmayacaktır
Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı
Sözleşmenin Feshini Gerektiren Aykırılık Sayısı
1
2
3
….
16.1.3. Aşağıdaki aykırılık hallerinden birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilir.
………..
………..
………..” açıklaması,
İhaleye ait Sözleşme Tasarısı’nın “Sözleşmeye aykırılık halleri, cezalar ve sözleşmenin feshi” başlıklı 16’ncı maddesinde “16.1. İhale konusu işin niteliği ve özelliğine göre işin sözleşmesine uygun olmayan haller ve idare tarafından uygulanacak cezalar aşağıda belirtilmiştir:
16.1.1. Sözleşme hükümlerine uyulmaması halinde uygulanacak asgari ceza oranı, sözleşme bedelinin On Binde 3,00 dır. Aynı fiilin tekrarı halinde bu oran % 50 artırımlı uygulanır.
16.1.2. Aşağıdaki tabloda yer alan aykırılık hallerinde aynı satırda belirtilen oranda ceza uygulanır. Bu aykırılıkların üçten az olmamak üzere, tabloda belirtilen sayıda gerçekleşmesi halinde, ayrıca 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın, son aykırılığa ilişkin ceza kesilmeden sözleşme feshedilir.
Sıra No
Aykırılık Hali
İhtar Yapılacaktır/İhtar Yapılmayacaktır
Sözleşme Bedeli Üzerinden Kesilecek Ceza Oranı
Sözleşmenin Feshini Gerektiren Aykırılık Sayısı
1
İşin devamı sırasında ihale konusu hizmet kapsamında çalıştırılacak araçlardan, Yükleniciden kaynaklanarak çalıştırılamadığı İdare ve Yüklenici temsilcilerince tutanak altına alınan her bir araç için günlük olarak; (Hava muhalefeti, aracın kaza ve/veya arıza yapması, aracın trafik muayenesine gitmesi vb. durumlarda idare onayı alınarak araç çalıştırılmaması eksik araç kapsamında değerlendirilmeyecektir.) Ayrıca onaysız olarak çalıştırılmayan araca ilişkin gün ve/veya saat hesabı yapılarak bulunan tutar hak edişten kesilecektir. Bu kesinti aylık veya saat üzerinden teklif alınan iş kalemleri için yapılacaktır.
İhtar Yapılmayacaktır
On Binde 3,00
25,00
16.1.3. Aşağıdaki aykırılık hallerinden birinin gerçekleşmesi halinde, 4735 sayılı Kanunun 20 nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşme idarece feshedilir.
İdareyi aldatıcı hususlar gerçekleştirerek fazla ödeme karşılığı kamu zararı oluşturmak ve Yüklenici tarafından hizmet kapsamında temin edilecek araçların, sözleşmenin imzalanmasını müteakip 3 (üç) gün içerisinde idaremizin kurduğu kontrol teşkilatına, teknik şartnamede belirtilen özelliklere haiz olup, olmadığına ilişkin incelemelerini yapmak üzere, yetkili satıcı/ distribütör veya üreticiden alınmış araç ve üstyapı teknik belgeler ile birlikte araçlar eksiksiz teslim edilecektir. Araçların tamamının eksiksiz şekilde en geç 3 (üç) gün içinde kontrol teşkilatına teslim edilmemesi veya araçların eksiksiz şekilde temin edilerek işe süresinde başlanamaması….” düzenlemesi yer almaktadır.
Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.2’nci maddesinde 25 kez gerçekleşmesi halinde ihtar yapılmaksızın sözleşmenin feshini gerektiren 1 adet aykırılık halinin; işin devamı sırasında ihale konusu hizmet kapsamında çalıştırılacak araçlardan yükleniciden kaynaklanarak çalıştırılamaması olarak, Sözleşme Tasarısı’nın 16.1.3’üncü maddesinde ise protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği aykırılık halinin; idareyi aldatıcı hususlar gerçekleştirerek fazla ödeme karşılığı kamu zararı oluşturmak ve yüklenici tarafından hizmet kapsamında temin edilecek araçların, sözleşmenin imzalanmasını müteakip 3 gün içerisinde idarenin kurduğu kontrol teşkilatına, teknik şartnamede belirtilen özelliklere haiz olup, olmadığına ilişkin incelemelerini yapmak üzere, yetkili satıcı/ distribütör veya üreticiden alınmış araç ve üstyapı teknik belgeler ile birlikte araçların eksiksiz şekilde en geç 3 gün içinde kontrol teşkilatına teslim edilmemesi veya araçların eksiksiz şekilde temin edilerek işe süresinde başlanamaması durumu olarak belirlendiği anlaşılmıştır.
Bu çerçevede idarece Sözleşme Tasarısı’nın 16’ncı maddesinde ceza uygulanacak aykırılık halleri ile aykırılık hallerinin kaç kez tekrar etmesi halinde sözleşmenin fesih edileceğinin açıkça düzenlendiği, diğer yandan 4735 sayılı Kanunun 20’nci maddesinin (b) bendine göre protesto çekmeye gerek kalmaksızın sözleşmenin feshedileceği aykırılık hallerinden biri olarak belirlenen “idareyi aldatıcı hususlar gerçekleştirerek fazla ödeme karşılığı kamu zararı oluşturmak” düzenlemesinde; idareyi aldatıcı hususlar fiilinin sınırının, fazla ödeme karşılığı kamu zararı oluşturmak şeklinde çizildiği anlaşıldığından, iddia yerinde bulunmamıştır.
4) Başvuru sahibinin 4’üncü iddiasına ilişkin olarak:
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;
a) Adı: Katı atıkların toplanması, nakli ve kent temizliği işlerinde kullanılmak üzere iş makinesi ve araç kiralanması işi
b) Miktarı ve türü: 36 ay süre ile Küçükçekmece ilçe sınırları dahilinde katı atıkların toplanması, nakli ve kent temizliği işlerinde kullanılmak üzere şoförsüz/personelsiz iş makinesi ve araç kiralanacaktır” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Konu – Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu teknik şartname, Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü tarafından yapılan ilçe sınırları dâhilinde kent temizliği, meydan, bulvar, cadde, sokak ve parkların makine ile süpürülmesi, yol yıkama araçları ile yıkanarak temizlenmesi, çöp konteynerlerinin yıkanması, tamiri, boyanması ve dezenfekte edilmesi, cadde ve sokaklara bırakılmış kaba atıklar ve tadilat sonucu oluşan atıkların toplanması, katı atıkların toplanması ve toplanan atıkların naklinin yapılması hizmetlerinde gerekli olan araçlar- iş makinelerinin teknik özelliklerini, teslim alma ve çalıştırılması şartlarını kapsamaktadır.” düzenlemesi yer almaktadır.
Aktarılan ihale dokümanı düzenlemelerinden ihale konusu işin, Küçükçekmece ilçe sınırları dahilinde katı atıkların toplanması, nakli ve kent temizliği işleri için gerekli olan araç ve iş makinalarının kiralanması olduğu anlaşılmaktadır.
Bu itibarla başvuruya konu işin muhtevasının çöp konteynerlerinin yıkanması, tamiri, boyanmasının için gerekli iş makinalarının kiralanması olduğu, çöp konteynerlerinin yıkanması, tamiri, boyanmasının yüklenici tarafından gerçekleştirilmeyeceği, ayrıca yükleniciden alınması istenilen çöp konteynırının da bulunmadığı açık olup, bu yöndeki iddialar yerinde görülmemiştir.
5) Başvuru sahibinin 5’inci iddiasına ilişkin olarak:
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;
a) Adı: Katı atıkların toplanması, nakli ve kent temizliği işlerinde kullanılmak üzere iş makinesi ve araç kiralanması işi
b) Miktarı ve türü: 36 ay süre ile Küçükçekmece ilçe sınırları dahilinde katı atıkların toplanması, nakli ve kent temizliği işlerinde kullanılmak üzere şoförsüz/personelsiz iş makinesi ve araç kiralanacaktır” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Teklif fiyata dahil olan giderler” başlıklı 25’inci maddesinde “…25.3. Teklif fiyata dahil olan diğer giderler aşağıda belirtilmiştir:
25.3.1. İhale dokümanında belirtilen makine ve ekipmanların amortisman, yedek parça, tamir, bakım, onarım, sigorta, kasko, vergi, akaryakıt (binek araçların akaryakıtları hariç) yağ vb. giderleri ile Teknik Şartnamenin ilgili maddelerinde yükleniciye ait olduğu ve yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderler teklif birim fiyata dahil edilecektir...” düzenlemesi,
Teknik Şartname’nin “Konu – Kapsam” başlıklı 1’inci maddesinde “Bu teknik şartname, Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü tarafından yapılan ilçe sınırları dâhilinde kent temizliği, meydan, bulvar, cadde, sokak ve parkların makine ile süpürülmesi, yol yıkama araçları ile yıkanarak temizlenmesi, çöp konteynerlerinin yıkanması, tamiri, boyanması ve dezenfekte edilmesi, cadde ve sokaklara bırakılmış kaba atıklar ve tadilat sonucu oluşan atıkların toplanması, katı atıkların toplanması ve toplanan atıkların naklinin yapılması hizmetlerinde gerekli olan araçlar- iş makinelerinin teknik özelliklerini, teslim alma ve çalıştırılması şartlarını kapsamaktadır.” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Hizmetin Tanımı ve Genel Hükümler” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.5 Sözleşme süresi boyunca araçların ve iş makinelerinin çalışma programları sevk ve idaresi İdareye ait olacaktır. Ancak, Yüklenici teslim ettiği araçların şartname ve ekleri nezdinde uygun saat ve vardiyalarda çalıştırılmasının takibi, tamir ve bakımlarının zamanında yapılması vb. hususların takibini sağlamakla görevli 1 (bir) adet yüklenici temsilcisini sözleşme aşamasında İdareye bildirmek zorundadır. Bu temsilcinin tüm giderleri (Maaş-SGK-yemek-ulaşım) yüklenici firmaya ait olmakla birlikte teklif fiyata dâhil edilecektir….” düzenlemesi yer almaktadır.
İhale dokümanı kapsamında yer alan birim fiyat teklif cetveline göre, miktarları cetvelde belirtilen 11 tür aracın kiralama bedeli için teklif verilmesi gerekmektedir.
İhale konusu işin araç kiralanması hizmet alımı işi olması dolayısıyla tekliflerin araç maliyeti üzerinden oluşturulacağı dikkate alındığında, ihale dokümanında yüklenici tarafından karşılanacağı belirtilen tüm giderlerin, araç maliyetine dâhil edilmek suretiyle teklif birim fiyatların oluşturulabileceğinden, söz konusu giderler ile ilgili olarak birim fiyat teklif cetvelinde ayrı satır açılmasına gerek bulunmadığı sonucuna ulaşılmış olup, iddia yerinde görülmemiştir.
6) Başvuru sahibinin 6’ncı iddiasına ilişkin olarak:
Kamu İhale Genel Tebliği’nin “Özel güvenlik hizmet alımı ihaleleri” başlıklı 67’nci maddesinde “67.1. Özel güvenlik hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanının hazırlanmasında, 10/6/2004 tarihli ve 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerinin esas alınması gerekmektedir.
67.2. İdarelerce, özel güvenlik hizmet alımı ihalelerinde idari şartnamenin “İhaleye Katılabilmek İçin Gereken Belgeler ve Yeterlik Kriterleri” başlıklı maddesinin “İhale konusu işin yerine getirilmesi için alınması zorunlu olan ve ilgili mevzuatında o iş için özel olarak düzenlenen sicil, izin, ruhsat vb. belgelerin” istenilmesine ilişkin alt maddesinde, Özel Güvenlik Şirketi Faaliyet İzin Belgesine yer verilmesi gerekmekte olup, ihaleye teklif veren şirketin ortakları ile bu şirketin teklif kapsamında sunduğu Özel Güvenlik Şirketi Faaliyet İzin Belgesinde isimleri yer alan şirket ortaklarının aynı kişiler olması zorunludur.…” açıklaması,
5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’un “Özel güvenlik izni” başlıklı 3’üncü maddesinde “Kişilerin silahlı personel tarafından korunması, kurum ve kuruluşlar bünyesinde özel güvenlik birimi kurulması veya güvenlik hizmetinin şirketlere gördürülmesi özel güvenlik komisyonunun kararı üzerine valinin iznine bağlıdır…
Kişi ve kuruluşların talebi üzerine, koruma ve güvenlik ihtiyacı dikkate alınarak, güvenlik hizmetinin istihdam edilecek personel eliyle sağlanmasına, kurum ve kuruluşlar bünyesinde özel güvenlik birimi kurulmasına ya da bu hizmetin güvenlik şirketlerine gördürülmesine izin verilir. Bir kuruluş bünyesinde özel güvenlik birimi kurulmuş olması, ihtiyaç duyulduğunda ayrıca güvenlik şirketlerine hizmet gördürülmesine mani değildir…” hükmü,
Anılan Kanun’un “Faaliyet izni” başlıklı 5’nci maddesinde “Şirketlerin özel güvenlik alanında faaliyette bulunması İçişleri Bakanlığının iznine tâbidir. Faaliyet izni verilebilmesi için şirket hisselerinin nama yazılı olması ve faaliyet alanının münhasıran koruma ve güvenlik hizmeti olması zorunludur…” hükmü,
Anılan Kanun’un “Özel güvenlik görevlilerinin yetkileri” başlıklı 7’nci maddesinde “Özel güvenlik görevlilerinin yetkileri şunlardır:
a) Koruma ve güvenliğini sağladıkları alanlara girmek isteyenleri duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini dedektörle arama, eşyaları X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme.
b) Toplantı, konser, spor müsabakası, sahne gösterileri ve benzeri etkinlikler ile cenaze ve düğün törenlerinde kimlik sorma, duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini dedektörle arama, eşyaları X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme.
c) (Değişik: 23/1/2008 – 5728/544 md.) Ceza Muhakemesi Kanununun 90 ıncı maddesine göre yakalama.
d) (Değişik: 23/1/2008 – 5728/544 md.) Görev alanında, haklarında yakalama emri veya mahkûmiyet kararı bulunan kişileri yakalama ve arama.
e) Yangın, deprem gibi tabiî afet durumlarında ve imdat istenmesi halinde görev alanındaki işyeri ve konutlara girme.
f) Hava meydanı, liman, gar, istasyon ve terminal gibi toplu ulaşım tesislerinde kimlik sorma, duyarlı kapıdan geçirme, bu kişilerin üstlerini dedektörle arama, eşyaları X-ray cihazından veya benzeri güvenlik sistemlerinden geçirme.
g) Genel kolluk kuvvetlerine derhal bildirmek şartıyla, aramalar sırasında suç teşkil eden veya delil olabilecek ya da suç teşkil etmemekle birlikte tehlike doğurabilecek eşyayı emanete alma.
h) Terk edilmiş ve bulunmuş eşyayı emanete alma.
ı) Kişinin vücudu veya sağlığı bakımından mevcut bir tehlikeden korunması amacıyla yakalama.
j) (Değişik: 23/1/2008 – 5728/544 md.) Olay yerini ve delilleri koruma, bu amaçla Ceza Muhakemesi Kanununun 168 inci maddesine göre yakalama.
k) (Değişik: 23/1/2008 – 5728/544 md.) Türk Medeni Kanununun 981 inci maddesine, Borçlar Kanununun 52 nci maddesine, Türk Ceza Kanununun 24 ve 25 inci maddelerine göre zor kullanma“ hükmü,
İdari Şartname’nin “İhale konusu işe ilişkin bilgiler” başlıklı 2’nci maddesinde “2.1. İhale konusu hizmetin;
a) Adı: Katı Atıkların Toplanması, Nakli ve Kent Temizliği İşlerinde Kullanılmak Üzere İş Makinesi ve Araç Kiralanması İşi
b) Miktarı ve türü: 36 ay süre ile Küçükçekmece ilçe sınırları dahilinde katı atıkların toplanması, nakli ve kent temizliği işlerinde kullanılmak üzere şoförsüz/personelsiz iş makinesi ve araç kiralanacaktır….” düzenlemesi,
Anılan Şartname’nin “Hizmetin Tanımı ve Genel Hükümler” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.18. Araçlar ve iş makineleri için İdarenin yükleniciye bedelsiz olarak tahsis edeceği Şantiye alanı araç park yeri olarak kullanılacaktır. Yüklenici, bu şantiye alanında mevsim şartlarına göre çalışma kapasitesine uygun kapalı alanlarda tamirhane, lastik tamir ve bakım bölümü, şantiyede çalışan personele soyunma ve giyinme alanları ile işçi lokali gibi alanlar oluşturmakla mükellef olmakla birlikte elektrik, su, doğal gaz, internet vb. giderler Yükleniciye aittir. İdare bu hususlar ile ilgili yüklenici firmaya herhangi bir ücret ödemeyeceği gibi teklif fiyatlara dâhil kabul edilecektir. Buralarda çalışacak, usta, işçi, bekçi, çaycı, güvenlik, temizlikçi, yıkamacı vb. ihtiyaç duyulacak tüm personel yüklenici tarafından sağlanacaktır… .” düzenlemesi yer almaktadır.
Küçükçekmece Belediye Başkanlığı Çevre Koruma ve Kontrol Müdürlüğü tarafından birim fiyat teklif alınmak suretiyle kısmi teklife kapalı olarak gerçekleştirilen 36 ay süre ile Küçükçekmece ilçe sınırları dahilinde katı atıkların toplanması, nakli ve kent temizliği işlerinde kullanılmak üzere şoförsüz/personelsiz iş makinesi ve araç kiralama ihalesine ilişkin ihale dokümanında yapılan düzenlemeler incelendiğinde; idarece yükleniciye araçlar ve iş makineleri için bedelsiz olarak şantiye alanı tahsis edeceği, yüklenicinin bu şantiye alanında tamirhane, lastik tamir ve bakım bölümü, şantiyede çalışan personele soyunma ve giyinme alanları ile işçi lokali gibi alanlar oluşturmakla mükellef olduğu, buralarda çalışacak, usta, işçi, bekçi, çaycı, güvenlik, temizlikçi, yıkamacı vb. ihtiyaç duyulacak tüm personelin yüklenici tarafından sağlanacağı anlaşılmıştır.
Kamu İhale Genel Tebliği’nin 67’nci maddesi uyarınca özel güvenlik hizmet alımlarına ilişkin ihale dokümanının hazırlanmasında, 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun ve ilgili mevzuat hükümlerinin esas alınması gerekmektedir. 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun’da şirketlerin özel güvenlik alanında faaliyette bulunmasının İçişleri Bakanlığının iznine tâbi olduğu, kişilerin silahlı personel tarafından korunması, kurum ve kuruluşlar bünyesinde özel güvenlik birimi kurulması veya güvenlik hizmetinin şirketlere gördürülmesi özel güvenlik komisyonunun kararı üzerine valinin iznine bağlı olduğu hüküm altına alınmış olup, ayrıca özel güvenlik görevlilerinin yetkilerinin neler olduğuna açıkça yer verilmiştir.
Bu kapsamda başvuruya konu ihalenin özel güvenlik hizmeti alımı ihalesi olmadığı, idarece şantiye alanı için istenilen güvenlik personelinin yapacağı iş ve niteliğinin 5188 sayılı Özel Güvenlik Hizmetlerine Dair Kanun kapsamında belirtilen güvenlik personeli ile aynı muhtevayı ifade etmeyebileceği, bu itibarla ihaleye teklif veren ve ihale konusu iş olan araç kiralama hizmetleri iştigal eden firmaların söz konusu personeli çalıştırabileceği değerlendirildiğinden, iddia yerinde görülmemiştir.
7) Başvuru sahibinin 7’nci iddiasına ilişkin olarak:
Hizmet Alımı İhaleleri Uygulama Yönetmeliği’nin “Teknik Şartname” başlıklı 16’ncı maddesinde “(1) İşin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir teknik şartname hazırlanarak ihale dokümanına dahil edilir. Teknik şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlaması zorunludur. . .” hükmü,
Teknik Şartname’nin “Hizmetin Tanımı ve Genel Hükümler” başlıklı 4’üncü maddesinde “…4.21.Araçların periyodik bakım, onarım ve yağlama (kuru yağlama vb.) yapılması için Yüklenici tarafından araç bakım ve onarım kademesinde tüm giderleri (Maaş, SGK, yemek, ulaşım vb.) yüklenici firmaya ait olmak kaydıyla yeteri kadar personel çalıştıracaktır….” düzenlemesi yer almaktadır.
İdarece araçların bakım ve onarımları gerçekleştirmek amacıyla yüklenici tarafından personel çalıştırılacağı düzenlenmiş olup söz konusu personelin sayısına yer verilmemiştir.
Aktarılan mevzuat hükmü uyarınca işin teknik ayrıntılarını ve şartlarını gösteren bir Teknik Şartname hazırlanmasının idareler sorumluluğunda olup söz konusu Şartnamelerde belirlenecek teknik kriterlerin, verimliliği ve fonksiyonelliği sağlamaya yönelik olması, rekabeti engelleyici hususlar içermemesi ve bütün istekliler için fırsat eşitliği sağlayacak şekilde düzenlenmesi gerekmektedir.
Bu noktada idarelerce işin teknik ayrıntılarını ve şartlarını düzenlerken bazı noktalarda net belirlemeler yapmayarak söz konusu hususların istekliler tarafından kendi firma şartları çerçevesinde teklif verebilmesini sağlayabileceği değerlendirilmiştir.
Dolayısıyla başvuru konusu ihalede idarece teklif verecek isteklilerin araçların bakım onarım işini gerçekleştirecek personelin sayısına ilişkin yeteri kadar personel çalıştıracağı düzenlemesi ile ihaleye teklif verecek her firmanın bu konudaki değerlendirmesini yaparak teklif vermesini düzenlemesinin mevzuata aykırı olmadığı değerlendirildiğinden iddia yerinde görülmemiştir.
Diğer yandan, başvuru konusu ihalenin 36 ay süre ile katı atıkların toplanması, nakli ve kent temizliği işlerinde kullanılmak üzere şoförsüz/personelsiz iş makinesi ve araç kiralama işi olduğu, ihaleye ait yaklaşık maliyet cetveli ve birim fiyat teklif cetvelinin yalnızca kiralamaya konu araçlardan oluştuğu ve herhangi bir personel giderini içermediği, Sözleşme Tasarısında da yalnızca kiralamaya konu araçlara yönelik ceza uygulamalarına yer verildiği, iddia konusu Teknik Şartname düzenlemelerinin yüklenicinin zaten bünyesinde mevcut olan ve işin yürütülmesi sırasında yüklenici tarafından temin edilecek araçların hizmete hazır halde bulundurulmasında kullanılacak personele yönelik kurallar niteliğinde olduğundan başvuru sahibinin iddiasının yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
8) Başvuru sahibinin 8 ve 9’uncu iddiasına ilişkin olarak:
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuru süreleri” başlıklı 6’ncı maddesinde “(1) İdareye şikayet süresi; ihale sürecindeki şikayete konu işlem veya eylemlerin farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren Kanunun 21 inci maddesinin birinci fıkrasının (b) ve (c) bentlerine göre yapılan ihalelere yönelik başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.
(2) Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayetler, birinci fıkradaki süreleri aşmamak kaydıyla başvuru veya teklif sunulmadan önce en geç ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılabilir.
(3) Kuruma itirazen şikayet süresi; şikayet veya itirazen şikayet üzerine idare tarafından alınan iptal kararına karşı yapılacak başvurularda beş gün, diğer hallerde on gündür.” hükmü,
Anılan Yönetmelik’in “Sürelerle ilgili genel esaslar” başlıklı 7’nci maddesinde “(1) Süreler;
…
c) İdarenin işlem veya eylemlerine karşı yapılacak başvurularda şikayete yol açan durumun farkına varıldığı yahut farkına varılmış olması gerektiği tarihi,
ç) Şikayet üzerine idare tarafından verilen kararın bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi, on gün içerisinde karar alınmaması halinde ise bu sürenin bitimini,
d) İhalenin iptali kararına karşı yapılan itirazen şikayet başvurularında ise iptal kararının bildirildiği veya bildirilmiş sayıldığı tarihi,
izleyen günden itibaren başlar.
(2) Tatil günleri sürelere dahildir. Sürenin son gününün tatil gününe rastlaması halinde, süre tatil gününü izleyen ilk iş gününün bitimine kadar uzar. Ancak, ilan ile ön yeterlik veya ihale dokümanına yönelik şikayet başvurularının, ihale veya son başvuru tarihinden üç iş günü öncesine kadar yapılması zorunludur.” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında “İdarenin şikayet üzerine aldığı kararda belirtilen hususlar hariç, şikayet başvurusunda belirtilmeyen hususlar itirazen şikayet başvurusuna konu edilemez. ” hükmü,
Aynı Yönetmelik’in “Başvuru ehliyeti” başlıklı 5’inci maddesinde “(1) İhale sürecindeki hukuka aykırı işlem veya eylemler nedeniyle bir hak kaybına veya zarara uğradığını veya zarara uğramasının muhtemel olduğunu iddia eden;
a) İstekli olabilecekler; ön yeterlik ve/veya ihale dokümanının verilmesi, ön yeterlik ve/veya ihale ilanında veya ön yeterlik ve/veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,
b) Adaylar; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan ihalelerde ön yeterlik başvurularının sunulması, değerlendirmesi ve sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem ve eylemler; belli istekliler arasında ihale usulü ile yapılan danışmanlık hizmet alımı ihalelerinde ise kısa listeye alınmış olmaları kaydıyla ayrıca ihale daveti ve/veya ihale dokümanının gönderilmesi, ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzluklar,
c) İstekliler; yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemler,
hakkında başvuruda bulunabilir…” hükmü,
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında “… İdareye başvuru konularının yanı sıra yeni konular da eklenerek Kuruma başvurulması halinde ise, itirazen şikayet başvurusunun incelenmesinde idareye başvurusu konusu edilmeyen hususlar dikkate alınmaz” açıklaması bulunmaktadır.
Başvuru sahibi tarafından ihale dokümanı 12.09.2021 tarihinde edinilmiş olup 13.09.2021 tarihinde ilan ve ihale dokümanına yönelik itirazların yer aldığı şikayet dilekçesi idareye sunulmuştur. Ancak şikâyet dilekçesinde 8 ve 9’uncu iddiaların yer almadığı, söz konusu iddianın ilk kez 27.09.2021 tarihinde Kurum kayıtlarına alınan itirazen şikâyet başvurusunda yer aldığı tespit edilmiştir.
İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Yönetmelik’in “Başvuruların şekil unsurları” başlıklı 8’inci maddesinin onuncu fıkrasında yer alan hüküm ile İhalelere Yönelik Başvurular Hakkında Tebliğ’in “Kurum tarafından yapılacak işlemler” başlıklı 12’nci maddesinin ikinci fıkrasında yer alan açıklama şikâyet başvurusunda belirtilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceğini açıkça ifade etmektedir.
Dolayısıyla; söz konusu mevzuat hükümleri uyarınca, başvuru sahibi tarafından öncelikle idareye şikayet başvurusunda bulunulması gerektiğinden ve bu iki aşamalı idari başvuru yolunda şikayet yoluna başvurulmadan itirazen şikayet yoluna başvurulamayacağından, şikayet başvurusunda ileri sürülmeyen iddiaların da itirazen şikayet başvurusunda ileri sürülmesi mümkün olamayacaktır.
Bu çerçevede şikayet başvurusu; Kurul kararının alınmasından önceki süreçte uyuşmazlık konusu hususla ilgili tarafların haklarını veya mevcut hukuki durumlarını sınırlayan ya da değiştiren bir zorunlu idari başvuru yolu olup, idarelere kendi vakıa, gerekçe ve delillerini ileri sürme fırsatı tanıyarak Kurul kararına ilişkin idari usulün bir parçası olması nedeniyle, önemli bir usuli güvence teşkil etmektedir.
Netice itibarıyla, yukarıda aktarılan mevzuat hükümleri uyarınca idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların; şikâyet başvurusu üzerine idare tarafından alınan kararda belirtilen hususlar hariç, itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmaktadır. Buna göre, başvuru sahibinin iddiasının şekil yönünden reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Diğer taraftan uyuşmazlık konusu olan iddiaların bunu ileri süren aday/istekli olabilecek/istekliler tarafından iddia konusu hususun farkına varıldığı veya farkına varılmış olması gerektiği tarihi izleyen 10 gün içerisinde bu iddiaları incelemek ve sonuçlandırmakla yetkili makamlar nezdinde ileri sürülmesi de gerekmektedir.
Buna göre, idareye şikâyet başvurusunda dile getirilmeyen hususların itirazen şikâyet başvurusuna konu edilemeyeceği anlaşılmakla birlikte, idareye sunulan şikayet dilekçesinde bulunmayan ancak Kuruma sunulan itirazen şikayet dilekçesinde yer alan iddiaların incelenmesinin Kamu İhale Kurumunun yetkisi dahilinde olduğu ileri sürülse dahi, söz konusu iddia/iddiaların, farkına varıldığı veya varılmış olması gerektiği tarihi izleyen günden itibaren 10 gün içerisinde ileri sürülme zorunluluğu bulunmaktadır. Dolayısıyla süresinde ileri sürülmeyen iddiaların da süre aşımı sebebiyle Kurum tarafından incelenmesi mümkün bulunmamaktadır.
Bu itibarla, başvuru sahibinin bahse konu iddiasını uyuşmazlığa konu hususu öğrendiği 13.09.2021 tarihini izleyen günden itibaren on gün içinde yazılı şekilde ileri sürmesi, bir diğer deyişle başvuruda bulunması gerekirken, bu süre geçtikten sonra 27.09.2021 tarihinde itirazen şikâyet başvurusunda bulunduğu anlaşıldığından başvuru sahibinin iddiasının süre yönünden de reddedilmesi gerektiği sonucuna varılmıştır.
Öte yandan, anılan mevzuat hükmüne göre istekli olabileceklerin ihale dokümanının verilmesi, ihale ilanında veya ihale dokümanında yer verilen düzenlemeler ve/veya bu düzenlemeler ile idari uygulamalar arasındaki uyumsuzlukları başvuru konusu yapabileceği, ancak yeterlik başvurularının veya tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemleri başvuru konusu yapamayacağı, zira tekliflerin sunulması, değerlendirilmesi ve ihalenin sonuçlandırılmasına ilişkin idari işlem veya eylemleri şikayete konu edebilmek için ihaleye teklif sunarak istekli sıfatını haiz olmak gerektiği, başvuru sahibinin 12.09.2021 tarihinde ihale dokümanını indirdiği, ancak ihaleye teklif sunmadığı, daha açık bir ifadeyle başvuru sahibinin istekli sıfatını kazanmadığı, yaklaşık maliyete ilişkin itirazların ihaleye teklif sunmayan istekli olabilecekler tarafından yapılamayacağı, bu bakımdan iddianın bu yönüyle de yerinde olmadığı sonucuna varılmıştır.
Açıklanan nedenlerle, 4734 sayılı Kanun'un 65'inci maddesi uyarınca bu kararın tebliğ edildiği veya tebliğ edilmiş sayıldığı tarihi izleyen 30 gün içerisinde Ankara İdare Mahkemelerinde dava yolu açık olmak üzere,
Anılan Kanun'un 54'üncü maddesinin onbirinci fıkrasının (c) bendi gereğince itirazen şikayet başvurusunun reddine,
Oybirliği ile karar verildi.
Bu ihale %13.9 kırımla sonuçlandı. İdarenin benzer işlerdeki ortalama kırım oranı %13, yani ortalamaya yakın olarak sonuçlanmıştır.